HC VIN CHNH TR QUC GIA H CH MINH

NGUYN VN THNH

CáC TỉNH ủY TRÊN ĐịA BàN QUÂN KHU 1
LãNH ĐạO CÔNG TáC QUốC PHòNG ở ĐịA PHƯƠNG
GIAI ĐOạN HIệN NAY
Chuyờn ngnh

: Xõy dng ng v Chớnh quyn nh nc

Mó s

: 62 31 02 03

LUN N TIN S KHOA HC CHNH TR

Ngi hng dn khoa hc :

1. TS. NG èNH PH
2. PGS.TS. NG NAM IN

H NI - 2015


L I CAM ĐOAN

Tôi xin cam ñoan ñây là công trình nghiên cứu của
riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung
thực, có nguồn gốc rõ ràng và ñược trích dẫn ñầy ñủ theo
quy ñịnh.

ĐOẠN HIỆN NAY - THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ
KINH NGHIỆM

69

2.1. Thực trạng lãnh ñạo của các tỉnh ủy trên ñịa bàn Quân khu 1
ñối với công tác quốc phòng ở ñịa phương hiện nay
2.2. Nguyên nhân và kinh nghiệm

69
101

Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU
TĂNG CƯỜNG LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC QUỐC PHÒNG Ở
ĐỊA PHƯƠNG CỦA CÁC TỈNH ỦY TRÊN ĐỊA BÀN QUÂN
KHU 1 ĐẾN NĂM 2025

3.1. Những nhân tố tác ñộng và mục tiêu, phương hướng tăng
cường lãnh ñạo công tác quốc phòng ở ñịa phương của các
tỉnh ủy trên ñịa bàn Quân khu 1 ñến năm 2025
3.2. Những giải pháp chủ yếu tăng cường lãnh ñạo công tác quốc
phòng ở ñịa phương của các tỉnh ủy trên ñịa bàn Quân khu 1
ñến năm 2025
KẾT LUẬN
DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN
ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

117

CNXH

:

Chủ nghĩa xã hội

DBĐV

:

Dự bị ñộng viên

DBHB

:

Diễn biến hòa bình

DQTV

:

Dân quân tự vệ

KT

:

Kinh tế


QS

:

Quân sự

VH

:

Văn hóa

XH

:

Xã hội

XHCN

:

Xã hội chủ nghĩa


1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của ñề tài
ốc phòng (QP) là lĩnh vực hệ trọng, trực tiếp liên quan ñến vận
mệnh của quốc gia. Từ lịch s dựng nước và giữ nước, cha ông ta ñã tổng kết:

phức tạp, nhất là ở các ñịa bàn trọng ñiểm.
Quân khu 1 là ñịa bàn chiến lược quan trọng, nằm ở vị trí tiền tiêu phía
Đông Bắc, là phên dậu của Tổ quốc, nơi ñã từng diễn ra nhiều trận quyết chiến
chiến lược và khởi nghĩa chống giặc ngoại xâm trong lịch sử dân tộc như Chi
Lăng, Xương Giang, Như Nguyệt, Yên Thế, Đông Khê, Thất Khê..., từng là “thủ
ñô kháng chiến”, “cái nôi của cách mạng”. Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc ngày nay, Quân khu 1 có ý nghĩa rất quan trọng về chính trị, kinh tế - xã
hội (KT-XH), QP, AN. Sự vững mạnh, ổn ñịnh về QP, AN của các tỉnh trên ñịa
bàn là góp phần tạo nên sự vững mạnh, ổn ñịnh và phát triển ñất nước.
Những năm qua, dưới sự lãnh ñạo của Đảng, mà trực tiếp là các tỉnh
ủy, công tác QP ñịa phương của các tỉnh trên ñịa bàn Quân khu 1 ñược tiến
hành khá ñồng bộ và hiệu quả. Nhận thức của ñại bộ phận cán bộ và nhân dân
các tỉnh về QP, AN trong tình hình mới ñược nâng cao, nhất là ñối với cán bộ
lãnh ñạo, quản lý các cấp. Sự “vào cuộc” của chính quyền, hệ thống chính trị
và nhân dân các dân tộc trên ñịa bàn; các thành phần KT, các chức sắc tôn
giáo... có nhiều tiến bộ. Cơ chế vận hành công tác QP ñịa phương ñã ñược
phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng hơn. Nhiều nội dung lãnh ñạo công tác QP ñịa
phương ñược thực hiện có kết quả khá như: xây dựng ñịa phương thành khu
vực phòng thủ (KVPT) vững chắc; xây dựng lực lượng vũ trang (LLVT) ñịa
phương; công tác tuyển quân, gọi nhập ngũ, quản lý và hoạt ñộng lực lượng
dự bị ñộng viên (DBĐV)... Vì vậy, nền QP, sức mạnh và thế trận QP của các
ñịa phương ñược xây dựng và củng cố ngày càng vững chắc, góp phần giữ
vững chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, AN chính trị và trật tự an toàn XH, làm
thất bại âm mưu “diễn biến hòa bình” (“DBHB”), bạo loạn lật ñổ của chủ
nghĩa ñế quốc và các thế lực thù ñịch.
Bên cạnh những kết quả ñã ñạt ñược, quá trình lãnh ñạo công tác QP
ñịa phương của các tỉnh ủy trên ñịa bàn Quân khu 1 còn bộc lộ những hạn


