Ph ng pháp đi u khi nươ ề ể
c a h th ng chuy nủ ệ ố ể
m chạ
Xem ph n các ch c năng c a h th ng t ng đài đ hi u rõ h n ầ ứ ủ ệ ố ổ ể ể ơ
Phân lo i ph ng pháp đi u khi nạ ươ ề ể
M c dù có nhi u lo i h th ng t ng đài đang có hi n nay, t t c các h th ng đóặ ề ạ ệ ố ổ ệ ấ ả ệ ố
có th đ c phân lo i . Đ u tiên chúng có th đ c phân lo i theo ph ng phápể ượ ạ ầ ể ượ ạ ươ
đi u khi n m /đóng c a chuy n m ch cu c g i thành ph ng pháp đi u khi nề ể ở ủ ể ạ ộ ọ ươ ề ể
đ c l p, ph ng pháp đi u khi n chung, và ph ng pháp đi u khi n theoộ ậ ươ ề ể ươ ề ể
ch ng trình l u gi .ươ ư ữ
Ph ng pháp đi u khi n đ c l p còn đ c g i là ph ng pháp đi u khi n đ nươ ề ể ộ ậ ượ ọ ươ ề ể ơ
chi c; Đây là ph ng pháp l a ch n các đ ng n i khi m i chuy n m ch ti nế ươ ự ọ ườ ố ỗ ể ạ ế
hành m t cách đ c l p vi c đi u khi n l a ch n vì m i chuy n m ch đ cộ ộ ậ ệ ề ể ự ọ ỗ ể ạ ượ
trang b b ng m t m ch đi u khi n. B i vì tính đ n gi n c a m i m chị ằ ộ ạ ề ể ở ơ ả ủ ỗ ạ
ph ng pháp này đ c s d ng r ng rãi cùng v i ph ng pháp t ng b cươ ượ ử ụ ộ ớ ươ ừ ướ
trong các h t ng đài đ u tiên đ c phát tri n. ệ ổ ầ ượ ể
Tuy nhiên, vi c l a ch n đ ng có hi u qu cho toàn b h th ng là khó kh nệ ự ọ ườ ệ ả ộ ệ ố ǎ
b i vì ph m vi l a ch n c a m i m ch đi u khi n ph n nào đó b gi i h n.ở ạ ự ọ ủ ỗ ạ ề ể ầ ị ớ ạ
Ph ng pháp đi u khi n thông th ng là ph ng pháp t p trung các m ch đi uươ ề ể ườ ươ ậ ạ ề
khi n vào m i ch và sau đó theo dõi tr ng thái đ u n i c a toàn m ch đ l aể ỗ ỗ ạ ấ ố ủ ạ ể ự
ch n các đ ng n i. Khi s d ng ph ng pháp này, các m ch đi u khi n đ cọ ườ ố ử ụ ươ ạ ề ể ượ
t p trung đ chia s s l ng l n các cu c g i cho nên kh n ng c a các m chậ ể ẻ ố ượ ớ ộ ọ ả ǎ ủ ạ
đi u khi n là r t l n. Đ ng th i các ch c n ng ph c t p có th đ c ti n hànhề ể ấ ớ ồ ờ ứ ǎ ứ ạ ể ượ ế
m t cách kinh t . H u h t các h t ng đài ki u c h c phân chia không gian baoộ ế ầ ế ệ ổ ể ơ ọ
g m c h t ng đài thanh chéo cùng s d ng ph ng pháp này. Ph ng phápồ ả ệ ổ ử ụ ươ ươ
đi u khi n theo ch ng trình đ c l u gi là m t trong các lo i ph ng phápề ể ươ ượ ư ữ ộ ạ ươ
đi u khi n chung; chúng đ c t p trung khá cao đ v ch c n ng và nh làề ể ượ ậ ộ ề ứ ǎ ư
thi t b x lý thông tin đa n ng, nó ti n hành m t s đi u khi n đ u n i.ế ị ử ǎ ế ộ ố ề ể ấ ố
H u h t các h t ng đài đi n t đang dùng hi n nay đ u áp d ng ph ng phápầ ế ệ ổ ệ ử ệ ề ụ ươ
này. Các đ u vào đi u khi n tr c ti p cho m t h t ng đài là các xung quay sầ ề ể ự ế ộ ệ ổ ố
d c g i đ n t các máy đi n tho i. Các đ c đi m x lý đ u n i thay đ i r tượ ử ế ừ ệ ạ ặ ể ử ấ ố ổ ấ

