TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ CÁN BỘ
SOI SÁNG CHO XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ VỮNG MẠNH
TRONG XÂY DỰNG CHỈNH ĐỐN ĐẢNG HIỆN NAY
Trong tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, vấn đề cán bộ là mảng
lớn, được người rất coi trọng và thường xuyên quan tâm bao gồm cả quan điểm
về cán bộ và công tác cán bộ của Đảng. Người đã dạy: Cán bộ là gốc của cách
mạng, là yếu tố quyết định sự thành bại của phong trào và thực tiễn thắng lợi
của cách mạng Việt Nam mấy thập kỷ qua đã cho chúng ta thấy rõ như vậy. Vì
thế vấn đề cán bộ trong tư tương Chủ tịch Hồ Chí Minh mãi mãi soi sáng cho
Đảng ta tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ vững mạnh trong giai đoạn cách
mạng hiện nay.
Là người sáng lập Đảng cộng sản Việt Nam, Hồ Chí Minh đã xây
dựng và rèn luyện Đảng cộng sản thành một đảng chân chính, bộ tham mưu
sáng suốt và kiên cường của giai cấp công nhân và dân tộc Việt Nam, để lãnh
đạo nhân dân tiến hành thắng lợi cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, thống
nhất đất nước và đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội. Trong những di sản tư
tưởng mà người để lại, những luân điểm của người về Đảng cộng sản, về xây
dựng Đảng, đặc biệt vấn đề cán bộ trong điều kiện Đảng cầm quyền, là một
phần cực kỳ quan trọng trong xây dựng Đảng . Quán triệt và vận dụng sáng tạo
tư tưởng của người, nhất là tư tưởng về vấn đề cán bộ nhằm chỉnh đốn đổi mới
Đảng, làm cho Đảng thật sự trong sạch vững mạnh, cán bộ vừa hồng vừa
chuyên, đáp ứng yêu cầu đòi của nhiệm vụ cách mạng, xứng đáng là lực lượng
lãnh đạo toàn xã hội, là một trong những nhiệm vụ trọng yếu nhất của toàn
Đảng, toàn dân ta. Đây thực sự là vấn đề then chốt bảo đảm cho của công cuốc
đổi mới đang được triển khai rộng khắp trên cả nước ta hiện nay.
I.TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ CÁN BỘ
1.
Một số vấn đề chung ( cơ sở lý luận và thực tiễn)
Mục tiêu cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh là giải phóng dân tộc,
giải phong xã hội giải phóng con người, độc lập dân tộc dân chủ và chủ nghĩa
xã hội. Để biến mục tiêu, lý tưởng cách mạng thành hiện thực, vấn đề được

Cán bộ lãnh đạo giỏi.
Có thể nói rằng, ba điểm ấy liên quan mật thiết với nhau. Riêng khâu
cán bộ có một tác động lớn, trực tiếp cho phong trào. Bởi vì cán bộ tốt thì cũng
có thẻ góp phần tạo ra đường lối, chủ trương, chính sách cho Đảng; cán bộ tốt
cũng góp phàn giáo dục, động viên, tập hợp quần chúng nhân dân tham gia tích
cực vào phong trào cách mạng.
Yêu cầu của người cán bộ cần có:(tiêu chuẩn đối với cán bộ) Hồ Chí
Minh không chỉ đánh giá rất cao ai trò của cán bộ mà còn yêu cầu một cán bộ
của Đảng phải đáp ứng được những yêu càu đòi hỏi sau đây:
1


