Một số phương pháp dạy học khái niệm hình học 7 tại Trường THCS Đông Ngũ

Trần Thị Thinh Trường THCS Đông Ngũ
1
Phßng gi¸o dôc vµ ®µo t¹o huyÖn tiªn yªn
Trêng thcs ®«ng ngò
KINH NGHIỆM
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
KHÁI NIỆM HÌNH HỌC 7
TẠI TRƯỜNG THCS ĐÔNG NGŨ

Người thực hiện: Trần Thị Thinh
Chức vụ: Phó Hiệu trưởng
Năm học: 2011 – 2012
Một số phương pháp dạy học khái niệm hình học 7 tại Trường THCS Đông Ngũ
I. PHẦN MỞ ĐẦU
I.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
I.1.1 Cơ sở lí luận
Việc dạy toán học cùng với dạy học các bộ môn khoa học khác và các hoạt
động trong nhà trường nhằm góp phần thực hiện mục tiêu: "Đào tạo những con
người có kiến thức văn hóa, khoa học; có kỹ năng nghề nghiệp, lao động tự chủ;
có lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội; sống lành mạnh, đáp ứng những nhu
cầu phát triển đất nước và chuẩn bị cho tương lai để cùng với khoa học và công
nghệ giữ vai trò chỉ đạo trong công cuộc: "Công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất
nước".
Toán học có vai trò quan trọng trong đời sống, trong khoa học và công
nghệ hiện đại; nhất là những năm chuẩn bị bước sang thế kỷ XXI - kỷ nguyên
của "công nghệ hiện đại và thông tin", việc nắm vững các kiến thức toán học nói
chung và bản chất các khái niệm nói riêng giúp cho học sinh có cơ sở nghiên
cứu các bộ môn khoa học khác, đồng thời có thể hoạt động có hiệu quả trong
mọi lĩnh vực; như lời của đồng chí Phạm Văn Đồng: "Dù các bạn ở ngành nào,

việc tiếp thu kiến thức về hình học (trong đó có các khái niệm) được coi như
"bắt đầu" đối với học sinh, do vậy các em thường mắc hạn chế: (Phần khái
niệm)
+ Chưa nắm được các dấu hiệu bản chất của khái niệm.
+ Chưa phát biểu khái niệm một cách chính xác, đầy đủ, ngắn gọn.
+ Chưa cụ thể hóa khái niệm: Vẽ hình, nhận biết, suy luận, chứng minh
- Về phía giáo viên: Trong nhiều năm qua với việc ứng dụng công nghệ
thông tin vào giảng dạy đã có một số giáo viên giảng dạy khái niệm đạt những
kết quả khả quan. Tuy nhiên vẫn tồn tại không ít giáo viên kết quả việc "Dạy
học khái niệm hình học 7 " còn có rất nhiều hạn chế dẫn tới học sinh không biết
vận dụng các khái niệm vào giải bài tập.
Với thực tế như vậy thì việc nâng cao hiệu quả của "dạy học khái niệm hình
học 7" là một yêu cầu và nhiệm vụ của người giáo viên, vì thế là người giáo viên
Toán và cũng là người chỉ đạo chuyên môn của trường THCS cần phải tìm tòi,
Trần Thị Thinh Trường THCS Đông Ngũ
3
Một số phương pháp dạy học khái niệm hình học 7 tại Trường THCS Đông Ngũ
nghiên cứu để đưa đến cách dạy phù hợp nhất, hiệu quả nhất nhằm nâng cao
hiệu quả dạy thực, học thực.
Chính vì vậy tôi mạnh dạn đưa ra, trao đổi kinh nghiệm: “Một số phương
pháp dạy học khái niệm hình học 7” cho đồng nghiệp và thực trong năm học
2011 – 2012.
I.2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Việc hình thành hệ thống khái niệm cho học sinh là điều quan trọng bậc
nhất trong quá trình dạy học toán học ở trường phổ thông nói chung, cũng như
trong dạy học hình học nói riêng.
Trên cơ sở nắm được hệ thống các khái niệm làm tiền đề để xây dựng cho
học sinh vận dụng các khái niệm đã học vào giải quyết các vấn đề thực tế đặt ra.
Qua việc hình thành khái niệm có tác dụng lớn đến việc phát triển năng lực
tư duy, giáo dục thế giới quan khoa học cho học sinh.

