TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ
***************

TRẦN THỊ THU HƢƠNG

VẬN DỤNG TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH
VỀ VẤN ĐỀ CÁN BỘ VÀO VIỆC XÂY
DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ HUYỆN LÝ
NHÂN, TỈNH HÀ NAM HIỆN NAY
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Tƣ tƣởng Hồ Chí Minh
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học
PHẠM THỊ THÚY VÂN

HÀ NỘI - 2012
1


LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình thực hiện khóa luận, ngoài sự cố gắng của bản thân, em
đã được sự giúp đỡ của thầy cô và bạn bè. Trước tiên e xin bày tỏ lời cảm ơn
chân thành nhất tới cô giáo Phạm Thị Thúy Vân, người đã tận tình hướng
dẫn, giúp đỡ em hoàn thành khóa luận này.
Qua đây em cũng xin gửi lời cảm ơn tới các thầy cô trong trường Đại
học Sư phạm Hà Nội 2, đặc biệt là các thầy cô giáo trong khoa giáo dục chính
trị đã giảng dạy, chỉ bảo em trong suốt thời gian qua và tạo điều kiện để em
hoàn thành khóa luận này.
Với điều kiện hạn chế về thời gian cũng như kiến thức của bản thân,
nên khóa luận khó tránh khỏi thiếu xót trong quá trình nghiên cứu, em kính
mong nhận được sự đóng góp của thầy cô và các bạn.

Chƣơng 1: Nội dung tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về cán bộ ...............................
1.1. Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề cán bộ .......................
1.1.1. Cơ sở khách quan ................................................................................
1.1.2. Cơ sở chủ quan ....................................................................................
1.2. Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề cán bộ ....................................
1.2.1. Quan niệm của Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của cán bộ trong sự
nghiệp cách mạng ..............................................................................................
1.2.2. Tiêu chuẩn của người cán bộ cách mạng theo tư tưởng Hồ Chí Minh
1.2.3. Vấn đề sử dụng cán bộ theo tư tưởng Hồ Chí Minh ...........................
Chƣơng 2: Vận dụng tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về vấn đề cán bộ vào việc
xây dựng đội ngũ cán bộ ở huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam ..........................
2.1. Khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội ở huyện Lý Nhân tỉnh Hà
Nam trong thời kỳ đổi mới ................................................................................
2.2. Thực trạng đội ngũ cán bộ huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam trong giai đoạn
hiện nay .............................................................................................................
2.2.1 Những mặt tích cực trong công tác cán bộ huyện Lý Nhân tỉnh Hà
Nam
4


2.2.2 Một số hạn chế, yếu kém trong công tác cán bộ huyện Lý Nhân, tỉnh
Hà Nam. ............................................................................................................
2.3. Nguyên nhân của những hạn chế về công tác cán bộ và sự cần thiết phải
đẩy mạnh việc xây dựng đội ngũ cán bộ ở huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam hiện
nay .....................................................................................................................
2.3.1 Nguyên nhân của những hạn chế về công tác cán bộ ở huyện Lý
Nhân,tỉnh Hà Nam ............................................................................................
2.3.2 Sự cần thiết phải đẩy mạnh việc xây dựng đội ngũ cán bộ ở huyện Lý
Nhân, tỉnh Hà Nam ................................................................................................
2.4. Một số giải pháp và phương hướng về công tác cán bộ huyện Lý Nhân,

thị trường dẫn đến hậu quả là “một bộ phận không nhỏ” cán bộ, đảng viên bị
tha hoá về phong cách, lối sống, làm mất niềm tin trong nhân dân. Bên cạnh
đó, một bộ phận cán bộ, đảng viên vẫn còn mắc bệnh: độc đoán, chuyên
quyền, phong cách làm việc thiếu khoa học, thiếu dân chủ. Chính vì vậy, việc
xây đội ngũ cán bộ được đặt lên hàng đầu trong công tác xây dựng Đảng nói
riêng và trong hệ thống chính trị nói chung. Vấn đề này còn đặc biệt có ý
nghĩa đối với đội ngũ cán bộ ở huyện Lý Nhân tỉnh Hà Nam – một tỉnh mới
tái lập. Bởi ở đây vấn đề cán bộ không chỉ chứa những đặc điểm chung mà
còn nhiều yếu tố bức xúc, đòi hỏi cần có những phương hướng, những giải
pháp nhằm nâng cao một bước năng lực của đội ngũ cán bộ, đáp ứng yêu cầu
6


