SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG VIỆC TỔ CHỨC CÁC
TRÒ CHƠI DÂN GIAN CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI
TẠI TRƯỜNG MẦM NON NGA VỊNH

Người thực hiện:
Chức vụ:
Đơn vị công tác:
SKKN thuộc lĩnh vực:

Phạm Thị Thêu
Giáo viên
Trường Mầm non Nga Vịnh
Chuyên môn

THANH HÓA NĂM 2015
1


A. ĐẶT VẤN ĐỀ
- Như chúng ta đã biết, hoạt động chủ đạo của trẻ mầm non chính là hoạt
động vui chơi. Trẻ mầm non không chỉ cần được sự chăm sóc sức khoẻ, được
học tập, mà quan trọng nhất trẻ cần phải được thoả mãn nhu cầu vui chơi. Xuất
phát từ vai trò quan trọng của hoạt động vui chơi đối với trẻ mầm non và nhu
cầu hưởng thụ hoạt động vui chơi đặc biệt là trò chơi dân gian, tôi thấy việc tổ
chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian là một việc làm vô cùng cần thiết và rất
có ý nghĩa.

trong đó có nội dung đưa trò chơi dân gian vào trường học. Nhưng làm thế nào
để tổ chức được các trò chơi dân gian thực sự có hiệu quả, lôi cuốn và hấp dẫn
được trẻ là một bài toán khó với các giáo viên, đặc biệt là các giáo viên mầm
non. (Vì khả năng chú ý có chủ định của trẻ mầm non còn kém. Trẻ dễ dàng
tham gia vào trò chơi nhưng cũng nhanh chán, nhanh bỏ cuộc).
Là một giáo viên mầm non, tôi luôn trăn trở và tìm các biện pháp để tổ chức
các trò chơi dân gian một cách có hiệu quả nhất. Chính vì lẽ đó tôi tìm tòi
nghiên cứu ra đề tài: “Một số kinh nghiệm trong việc tổ chức các trò chơi
dân gian cho trẻ 5 – 6 tuổi”. Tại Trường MN Nga Vịnh Huyện Nga Sơn
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I.

CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Chúng ta biết rằng nhiệm vụ của đất nước là đào tạo con người mới, con

người của thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa, con người của một nền văn
minh trí tuệ. Vấn đề giáo dục con người là vấn đề của mọi thời đại, mọi quốc gia
dân tộc và cũng là của mọi nhà, mọi người. Vì vậy việc giáo dục con người ngay
từ những năm tháng đầu đời là vô cùng quan trọng. Giáo dục mầm non là bậc
học đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân, có vai trò đặc biệt quan trọng trong
việc đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển của nhân cách con người đó.
Trong thời đại ngày nay, trẻ em luôn được xác định là tương lai của đất nước, là
những chủ nhân quyết định vận mệnh đất nước. Thực hiện lời dạy của Bác Hồ”
Hãy dành những gì tốt đẹp nhất cho trẻ thơ” Thực hiện lời dạy của người Đảng
và Nhà Nước ta đã và đang quan tâm sâu sắc đến trẻ thơ, quan tâm về mọi mặt.
Nhằm phát triển đức trí và thẩm mĩ. Chúng ta biết rằng, ở lứa tuổi mẫu giáo,
hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo, bởi vui chơi đã gây ra những biến đổi
về chất, có ảnh hưởng quyết định đến sự hình thành nhân cách trẻ và là tiền đề
3


việc hoạt động của trẻ.
4


2. Khó khăn:
Các bài đồng giao được sưu tầm, đặt lời mới cùng với các trò chơi đi kèm
theo nó đều được lựa chọn dựa trên cơ sở khảo sát việc tổ chức các hoạt động
cho trẻ làm quen với các bài đồng giao và tổ chức các hoạt động vui chơi cho trẻ
ở trường mầm non Nga Vịnh. Thực tế cho thấy:
Giáo viên trường mầm non Nga Vịnh đã sử dụng nhiều bài đồng giao trong
khi tổ chức các hoạt động học tập và vui chơi cho trẻ. Nhưng do không có nguồn
tài liệu phong phú nên các bài giáo viên đã sử dụng chủ yếu được lấy từ một số
tài liệu chuyen môn và từ kinh nghiệm của giáo viên. Vì số lượng bài ít nên sử
dụng lập đi lập lại gây nhàm chán cho trẻ.
Hiện nay trường mầm non Nga Vịnh đang thực hiện chương trình giáo dục
mầm non mới. Vì vậy chương trình giáo dục trẻ thực hiện theo các chủ đề. Có
những bài đồng giao có nhịp điệu, trò chơi hấp dẫn trẻ thì nội dung lại không
phù hợp với chủ đề giáo dục mà giáo viên đang thực hiện. Nên giáo viên gặp
nhiều khó khăn trong việc lựa chọn và tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen
với các bài đồng dao.
3. Kết quả khảo sát sự hứng thú của trẻ khi tham gia trò chơi dân gian
đầu năm học: 2014- 2015:
Bảng kết quả khảo sát hứng thú của trẻ trước khi nghiên cứu
Số trẻ đạt