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm.
I.5. ĐÓNG GÓP MỚI VỀ MẶT LÝ LUẬN, VỀ MẶT THỰC TIỄN
- Đưa ra một số phương pháp giảng dạy “Khái niệm hình học 7” ;
- Phân tích và chỉ ra một số tình trạng khi dạy học khái niệm;
- Khảo sát chất lượng cho học sinh về áp dụng nội dung đề tài.
Trần Thị Thinh Trường THCS Đông Ngũ
5
Một số phương pháp dạy học khái niệm hình học 7 tại Trường THCS Đông Ngũ
II. PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG I . TỔNG QUAN
II.1.1. Cơ sở lý luận
Phương pháp: Lề lối và cách thức phải theo để tiến hành công việc với kết
quả tốt nhất.
Khái niệm: Trừu tượng về một vật, do hoạt động của trí tuệ tạo nên qua
các kinh nghiệm.
Một số phương pháp dạy khái niệm hình học: Lề lối và cách thức phải
theo để truyền lại tri thức hoặc kĩ năng một cách trừu tượng về một vật, do hoạt
động của trí tuệ tạo nên qua các kinh nghiệm nghiên cứu các hình dáng không
gian và các quy luật đo đạc các hình dáng đó.
II.1.2. Ý nghĩa của phương pháp dạy học khái niệm
- Học sinh nắm được bản chất của khái niệm: Nắm được những đặc điểm
thuộc tính khái niệm.
- Học sinh biết nhận dạng và thể hiện khái niệm.
- Học sinh biết phát biểu rõ ràng, chính xác ngắn gọn định nghĩa của khái
niệm.
- Nắm được mối liên hệ giữa khái niệm đó với các khái niệm khác trong hệ
thống khái niệm.
- Biết vận dụng khái niệm vào thực tiễn: Giải toán và các vấn đề thực tế.
Trần Thị Thinh Trường THCS Đông Ngũ
6

Một số phương pháp dạy học khái niệm hình học 7 tại Trường THCS Đông Ngũ
- Nhiều em thiếu dụng cụ học tập (thước kẻ, êke, com pa ).
I.2.3. Phần điều tra cơ bản.
II.2.3.1. Chất lượng môn Toán đầu vào :
Lớp
Số học
sinh
Xếp loại
Giỏi Khá Trung bình Yếu Kém
7A 34 1= 2,9% 6 =17,7% 14 = 41,2% 5 = 14,7% 8 = 23,5%
7B 34 0 5= 14,7% 10 =29,4% 10 = 29,4% 9 = 26,5%
II.2.3.2. Chỉ tiêu cần đạt trong năm học 2011 - 2012:
Lớp
Số học
sinh
Xếp loại
Giỏi Khá Trung bình Yếu Kém
7A 34 2 = 5,9% 8 =23,5% 18= 52,9% 6=17,7% 0
7B 34 2=5,9% 8=23,5% 16=47,1% 8=23,5% 0
Trần Thị Thinh Trường THCS Đông Ngũ
8
Một số phương pháp dạy học khái niệm hình học 7 tại Trường THCS Đông Ngũ
CHƯƠNG III:
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC KHÁI NIỆM
II.3.1. Nghiên cứu chương trình, phân chia, hình ảnh khái niệm hình học 7
II.3.1.1. Nghiên cứu về cấu trúc chương trình các khái niệm hình học 7
II.3.1.1.1. Cơ sở xây dựng chương trình
- Toàn bộ chương trình hình học lớp 7 được xây dựng trên quan điểm tập
hợp.
- Đối tượng cơ bản làm nền tảng là: Điểm , đường , mặt. Dựa vào các đối