3


4
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của ñề tài là: Sự lãnh ñạo của các tỉnh ủy trên ñịa
bàn Quân khu 1 ñối với công tác QP ở ñịa phương giai ñoạn hiện nay.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu những vấn ñề lý luận, thực tiễn lãnh ñạo của các tỉnh
ủy trên ñịa bàn Quân khu 1 ñối với công tác QP ở ñịa phương từ năm 2005
ñến nay; ñề xuất mục tiêu, phương hướng và những giải pháp tăng cường sự
lãnh ñạo của các tỉnh ủy trên ñịa bàn Quân khu 1 ñối với lĩnh vực công tác
này ñến năm 2025.
4. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
.1. Cơ sở lý luận, thực tiễn
Luận án ñược thực hiện trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, quan ñiểm của Đảng ta ñối với công tác QP ñịa phương.
Cơ sở thực tiễn của luận án là: quá trình lãnh ñạo, chỉ ñạo và tổ chức
thực hiện công tác QP ñịa phương của các tỉnh ủy trên ñịa bàn Quân khu 1 từ
năm 2005 ñến nay. Luận án kế thừa kết quả nghiên cứu về lý luận, thực tiễn
các công trình nghiên cứu ñã công bố. Các tư liệu, số liệu ñiều tra, khảo sát
của chính tác giả.
.2. Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, luận án sử dụng
các phương pháp nghiên cứu của khoa học liên ngành và chuyên ngành, trong
ñó chú trọng các phương pháp: Hệ thống-cấu trúc, lịch sử-lôgíc, phân tích, tổng
hợp, tổng kết thực tiễn, chuyên gia, ñiều tra xã hội học, thống kê, so sánh...
5. Những ñóng góp về khoa học của luận án
Làm rõ khái niệm, nội dung, phương thức lãnh ñạo của các tỉnh ủy trên
ñịa bàn Quân khu 1 ñối với công tác QP ở ñịa phương giai ñoạn hiện nay.
Đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường sự lãnh ñạo của các tỉnh

vốn quý nhất của quốc gia XHCN, thực hiện tốt nhiệm vụ bảo vệ nhân dân có
tác dụng quyết ñịnh toàn bộ kết quả việc giải quyết tất cả các nhiệm vụ khác
của phòng thủ dân sự cũng như của QP nói chung.
Nguyên tắc tổ chức của lực lượng phòng thủ dân sự là Đảng Cộng sản
Liên Xô giữ vai trò lãnh ñạo trong việc thực hiện tất cả các biện pháp nhằm
bảo vệ Tổ quốc XHCN. Ban Chấp hành trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô
và Chính phủ Liên Xô thường xuyên quan tâm tới sự phát triển phòng thủ dân
sự, quy ñịnh những nguyên tắc cơ bản về xây dựng phòng thủ dân sự, xác
ñịnh tính chất và các biện pháp tổ chức và hoạt ñộng của phòng thủ dân sự.
Phòng thủ dân sự ñược tổ chức theo nguyên tắc lãnh thổ và sản xuất. Lực
lượng chủ yếu của phòng thủ dân sự là các ñơn vị không quân sự, có hai loại
ñơn vị không quân sự của phòng thủ dân sự: các ñơn vị làm nhiệm vụ chung
và các ban chuyên trách.
Sách “Học thuyết Mác - Lênin về chiến tranh và quân ñội” của
Đ.A.Vôn-cô-gô-nốp [138], trong chương XVIII: Đảng Cộng sản - Người tổ
chức công cuộc bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, ñề cập ñến vai trò lãnh ñạo


