Khảo sát đồng dao một số dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc
Tổng quan
Văn học dân gian nói chung và văn học các dân tộc thiểu số nói riêng từ lâu đã được khẳng định là
một bộ phận văn học in đậm dấu ấn tâm hồn và giàu bản sắc văn hoá các dân tộc anh em. Đồng dao
là một tài sản vô cùng quý giá của nền văn học dân gian nói riêng và văn học nói chung. Cũng như ca
dao, tục ngữ của nhiều dân tộc anh em khác, đồng dao có nội dung rất phong phú đề cập đến nhiều
mặt của đời sống xã hội: về lao động sản xuất, về đấu tranh chống áp bức, về đạo đức làm người v.v…
theo quan điểm dân tộc. Tuy nhiên, trong thơ đồng dao phương thức thể hiện có quy luật riêng, có
nhiều yếu tố khác biệt không giống phương thức chung của nhiều loại thơ ca dân gian khác.
Trên thực tế việc nghiên cứu đồng dao còn nhiều vấn đề cần phải được giải mã, đến nay cũng đã có
nhiều tác giả quan tâm nhưng chỉ dừng lại ở một khía cạnh nào đó tuỳ theo mục đích, nội dung các
vấn đề của đồng dao dường như chưa được tiến hành đồng bộ và chuyên sâu trong đó nhiều vấn đề
mới chỉ là những bước gợi mở ban đầu trong việc đi sâu tìm hiểu và nghiên cứu đối tượng này.
Mỗi một nghiên cứu đều có đóng góp với những quan điểm riêng. Để khái quát về tình hình sưu tầm,
nghiên cứu đồng dao cũng có nhiều cách như: hệ thống vấn đề nghiên cứu theo thời gian; hệ thống
vấn đề theo cách thức nghiên cứu như: bài viết, báo cáo, chuyên đề, sách giáo khoa, giáo trình hay
ấn phẩm…
Tính cấp thiết
Trong tiến trình phát triển văn hoá Việt Nam, việc nghiên cứu văn học dân gian luôn là cơ sở, nền
tảng vững chắc cho sự hình thành phát triển không ngừng của nền văn học nước nhà. Văn học dân
gian đã trở thành đối tượng được các nhà khoa học tập trung nghiên cứu. Đóng góp cho những
thành tựu văn hoá dân gian là mảng văn học dân tộc thiểu số mà giới khoa học đã khẳng định, ghi
nhận ở những kết quả đã đạt được thông qua những công trình sưu tập, biên soạn và nghiên cứu,
tìm hiểu. Tuy nhiên, không phải những nội dung có liên quan tới vấn đề văn hóa, văn học dân gian
các dân tộc thiểu số của nên văn học nước nhà đều được các tác giả,các nhà nghiên cúu đề cập tới
trong công tác sưu tầm và nghiên cứu.
Miền núi phía Bắc là khu vực có nhiều cộng đồng cư dân các dân tộc sinh sống. Thực tế, khu vực này
luôn được các nhà hoạch định chính sách, các nhà văn hóa nhìn nhận và phân định thành hai tiểu
vùng tự nhiên và cũng là hai vùng văn hóa: Đông Bắc và Tây Bắc. Vùng này bao gồm 15 tỉnh Hà
Giang, Cao Bằng, Lào Cai, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Yên Bái, Thái Nguyên, Phú Thọ, Bắc
Giang, Quảng Ninh, Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Hòa Bình. Trung tâm vùng là thành phố Thái Nguyên.
1.2. Đặc điểm và sự phân bố dân cư
CHƯƠNG 2
TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHẬN DIỆN THỂ LOẠI ĐỒNG DAO TRONG KHO TÀNG VĂN HỌC DÂN
GIAN TRUYỀN THỐNG VIỆT NAM
2.1. Tình hình sưu tầm, nghiên cứu đồng dao nói chung
2.1.1.Tình hình sưu tầm, nghiên cứu đồng dao Việt
2.1.2. Tình hình sưu tầm, nghiên cứu đồng dao dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc
2.2. Vấn đề nghiên cứu đồng dao hiện nay
2.2.1 Nhận diện đồng dao
2.2.2. Đồng dao và trò chơi đồng dao của trẻ em
CHƯƠNG 3
ĐỒNG DAO VÀ TRÒ CHƠI CỦA TRẺ EM DÂN TỘC THIỂU SỐ MIỀN NÚI PHÍA BẮC
3.1. Đồng dao gắn với trò chơi của trẻ em dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc
3.2. Đồng dao không gắn với trò chơi của trẻ em dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc(chỉ có phần lời)
3.3. Giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật của đồng dao dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc
Tải file “Khảo sát đồng dao một số dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc” tại đây
PP nghiên cứu
Để tiến hành thực hiện đề tài, chúng tôi sử dụng các phương pháp chủ yếu sau:
- Phương pháp thống kê, phân loại được áp dụng tích cực trong quá trình xử lý tư liệu. Nhằm sưu
tầm và tập hợp về đồng dao dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc nói riêng và góp phần phong phú về
nội dung đồng dao dân tộc Việt nói chung trong sự vận động và phát triển văn hoá Việt Nam.
- Phương pháp so sánh: trên cơ sở dữ liệu đươc phân loại về đồng dao dân tộc thiểu số miền núi
phía Bắc, tiến hành so sánh với đồng dao dân tộc Việt để nhận diện những tương đồng và khác biệt.
Từ đó, chỉ ra được những thành tựu và hạn chế của đồng dao dân tộc.
- Phương pháp phân tích - tổng hợp.
- Điều tra, phỏng vấn.(phiếu khảo sát, ghi hình)
- Sử dụng các phương pháp nghiên cứu liên ngành.
Hiệu quả KTXH