- Phân giác của tam giác;
- Đường trung trực của tam giác;
- Trọng tâm của tam giác;
- Trực tâm của tam giác;
II.3.1.1.3. Đặc điểm cấu trúc chương trình
* Toàn bộ chương trình hình học 7 được phân chia thành những đơn vị kiến
thức nhỏ, theo từng chương, từng bài, tất cả gồm 70 tiết (Lý thuyết, luyện tập,
thực hành, ôn tập, kiểm tra và trả bài kiểm tra). Phân phối chương trình xen kẽ
tiết lý thuyết, tiết luyện tập; sau khi học kiến thức mới học sinh đều được luyện
tập, số tiết luyện tập được bố trí tương đương với tiết lý thuyết nhằm mục đích
rèn luyện khả năng vận dụng lý thuyết vào giải bài tập.
* Các khái niệm được hình thành từ đơn giản đến phức tạp theo một cấu
trúc logic cao và hình thành một cách liên tục, hệ thống, có mối quan hệ và do
quan điểm xây dựng chương trình trên quan điểm tập hợp nên một số khái niệm
liên hệ chặt chẽ với nhau.
* Khái niệm mang tính trìu tượng cao, có một số thuật ngữ khó hình dung.
II.3.1.2. Phân loại và phân chia khái niệm hình học 7
II.3.1.2.1. Khái niệm và cấu trúc khái niệm
* Khái niệm : Khái niệm là sự suy nghĩ phản ánh những thuộc tính chung,
thuộc tính bản chất (Trong đó có một số thuộc tính đặc trưng )
* Các thuộc tính của khái niệm.
Trần Thị Thinh Trường THCS Đông Ngũ
10
Một số phương pháp dạy học khái niệm hình học 7 tại Trường THCS Đông Ngũ
+ Thuộc tính bản chất : Là những thuộc tính gắn liền với đối tượng, quan
hệ.
Nếu mất những thuộc tính ấy thì đối tượng, quan hệ này trở thành đối
tượng, quan hệ khác. Vậy thuộc tính bản chất là điều kiện cần để phân biệt đối
tượng, quan hệ này với đối tượng, quan hệ khác.
+ Thuộc tính đặc trưng : Là những thuộc tính chỉ có đối tượng, quan hệ đó

giác vuông, tam giác có một góc tù ( ở đây phân chia dựa vào độ lớn của góc ).
Vì thế trong các bài toán xét tới vị trí của trực tâm của tam giác ta phải xét đầy
đủ cả 3 trường hợp.
Trong quá trình phân chia ( phân loại ) khái niệm cần chú ý đến các quy tắc
sau đây:
- Sự phân loại ( phân chia) phải triệt để, không được sai sót.
- Sự phân loại ( phân chia) không được trùng lặp nghĩa là các khái niệm
thành phần ( sau khi phân chia ) từng đôi một phải tách rời.
- Sự phân loại ( phân chia) không được cùng một lúc dựa vào các dấu hiệu
khác nhau.
* Chú ý : Trong quá trình dạy học khái niệm hình học cần chú ý đến việc
hệ thống hóa khái niệm để qua đó nêu lên được mối quan hệ và liên hệ giữa các
khái niệm; đặt khái niệm mới vào hệ thống các khái niệm, đồng thời qua đó thấy
được sự mở rộng khái niệm, thu hẹp khái niệm, mặt khác cần hệ thống hóa các
biểu hiện của một khái niệm.
II.3.1.3. Vai trò của hình ảnh “Dạy học khái niệm hình học 7 ”
Yêu cầu đầu tiên của việc dạy học bất kỳ khái niệm hình học nói chung và
“ Dạy học khái niệm hình học 7 ” nói riêng cũng phải làm sao cho hoc sinh có
được những hình ảnh cụ thể, thực tế về đối tượng phản ánh trong khái niệm đó.
Từ đó nhận biết được, biết được đối tượng nào đó thuộc ( hay không thuộc) khái
niệm đó hay không.
Ví dụ: Khi dạy học khái niệm “Hai tam giác bằng nhau” học sinh phân
biệt được rõ các dấu hiệu bản chất của khái niệm: “Các góc, các cạnh tương ứng
Trần Thị Thinh Trường THCS Đông Ngũ
12
Một số phương pháp dạy học khái niệm hình học 7 tại Trường THCS Đông Ngũ
bằng nhau”. từ đó học sinh nhận biết được rõ trong hình ảnh ở những vị trí khác
nhau, cụ thể :
Q P
A I