chuy n m ch ho c các ch c n ng chuy n m ch. Tuy nhiên, vì h th ng có trangể ạ ặ ứ ǎ ể ạ ệ ố
b lo i m ch này có kh n ng cô l p các l i m t cách có hi u qu , h này có thị ạ ạ ả ǎ ậ ỗ ộ ệ ả ệ ể
đ c thay đ i ho c đ c m r ng d dàng. Đ c bi t, ph ng pháp này r t cóượ ổ ặ ượ ở ộ ễ ặ ệ ươ ấ
th đ c dùng r ng rãi khi công ngh thi t b m i bao g m đ tích h p cao c aể ượ ộ ệ ế ị ớ ồ ộ ợ ủ
m ch đi n t tr nên pháp tri n h n. Ph ng pháp đi u khi n đ c l p đ ocạ ệ ử ở ể ơ ươ ề ể ộ ậ ự
phân lo i thêm thành các lo i đi u khi n tr c ti p và đi u khi n gián ti p. ạ ạ ề ể ự ế ề ể ế ở
ph n ti p theo, chúng đ c xem xét chi ti t h n.ầ ế ượ ế ơ
A. Ki u đi u khi n tr c ti pể ề ể ự ế
Nh đã mô t ph n tr c đây, các xung sinh ra khi thuê bao quay s đ c đ aư ả ở ầ ướ ố ượ ư
vào tr c ti p, ti p đ n đ c x lý m t cách liên t c đ l a ch n đ ng n i.ự ế ế ế ượ ử ộ ụ ể ự ọ ườ ố
Theo đó, m t chuy n m ch đ ch n đ ng đ c đ nh ra b ng s quay đã nh nộ ể ạ ể ọ ườ ượ ị ằ ố ậ
đ c và sau đó ch n đ ng dây r i trong s đó. H th ng đ c t o nên b iượ ọ ườ ỗ ố ệ ố ượ ạ ở
m t nhóm các chuy n m ch nh v y.ộ ể ạ ư ậ
Hai lo i chuy n m ch hi n có là lo i chuy n m ch c h c ki u chuy n đ ngạ ể ạ ệ ạ ể ạ ơ ọ ể ể ộ
đ n đ ch n các đ ng ra thông qua vi c d ch chuy n nhi u chi u đ n nhơ ể ọ ườ ệ ị ể ề ề ơ ư
d ch chuy n quay và chuy n theo đ ng th ng và m t lo i chuy n m ch c h cị ể ể ườ ẳ ộ ạ ể ạ ơ ọ
ki u chuy n 2 c p đ ph i h p hai cách chuy n nhi u chi u nh chuy n theoể ể ấ ể ố ợ ể ề ề ư ể
chi u đ ng. ề ứ
Có nhi u ph ng pháp kích ho t các chuy n đ ng đ c nói tr c đây; m tề ươ ạ ể ộ ượ ướ ộ
ph ng pháp quay bánh r ng đ ng h s d ng các ph ng ti n đi n t ho cươ ǎ ồ ồ ử ụ ươ ệ ệ ừ ặ
đ ng c đ c bi t và m t h th ng ngu n chuy n đ ng d ch chuy n t ngộ ơ ặ ệ ộ ệ ố ồ ể ộ ị ể ừ
chuy n m ch b ng cách l p đ t m t máy phát đi n chung m t s chuy nể ạ ằ ắ ặ ộ ệ ở ộ ố ể
m ch ho c thông qua các bánh r ng ho c các ph i h p ph c t p khác.ạ ặ ǎ ặ ố ợ ứ ạ
B. Ki u đi u khi n gián ti pể ề ể ế
Ph ng pháp đi u khi n tr c ti p có th đ c s d ng cho các h t ng đàiươ ề ể ự ế ể ượ ử ụ ệ ổ
dung l ng nh m t cách không khó kh n. Tuy nhiên, khi s d ng cho h th ngượ ỏ ộ ǎ ử ụ ệ ố
có dung l ng l n, c u hình m ng tr nên ph c t p và khi l p đ t m t đ ngượ ớ ấ ạ ở ứ ạ ắ ặ ộ ườ
trung k gi a các t ng đài có l u l ng nh , thì hi u qu c a nó b gi m xu ngế ữ ổ ư ượ ỏ ệ ả ủ ị ả ố
đáng k . Đ gi i quy t các v n đ này, ph ng pháp đi u khi n gián ti p đ cể ể ả ế ấ ề ươ ề ể ế ượ
phát tri n. Nghĩa là m ch nh s g i đ c l p đ t trong h t ng đài đ đ c cácể ạ ớ ố ọ ượ ắ ặ ệ ổ ể ọ