7
của Đảng Cộng sản trong sự nghiệp QP, QS ñã khẳng ñịnh: Sự lãnh ñạo của
Đảng Mác - Lênin ñối với hoạt ñộng QS là ñiều kiện hết sức quan trọng bảo
ñảm những yêu cầu của sự nghiệp QP của Nhà nước XHCN. Đảng Cộng sản
là hạt nhân của hệ thống chính trị của xã hội, tiêu biểu cho trí tuệ của nhân
dân. Đảng Cộng sản lãnh ñạo tất cả mọi lĩnh vực của ñời sống xã hội, kể cả
lĩnh vực QS. Vai trò lãnh ñạo của Đảng Mác - Lênin ñối với hoạt ñộng QS
của nhà nước XHCN và sự nghiệp QP không phải do những người cộng sản
tự “gán ghép” cho mình, như bọn xuyên tạc tư sản thường tìm cách chứng
minh. Vai trò ñó do quá trình phát triển xã hội, do lô - gíc ñấu tranh giai cấp
quyết ñịnh và ñược quần chúng lao ñộng tự giác trao cho Đảng.
Trên cơ sở phân tích tính chất, yêu cầu của chiến tranh hiện ñại, các

hoặc huyện (thị, khu). Đảm nhiệm công tác quân nhân tham gia ñảng uỷ ñịa
phương, tổ chức công tác có liên quan ñến việc cử quân nhân tham gia các hội
nghị ñại biểu nhân dân ñịa phương, các cuộc hiệp thương chính trị nhân dân...
Sách “Giáo trình Công tác chính trị của Quân Giải phóng nhân dân
Trung Qu c” của Chương Tư Nghị [69], các tác giả chỉ rõ:
V tính ch t: Là cán bộ công tác ở cơ sở, chuyên phụ trách công tác vũ
trang nhân dân, chịu sự lãnh ñạo song trùng của ñảng ủy, chính quyền ñịa
phương cùng cấp và cơ quan quân sự cấp trên, là người tổ chức và người chấp
hành ở tuyến một ñối với công tác dân quân và xây dựng quân dự bị. Thời
bình là người trực tiếp tổ chức công tác quân dự bị và dân quân do ñơn vị cơ
sở tiến hành. Thời chiến, gánh vác nhiệm vụ ñộng viên, tổ chức và d n dắt
dân quân chi viện cho tiền tuyến, tham gia quân ñội, tham gia chiến ñấu.
Trong quân dự bị, có nhiều cán bộ vũ trang nhân dân là sĩ quan quân ñội, khi
chiến tranh nổ ra, họ là lực lượng cốt cán của bộ ñội chính quy mới thành lập.
Về nhi m v : Tuyên truyền tư tưởng chiến tranh nhân dân và phương
châm chiến lược phòng ngự tích cực; Phối hợp tuyển chọn cán bộ, làm tốt
công tác dự kiến sắp xếp cho quân dự bị; Tích cực làm tốt công tác chính trị
dân quân trong thời kì mới; Tổ chức dân quân, quân dự bị ñộng viên thực thi
huấn luyện quân sự; Giữ dân và quản lý tốt trang bị vũ khí; Giáo dục và tổ
chức dân quân và quân dự bị ñộng viên tham gia bảo vệ, xây dựng CNXH;


9
ến hành công tác giáo dục ñối với thanh niên làm nghĩa vụ quân sự, quân
nhân phục viên xuất ngũ; Trong thời chiến, tổ chức lãnh ñạo dân quân cùng
tham gia chiến ñấu, củng cố hậu phương, chi viện cho tiền tuyến, chuẩn bị sẵn
sàng ñưa quân dự bị ra chiến khu bổ sung vào ñội ngũ quân giải phóng nhân dân.
Bài báo
Tác giả Sống-ca-bun-khun trong


