GIÁO ÁN: NGỮ VĂN 10

Tiết 29:

ÔN TẬP
VĂN HỌC DÂN GIAN VIỆT NAM

Giáo viên thực hiện: Lê Thị Châu Dương


CẤU TRÚC BÀI HỌC

TIẾT 29: KiẾN THỨC ÔN TẬP
1.Đặc trưng cơ bản của văn
học dân gian
2. Các thể loại chủ yếu của
VHDG
3. Đặc điểm của truyện dân
gian (sử thi, truyền thuyết,
cổ tích, truyện cười, truyện
thơ )
4. Đặc điểm nội dung và nghệ
thuật của ca dao

TIẾT 30: BÀI TẬP VẬN DỤNG


VD1: Đọc 2 câu ca dao và gọi tên hiện tượng này của văn học dân
gian
(1) Thóc bồ thương kẻ ăn đong
Có chồng thương kẻ nằm không một mình

e.Truyền thuyết

6. Tấm Cám


1. Cày trên đồng ruộng trắng phau
Khát xuống uốmg nước giếng sâu đen ngòm?

a. Câu đố

2. Thuốc đắng dã tật, sự thật mất lòng

b.Thần thoại

3. Quan Âm Thị Kính
4. Thày bói xem Voi
5. Thần tru trời
6. “Nghe vẻ nghe ve
Nghe vè nói ngược
Non cao đầy nước
Đáy biển đầy cây
Dưới đất lắm mây
Trên trời lắm cỏ …”

c. Truyện ngụ
ngôn
d. Vè
đ. Tục ngữ
e. Chèo




ÔN TẬP VĂN HỌC DÂN GIAN VIỆT NAM
Truyện dân gian
- Sử thi: Là tp tự sự dân gian
lớn, kể việc trọng đại…
- Truyền thuyết: Yếu tố lịch sử,
kết hợp tưởng tượng
- Truyện cổ tích: Cốt truyện và
hình tượng hư cấu
- Truyện ngụ ngôn: Tp tự sự dg
ngắn, kết cấu chặt chẽ, thông
qua ẩn dụ (loài vật) kể việc liên
quan đến con người…
- Truyện cười: kết cấu chặt chẽ,
kết thúc bất ngờ ..
- Truyện thơ: Tp tự sự dg bằng
thơ, giàu chất trữ tình, p/a số

phận và KV hạnh phúc…
-Thần thoại: TP tự sự dg kể về
các vị thần, giải thích tự
nhiên, p/a quá trình sáng tạo
văn hóa …

Câu nói dân
gian

Thơ ca dân
gian



ÔN TẬP VĂN HỌC DÂN GIAN VIỆT NAM
3. Đặc trưng các thể loại

Thể loại

Sử thi

Truyền
thuyết
Cổ tích

Truyện
cười

Mục đích
sáng tác

Hình thức
lưu truyền

Nội dung
phản ánh

Kiểu nhân
vật chính

Đặc điểm
nghệ thuật

thi

Sử dụng biện pháp
so sánh, phóng đại,
trùng điệp…

Truyền
thuyết

Thể hiện thái độ và
cách đánh giá của
nhân dân với các sự
kiện, nhân vật lịch
sử.

Kể, diễn
xướng
(lễ hội)

Kể về các nhân
vật, sự kiện có
thật nhưng được
khúc xạ qua cốt
truyện hư cấu.

Nhân vật
lịch sử
được
truyền
thuyết hóa


Những điều trái tự
nhiên, những thói
hư tật xấu.

Người có
thói hư tật
xấu

Ngắn gọn, tình
huống bất ngờ, kết
thúc đột ngột…


ÔN TẬP VĂN HỌC DÂN GIAN VIỆT NAM
4. Đặc điểm nội dung và nghệ thuật của ca dao
a. Câu hỏi

C©u 1: Ca dao chủ yếu ra đời trong hoàn cảnh nào?
• Chiến đấu.
• Lao động.
• Nghi lễ.
• Hội hè.


ÔN TẬP VĂN HỌC DÂN GIAN VIỆT NAM
4. Đặc điểm nội dung và nghệ thuật của ca dao
a. Câu hỏi

Câu 2: Những bài ca dao nào nói lên số phận bất hạnh của những

4. Đặc điểm nội dung và nghệ thuật của ca dao
Đặc
điểm

Nôi
dung

Nghệ
thuật

Ca dao than thân

Ca dao yêu thương,
tình nghĩa

Ca dao hài hước

Lời người phụ nữ bất hạnh,
thân phận phụ thuộc, giá trị
không được ai biết đến,
tương lai mờ mịt

Những tình cảm
trong sáng, cao đẹp
của người lao động
nghèo, ân tình thủy
chung mãnh liệt,
thiết tha, ước muốn
hạnh phúc


BT 6: Nhóm 4
Đặc điểm

Nội dung

-Thể thơ
- Hình ảnh, từ
ngữ
- Các biện
pháp ngt …

VH trung đại

VH hiện đại