công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Bởi bên cạnh những mặt đã làm được, đội ngũ
cán bộ huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam vẫn còn nhiều bất cập về trình độ
chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực lãnh đạo, quản lý... làm ảnh hưởng không
nhỏ đến chất lượng và hiệu quả công việc.
Với mong muốn được góp phần làm sáng tỏ thêm những quan điểm, tư
tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về cán bộ, từ đó đưa ra một số giải pháp
nhằm nâng cao chất lượng, năng lực của đội ngũ cán bộ nói chung và đội ngũ
cán bộ huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam nói riêng, tôi chọn đề tài: “Vận dụng tư
tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề cán bộ vào việc xây dựng đội ngũ cán bộ ở
huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam hiện nay” làm đề tài nghiên cứu cho khóa
luận tốt nghiệp chuyên nghành Tư tưởng Hồ Chí Minh.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Tư tưởng Hồ Chí minh về cán bộ và công tác cán bộ là vấn đề quan
trọng, thu hút được sự quan tâm của rất nhiều nhà nghiên cứu trong nước. Đã
có nhiều công trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác
cán bộ dưới nhiều góc độ khác nhau. Có những công trình đi vào nghiên cứu
toàn bộ nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ, có công trình chỉ

Nhân, tỉnh Hà Nam, từ đó đề ra phương hướng, giải pháp nhằm đổi mới công
tác của đội ngũ cán bộ ở huyện Lý Nhân hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ
- Phân tích một số nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ
- Đánh giá thực trạng đội ngũ cán bộ trên địa bàn huyện Lý Nhân hiện nay.
- Đề xuất phương hướng và giải pháp đổi mới công tác của đội ngũ
cán bộ huyện Lý Nhân theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
4. Phƣơng pháp nghiên cứu
- Phương pháp nêu vấn đề
- Phương pháp lịch sử logic
- Phương pháp lịch sử
- Phương pháp phân tích – tổng hợp – so sánh
- Phương pháp thống kê
- Phương pháp điều tra xã hội học
5. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
8


5.1. Đối tƣợng
Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu vấn đề cán bộ ở huyện Lý Nhân, tỉnh
Hà Nam và đưa ra những biện pháp phương hướng xây dựng đội ngũ cán bộ ở
địa phương ngày càng vững mạnh.
5.2. Phạm vi
- Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu công tác cán bộ ở huyện Lý Nhân,
Hà Nam
- Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu công tác cán bộ huyện Lý Nhân, Hà
Nam hiện nay.
6. Kết cấu của khóa luận
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 2 chương:
Chương 1: Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề cán bộ.

việc thu nạp, bồi dưỡng hiền tài để vun đắp cho thế nước mãi mãi hưng thịnh.
Chủ tịch Hồ Chí Minh là một mẫu mực tuyệt vời, tiêu biểu nhất về việc
trọng dụng nhân tài. Ngay từ những ngày đầu mới ở nước ngoài trở về nước
10


(năm 1941 tại Trùng Khánh - Cao Bằng), với tư duy thiên tài, Bác Hồ đã nhận
thức một cách sâu sắc đến việc phải chọn người hiền tài ra để giúp nước.
Bằng uy tín cũng như sự chân thành của mình, Bác đã mời được rất nhiều
nhân sỹ, trí thức nổi tiếng thời bấy giờ như: Huỳnh Thúc Kháng, Vũ Đình
Hòe, Nguyễn Văn Tố, Trần Huy Liệu, Hoàng Minh Giám, Nguyễn Văn
Huyên, Ngụy Như Kon Tum,… ra giúp nước.
Người đặc biệt quan tâm đến việc phải đào tạo rèn luyện nhân tài để
sau này xây dựng đất nước. Trong bức thư đầu tiên gửi các thầy, cô giáo và
các em học sinh nhân ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ
Cộng hòa, Người đã viết: “Non sông vẻ vang có trở nên tươi đẹp hay không,
dân tộc Việt Nam có bước lên đài vinh quang để sánh vai cùng với các cường
quốc năm châu được hay không? Đó một phần lớn dựa vào công học tập của
các em”. Tiếp sau đó, trong khói lửa của cuộc chiến tranh chống Mỹ, Đảng ta
cũng đã tuyển chọn những người con ưu tú của mình cho đi học tập tại các
nước Xã hội Chủ nghĩa anh em để làm nguồn cho việc kiến thiết đât nước sau
chiến tranh. Những người con ưu tú này hiện hầu hết giữ những vị trí quan
trọng, đóng góp rất lớn cho sự phát triển mạnh mẽ của đất nước.
* Tinh hoa văn hóa nhân loại
Kết hợp với các giá trị truyền thống của văn hóa phương Đông với các
thành tựu hiện đại của văn minh phương Tây – đó chính là nét đặc sắc trong
quá trình hình thành nhân cách và văn hóa Hồ Chí Minh.
Cùng với những hiểu biết uyên bác về Hán học, Hồ Chí Minh đã biết
chắt lọc những gì tinh túy nhất trong các học thuyết về con người của văn hóa
phương Đông từ thời kỳ cổ đại đến các trường phái triết học tôn giáo như:

của triết học mácxít.
Nói tóm lại, trên hành trình cứu nước, Hồ Chí Minh đã tự biết làm giàu
trí tuệ của thời đại, Đông và Tây, vừa tiếp thu vừa gạn lọc để từ tầm cao tri
thức nhân loại mà suy nghĩ, lựa chọn, kế thừa và đổi mới, vận dụng và phát
triển. Và đó cũng là tiền đề hình thành nên tư tưởng về cán bộ của Người.
* Chủ nghĩa Mác – Lênin

12


C.Mác và Ph.Ăngghen là những người đặt nền móng cho vấn đề cán bộ
và công tác cán bộ của giai cấp vô sản. Theo chủ nghĩa Mác - Lênin bất cứ
giai cấp và chính Đảng nào muốn giành và giữ được chính quyền Nhà nước
thì trước hết phải có đội ngũ con người làm đầu tầu, làm nòng cốt. Giai cấp
vô sản và chính đảng của mình cũng vậy, phải đào tạo được đội ngũ cán bộ
trung thành, đáp ứng được nhiệm vụ cách mạng đó là đội ngũ cán bộ chuyên
nghiệp, như Mác đã khẳng định: Muốn thực hiện tư tưởng thì cần có những
người sử dụng lực lượng thực tiễn.
Chủ nghĩa Mác – Lênin đã đề cao vai trò quan trọng của người lãnh
đạo đó là phẩm chất đạo đức, nhân cách, năng lực hoạt động của cá nhân
trong những điều kiện, công việc cụ thể quyết định. Trong những phẩm chất
ấy thì phẩm chất chính trị, bản lĩnh chính trị luôn giữ vai trò chủ đạo. Bởi đó
là bản chất giai cấp, là đạo đức cách mạng của người cán bộ cách mạng. Về
vấn đề này V.Lênin chỉ rõ: “Trong cuộc đấu tranh nổi bật, tức là trong cuộc
đấu tranh cách mạng, ở cương vị riêng của mỗi nhà cách mạng khi công tác
của một tập thể nhỏ biến thành một cuộc tranh luận thì uy tín tinh thần lớn
đạt được trong cuộc đấu tranh có một ý nghĩa quan trọng, uy tín này không
một người nào phủ nhận được và sức mạnh của nó đương nhiên không phải
bắt nguồn từ đạo đức trừu tượng mà từ đạo đức của người chiến sỹ cách
mạng, đạo đức của quần chúng cách mạng” [20, tr.31].

nhiệm vụ đặt ra trong một tập thể nhất định. Theo Lênin, những vấn đề đặt ra
đối với cán bộ trước hết là do những đòi hỏi của nhiệm vụ cách mạng.
Tiếp thu tư tưởng của C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin, Hồ Chí Minh
cũng nhận thấy: Con người là vốn quý nhất, là lực lượng to nhất và Người
luôn coi cán bộ là cái gốc của mọi công việc, vì thế công việc thành công hay
thất bại đều do cán bộ tốt hay kém. Vì vậy, nếu có được cán bộ tốt, ngang tầm
là điều kiện tiên quyết để đưa sự nghiệp cách mạng đi tới thắng lợi. Từ đó,
trong hoạt động cách mạng của mình tư tưởng về cán bộ, công tác cán bộ của
Người được hình thành phát triển thông qua các công việc cụ thể của thực
tiễn, từ việc phát hiện lựa chọn, đánh giá cán bộ đến việc dùng cán bộ. Từ
việc huấn luyện, đào tạo, bồi dưỡng, đến việc đề ra pháp lệnh cán bộ đến việc
14


