MODULE THPT 19: DẠY HỌC VỚI CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
A. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN
Việc ứng dụng Công nghệ thông tin trong giảng dạy đóng vai trò rất quan trọng
vào sự thành công của quá trình dạy và học Vật lí. Trong thời đại công nghệ thông tin
hiện nay, việc vận dụng công nghệ vào các lĩnh vực trong đời sống không còn xa lạ nữa.
Và ngành GD cũng đã từng bước tiếp cận với công nghệ hiện đại.
Hiện nay, việc áp dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy cho học sinh thể hiện rõ
nét nhất qua các “bài giảng điện tử”.
Việc ứng dụng CNTT trong dạy và học Vật lí giúp GV có cơ hội rèn luyện kỹ
năng nghe, nói, khả năng diễn đạt Vật lí, khắc phục những hạn chế về ngữ âm, trọng âm,
ngữ điệu và là động lực để GV cố gắng vươn lên.
Khi ứng dụng CNTT trong giảng dạy khiến cho bài giảng của GV luôn uyển
chuyển, linh hoạt , thúc đẩy sự tương tác giữa người dạy và người học.CNTT trong đó có
máy tính nối mạng Internet là kho dữ liệu khổng lồ phục vụ cho việc giảng dạy, giúp GV
và HS chia sẻ thông tin, tăng thời gian tự học, tự giải quyết vấn đề.
B. MỤC TIÊU.
- Hiểu rõ tầm quan trọng của CNTT trong dạy học ở trường phổ thông
- Xác định rõ định hướng ứng dựng CNTT trong dạy học ở trường phổ thông
- Lựa chọn các ứng dụng CNTT thích hợp để vận dụng trong giảng dạy
C. NỘI DUNG
I. Tầm quan trọng của việc ứng dụng CNTT trong giảng dạy Vật lí
Việc ứng dụng CNTT trong dạy và học Vật lí giúp GV duy trì và phát triển các kỹ
năng ngôn ngữ, dần đạt trình độ chuẩn về kiến thức chuyên môn, chủ động vận dụng một
cách sáng tạo, linh hoạt các thủ thuật, các phương pháp dạy Ngoại Ngữ trong tiết dạy.
1
Việc ứng dụng CNTT trong dạy và học Vật lí giúp GV có cơ hội rèn luyện kỹ
năng nghe, nói, khả năng diễn đạt Vật lí, khắc phục những hạn chế về ngữ âm, trọng âm,
ngữ điệu và là động lực để GV cố gắng vươn lên.
lồ này mà không cần có sự trợ giúp của các công cụ tìm kiếm. Khi tiến hành tìm kiếm
trên mạng, các công cụ tìm kiếm sẽ hướng máy tính của người dùng tới các trang web,
nới có các tài liệu họ cần và truy cập nguồn thông tin này. Có nhiều công cụ tìm kiếm,
nhưng phương thức tìm kiếm được ưa chuộng hơn cả là phương thức tìm kiếm theo từ
khóa (key word search).
c. Một vài lưu ý khi duyệt web:
- Xác định muốn tìm kiếm thông tin gì trên web
- Những trang web nào thích hợp cho việc truy tìm thông tin này?
- Sử dụng các công cụ tìm kiếm trên web
- Có thể mở nhiều cửa sổ cho mỗi trang web bằng cách chọn File New Window hoặc
Control + N
- Muốn mở mỗi trang liên kết trong một cửa sổ mới, hãy đưa con trỏ chuột đến vùng
đánh dấu liên kết
- Nên nhấn Stop để dừng trang không sử dụng rồi mới chọn tiếp sang trang web khác
d. Một vài trình duyệt web:
- Cốc Cốc
- Google Chrome
- Internet Explorer
- Mozilla Firefox
e. Một số trang web hỗ trợ dạy và học:
3
- http://giaoan.violet.vn/. Đây là trang web có thư viện bài giảng điện tử tham khảo của
các cấp học, các môn học.
- Mạng giáo viên sáng tạo: http://mspil.net.vn/gvst/forums/t/604.aspx. Trong trang web
này có nhiều thông tin về các phần mềm hỗ trợ dạy và học, các bài giảng các khối lớp,
diễn đàn trao đổi kinh nghiệm trong dạy học.
- http://www.vnschool.net/index.php. Đây là trang web thiết kế các ứng dụng CNTT áp
và mua sắm máy móc trang bị cho các đơn vị giáo dục.
•
Vấn đề kĩ thuật sử dụng máy tính, máy chiếu còn là một khó khăn chưa thể vượt
qua ở nhiều GV.
4
•
Nếu không có ý thức sử dụng PPt tốt thì các ưu thế của phần mềm này có thể sẽ
trở thành nhược điểm lớn và cơ bản: HS thích học vì mới lạ nhưng tâm lí bị phân
tán, không theo dõi được bài học, không ghi được nội dung cơ bản của bài….
b. Những điểm mạnh và yếu của giáo viên khi thiết kế bài giảng bằng PPt:
* Mặt mạnh của giáo viên sử dụng PPt:
•
Thiết kế màn hình đẹp, da dạng
•
Đã sử dụng nhiều các phần mềm chuyên dụng làm các thí nghiệm ảo, lồng ghép
phim ảnh minh họa
•
Rất chịu khó thu thập tư liệu cho môn học.
