I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI :
Mĩ thuật là môn học nghệ thuật, sản phẩm mà học sinh tạo ra là do cách nhìn,
cách nghĩ, cách cảm thụ của các em, vì thế sản phẩm sẻ không có sự trùng lặp về
bố cục, màu sắc,…
Vì vậy, Mĩ thuật đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống xã hội hóa - Công
nghiệp hóa, vì thế môn mĩ thuật đã được đưa vào trong chương trình giáo dục
tiểu học. Thông qua môn học các em cảm thụ được cái đẹp, yêu cái đẹp, từ đó
giúp học sinh rèn luyện được đôi bàn tay trí óc của mình để tạo ra cái đẹp qua
việc phát huy óc sáng tạo, tính độc lập của mình. Môn mĩ thuật đã góp phần cùng
với các môn học khác giáo dục học sinh phát triển toàn diện về Đức - Trí - Thể Mĩ. Thực tế chúng ta nhận thấy học sinh tiểu học rất ham thích học vẽ. Nếu như
chúng ta xây dựng cho các em có ý thức học tốt tạo ra không khí thoải mái" vui
mà học - học mà vui" thì sẽ đạt được hiệu quả tốt nhất.
Học mĩ thuật đem lại niềm vui cho mọi người, làm cho mọi người tìm ra cái
đẹp ở trong mình, ở xung quanh mình. Đồng thời mĩ thuật giúp mọi người tạo ra
cái đẹp cho riêng mình thưởng ngoạn nó ngay trong sinh hoạt thường ngày làm
cho cuộc sống thêm tươi vui và hạnh phúc, nhằm giáo dục tính thẩm mỹ cho học
sinh và hình thành một trong những yếu tố cơ bản của giáo dục tính thẩm mỹ.
Giúp học sinh phát huy năng khiếu sẵn có của tuổi thơ đồng thời hướng dẫn một
số phương pháp để các em quan sát, tập vẽ, vẽ trang trí, tiến tới vẽ tranh và xem
tranh ... Từ đó gây cho các em niềm say mê hứng thú tìm cái hay cái đẹp trong
nghệ thuật tạo hình, tiến tới hình thành khiếu thẩm mỹ tốt trong học tập, vui chơi
và trong sinh hoạt hằng ngày .
Bản thân tôi là giáo viên dạy chuyên môn mỹ thuật, được giảng dạy trên một
quê hương có truyền thống hiếu học và học giỏi. Nhưng cũng có một số con em
gia đình lao động khó khăn, một số phụ huynh xem môn mĩ thuật là không quan
trọng nên không cho con mình đam mê. Học sinh cũng chưa liên tưởng được các
vật dụng đang ở xung quanh chúng ta, về hình dáng, màu sắc đặc biệt là các hình
họa tiết trang trí đơn giản và thực tiển cho nên việc học mĩ thuật của các em còn
nhiều mặt hạn chế.
Để đáp ứng nhu cầu thỏa mãn cuộc sống của con người bản thân tôi muốn
7. Dự kiến những đóng góp của đề tài:
7.1. Đóng góp về mặt lý luận: Đề tài nghiên cứu, tổng hợp lý thuyết, phân
tích, khái quát hóa các nhận định độc lập để từ đó bổ sung về mặt lý luận phương
pháp dạy - học vẽ trang trí ở trường tiểu học
7.2. Đóng góp về mặt thực tiễn:
2
- Thông qua khảo sát thực tiễn phương pháp dạy - học vẽ trang trí ở trường
tiểu học A, thuộc tỉnh Hà Tĩnh phát hiện những khó khăn, tồn tại cần giải quyết
trong phương pháp dạy - học vẽ trang trí ở trường tiểu học
- Xây dựng một số phương pháp nâng cao hiệu quả dạy - học vẽ trang trí ở
trường tiểu học A, thuộc tỉnh Hà Tĩnh cã tÝnh kh¶ thi ®Ó đạt kÕt dạy - học vẽ
trang trí ở trường tiểu học A, thuộc tỉnh Hà Tĩnh ®¹t hiÖu qu¶ cao.
- Đề xuất các kiến nghị cần thiết cho các cấp, các ngành có liên quan.
II. PHẦN NỘI DUNG :
1. Cơ sở lý luận :
Môn mĩ thuật là môn học góp phần giáo dục thẩm mỹ cho học sinh. Do đó
giáo viên dạy mĩ thuật cần phải biết tổ chức các hoạt động dạy học thật sự hấp
dẫn bổ ích để hình thành các em lòng yêu thích cái đẹp và góp phần thẩm mĩ cho
học sinh.