B
=
µ
M
; AC = IN
·
PQR
=
·
HRQ
; RQ = QR
Theo nguyên tắc : “ Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng rồi từ đó
trở về thực tiễn ” vì thế hình thành khái niệm hình học ở cấp trung học cơ sở
(trong đó có các khái niệm hình học 7) thường đi qua ba giai đoạn của quá trình
nhận thức : Cụ thể -> trừu tượng -> cụ thể. Những hình ảnh thực tế, hình vẽ, ví
dụ cụ thể vừa tham gia giai đoạn đầu, vừa có tác dụng tốt góp phần nhận thức
sâu sắc. Nhưng cũng có một số hạn chế: Học sinh hiểu không chính xác, không
đầy đủ hoặc sai lầm vì thế khi đưa ra các hình ảnh cần giúp để học sinh hiểu rõ
những dấu hiệu bản chất của khái niệm trong hình ảnh.
Trong một số trường hợp, thông qua cái cụ thể học sinh lại chú ý , ghi nhớ
những dấu hiệu bề ngoài từ đó đi đến bản chất của khái niệm.
Ví dụ : Khi dạy học khái niệm “ Góc ngoài của tam giác ”, chú ý là không
phải góc ngoài cứ phải là có cạnh kéo dài của cạnh đáy vì thế giáo viên nên đưa
ra hình ảnh các vị trí góc ngoài của tam giác
( Kéo dài cạnh đáy ) ( Góc nhọn ) ( Góc tù )
Trần Thị Thinh Trường THCS Đông Ngũ
13
Một số phương pháp dạy học khái niệm hình học 7 tại Trường THCS Đông Ngũ
Mặt khác việc hình thành khái niệm đúng đắn cho học sinh còn chú ý đến
việc lựa chọn hình ảnh có số lượng thích hợp, thí dụ điển hình: "Trong đó những

- Khái niệm cơ bản: điểm, đường, mặt (lớp 6)
- Khái niệm "mô tả" : Hình chiếu, đường xiên
Đối với những khái niệm định nghĩa cần phân biệt những khái niệm được
định nghĩa thực sự "với những khái niệm mà" định nghĩa thực chất là những câu
mô tả giải thích khái niệm"
Ví dụ:
- Khái niệm định nghĩa thực sự: trung điểm của đoạn thẳng, hai góc đối
đỉnh
- Khái niệm mà định nghĩa mang tính mô tả: Cặp góc so le trong, cặp góc
đồng vị
II.3.1.5. "Một số phương pháp dạy học khái niệm hình học 7"
II.3.1.5.1. Phương pháp dùng lời: (Giảng giải và đàm thoại)
Phương pháp dùng lời là phương pháp phổ biến trong dạy học toán cũng
như dạy hình học (trong đó có dạy học hình học 7) có tác dụng tốt đến việc tiếp
thu kiến thức, quá trình nhận thức và hướng dẫn học sinh học tập.
Trong dạy học khái niệm hình học 7, phương pháp dùng lời thường xuyên
được sử dụng để giảng giải, thuyết trình, mô tả một khái niệm nào đó. Do đó
giáo viên cần luyện tập để đạt những yêu cầu đối với phương pháp này. Phương
pháp dùng lời có hai phương pháp chủ yếu, thuyết trình và đàm thoại.
II.3.1.5.2. Phương pháp thuyết trình.
Phương pháp thuyết trình được biểu hiện dưới hình thức giảng giải, mô tả
Vì thế giáo viên cần thực hiện các yêu cầu: nội dung và ngôn ngữ chính xác, rõ
ràng, mạch lạc, có sức truyền cảm và thuyết phục cao, Tuy nhiên đối với học
sinh khối 7 giáo viên không nên kéo dài.
Trần Thị Thinh Trường THCS Đông Ngũ
15
Một số phương pháp dạy học khái niệm hình học 7 tại Trường THCS Đông Ngũ
Ví dụ: Khi dạy học khái niệm đường xiên, hình thiếu thông qua hình vẽ
giáo viên phải mô tả hình vẽ để học sinh nhận biết được hình ảnh cụ thể của khái
niệm.