Phải được mở rộng, cập nhật
•
Nhiều thông tin có ý nghĩa và được chọn lọc.
5
•
Trên các trang trình chiếu phải thể hiện được cả tính phương pháp.
Tránh:
•
Nội dung nghèo nàn, chỉ nhằm thay thế chiếc bảng đen
•
Quá nhiều thông tin làm HS bị “nhiễu”
•
Sai sót các loại lỗi chính tả, lỗi văn bản
* Về hình thức trang trình chiếu:
Cần:
•
ta cho HS biết rằng bài học sắp kết thúc, họ sẽ chú ý trở lại, trong khi nội dung chính của
bài giảng lại nằm ở khoảng “giữa”. Vậy làm thế nào để thu hút sự chú ý của người nghe
trong suốt quá trình bài giảng? Bản thân các trang trình chiếu bằng PPt (nếu soạn hợp lí)
đã có một sức hút lớn đối với học sinh. Tuy nhiên, nếu quá lạm dụng tính ưu việt đó thì
6
đôi khi bài giảng sẽ có tác dụng ngược. Đó là tư tưởng chính của chúng tôi trong bài này.
Nghệ thuật sư phạm của người thiết kế bài giảng PPt sẽ có một sức hút riêng đối với HS
trong giờ học. Có một số thủ thuật cần thiết cho việc thiết kế bài giảng bằng PPt như sau:
* Nội dung
- Thay vì mở đầu bằng lời (kể chuyện dẫn dắt, ra một bài tập nhỏ..) ta kèm theo đó là một
trang hình phù hợp với nội dung nói, thậm chí có thể là một đoạn trích, một câu hỏi thảo
luận đầu giờ, một hình ảnh có ý nghĩa, một đoạn phim…
- Hãy dành một trang nêu tên bài học (sau mở đầu) cùng các đề mục (dàn bài) và cũng
nên giới thiệu sơ qua các phần đó đề cập đến vấn đề gì, HS sẽ dễ dàng có một tổng quan
về bài giảng, gây tâm lí chờ đợi những thông tin thú vị phía sau.
- Mỗi nội dung nhỏ (mục) cần có “điểm nhấn” hấp dẫn: một câu chuyện để chuyển tiếp
giữa các mục, hình ảnh, một đoạn phim, một nhiệm vụ học tập cho hS làm nhanh, một
câu trích dẫn có ý nghĩa, có thể pha một ít tính hài hước …để lôi kéo người nghe trở về
bài giảng, đôi khi có ai đó bị mất tập trung.
- Hãy giữ liên tục nội dung bài giảng (phần dành cho HS ghi) từ trang này sang trang
khác như một chiếc “bảng kéo”. Muốn làm điều này, cần chú ý:
•
Hãy sử dụng cỡ chữ, kiểu chữ, màu chữ thống nhất theo từng loại đề mục của bài
học. Cỡ chữ ghi nội dung cụ thể nhỏ hơn các đề mục. Sự thống nhất này phải giữ
từ đầu đến cuối bài giảng, cho dù nội dung bài học phải chuyển sang trang tiếp.
này thật dễ hiểu đối với tâm lí của HS.
C. Kết luận
Việc ứng dụng CNTT trong dạy Vật lí đem lại cho người dạy và người học nhiều
hứng thú, và làm cho bài học trở lên sinh động, hấp dẫn hơn. Từ đó tăng hiệu quả của
việc dạy và học. Vì thế chúng ta phải làm sao để việc sử dụng và ứng dụng CNTT trở
thành việc làm thường xuyên,liên tục của GV và HS. Tuy nhiên việc sử dụng ứng dụng
CNTT để dạy Vật lí cũng có những hạn chế. Việc áp dụng sáng tạo, linh hoạt, phù hợp
trong việc ứng dụng CNTT trong giảng dạy nhằm pháy huy mặt tích cực, đồng thời giảm
thiểu mặt hạn chế của vấn đề là nhiệm vụ của mỗi giáo viên và mỗi học sinh trong việc
nâng cao chất lượng giáo dục của Nhà trường nói riêng, của ngành GD nói chung góp
phần vào công cuộc xây dựng đổi mới công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước.
Để làm được điều này,cần phải có phương tiện và sự đầu tư về thời gian thỏa
đáng, nên dẫn đến tốn rất nhiều thời gian công sức.
8
Việc ứng dụng CNTT trong dạy và học môn Vật lí tốt sẽ quyết định đến kết quả
của việc kiểm tra kiến thức, kỹ năng và trình độ suy luận trong các kỳ thi. Song giáo viên
không nên gây tình trạng quá căng thẳng cho học sinh. Vì chính điều này sẽ dẫn đến kết
quả rất hạn chế. Việc dạy và học đạt kết quả tốt khi việc giảng dạy và học tập được thực
hiện chu đáo trong cả quá trình dạy và học. Đẩy mạnh ứng dụng Công nghệ thông tin
trong giảng dạy nói chung , đối với môn Vật lí nói riêng đóng vai trò rất quan trọng vào
sự thành công trong quá trình dạy và học.
9