Những kiến thức sơ đẳng đầu tiên khi học sinh mới làm quen với bộ môn
mĩ thuật là tập vẽ đoạn thẳng, nét cong, hình vuông, hình tam giác…. Để ứng
dụng vào vẽ cánh buồm, chiếc thuyền, hàng rào, mái nhà, quả cam... từ đó luyện
cho các em làm quen với khả năng vẽ ngay, vẽ chuẩn mà không cần dùng thước.
Môn mĩ thuật ở tiểu học lấy hoạt động thực hành và năng lực cảm thụ là
chủ yếu làm phát huy khả năng tư duy độc lập sáng tạo, giúp học sinh vẽ được,
thực hành được theo cách nhìn, cách suy nghĩ bằng cảm xúc riêng của mỗi cá
nhân. Khi dạy môn mĩ thuật giáo viên tránh gò ép, rập khuôn, mà phải giáo dục
a) Mục đích yêu cầu của môn vẽ trang trí :
- Nhằm giáo dục tính thẩm mỹ cho học sinh .
- Xây dựng cho học sinh có nề nếp học vẽ trang trí
- Biết các màu sắc cơ bản, biết màu đậm, màu nhạt, màu nóng, màu lạnh
b) Vẽ trang trí :
- Học sinh biết tên gọi màu cơ bản : Đỏ, vàng, cam, lục ,lam, chàm, tím … và
sử dụng vào các bài tập.
4
Màu đỏ + Màu Lam = Màu Tím
Màu Đỏ + Màu Vàng = Màu Cam
Màu Lam + Màu Vàng = Màu Lục
Màu Đỏ + Vàng + Lam = Đen
- Dùng các chất liệu: Chì màu, sáp màu, bút dạ , màu nước ..
- Học sinh biết sắp xếp các hình vẽ tranh, trang trí đường diềm, hình vuông
bằng các nét thẳng, cong, và tô màu theo ý thích
- Tập vẽ họa tiết hoa lá đơn giản để làm các bài trang trí
Một vài hoạ tiết đơn giản dùng để trang trí
Bài trang trí có ý nghĩa rất lớn trong việc giáo dục cho học sinh tính cẩn thận,
khéo léo trong công việc và nhận thức được thẩm mĩ, học sinh được làm quen với
màu vẽ, vẽ họa tiết bằng những đường nét đơn giản, biết cách trang trí trong cuộc
sống , biết cách sắp xếp họa tiết theo các luật trang trí một cách sáng tạo để có thể
tạo ra những sản phẩm trang trí đầu tiên của bản thân mình. Chính những sản
phẩm này là thành quả lao động có ảnh hưởng rất lớn đến việc giáo dục thị hiếu
thẩm mỹ và tình cảm thẩm mỹ của học sinh khi đứng trước cái đẹp.
c) Phương pháp dạy vẽ trang trí :
- Phương pháp trực quan :
biện pháp thực hiện
6
Hoa cách điệu áp dụng để trang trí đường diềm
Vẽ nguyên hình
d) Kế hoạch giảng dạy mĩ thuật đối với học sinh lớp 1 :
Học sinh lớp 1 chưa ý thức được tầm quan trọng của các môn học . Nhưng
chắc chắn các em rất thích vẽ … thích cái đẹp .
Từ những đặc điểm trên phương pháp dạy học mĩ thuật lớp 1 cần chú ý :
Vận dụng phương pháp dạy học một cách linh hoạt
Giáo viên cần có phương pháp mềm dẻo hơn, nhiều hình ảnh để học sinh xem
tranh. Phát huy tính độc lập, tích cực suy nghĩ, tìm tòi sáng tạo của học sinh
Tạo cách giảng thu hút, lời nói nhẹ nhàng, thoải mái, phong phú. Từ những
kiến thức tiếp thu được, học sinh còn có khả năng mở rộng, phát triển và vận
dụng một cách linh hoạt để giải quyết các bài thực hành thì việc học mới có hiệu
quả tốt nhất.