- Học sinh thực hiện
- Học sinh trả lời và
xác định
- Học sinh thực hiện
- Học sinh định nghĩa
đường trung trực của
đoạn thẳng
Phương pháp đàm thoại yêu cầu giáo viên chuẩn bị chu đáo về nhiều mặt:
Câu hỏi đặt ra và tổ chức đàm thoại, cần hết sức tránh những sai sót trong đàm
thoại.
II.3.1.5.4. Phương pháp trực quan.
Trần Thị Thinh Trường THCS Đông Ngũ
16
Một số phương pháp dạy học khái niệm hình học 7 tại Trường THCS Đông Ngũ
Do đặc điểm của môn toán, nhất là bộ môn hình học (trong đó có hình học
7) phương pháp trực quan rất cần thiết trong quá trình dạy học, giúp cho học
sinh khắc phục khó khăn ban đầu, tiếp thu và vận dụng kiến thức cũng như việc
suy luận trừu tượng. Phương pháp trực quan thường được phối kết hợp với
phương pháp khác trong quá trình dạy học khái niệm.
Sử dụng "vật thực và mô hình" để minh hoạ cho bài học, bằng những mô
hình bằng bìa, que gỗ, kim loại bằng cách gấp giấy cũng minh họa được nhiều
cho bài học, cho khái niệm. Ngoài những mô hình không đổi cần làm những mô
hình có thế biến đổi, biến dạng để phản ánh những khái niệm động (không bản
chất) và giữ nguyên dấu hiệu bản chất trong khái niệm.
Sử dụng hình ảnh để học sinh "tập đọc hình học" là một rèn luyện kỹ năng
vận dụng khái niệm vào giải toán, lời nói két hợp với hình ảnh trực quan sinh
động cũng có tác dụng trực quan tốt.
Giáo viên phải thường xuyên suy nghĩ, sưu tầm, tìm tòi và hướng dẫn học
sinh làm nhiều phương tiện trực quan và khai thác chung. Cần lưu ý tính trực
quan chỉ là tương đối: Một hình vẽ đối với người nay có thể là trừu tượng, đối