+ đạo đức cách mạng ; Người cán bộ phải có đạo đức cách mạng,
đây là yêu cầu cầu đầu tiên cần phải có đối với cán bộ, bởi vì đạo đức cách
mạng là gốc, là nền. Người cán bộ của Đảng mà không có đạo đức làm gốc,
làm nền thì có tài giỏi đến mấy cũng chẳng làm gì
+ tuyệt đối trung thành; người cán bộ phải tuyệt đối trung thành với
Đảng, với tổ quốc, với sự nghiệp cách mạng của nhân dân. Cách mạng la một
sự nghiệp lâu dài, gian khổ, trải qua bao nhiêu thử thách và bước ngoặt. Sự
trung thành với Đảng là một yêu càu cao đối với người cán bộ. Sự trung thành
hoàn toàn xa lạ với sự hoang mang dao động và sự phản bội. Trong cả đường
dài hoạt động, đã có những người phản bội lại Đảng phản bội tổ quốc, mặc dù
trước đó họ có bè dầy chiến công cách mạng. Vì thế sự thủy chung son sắt với
Đảng, với cách mạng được coi là những “điểm chốt”cơ bản khi nhìn nhận đánh
giá cán bộ.
+ năng lực lãnh đạo tổ chức Người cán bộ phải có năng lực lãnh đạo
tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, có trí tuệ, có trình độ
chuyên môn và nghiệp vụ giỏi.
+ có mối liên hệ mật thiết với nhân dân. Bằng hành động của mình
yêu mến nhân; làm cho dân tin, dân phục; tôn trọng và đảm bảo quyền làm chủ

ĐÂY đây là yêu cầu có tính chất như là quan điểm xuất phát để
Đảng tiến hành các công việc khác của công tác cán bộ. Muốn hiểu và đánh giá
đúng cán bộ, phải có những chuẩn mực phù hợp với tường thời kỳ, từng địa
phương từng lĩnh vực và hoàn toàn có thái độ công minh, khách quan. Theo
Chủ tịch Hồ Chí Minh, những điểm cụ thể của yêu cầu “hiểu và đánh giá đúng
cán bộ” là:
Người hoặc bộ phận xem xét đánh giá cán bộ phải trong sạch để đảm
bảo tính công minh, khách quan. Đây là điều tối cần thiết, bởi người đi đánh
giá người khác mà bản thân người dó mắc nhiều khuyết điểm thì không thể làm
tốt chức trách của mình. Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng, người ta hay mắc
những chứng bệnh như tự cao tự đại; “ưa người ta nịnh mình”; định kiến đối
với người khác; đem một cái khuôn nhất định mà, chật hẹp mà mà lắp vào tất
cả mọi người khác nhau. Phạm một trong bốn bệnh đó thì cũng như “mắt đang
mang kính có mầu, không bao giờ thấy rõ cái mặt thật của nhưng cái mình
trông”. Vì vậy, muốn hiểu và đánh giá đúng cán bộ, phải luôn luôn sửa chữa
khuyết điểm của mình.
Hồ Chí Minh nêu lên những quan điểm về nhận xét cán bộ. Người
cho rằng trong thế giới cái gì cũng biến hóa, nên xem xét cán bộ cũng phải biến
hóa. Thí dụ như: “có người khi trước theo cách mạng mà nay lại phản cách
mạng. Có người khi trước không cách mạng mà nay tham gia cách mạng.
Thậm chí có người đang theo cách mạng sau này có thể phản cách mạng. Một


số cán bộ trước có sai lầm, không phải vì thế mà sai lầm mãi mãi. Cũng có cán
bộ đến nay chưa bị sai lầm, nhưng chắc gì sau này không bị sai lầm. Quá khứ,
hiện tại và tương lai của mọi người không phải luôn giống nhau”. Vì vậy, mà
phải xem xét cán bộ một cách “phải biến hóa”, nghĩa là phải xem một cách
toàn diện, Bởi vì, quá khứ, hiện tại và tương lai của mỗi người cán bộ không
phải luôn giống nhau, phải xem xét cả quá trình của họ , không nên chỉ xem xét
ngoài mặt, xem xét một lúc, một việc mà xem xét kỹ cả toàn bộ công việc của