Chưa đạt
Trung
Tốt
Khá
TT


11

32

8

23

9

26

12

35

9

26

10

29

11

32

8

chơi đơn giản như: “Lộn cầu vồng”, “Chi chi chành chành”, “Tập tầm vông”,
“Nu na nu nống”, “Dung dăng dung dẻ”...
+ Còn với trẻ lớp tôi thì :Khả năng chú ý có chủ định và nhận thức của trẻ
đã cao hơn rất nhiều so với lứa tuổi trước. Vì thế, trẻ có thể chơi được các trò
chơi dài hơn và khó hơn.
Khi lựa chọn các trò chơi dân gian cho trẻ, tôi thực hiện theo các tiêu chí
sau:
- Trò chơi không quá đơn giản nhưng cũng không quá phức tạp.
- Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ tìm.
- Giúp củng cố tư duy, ngôn ngữ, vận động, kỹ năng cho trẻ.
- Gây được hứng thú, thu hút sự chú ý của trẻ.
- Có sự tham gia của tập thể lớp hoặc nhóm trẻ trong lớp.
Từ những tiêu chí trên, tôi đã lựa chọn các trò chơi sau cho trẻ như sau
“Thả đỉa ba ba”, “Ô ăn quan”, “Chuyền thẻ”, “Hát chuyền sỏi”, “Trốn tìm”,
“Đếm sao”, “Kéo co”, “Rồng rắn lên mây”, “Chồng đống chồng đe”, “Trồng nụ
trồng hoa”, “Ném còn”, “Cướp cờ”

6


Hình 1: Các cháu chơi rồng rắn lên mây

Hình 2: Các cháu chơi trò chơi ô ăn quan
2: Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi, lời ca, địa điểm trước khi tổ chức cho trẻ
tham gia vào các trò chơi dân gian.
2.1: Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi cho các trò chơi dân gian:
Đồ dùng đồ chơi của các trò chơi dân gian cũng vô cùng đa dạng và phong
phú, mang tính đặc trưng và được thiết kế dựa vào cách chơi và luật chơi của
từng trò chơi. Mỗi trò chơi dân gian có một hoặc nhiều loại đồ dùng đồ chơi
tương ứng mà thiếu nó thì trò chơi không thể tiến hành được.

và tích cực tham gia chơi.
2.3: Chuẩn bị địa điểm để tổ chức trò chơi:
Mỗi trò chơi dân gian có một cách chơi và luật chơi khác nhau. Có những
trò chơi vận động mang tính tập thể rất cao, thường có số lượng người tham gia
chơi lớn và đòi hỏi địa điểm chơi phải có diện tích rộng như “Kéo co”, “Rồng
rắn lên mây”, “Thả đỉa ba ba”, “Trồng nụ trồng hoa”
8


Hình 3: Các cháu và cô chơi kéo co
Nhưng lại cũng có những trò chơi tĩnh, trẻ hay chơi theo các nhóm nhỏ như
“Chi chi chành chành”, “Tập tầm vông”, “Rải ranh”, “Chuyền thẻ”, “Ô ăn quan”

Hình 4: Các cháu chơi ô ăn quan

9


Hình 5: Các cháu chơi tập tầm vông
Chính vì vậy, giáo viên cần nắm vững cách chơi, luật chơi, đặc điểm của
từng trò chơi để từ đó lựa chọn địa điểm cho phù hợp trước khi tổ chức cho trẻ
chơi.
3: Tổ chức các trò chơi phù hợp với tính chất của hoạt động.
Mỗi hoạt động của trẻ đều nhằm đạt được một mục đích nhất định. Vì thế,
hoạt động nào cũng có tính chất riêng của nó. Nếu như hoạt động chung được tổ
chức nhằm cung cấp các kiến thức cho trẻ thì hoạt động ngoài trời lại giúp trẻ
được gần gũi với thiên nhiên, khám phá các hiện tượng tự nhiên và phát triển thể
chất; hay như ở hoạt động góc trẻ lại được mở rộng thêm về kinh nghiệm sống
và kỹ năng chơi theo nhóm. Chính vì vậy, giáo viên cần chú ý lựa chọn và tổ
chức các trò chơi dân gian cho phù hợp với tính chất của từng hoạt động.



+ Trò “Nhảy dây”, “Trồng nụ trồng hoa”, “Nhảy lò cò” có nhiều nấc chơi
nho nhỏ: Từ bàn một, bàn hai... đến bàn mười (Nhảy lò cò); Từ một nụ, một
hoa. Đến tám hoa (Trồng nụ trồng hoa). Trẻ phải vượt qua dần từng nấc, hết nấc
này mới đi tiếp nấc sau. Như vậy, trẻ phải dai sức, khỏe mạnh, nhanh nhẹn và
khéo léo mới có thể tiến dần đến được nấc cuối của trò chơi.