khen thuởng, phê bình, kỷ luật cán bộ…Tất cả những yếu tố đó nằm trong
mối quan hệ mật thiết, tạo nên sự hoàn chỉnh phong phú của tư tưởng Hồ Chí
Minh về công tác cán bộ.
Kế thừa những quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, nhận thức một
cách sâu sắc vị trí, vai trò của người cán bộ, Hồ Chí Minh đã giành sự quan
tâm đặc biệt đến vấn đề này, tìm cách giải quyết một cách linh hoạt và toàn
diện vấn đề đó, phù hợp với điều kiện thực tế cách mạng Việt Nam. Ngay từ
tháng 6 năm 1923, trong bức thư gửi các bạn cùng hoạt động ở Pháp, Người
đã sớm đề cập đến vấn đề cán bộ cho cách mạng Việt Nam. Đối với Người,
câu trả lời đã rõ ràng, trở về nước, đi vào quần chúng, thức tỉnh họ, đoàn kết
họ, huấn luyện họ, đưa họ ra đấu tranh giành tự do độc lập. Hồ Chí Minh còn
có nhiều bài báo cáo đề cập vấn đề đào tạo đội ngũ cán bộ cho cách mạng
Việt Nam.
Những quan điểm của Người về vấn đề cán bộ bắt nguồn từ lập trường
quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, và cũng xuất phát từ yêu cầu thực tiễn
của việc xây dựng Đảng ta. Trong suốt 24 năm trên cương vị đứng đầu Đảng

Có được điều kiện đó là nhờ vào nhân cách, phẩm chất và tài năng trí
tuệ siêu việt của Hồ Chí Minh.
Phẩm chất tài năng đó trước hết được biểu hiện ở bản lĩnh kiên định,
luôn tin vào nhân dân, khiêm tốn, bình dị, ham học hỏi, nhạy bén với cái mới,
có phương pháp biện chứng, có đầu óc thực tiễn. Chính vì thế, Hồ Chí Minh
đã khám phá ra lý luận cách mạng thuộc địa trong thời đại mới, trên cơ sở đó
xây dựng một hệ thống quan điểm lý luận toàn diện, sâu sắc và sáng tạo về
cách mạng Việt Nam, kiên trì chân lý định ra các quyết sách đúng đắn, sáng
tạo để đưa cách mạng đến thắng lợi.
Phẩm chất cá nhân Hồ Chí Minh còn biểu hiện ở sự khổ công học tập
để chiếm lĩnh đỉnh cao tri thức nhân loại, là tâm hồn của một nhà yêu nước
chân chính, một chiến sĩ cộng sản nhiệt thành cách mạng, một trái tim yêu
nước thương dân, sẵn sang chịu đựng hi sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc,
hạnh phúc của đồng bào.

16


Tóm lại, tư tưởng Hồ Chí Minh là sản phầm tổng hòa của những điều
kiện khách quan của chủ quan, của truyền thông văn hóa dân tộc và tinh hoa
văn hóa nhân loại. Cùng với thực tiễn dân tộc và thời đại được Hồ Chí Minh
tổng kết, chuyển hóa sắc sảo, tinh tế với mọi phương pháp khoa học, biện
chứng, tư tưởng Hồ Chí Minh đã trở thành tư tưởng Việt Nam hiện đại.
1.2. Nội dung tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về vấn đề cán bộ
1.2.1. Quan niệm của Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của cán bộ trong sự
nghiệp cách mạng
1.2.1.1. Quan niệm của Hồ Chí Minh về cán bộ
Cán bộ là một danh xưng rất đẹp, đầy niềm tự hào và vinh dự trong
nhân dân ta. Nói đến cán bộ là nói đến một lớp người mới, sẵn sàng chịu đựng
mọi gian khổ hi sinh cho cách mạng, gắn bó mật thiết với nhân dân, gần gũi

tác xây dựng Đảng.
Trong đội ngũ cán bộ đông đảo, cán bộ lãnh đạo là nòng cốt của đội
ngũ ấy. Đó là những người tham gia một tập thể lãnh đạo của tổ chức Đảng,
cơ quan chính quyền, hành chính, sự nghiệp, đoàn thể hay tổ chức quản lý
kinh doanh…từ cấp trung ương đến cấp cơ sở. Trong sự nghiệp đổi mới,
Đảng ta khẳng định, nhiệm vụ xây dựng kinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng
là then chốt. Để thực hiện tốt được những nhiệm vụ chiến lược quan trọng đó,
Đảng xác định phải đổi mới công tác cán bộ, đặc biệt là đội ngũ cán bộ lãnh
đạo chủ chốt, coi đó là là khâu đột phá. Trong Báo cáo chính trị của Đảng tại
Đại hội toàn quốc lần thứ VI nêu rõ: “Đổi mới cán bộ lãnh đạo các cấp là
mắt xích quan trọng nhất mà Đảng ta phải nắm chắc để thúc đẩy những cuộc
cải cách có ý nghĩa cách mạng” [4, tr.126].
Trên cơ sở nắm vững những nguyên tắc của Chủ nghĩa Mác Lênin,
trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Hồ Chí Minh chỉ ra rằng giai cấp vô sản
và chính đảng của mình muốn giành được quyền lãnh đạo, giữ vững được
chính quyền thì phải đào tạo được một đội ngũ cán bộ trung thành, đáp ứng
được nhiệm vụ cách mạng. Cán bộ đích thực phải là những cán bộ cách mạng
chuyên nghiệp, là rường cột của đất nước. Đội ngũ cán bộ và vai trò lãnh đạo
18