mình; đem lòng yêu nghét mà đối với người; đem một cái khuôn khổ chật hẹp
nhất định mà lắp vào tất cả mọi người khác nhau. Người lãnh đạo phạm vào
một trong bốn bệnh đó thì cũng như đã mang kính màu, không bao giờ thấy cái
mặt thật của những cái mình trông.
Ba là Chống các biểu hiện tiêu cực trong công tác cán bộ Hồ Chí
Minh phên phán những bệnh thường mắc phải trong công việc dùng cán bộ
như: Ham dùng người bà con, anh em quen biết, bầu bạn, cho họ là chắc chắn
hơn người ngoài, để rồi từ đó nảy sinh ra nhiều quan niệm lệch lạc trong công
tác cán bộ; Ham dùng những kẻ khéo nịnh mình mà chán ghét những người
chính trực. Kẻ xu nịnh bao giờ cũng là kẻ cơ hội, có những kẻ cơ hội chính trị
nhưng cũng có những kẻ cơ hội chỉ vì quyền lợi tầm thường (một số người là
cơ hội kiếm chác). Nếu không tỉnh táo đề phòng thì rất rễ đưa những kẻ này
vào những chức vụ Đảng, chính quyền đoàn thể và tác hại thật khôn lường;
Ham dùng những người hợp tính tình với mình, mà tránh những người không
hợp với mình, bất kể người đó năng lực ra sao, nên sa vào hiện tượng cánh hẩu,
biệt phái chia rẽ, phe nhóm.
Những căn bệnh trên đây đã tác hại đến công tác xây dựng Đảng nói
chung và công tác cán bộ nói riêng. Vì những bệnh đó, kết quả là họ làm bậy
mà mình vẫn cứ bao dung, che chở, bảo hộ, khiến cho họ ngày càng hư hỏng.
Còn đối với những người chính trực thì bới lông tìm vết để trả thù. Như thế, cố
nhiên hỏng cả công việc của Đảng, hỏng cả danh giá của người lãnh đạo.
Bốn là ra sức “huấn luyện cán bộ”. Trong tác phẩm “ sửa lối làm
việc” người đưa ra những nội dung rất sâu sắc về đào tào cán bộ , Hồ Chí Minh
nói về huấn luyện cán bộ: Là cần phải huấn luyện nghề nghiệp, huấn luyện
chính trị, huấn luyện văn hóa, huấn luyện lí luận cho cán bộ. Người đưa ra một
nhận định đặc sắc về vị trí vai trò chức năng nhiệm vụ của cán bộ. Đó là,
Người cho rằng cán bộ là cái gốc của mọi công việc, là nòng cốt của mọi tổ
chức, là lực lượng chính trong xây dựng và tổ chức thực hiện đường lối, công
việc thành công hay thất bại, đều do cán bộ tốt hay kém, bởi vì Người coi cách
mạng là một nghề, nghề gì cũng phải học, phải được đào tạo và bồi dưỡng, mà

Huấn luyện văn hóa, Hồ Chí Minh cho đây là việc rất quan trọng đối
với những cán bộ còn kém văn hóa. Cán bộ có thể thay phiên nhau đi học. Lớp
học văn hóa phải theo trình độ văn hóa cao hay thấp mà đặt lớp, chứ không
theo cán bộ cao hay thấp.
Hồ Chí Minh : Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t.5, tr.269
Hồ Chí Minh : Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1996, t.10, tr.310
4 Hồ Chí Minh : Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1996, t.9, tr.222
2
3


Huấn luyện lí luận cho cán bộ, Đây là công việc Chủ tịch Hồ Chí
Minh rất coi trọng, Người chỉ rõ sự cần thiết của việc học tập lí luận đối với
cán bộ, theo Người không chỉ lựa chọn đúng cán bộ mà còn cần phải dạy bảo lí
luận cho cán bộ. Chỉ thực hành mà không có lí luận cũng như có một mắt sáng,
một mắt mù. Người cho rằng Đảng ta hy sinh tranh đấu, đoàn kết lãnh đạo
nhân dân, tranh lại thống nhất và độc lập. Công việc đã có kết quả vẻ vang,
nhưng bước vào thời kỳ mới, cán bộ còn mắc nhiều khuyết điểm, mà nguyên
nhân quan trọng là do sự yếu kém hạn chế về lí luận của cán bộ. Không có lí
luận cách mạng thì không có phong trào cách mạng, người cách mạng không
thể làm tròn nhiệm vụ của người chiến sĩ tiên phong. Chủ tịch Hồ Chí Minh
nhấn mạnh, không có lý luận thì không có kim chỉ nam, không có phương
hướng cho hành động của cán bộ, không có nguồn sáng cho đôi mắt của họ,
nên họ mò mẫm lúng túng như nhắm mắt mà đi, những người không biết lý
luận, kém lý luận thì không biết xem cho rõ, cân nhắc cho đúng sử lí cho khéo
mọi công việc, do đó kết quả thường thất bại. Huấn lý luận, nhưng hết sức
tránh lí luận suông, nếu chỉ đem lí luận khô khan nhét cho đầy óc họ. Rồi bày
cho họ viết những chương trình, những hiệu triệu rất kêu. Còn đối với việc thực
tế, tuyên truyền, vận động, tổ chức, kinh nghiệm chỉ nói qua loa thôi. Đối với
những cán bộ cao cấp, trung cấp có sức nguyên cứu lí luận, ngoài việc học tập