Sách ti ng Anh
Sách của Bộ Quốc phòng Việt Nam: VietNam
ilitary

1

S

N Defense -

eeting, Strategic cooperation for peace, stability and development

in the region [141] ñã tập hợp các bài phát biểu của các Bộ trưởng quốc
phòng các nước ASEAN và các bên ñối tác tại Hội nghị Bộ trưởng Quốc
phòng các nước ASEAN mở rộng lần thứ nhất (ADMM+), tổ chức tại Hà
Nội, Việt Nam ngày 12 tháng 10 năm 2010.
Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN và các nước: Ôt-xtrây-li-a,
Trung quốc,

n Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Niu-Di-Lân, M ñã trình bày

những quan ñiểm của nước mình về các vấn ñề AN trong khu vực cũng như
trên thế giới, công khai chính sách QP của quốc gia. Các phát biểu ñều cho
rằng, thế giới ñang phải ñối mặt với các thách thức về AN truyền thống và phi
truyền thống, ñó là: Khủng bố, ly khai, thảm họa thiên nhiên, dịch bệnh... Đây
là mối quan tâm chung của tất cả các nước, và ñể giải quyết, ñòi hỏi sự tham
gia, hợp tác của tất cả các nước.
Sách của Bộ Quốc phòng Nhật Bản: Defense of Japan

[142], nội

Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và của Đảng Cộng sản Việt Nam về lãnh
ñạo công tác QP, QS; ñánh giá thực trạng sự lãnh ñạo của Đảng nói chung và
các tỉnh ủy, thành ủy trên phạm vi cả nước ñối với công tác QP, QS ñịa
phương, nhất là về nội dung, phương thức, cơ chế lãnh ñạo công tác QP, QS
ñịa phương; ñề xuất những giải pháp ñể thực hiện tốt vai trò lãnh ñạo của
Đảng ñối với công tác QP, QS ñịa phương trong thời kỳ mới.
Theo các tác giả, ngay từ khi chủ nghĩa Mác ra ñời ñã xác ñịnh cần phải
tổ chức ra lực lượng QS ñể bảo vệ thành quả cách mạng ñã giành ñược.
C.Mác - Ph.Ăng ghen dự ñịnh sau khi cách mạng vô sản thắng lợi, chính ñảng
của giai cấp công nhân phải tổ chức một lực lượng QS mà các ông gọi là xây
dựng “ñội dân cảnh có vũ trang” trên nền tảng chính trị - xã hội của chế ñộ
mới và tất nhiên bản chất giai cấp của ñội dân cảnh ñó cũng mang theo bản
chất của nhà nước, chế ñộ ñã sinh ra nó. Mặc dù những dự ñịnh ñó chưa ñược
thực hiện nhưng là căn cứ quan trọng ñể V.I.Lênin kế thừa phát triển trong
xây dựng lực lượng thường trực có vũ trang mà Người gọi là xây dựng “Quân
ñội kiểu mới”. Quân ñội ñó phải ñặt dưới sự lãnh ñạo tuyệt ñối, trực tiếp, toàn
diện của Đảng Cộng sản, trên cả các mặt chính trị, tư tưởng, tổ chức, xây
dựng, huấn luyện, chiến ñấu. Để giữ vững bản chất cách mạng của quân ñội,


12
Đản Cộng sản phải trực tiếp nắm quân ñội thông qua hệ thống lãnh ñạo của
Đảng trong quân ñội.
Quan ñiểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về QP, QS là kim chỉ nam cho
các học thuyết QS của Nhà nước XHCN; là hòn ñá tảng của lí luận QS và
khoa học QS bảo ñảm cho sự nghiệp xây dựng QP, QS của các nước theo
ñịnh hướng XHCN ngày càng vững mạnh, ñủ sức hoàn thành thắng lợi nhiệm
vụ bảo vệ Tổ quốc và nhiệm vụ quốc tế XHCN. Tư tưởng, quan ñiểm về
Đảng lãnh ñạo công tác QP, QS của chủ nghĩa Mác-Lênin còn là ngọn ñèn soi
sáng cho công cuộc củng cố QP, QS hiện ñại ở mỗi ñịa phương và cả nước