của Đảng có mối quan hệ biện chứng. Đảng lãnh đạo công tác cán bộ và đội
ngũ cán bộ vững mạnh làm cho Đảng vững mạnh, tạo được uy tín trong quá
trình lãnh đạo của Đảng. Hồ Chí Minh rất tâm đắc với quan điểm của V.I.
Lênin: “Không một phong trào cách mạng nào vững chắc được nếu không có
một tổ chức ổn định và duy trì được tính liên tục gồm những người lãnh đạo”
[24, tr.158].
Khi bàn về vai trò của cán bộ trong sự nghiệp cách mạng, Hồ Chí Minh
luôn đặt cán bộ trong tổng hoà các mối quan hệ đa chiều. Hồ Chí Minh xác
định: “Cán bộ là những người đem chính sách của đảng, của chính phủ giải

hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém” [7, tr.240].
Theo quan điểm của Hồ Chí Minh, mỗi đảng viên của đảng đều có thể
xem là cán bộ. Người vẫn thường dùng khái niệm: “cán bộ, đảng viên” để chỉ
đội ngũ cán bộ nói chung, có khi họ không nắm chức vụ gì, nhưng vẫn có vai
trò lãnh đạo vì họ là một thành viên của Đảng, mà Đảng có trách nhiệm lãnh
đạo chính quyền và toàn thể nhân dân thực hiện sức mạnh của mình. Tuy
nhiên, Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến vai trò của đội ngũ cán bộ lãnh
đạo, nhất là đội ngũ lãnh đạo chủ chốt ở cơ sở. Bởi vì đội ngũ này là những
người gần dân nhất, cách mạng có thành công hay không phụ thuộc rất lớn
vào đội ngũ cán bộ này. Người viết: “Cấp xã là người gần gũi nhân dân nhất,
là nền tảng của hành chính. Cấp xã làm được việc thì mọi công việc đều xong
xuôi” [5, tr. 371]. Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, cán bộ các cấp đều có vị trí
quan trọng và có liên hệ chặt chẽ với nhau trong tổ chức của Đảng. Nêú cán
bộ lãnh đạo ở cấp Trung ương là những cán bộ cấp chiến lược có trách nhiệm
hoạch định, hoặc gắn với việc hoạch định chủ trương, đường lối chính sách
của Đảng, thì cán bộ lãnh đạo cấp cơ sở lại có trách nhiệm lãnh đạo xây dựng
tổ chức đảng và hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, trực tiếp lãnh đạo các
tầng lớp nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng.
1.2.2. Tiêu chuẩn của người cán bộ cách mạng theo tư tưởng Hồ Chí Minh
1.2.2.1. Đạo đức cách mạng là gốc của người cán bộ
20


Theo Hồ Chí Minh đã là người cán bộ cách mạng thì phải có đạo đức
cách mạng. Giữ được đạo đức cách mạng mới có thể trở thành người cán bộ
cách mạng chân chính. Bởi vì: Mọi việc thành công hay thất bại, chủ yếu là
do cán bộ có thấm nhuần đạo đức cách mạng hay không, Người cho rằng:
Người đảng viên, người cán bộ tốt, muốn trở nên người cách mạng chân
chính, không có gì là khó cả. Điều đó hoàn toàn do lòng mình mà ra. Lòng
mình chỉ biết vì Đảng, vì Tổ quốc, vì đồng bào thì mình sẽ tiến đến chỗ chí