Người cho rằng công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt
hay kém. Vì vậy Đảng phải nuôi dậy cán bộ như người làm vườn vun trồng
những cây cối quý báu. Phải trọng dụng nhân tài, trọng dụng cán bộ, trọng mỗi
một người có ích cho công việc trung của chúng ta. Đảng ta là một đoàn thể
đấu tranh, trong cuộc tranh đấu thường hao tổn một số cán bộ quý báu. Vì vậy,
chúng ta càng phải quý cán bộ, phải bổ xung xán bộ, phải giữ gìn cán bộ cũ và
đào tạo cán bộ mới.
Trên cơ sở những tiêu chuẩn đó mà lựa chọn cán bộ, và phải biết
cách dùng cán bộ cho đúng. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ người lãnh đạo: phải
có độ lượng vĩ đại thì mới có thể đối với cán bộ một cách chí công vô tư,
không thành kiến, khiến cho cán bộ khỏi bị rơi; phải có tinh thần rộng rãi, mới
có thể gần gũi những người mình không ưa; phải có tính chịu khó dạy bảo, mới
có thể nâng đỡ những đồng chí còn kém, giúp họ tiến bộ; phải sáng suốt, mới
khỏi bị bọn vu vơ bao vây mà xa cách cán bộ tốt; phải có thái độ vui vẻ, thân
mật, các đồng chí mới vui lòng gần gũi mình.
5. Muốn cho cán bộ yên tâm làm việc, theo người phải có gan cất
nhắc cán bộ. Cất nhắc cán bộ phải vì công tác, tài năng, vì cổ động cho đồng
chí khác thêm hăng hái. Như thế công việc nhất định chạy. Nếu vì lòng yêu


nghét, vì thân thích, vì nể nang, nhất định không ai phục, mà gây lên mối lôi
thôi trong Đảng, như thế là có tội với Đảng với đồng bào.
Phải khiến cho cán bộ có gan nói, có gan đề ra ý kiến phê bình ưu
khuyết điểm của cán bộ lãnh đạo. Như thế chẳng những không phạm gì đến uy
tín của người lãnh đạo mà lại tỏ ra dân chủ thực sự trong Đảng; phải khiến cho
cán bộ có gan phụ trách, có gan làm việc. Có nhiều việc hay việc dở một phần
do cán bộ có đủ năng lực hay không, nhưng một phần cũng do cách lãnh đạo có
đúng hay không. Năng lực của con người không phải hoàn toàn do tự nhiên mà
có , mà phần lớn là do công tác, do tập luyện mà thành. Lãnh đạo khéo, tài nhỏ
có thể hóa ra tài to. Lãnh đạo không khéo , tài to cũng hóa ra tài nhỏ.