phương ñã chú trọng củng cố, kiện toàn thường xuyên ñảng ủy, cơ quan QS
ñịa phương vững mạnh, làm tốt hơn vai trò tham mưu cho cấp ủy và chính
quyền ñịa phương về công tác QP ñịa phương; quan tâm ñến tổ chức xây
dựng và hoạt ñộng của lực lượng bộ ñội ñịa phương có ñủ số lượng, cơ cấu,
chất lượng toàn diện, luôn luôn sẵn sàng chiến ñấu; nâng cao chất lượng tổ
chức và huấn luyện DQTV; lãnh ñạo xây dựng, ñộng viên quân dự bị và
tuyển quân; kết hợp KT với QP-AN; QP-AN với KT trên ñịa bàn ñịa
phương... ñã có chuyển biến tích cực, ñạt ñược những kết quả quan trọng.
Tuy nhiên, lãnh ñạo công tác QP ñịa phương ở các tỉnh ủy, thành ủy còn
bộc lộ nhiều hạn chế, khuyết ñiểm: nhận thức của một bộ phận cán bộ, ñảng
viên, nhân dân về công tác QP ñịa phương chưa ñầy ñủ; giáo dục QP còn thực
hiện chưa ñồng bộ, chất lượng còn hạn chế... Việc kết hợp kinh tế với QP, AN
còn chưa ñược chú trọng ở một số nơi, nhất là các dự án liên doanh với nước
ngoài; lãnh ñạo cụ thể hóa nghị quyết của Đảng về QP ñịa phương, vận hành cơ
chế lãnh ñạo nhiều nơi còn lúng túng, bị ñộng... Đề tài cũng phân tích nguyên
nhân của thành công và tồn tại, những bài học kinh nghiệm trong lãnh ñạo công
tác QP ñịa phương, ñề xuất những giải pháp ñối với Đảng, các tỉnh ủy, thành ủy
của cả nước lãnh ñạo công tác QP ñịa phương trong thời kỳ mới.
Đề tài chủ yếu ñi sâu bàn về quan ñiểm của Mác - Lênin, Hồ Chí Minh
về QP, QS; tính tất yếu Đảng Cộng sản lãnh ñạo công tác QP, QS và ñề ra các
giải pháp mang tính ñịnh hướng chung nhất. Các khái niệm về công tác QP,
tỉnh ủy lãnh ñạo công tác QP, chức năng, nhiệm vụ của các tỉnh ủy lãnh ñạo
công tác QP chưa ñược ñề cập ñến. Đó là nội dung mà luận án phải nghiên


14
cứ

tiếp tục cụ thể hóa cho phù hợp với yêu cầu của các tỉnh trên ñịa bàn


quân sự với nghĩa vụ lao ñộng, kết hợp xây dựng, phát triển KT với củng


15
cố QP, AN ở ñịa phương; Xây dựng LLVT ñịa phương, xây dựng lực
lượng dự bị hùng hậu, bảo ñảm lực lượng chiến ñấu cho ñịa phương và bộ
ñội chủ lực, luôn luôn sẵn sàng trong thời bình, nhanh chóng mở rộng và
tăng cường LLVT trong thời chiến, chuẩn bị sức chiến ñấu và nguồn lực
cho LLVT từ ñơn vị cơ sở. Bảo vệ công cuộc xây dựng CNXH ở ñịa
phương, bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia trên ñịa bàn tỉnh,
thành phố; xây dựng củng cố và bảo vệ ñịa phương, phát huy tác dụng của
hậu phương trong chiến tranh hiện ñại...
Việc thực hiện nguyên tắc Đảng lãnh ñạo trực tiếp và toàn diện thông
qua hệ thống tổ chức ñảng từ tỉnh, thành phố ñến cơ sở, trong các cấp và các
ngành KT, QS, văn hóa, XH ở các ñịa phương ñể tổ chức thực hiện sự lãnh
ñạo tập trung và thống nhất của cấp ủy ñảng về QS.
Sách “Quốc phòng - an ninh trong thời kỳ quá ñộ lên chủ nghĩa xã hội”
của Nguyễn Vĩnh Thắng [82] ñã phân tích những quan ñiểm của Chủ nghĩa
Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về QP, AN trong thời kỳ quá ñộ lên
CNXH. Bảo vệ Tổ quốc XHCN là một ñòi hỏi khách quan. Vì chừng nào còn
phân chia giai cấp, còn nguy cơ chiến tranh thì xây dựng CNXH ñi ñôi với
bảo vệ Tổ quốc XHCN luôn là quy luật. Các tác giả cho rằng: Nghiên cứu tư
tưởng của C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I Lênin và Chủ tịch Hồ Chí Minh về vấn ñề
QP, AN trong CNXH cho thấy sự thống nhất trong tư tưởng của các ông về vị
trí, vai trò quan trọng của vấn ñề QP, AN ñối với sự ra ñời và chiến thắng của
CNXH. Đó là sự nhất quán rằng: CNXH phải biết tự bảo vệ mình trước sự
chống phá của giai cấp tư sản và các thế lực ñế quốc, phản ñộng; xây dựng
CNXH phải gắn liền với bảo vệ Tổ quốc XHCN; mối quan hệ không thể tách
rời giữa QP, AN với KT, chính trị, văn hóa, XH...; tính chất chính nghĩa, tự
vệ của QP, AN trong CNXH. Đây là sự khác biệt với các chế ñộ XH trước ñó;