dân lại là chủ nhân của đất nước. Hiếu với dân là thương dân, là phục vụ hết
lòng để được dân tin yêu, quý mến. Hiếu với dân trong đó có cha mẹ mình,
phải biết phấn đấu hi sinh, đem lại độc lập tự do, dân chủ, hạnh phúc cho dân,
sống cuộc sống của dân, nói tiếng nói của dân. Hiếu với dân là mỗi cán bộ,
Đảng viên phải biết tin vào dân, dựa và dân, gần gũi, giúp đỡ dân, lo cho cuộc
sống của dân ngày càng tốt hơn. Người nhấn mạnh: “Việc gì có lợi cho dân
phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân phải hết sức tránh” [8, tr.47]. Chính
quyền phải có trách nhiệm lo cho dân: Làm cho dân có ăn, làm cho dân có
mặc, làm cho dân có chỗ ở, làm cho dân có học hành.
Hiếu với dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh là dù mỗi cán bộ dù ở bất cứ
cương vị gì, giữ trọng trách gì cũng phải xuất phát từ dân, thực hành dân chủ,
“Làm sao cho dân biết hưởng quyền dân chủ, biết dùng quyền dân chủ của
mình, dám nói, dám làm” [15, tr.223].
Trung với nước, hiếu với dân, suốt đời phấn đấu hy sinh vì độc lập tự do
của tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào
cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng. Câu nói đó của người vừa là lời kêu
gọi hành động, vừa là định hướng chính trị, đạo đức cho mỗi người Việt Nam
không phải chỉ trong cuộc đấu tranh cách mạng trước mắt, mà còn lâu dài về
sau.
Đối với cán bộ, đảng viên, Hồ Chí Minh đã nói “điều chủ chốt nhất” của
đạo đức cách mạng là “quyết tâm suốt đời đấu tranh cho Đảng, cho cách
mạng”, là “tuyệt đối trung thành với Đảng, với nhân dân”, là “trung với nước,

22


hiếu với dân”, hơn nữa là “ tận trung, tận hiếu” thì mới xứng đáng vừa là
người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ thực trung thành của nhân dân.
Hai là, gần dân, quan hệ mật thiết với nhân dân, yêu thương con người
Hồ Chí Minh được thế giới tôn vinh là danh nhân văn hoá, trước hết bởi

có nghĩa, thì sao gọi là hiểu chủ nghĩa Mác – Lênin” [15, tr.554]
Ba là, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư
Theo Hồ Chí Minh: Cần tức là lao động cần cù, siêng năng; lao động có
kế hoạch, sáng tạo, có năng suất cao; lao động với tinh thần tự lực cánh sinh,
không lười biếng, không ỷ lại, không dựa dẫm. Phải thấy rõ: Lao động là
nghĩa vụ thiêng liêng, là nguồn sống, nguồn hạnh phúc của chúng ta.
Kiệm tức là tiết kiệm sức lao động, tiết kiệm thì giờ, tiết kiệm tiền của
của dân, của nước, của bản thân mình; phải tiết kiệm từ cái to cho đến cái
nhỏ, nhiều cái nhỏ cộng lại thành cái to; “không xa xỉ, không hoang phí,
không bừa bãi” [9, tr.636] , không phô trương, hình thức, không liên hoan,
chè chén lu bù. Cần và kiệm phải đi đôi với nhau như hai chân của người. Hồ
Chí Minh còn ví cần mà không kiệm như thùng không đáy, “Kiệm tức là
không lãng phí thời giờ, của cải nhân dân”.
Liêm tức là luôn luôn tôn trọng, giữ gìn của công và của cải của nhân
dân, không xâm phạm một đồng xu, một hạt thóc của nhà nước, của nhân dân.
Phải “trong sạch, không tham lam”. “Không tham địa vị. Không tham tiền tài.
Không tham sung sướng. Không ham người tâng bốc mình. Vì vậy mà quang
minh chính đại, không bao giờ hủ hoá. Chỉ có một thứ ham là ham học, ham
làm, ham tiến bộ” [9, tr.252].
Hồ Chí Minh khẳng định một dân tộc biết cần, kiệm, liêm là một dân
tộc giàu về vật chất, mạnh về tinh thần, là một dân tộc văn minh tiến bộ.
Chính: “Nghĩa là không tà, nghĩa là thẳng thắn, đứng đắn” [9, tr.643].
Đối với mình không tự cao, tự đại, luôn chịu khó học tập, cầu tiến bộ,
luôn tự kiểm điểm để phát triển điều hay, sửa đổi điều dở của bản thân mình.
Đối với người: không nịnh hót người trên, không xem khinh người dưới,
luôn giữ thái độ chân thành, khiêm tốn, đoàn kết, thật thà, không dối trá, lừa lọc.

24