18
A C
B
B C
A
A C
B
AB ≠ BC ≠AC AB = AC ≠BC AB = AC =BC
Một số phương pháp dạy học khái niệm hình học 7 tại Trường THCS Đông Ngũ
đề, phát biểu vấn đề. Để phương pháp này đạt hiệu quả cao, giáo viên cần tạo ra
tình huống có vấn đề để kích thích học sinh tìm tòi, phương pháp suy nghĩ, thói
quen phát hiện vấn đề và kết luận vấn đề.
Ví dụ: Khi dạy học "Tam giác cân", "Tam giác đều" cần hướng dẫn cho
học sinh dấu hiệu phân biệt (độ dài các cạnh) từ đó học sinh tự đo đạc và đặt tên
cho các tam giác: có ba cạnh khác nhau, có 2 cạnh bằng nhau, ba cạnh bằng
nhau.
Ví dụ: Khi dạy về trực tâm, trọng tâm cần hướng cho học sinh tìm tòi vị trí
của nó trong tam giác.
*Chú ý: Khi dạy học khái niệm cần tổ chức cho học sinh khái niệm rộng
hơn, hẹp hơn. Khi sử dụng phương pháp này giáo viên cần tìm tòi và đặt mình
vào vị trí của học sinh , từ đó phát hiện những tiến bộ và khó khăn của học sinh
để kịp thời hướng dẫn và uốn nắn những lệch lạc.
II.3.1.5.6. Phương pháp làm việc với sách.
Phương pháp này rèn luyện thói quen cho học sinh đọc sách, cho học sinh
đọc định nghĩa khái niệm ở sách giáo khoa, giáo viên giảng giải ý nghĩa các từ
quan trọng, các dấu hiệu bản chất, không bản chất; các ký hiệu, sau đó cho học
sinh trả lời những câu hỏi nêu sẵn trong sách hoặc do giáo viên đưa ra, hoặc có
thể học sinh tự đặt câu hỏi và trả lời. Từ đó học sinh trình bày lại nội dung và
những ý kiến, nhận xét về dấu hiệu bản chất, dấu hiệu không bản chất.
II.3.1.5.7. Phương pháp kiểm tra.

luận:
A
(x)
<= B
(x)
<= C
(x)
<= D
(x)
<= (

<= dựa vào) thì rõ ràng không thể kéo dài
mãi được, mà phải có khái niệm xuất phát (ban đầu) gọi là khái niệm cơ bản
(không định nghĩa)
b/ Định nghĩa phải tương xứng:
Khái niệm được định nghĩa tương xứng với khái niệm định nghĩa, nếu vi
phạm quy tắc này dẫn đến sai lầm:
- Định nghĩa quá rộng.
- Định nghĩa quá hẹp.
c/ Định nghĩa phải ngắn gọn:
Trong định nghĩa thì không có dấu hiệu được suy ra từ những dấu hiệu
khác.
Trần Thị Thinh Trường THCS Đông Ngũ
20
Một số phương pháp dạy học khái niệm hình học 7 tại Trường THCS Đông Ngũ
Ví dụ: Khi định nghĩa "Tam giác đều";
Nên: "Tam giác đều là tam giác có ba cạnh bằng nhau"
Hoặc: "Tam giác đều là tam giác có ba góc bằng nhau"
Không nên: "Tam giác đều là tam giác có ba cạnh bằng nhau và ba góc
bằng nhau"

cũng như phương pháp. Đồng thời luôn luôn coi học sinh là chủ thể của quá
trình dạy học mà đặt niềm tin đối với học sinh, gây hứng thú, kích thích óc sáng
tạo, lòng say mê học tập bộ môn. Nhất là khi sử dụng phương pháp đàm thoại,
làm việc với sách, tìm tòi lúc đâù có thể mất thời gian, tuy nhiên sẽ được đền bù
khi tư duy độc lập của học sinh phát triển, từ đó hiệu quả của quá trình dạy học
được nâng lên. Nhưng trong quá trình dạy học không nên quá lạm dụng phương
pháp đàm thoại, luôn luôn yêu cầu học sinh "sáng tạo" và "tìm tòi" trong khi có
những vấn đề cần phải luyện tập (vì luyện tập máy móc nhiều khi là cần thiết để
có kỹ năng thành thạo) và có những vấn đề học sinh phải công nhận, không thể
giải thích cũng như không cần giải thích (ký hiệu, qui ước )
Trong các phương pháp dạy học, phương pháp nào cũng có mặt mạnh, mặt
yếu; không có phương pháp nào tối ưu cả; nghệ thuật của người giáo viên là
phải biết lựa chọn, sử dụng mỗi phương pháp hợp lý, đúng chỗ. Một vấn đề có
thể đi đến bằng nhiều phương pháp, nên sử dụng phương pháp nào là tốt nhất,
phù hợp nhất còn tùy thuộc vào sự sáng tạo và nghệ thuật của mỗi người giáo
viên. Đồng thời trong quá trình dạy học người giáo viên phải biết sử dụng, phối
kết hợp các phương pháp một cách khéo léo, nhằm làm cho các phương pháp hỗ
trợ cho nhau để phát huy được tác dụng của các phương pháp và thu hẹp hạn chế
của mỗi
phương pháp.
II.3.1.7. Một số thí dụ về dạy và học khái niệm hình học 7.
II.3.1.7.1. Thí dụ 1: Khi dạy học khái niệm: "Hai tam giác bằng nhau"
a/ Nội dung định nghĩa khái niệm:
"Hai tam giác bằng nhau là hai tam giác có các cạnh tương ứng bằng nhau
và các góc tương ứng bằng nhau"
Trần Thị Thinh Trường THCS Đông Ngũ
22
Một số phương pháp dạy học khái niệm hình học 7 tại Trường THCS Đông Ngũ
Đây là cách định nghĩa bằng phương pháp kiến thiết: nêu cách kiến tạo (cấu
tạo ) đối tượng hoặc quan hệ được định nghĩa:

- Khái niệm số có quan hệ "bằng nhau"
- Khái niệm tam giác ở hình học có quan hệ "Bằng nhau" không ? nếu có
thì như thế nào là "hai tam giác bằng nhau" ?
Bước 2: Giải quyết vấn đề.
Trần Thị Thinh Trường THCS Đông Ngũ
23
Một số phương pháp dạy học khái niệm hình học 7 tại Trường THCS Đông Ngũ
- Các yếu tố đặc trưng của tam giác: Cạnh , góc.
- Thực hành phép đo đạc các yếu tố của tam giác trên các tam giác.
- Giáo viên cần và cho học sinh vẽ hình
- GV chỉ vị trí các góc và đọc tên của chúng
- Dùng ký hiệu chỉ rõ các góc có đỉnh là 2 điểm cắt
- Khắc sâu khái niệm: Cho học sinh chỉ lại và nhận biết
các góc ở hình vẽ khác (luyện tập)

- Từ định lý rút ra 2 đường thẳng không có điểm chung.
- Đặt tên "gọi là hai đường thẳng"
- Cho học sinh định nghĩa khái niệm.
- Cho học sinh luyện tập khái niệm: vẽ hình, gọi tên,
nhận biết.
- Tổng kết (tóm tắt các nội dung khái niệm)
-Trực quan
-Thuyết trình, mô tả
-Mô tả, trực quan.
-Trực quan + luyện tập.
-Đàm thoại, gợi mở.
-Đàm thoại
-Luyện tập
- Từ kết quả phép đo, rút ra nhận xét: Quan hệ "Bằng nhau".
Bước 3: Phát biểu vấn đề.

- Học sinh định nghĩa khái niệm
- GV thâu tóm và kết luận
- Cho học sinh luyện tập: Nhận biết khái niệm qua
các hình ảnh ở các vị trí và các trường hợp khác
nhau (ví dụ )
Phương pháp
Kiểm tra + đàm thoại
- Trực quan + đàm
thoại
-Đàm thoại
* Chú ý: Khi dạy khái niệm trên trong bài còn có tính chất của khái niệm
và mở rộng khái niệm (trung tuyến của tam giác). Vì vậy cần sự lựa chọn và
phối hợp các phương pháp cho hợp lý đồng thời phải đảm bảo cân đối, hợp lý
trong cấu trúc của bài dạy, tránh xem nặng việc hình thành khái niệm mà xem
nhẹ về tính chất của khái niệm; vì thế khi dạy học khái niệm cần bám sát nội
dung, yêu cầu của bài dạy để cân đối thời gian cho hợp lý.
Trần Thị Thinh Trường THCS Đông Ngũ
25