Sách “

ng C ng sản Vi t Nam lãnh ñạo sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc

thời kỳ ñổi mới” của Viện Khoa học xã hội nhân văn Quân sự [132] ñã góp
phần làm rõ thêm lý luận và thực tiễn sự lãnh ñạo của Đảng trong sự nghiệp
bảo vệ Tổ quốc thời kỳ ñổi mới. Tập trung trình bày một cách hệ thống tư duy
mới, những quan ñiểm, chủ trương của Đảng, những thành tựu nổi bật về
Đảng lãnh ñạo sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc trong hai mươi năm (1986 - 2006),
ñồng thời dự báo tình hình và những yêu cầu mới, ñề xuất những giải pháp cơ
bản nhằm tăng cường sự lãnh ñạo của Đảng ñối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc


17
Việt Nam XHCN trong tình hình mới. Nhiều nội dung của cuốn sách có giá
trị tham khảo rất tốt cho tác giả, như phân tích các quan ñiểm, tư duy của
Đảng về nội dung bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới, quan ñiểm về sức mạnh,
lực lượng, phương thức bảo vệ Tổ quốc thời kỳ mới.
Các tác giả khẳng ñịnh, quan ñiểm của Đảng ta về QP là toàn diện, coi
ñó là công việc giữ nước của quốc gia, gồm tổng thể các hoạt ñộng về mọi
mặt: chính trị, kinh tế, quân sự gắn liền với an ninh, ñối ngoại (bao gồm cả
ñối ngoại QP), văn hóa, xã hội (bao gồm cả tâm lý, tư tưởng, lối sống) nhằm tạo
ra sức mạnh tổng hợp, ñáp ứng yêu cầu ñấu tranh bảo vệ Tổ quốc cả thời bình và
thời chiến, cả ñối nội và ñối ngoại, cả ñấu tranh quân sự và phi quân sự. QP luôn
lấy hoạt ñộng QS làm ñặc trưng, LLVTND, QĐND làm nòng cốt; phối hợp chặt
chẽ với các lực lượng và các hoạt ñộng ñối ngoại, với các hoạt ñộng khác của
toàn dân. Trong tư duy của Đảng, xây dựng cơ sở chính trị xã hội là nội dung
quan trọng của việc xây dựng thế trận QPTD. Không thể có thế trận QPTD vững
chắc nếu như không xây dựng ñược cơ sở chính trị - xã hội của nền QPTD vững
mạnh. Trong ñó, vấn ñề xây dựng các tổ chức chính trị, nhất là ở cơ sở, vùng

trong nước và quốc tế. Bảo vệ Tổ quốc XHCN là sự nghiệp của toàn Đảng,
toàn quân, toàn dân, là nghĩa vụ, trách nhiệm, tình cảm của mọi người dân
Việt Nam, không phân biệt gia cấp, dân tộc, tôn giáo, già trẻ, trai, gái, miền
xuôi, miền ngược.
Sách “Giáo trình Giáo dục quốc phòng” [21] trong chuyên ñề 5: “Đảng
lãnh ñạo, Nhà nước quản lý sự nghiệp quốc phòng; công tác QP ở các bộ, cơ
quan ngang bộ và ñịa phương” khẳng ñịnh Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh ñạo
sự nghiệp QP là một tất yếu khách quan, xuất phát từ vị trí, vai trò của QP,
QS; từ tình hình, yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng và sự chống phá của các thế
lực thù ñịch ñối với nước ta và từ tình hình QP và sự lãnh ñạo của Đảng ñối
với QP thời kỳ mới ñòi hỏi phải thường xuyên tăng cường sự lãnh ñạo của
Đảng ñối với sự nghiệp QP. Tài liệu ñã cụ thể hóa Nghị quyết số 02/NQ-TW
ngày 30 tháng 7 năm 1987 của Bộ Chính trị khóa VI về cơ chế Đảng lãnh ñạo
ñối với công tác QS, QP ñịa phương, ñó là: Cấp ủy ñịa phương lãnh ñạo;
chính quyền ñịa phương quản lý và ñiều hành theo pháp luật; các cơ quan,
ban, ngành, ñoàn thể chính trị - xã hội của ñịa phương nòng cốt là cơ quan
quân sự làm tham mưu theo chức năng; chỉ huy trưởng cơ quan quân sự ñịa
phương chỉ huy thống nhất các lực lượng thuộc quyền. Tài liệu ñi sâu làm rõ