Ví dụ : Minh họa cho các bước thực hiện bài vẽ hoặc cách sắp xếp hình,
mảng, họa tiết nên đa dạng phong phú để gợi ý cho học sinh sáng tạo
Ví dụ : Bài trang trí đường diềm nên có hình minh họa sắp xếp họa tiết, hình
mảng theo thể thức xen kẻ, nhắc lại họa tiết là hình, mảng, hoa, lá, con vật,…
Qua hình ảnh, hình tượng ở lời văn của giáo viên, học sinh hiểu biết thêm và
vẽ khi hiểu biết bao giờ cũng mang lại hiệu quả cao .
e) Biện pháp thực hiện :
- Đối với học sinh chưa mạnh dạn: Hãy quan sát các em, hướng dẫn và Giáo
viên có thể vẽ phác thảo qua để các em có cơ hội học hỏi, sau đó động viên khích
lệ để tạo được sản phẩm như bạn bè, em đó sẽ quên đi sự e thẹn sẽ trở nên mạnh
7
f) Tiến trình của một bài vẽ trang trí lớp 3
Tuần 19, Tiết 19
VẼ TRANG TRÍ HÌNH VUÔNG
I. Mục tiêu :
- HS hiểu các cách sắp xếp họa tiết và sử dụng màu sắc khác nhau trong hình
vuông, hs biết cách trang trí hình vuông, trang trí được hình vuông và vẽ màu
theo ý thích
II. Chuẩn bị :
- GV: Một số đồ vật có trang trí hình vuông như khăn vuông, khăn trải bàn,
gạch hoa một số bài trang trí của học sinh năm trước - hình gợi ý cách trang trí
hình vuông
- HS: Giấy vẽ A4, vở tập vẽ, màu, bút chì, tẩy, màu...
III. Hoạt động dạy và học:
Thời
gian
Hoạt động của Giáo viên
5’
- Kiểm tra bài cũ:
- Giới thiệu bài:
Hoạt động 1: quan sát nhận xét
Hoạt động của
Hs
- Quan sát,
lắng nghe, trả
lời câu hỏi
Hoạt động 3: Thực hành
- Cho HS thực hiện các thao tác vẽ trang trí hình
vuông.
- Làm bài tập,
- GV quan sát gợi ý cách vẽ ,cách tô màu
5’
Hoạt động 4: Nhận xét đánh giá .
- GV chọn một số bài vẽ đẹp gợi ý hs nhận xét xếp
loại. GV nhận xét cuối cùng và cho hs tuyên dương.
- Nhận xét,
đánh giá.
- Dặn dò: Sưu tầm tranh vẽ ngày tết hoặc ngày lễ
hội.
10
g) Bảng thống kê kết quả các lớp do bản thân tôi áp dụng phương pháp dạy – học
vẽ trang trí nêu trên trong năm học 2014-2015 và học kì 1 năm học 2015-2016
như sau:
Lớp
Sĩ số
học
22
100
1B
21
21
100
21
100
2A
20
20
100
20
100
2B
22
100
4A
21
21
100
21
100
4B
22
22
100
22
100
5A
Bài vẽ của Lê Sỹ Gia - Lớp 5B
Bài vẽ của Lê Ngân Hà - Lớp 3A
Bài vẽ của Cao Anh Tuấn – Lớp 3B
Bài vẽ của: Bùi Phương Chi – Lớp 2A
12
III. KT LUN V KHUYN NGH
1. Kt lun.
Mỹ thuật là một môn học rất quan trọng, đặc biệt ở lứa tuổi học sinh. Nó là
một môn mang tính đặc thù, nhằm giáo dục t tởng, tình cảm thẩm mỹ và nhân
cách cho học sinh. Dạy vẽ trang trí là dạy các em tập thể hiện sự suy nghĩ của
mình về một đề tài cụ thể bằng hình ảnh, bố cục, ha tit, hỡnh mng, màu sắc,
đậm nhạt. Vẽ trang trí luyện cho các em tập sáng tạo, đa các em tiếp cận với cái
đẹp. Tạo điều kiện cho năng khiếu thẩm mỹ của các em phát triển. Vẽ trang trí
còn kích thích các em thói quen quan sát, tìm tòi hiểu biết tính chất và quy luật
phát triển của cuộc sống xã hội. Qua đó, làm giàu thêm kiến thức cuộc sống, phát
triển trí tởng tợng, sáng tạo về màu sắc trong vẽ trang trí, rèn luyện cho các em
thói quen lao động tốt, bớc đầu tiếp xúc với nghệ thuật. Và qua đó các em hình
thành và phát triển nhân cách, ơm những mầm non cho tơng lai đất nớc. Hình
thành ở các em kĩ năng cơ bản, bồi dỡng tình cảm để các em cảm thụ những nét
đẹp từ đờng nét, hình mảng, màu sắc.
Trên đây l ton b quỏ trỡnh tỡm c v nghiờn cu v: Mt s phng
phỏp dy hc v trang trớ trng tiu hc.
2. Khớnh ngh:
a) Đối với giáo viên đồng nghiệp dạy Mĩ thuật