các đ u n i thông qua m ng chuy n m ch g i c a m t t ng đài.ấ ố ạ ể ạ ọ ủ ộ ổ
Khi s d ng ph ng pháp đi u khi n chung t ng ph n, h t ng đài có thử ụ ươ ề ể ừ ầ ệ ổ ể
đ c tách ra thành các ng n và theo đó khi nào c n thi t, có th b sung cácượ ǎ ầ ế ể ổ
ng n m t cách d dàng đ m r ng h th ng. Tuy v y, nh ng b t l i sau đâyǎ ộ ễ ể ở ộ ệ ố ậ ữ ấ ợ
th ng g p khi s d ng ph ng pháp này: vi c x lý thông tin đi u khi n gi aườ ặ ử ụ ươ ệ ử ề ể ữ
m i ng n là khó kh n, s l n các thi t b trung k đ c đ a vào thông quaỗ ǎ ǎ ố ớ ế ị ế ượ ư
kho ng tr ng trong các m ch g i tách riêng, dung l ng x lý đ ng thông bả ố ạ ọ ượ ử ườ ị
gi m đáng k do toàn b h th ng không đ c tích h p hoàn toàn và các ch cả ể ộ ệ ố ượ ợ ứ
n ng ph c t p. Do v y, hi n nay h đánh d u chung đ c dùng r ng rãi h n.ǎ ứ ạ ậ ệ ệ ấ ượ ộ ơ
H t ng đài s 5 c a M là ví d đi n hình s d ng ph ng pháp đánh d u theoệ ổ ố ủ ỹ ụ ể ử ụ ươ ấ
giai đo n và h t ng đài ki u C45 c a Nh t dùng h đánh d u thông th ng.ạ ệ ổ ể ủ ậ ệ ấ ườ
A. H đánh d u thông th ngệ ấ ườ
Nh đã trình bày ph n tr c đây, h đánh d u thông th ng là ph ng phápư ở ầ ướ ệ ấ ườ ươ
đi u khi n toàn b v n hành c a vi c đ u n i ch n l c trên m ng thông quaề ể ộ ậ ủ ệ ấ ố ọ ọ ạ
vi c s d ng chuy n m ch cu c g i.ệ ử ụ ể ạ ộ ọ
Đi u này không có nghĩa là ch có m t m ch đi u khi n ho c m t h t ng đàiề ỉ ộ ạ ề ể ặ ộ ệ ổ
đ c s d ng. Thay vì, nó có nghĩa là m t m ch đi u khi n đi u khi n toàn bượ ử ụ ộ ạ ề ể ề ể ộ
h th ng tho i. Trong tr ng h p đ i v i h t ng đài thanh chéo, cách th cệ ố ạ ườ ợ ố ớ ệ ổ ự
hi n chung là vi c đi u khi n các cu c g i đ c th c hi n thông qua vi c sệ ệ ề ể ộ ọ ượ ự ệ ệ ử
d ng các m ch đi u khi n chung khác nhau tuỳ thu c vào t c đ đi u khi n yêuụ ạ ề ể ộ ố ộ ề ể
c u. Vì v y, đôi khi có 2 thi t b đ th c hi n các ch c n ng khác nhau đ c l pầ ậ ế ị ể ự ệ ứ ǎ ượ ắ
đ t c nh k nhau. Khi s d ng ph ng pháp này, chuy n m ch g i toàn bặ ạ ề ử ụ ươ ể ạ ọ ộ
đ c ki m tra đ u tiên và sau đó thông tin ch a đ c chi m gi c a m i ph nượ ể ầ ư ượ ế ữ ủ ỗ ầ
đ c t p h p l i đ ch n đ ng n i. Vì v y, hi n t ng khoá đ ng thông,ượ ậ ợ ạ ể ọ ườ ố ậ ệ ượ ườ
phát sinh do tình tr ng máy b n, có th đ c gi m c t i thi u đ có hi uạ ậ ể ượ ữ ở ứ ố ể ể ệ
qu cao h n. Do có các lý do này, nên h u h t các h t ng đài đ c phát tri nả ơ ầ ế ệ ổ ượ ể
g n đây s d ng h đánh d u chung. ầ ử ụ ệ ấ
B. Ph ng pháp đi u khi n chung t ng ph nươ ề ể ừ ầ
Vi c đi u khi n đ u n i c a h th ng chuy n m ch đ c th c hi n qua nh ngệ ề ể ấ ố ủ ệ ố ể ạ ượ ự ệ ữ
quá trình sau: giai đo n t p trung đ ng theo l u l ng c n x lý sau khi xácạ ậ ườ ư ượ ầ ử