19
chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ của từng thành viên ñược xác ñịnh trong
cơ chế này.
Sách “Giáo trình Giáo d c quốc phòng" [22] ñã ñề cập ñến các vấn ñề
quan trọng như: Phòng chống chiến lược "DBHB", bạo loạn lật ñổ của các thế
lực thù ñịch chống phá cách mạng Việt Nam; KVPT tỉnh, thành phố trong sự
nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; chuyển ñất nước từ thời bình sang thời
chiến, công tác ñộng viên thời chiến; bảo vệ biển ñảo trong thời kỳ mới; biên
giới quốc gia và công tác bảo vệ biên giới quốc gia. Những vấn ñề này có ý
nghĩa rất lớn cho việc học tập, nghiên cứu, lãnh ñạo, chỉ ñạo công tác QP, QS

lãnh ñạo của Đảng, sự chỉ ñạo thống nhất của Nhà nước, sự tham mưu và tổ
chức thực hiện của các bộ, ban, ngành, ñoàn thể, ñịa phương.
Tác giả Bế Xuân Trường trong “Nâng cao hi u quả xây dựng khu vực
phòng thủ trên ñịa bàn Quân khu 1 theo tinh thần Đại hội XI” [124] những
năm qua, Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu 1 ñã lãnh ñạo, chỉ ñạo BCHQS các
tỉnh trên ñịa bàn phát huy vai trò tham mưu giúp cấp ủy, chính quyền ñịa
phương quán triệt và thực hiện tốt Nghị quyết 28-NQ/TW của Bộ Chính trị,
Nghị ñịnh 152/2007/NĐ-CP của Chính phủ. Nhờ ñó thế trận QPTD luôn ñược
củng cố vững chắc, chất lượng tổng hợp, trình ñộ sẵn sàng chiến ñấu của
LLVT ñược nâng cao, chủ quyền, an ninh biên giới và trật tự an toàn xã hội
trên ñịa bàn ñược giữ vững. Trong những năm tới, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân
khu 1 tiếp tục phối hợp chặt chẽ với tỉnh ủy, UBND các tỉnh trên ñịa bàn thực
hiện tốt việc xây dựng thế trận lòng dân làm cơ sở ñể xây dựng tiềm lực chính
trị - tinh thần vững chắc; ñẩy mạnh kết hợp phát triển KT - XH với tăng
cường tiềm lực QP-AN; xây dựng thế trận QPTD gắn với thế trận ANND,
biên phòng toàn dân vững chắc; Coi trọng xây dựng LLVT ñịa phương vững
mạnh toàn diện, trong ñó tập trung xây dựng vững mạnh về chính trị, tư tưởng
và tổ chức, ñủ sức hoàn thành nhiệm vụ ñược giao.
Trung tướng Nguyễn Sĩ Thăng trong “Những giải pháp chủ yếu nâng
cao chất lượng giáo dục quốc phòng - an ninh trên ñịa bàn Quân khu 1” [81]
ñể nâng cao chất lượng công tác giáo dục QP-AN trên ñịa bàn, Đảng ủy, Bộ
Tư lệnh Quân khu 1 và cấp ủy, chính quyền các cấp cần phải thực hiện tốt
một số giải pháp, trước hết là phải bám sát và có nội dung, hình thức phù hợp
với ñịa bàn, nhất là chú trọng ñiểm về QP-AN, biên giới, vùng sâu, vùng xa,
chống ñược ñịch lợi dụng, lôi kéo quần chúng nhân dân, kích ñộng, chống


21
ph Cần ñẩy nhanh tiến ñộ xây dựng các trung tâm giáo dục QP-AN và thực
hiện tốt công tác xây dựng ñội ngũ giáo viên giáo dục QP-AN; Tiếp tục quán