Hình 7: Các cháu chơi trò trồng nụ trồng hoa
+ Trò “Chi chi chành chành” lại buộc trẻ phải rất nhanh tay, nhanh miệng
vì nếu câu cuối bài là “Ù à ù ập” được đọc xong mà trẻ không rút kịp tay ra,
ngón tay của nó sẽ bị giữ lại, như thế là thua.
- Với hoạt động khám phá khoa học như MTXQ, Toán,văn học, khi lựa
chọn các trò chơi cần đáp ứng được các tiêu chí sau:
+ Nhằm phát triển nhận thức cho trẻ.
+ Phát triển ngôn ngữ.
+ Cung cấp cho trẻ các kỹ năng như: kỹ năng hoạt động theo nhóm, kỹ
năng sử dụng đồ dùng đồ chơi.
+ Rèn luyện trí nhớ và khả năng tư duy cho trẻ.
Ví dụ:
12


+ Lời đồng dao của trò chơi chuyền: “Con ruồi có cánh
Đòn gánh có mấu
Châu chấu có chân”
Đã giúp trẻ nhận biết được đặc điểm đặc trưng của một số con vật và đồ vật
quen thuộc.
+ Những câu hát ngược có tính chất đánh lừa nhận thức, thử thách sự năng
động của trí tuệ, khiến trẻ muốn hiểu đúng sự vật thì phải chuyển ngược lại:

“Bịt mắt đập niêu”, “Đẩy gậy”, “Chơi đu”, “Múa lân”.

Hình 9: Các cháu chơi trò mèo đuổi chuột
14


4: Động viên tất cả số trẻ tham gia vào trò chơi:
Một ưu thế của trị chơi dân gian chính là ở chỗ thể dung nạp tất cả những ai
muốn chơi. Không bao giờ trị chơi dân gian quy định số người chơi nhất định.
Vì vậy tôi luôn khuyến khích, động viên tất cả các trẻ tham gia chơi càng đông
càng vui. Nếu chơi “Bịt mắt bắt dê”, mỗi khi có một người vào thêm, vòng chỉ
rộng ra một chút chứ trò chơi không thay đổi. Các trò chơi “Rồng rắn lên mây”
thì tham một người, “Chơi đu” sẽ đi ra một chút và tất cả mọi người đều được
chơi, được chạy như nhau. Những trò chơi “Thả đỉa ba ba”, “Chi chi chành
chnh”, “Nhảy lò cò”, “Nhảy dây”. Cũng tương tự như vậy. Trong khi chơi, mọi
trẻ đều bình đẳng như nhau. Nếu trẻ ích kỷ, chơi không đúng luật chơi, chen lấn
các bạn khác sẽ bị tập thể loại trừ bằng cách không cho chơi chung. Qua đó tinh
thần tập thể của các bạn được nâng lên rất nhiều.

IV. KIỂM NGHIỆM
Qua việc áp dụng một số kinh nghiệm của bản thân vào việc tổ chức cho trẻ
trong lớp làm quen với các trò chơi dân gian, tôi đã thu được nhiều kết quả tốt:
Kết quả ban đầu:
15


Bảng kết quả khảo sát hứng thú của trẻ trước khi nghiên cứu
Số trẻ đạt

TT


35

10

29

7

20

6

16

10

29

11

32

8

23

6

16


16

* So sánh kết quả ban đầu và sau khi thử nghiệm cho thấy
Số trẻ đạt

TT
1
2

3
4

Nội dung

Chưa đạt
Trung
Tốt
Khá
Số
bình
trẻ Số Tỉ Số Tỉ Số Tỉ Số Tỉ lệ
trẻ lệ% trẻ lệ% trẻ lệ% trẻ
%

Trẻ chú ý vào nội dung cô
hướng dẫn.
Trẻ hứng thú và tích cực
tham gia vào các hoạt
động.

20

58

10

29

5

13

22

63

8

23

5

13

Trẻ đã biết tự tổ chức chơi các trò chơi dân gian với các bạn trong lớp.
- Qua việc thường xuyên được tham gia vào các trò chơi dân gian, nhận thức và
thể lực của các trẻ trong lớp tôi được nâng cao rõ rệt. Trẻ nhanh nhẹn, năng
động, tự tin và hồn nhiên trong giao tiếp với mọi người.

16



- Tăng cường đầu tư kinh phí, thời gian, đồng thời hướng dẫn, động viên,
khuyến khích giáo viên tích cực nghiên cứu, sáng tạo thêm nhiều học liệu mới,
nhiều hoạt động mới, hấp dẫn trẻ và có hiệu quả để phục vụ cho công tác giáo
dục trẻ.
Trên đây là “Một số kinh nghiệm trong việc tổ chức các trò chơi dân
gian cho trẻ 5 – 6 tuổi”. mà tôi đã nghiên cứu. Tôi mạnh dạn nêu ra để đồng
nghiệp tham khảo. Tuy vậy, do điều kiện có hạn nên đề tài còn nhiều thiếu sót,
tôi rất mong nhận được sự góp ý của quý đồngnghiệp để bản than hoàn thiện
hơn nữa.
Xin chân thành cảm ơn!
Xác nhận của thủ trưởng đơn vị

Nga Sơn, ngày 10 Tháng 04 năm 2015
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết
không sao chép nội dung của người khác.
NGƯỜI LÀM SKKN

Phạm Thị Thêu

18