tình, làm cho họ tự giác thấy được nguyên nhân của sai lầm và tác hại của nó,
để có biện pháp sửa chữa một cách tích cực và hiệu quả. Không phải một sai
lầm to lớn mà đã vội cho họ là cơ hội chủ nghĩa, đã cảnh cáo, đã tạm khai trừ.
Những cách quá đáng như thế đều không đúng. Sửa chữa sai lầm một phần
trách nhiệm của cán bộ mắc sai lầm, một phần cũng là trách nhiệm của người
lãnh đạo. Sửa chữa sai lầm bằng giải thích, thuyết phục, cảm hóa, dậy bảo là
điều nên làm, nhưng không phải tuyệt nhiên là không dùng xử phạt. Vấn đề là
phải phân tích rõ ràng mức độ sai lầm nặng hay nhẹ một cách thấu tình, đạt lý
mà hình thức sử phạt cho đúng.
Cuối cùng Hồ Chí Minh Hồ Chí Minh kết luận: Cách đối sử với cán
bộ là một điểm trọng yếu trong tổ chức công việc. Cách đối sử khéo, có đúng
thì mới thực hiện được nguyên tắc “vấn đề cán bộ quyết định mọi việc”. Phê
bình sử phạt cho đúng chẳng những không làm mất thể diện và uy tín của cán
bộ, của Đảng, trái lại còn làm cho sự lãnh đạo mạnh mẽ hơn, thiết thực hơn, do
đó mà uy tín thể hiện ngày càng tăng thêm.
Năm là, “chiêu hiền đãi sĩ”, “cầu người hiền tài” biểu hiện rất rõ
ngay khi nước nhà mới giành được độc lập với tư cách là chủ tịch nước, Chủ
tịch Hồ Chí Minh đã ra chỉ thị cho các địa phương phải tìm người hiền tài ra
gánh vác công việc cho nước, cho dân, chúng ta có thể cảm nhận được chính
sách chiêu hiền đãi sĩ của Người qua những lời cảm kích
II.

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ CÁN BỘ SOI

SÁNG CHO CUỘC VẬN ĐỘNG VÀ CHỈNH DỐN ĐẢNG HIỆN NAY
1. Quan điểm về cán bộ trong quân đội.
Dưới ngọn cờ tư tưởng của Người, cách mạng Việt Nam đã vững
bước tiến lên giành được những thắng lợi có ý nghĩa lịch ử mạng tầm thời đại.
Và ngày nay cả nước đang thực hiện dường lối đổi mới xây dựng và bảo vệ tổ


vậy thì chưa hết nhiệm vụ”, rằng từ tiểu đội trưởng rở lên, từ tổng tư lệnh trở
xuống, phải săn sóc đời sống vật chất và tinh thần của đội viên, phải xem xết
đội viên năn uống như thế nào, phải hiểu nguyện vộng và thắc mắc của đội
viên. Bộ đội chưa ăn cơm, xán bộ không được kêu mình đói. Bộ Đội không có


áo mặc, cán bộ không được kêu mình rét. Bộ đội chưa đủ chỗ ở, cán bộ không
được kêu mình mệt. Thế mới là dân chủ, là đoàn kết, là tất thắng”. Đối với
nhân dân, Bác thường căn dặn cán bộ chiến sĩ, phải kính trọng dân , giúp đỡ
dân, khiêm tốn học hỏi nhân dân không được công thần kiêu ngạo. Mình đánh
giặc là vì nhân dân. nhưng mình không phải là “cứu tinh” của dân, mà mình có
trách nhiệm phục sự nhân dân. Tất cả quân nhân phải làm cho dân tin, dân phục
dân yêu. phải làm thế nào khi mình chưa đến thì dân thông mong, khi mình đến
thì dân giúp dỡ, khi mình đi nơi khác thì dân luyến tiếc. Muốn vậy, bộ đội phải
giúp đỡ dân, thương yêu dân. mỗi quân nhân phải là một cán bộ tuyên truyền
bằng việc làm của mình.
2. Quan điểm về công tác cán bộ
III.
KẾT LUẬN
Từ ngày thành lập đến nay, dù trong gian khổ chiến dấu hy sinh, gải
phóng dân tộc, bảo vệ tổ quốc, hay trong huấn luyện sãn sàng chiến. Học tập
công tác, lao động sáng tạo của thời bình, quân dội ta luôn luôn phấn đấu thực
hiện lời dậy của bác hồ kính yêu “trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến
đấu hy ainh vì độc lập tự do của tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội, nhiệm vụ nào
cũng hoàn thành khó khăn nào cũng vượt qua kẻ thù nào cũng đánh thắng”.
chính vì vậy, mà đồng bào ta ở mọi miền dất nước đã tặng cho quân đội ta danh
hiêu cao quý “bộ đội cụ Hồ”