ĐẶT VẤN ĐỀ
Như chúng ta đều biết rằng: Môi trường giáo dục (MTGD) trong các
trường học có ảnh hưởng trực tiếp đến sự hình thành và phát triển nhân cách học
sinh ở bất kỳ lứa tuổi nào. MTGD cũng là yếu tố quan trọng hàng đầu, ảnh
hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục các nhà trường.
Môi trường hoạt động giáo (MTHĐGD) dục trong trường mầm non được
xem là học liệu của trẻ. Thông qua hoạt động với môi trường trẻ tiếp thu những
kiến thức kỹ năng học tập và vui chơi; trẻ được trải nghiệm, tìm hiểu về thế giới
xung quanh để phát triển tư duy và khả năng sáng tạo. Xây dựng môi trường
giáo dục (XDMTGD) trong trường mầm non tốt sẽ là điều kiện để thu hút trẻ
tích cực tham gia vào các hoạt động giáo dục. Từ đó nâng cao được hiệu quả tổ
chức hoạt động giáo dục cho trẻ, nhằm đạt mục tiêu giáo dục trẻ phát triển toàn
diện.
MTGD trong trường Mầm non bao gồm môi trường bên trong lớp học và
môi trường bên ngoài lớp; cần được xây dựng hài hòa, đồng nhất về ý nghĩa
giáo dục.
Để xây dựng được MTHĐGD tốt, trong đó vai trò quản lý chỉ đạo của
hiệu trưởng là hết sức quan trọng. Vì vậy, trong kế hoạch chỉ đạo nhà trường
trong các năm học, tôi đặc biệt quan tâm đến công tác chỉ đạo XDMTGD. Từ lý
do đó, Tôi chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm trong công tác quản lý năm học
2014 - 2015 là: “Một số giải pháp chỉ đạo xây dựng môi trường hoạt động
giáo dục nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục tại mầm non Ba Đình”
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN
Cơ sở lý luận đầu tiên được xem xét để nghiên cứu đề tài, đó là được xem
xét từ các khái niệm về môi trường, bao gồm: Khái niệm về môi trường; môi
trường tự nhiên; môi trường xã hội; môi trường nhân tạo trong trường mầm
non...
Từ cơ sở các khái niệm về môi trường; ta có thể khái quát về xây dựng
môi trường hoạt động giáo dục trong trường mầm non: Là tạo nên môi trường
trong ngoài lớp học của trường mầm non, bao gồm cả môi trường vật chất và

phương pháp giáo dục đổi mới; hạn chế về sự năng động sáng tạo trong tổ chức
các hoạt động giáo dục, XDMTGD.
c, Điều kiện về phụ huynh
2


Xã Ba Đình thuộc xã vùng nông thôn, đồng chiêm. Về điều kiện văn hóa
văn minh địa phương có những hạn chế nhất định. Nhưng đa phần phụ huynh có
nhận thức khá tốt về chăm sóc giáo dục mầm non. Phụ huynh luôn quan tâm đến
việc phối hợp với nhà trường trong các hoạt động chăm sóc giáo dục các cháu.
Mặt hạn chế về phụ huynh đó là: Phần lớn nhân dân trong xã sống bằng
nghề nông nghiệp nên nền kinh tế còn nhiều khó khăn. Vì vậy cũng có những
ảnh hưởng nhất định đến công tác vận động xã hội hóa giáo dục.
2. Thực trạng vấn đề chỉ đạo xây dựng môi trường giáo dục
Ban giám hiệu nhà trường đã quan tâm đến xây dựng kế hoạch và chỉ đạo
thực chuyên đề XDMTGD trong trường mầm non, với cách làm phù hợp với
điều kiện thực tế nhà trường, để đạt được hiệu quả nhất định.
Đội ngũ cán bộ giáo viên nhà trường đa phần đã nắm vững nội dung yêu
cầu về XDMTGD trong trường mầm non.
Bên cạnh những kết quả đạt được và những mặt tích cực; thực trạng
những hạn chế cơ bản đó là:
+ Hiệu trưởng chưa xây dựng được kế hoạch và quy hoạch về XDMTGD
nhà trường có tính chiến lược và phù hợp. Chưa huy động tối đa được các tiềm
năng từ xã hội hóa giáo dục để XDMTGD cho nhà trường.
+ Giáo viên chưa chịu khó tích cực tìm tòi sáng tạo trong cách làm mới để
xây dựng môi trường trong các lớp học đạt hiệu quả cao; vì vậy môi trường chưa
thật sự phản ánh được môi trường mang tính mở, còn năng tính trang trí. Giáo
viên chưa tích cực sưu tầm, tận dung các nguyên vật liệu đư vào môi trường lớp
cho trẻ hoạt động trải nghiệm…
Từ thực trạng trên, tôi nhận định cần thiết phải có giải pháp XDMTGD


Khá

TB

Chưa đạt

x
x
x
x
x

* Kết quả thực trang xây dựng môi trường xã hội trong trường
ST
T
1

Kết quả đạt
Các nôi dung đánh giá

Tốt

- Mối quan hệ thân thiện đoàn kết hợp

Khá

TB

Chưa đạt

TS giáo

T

viên

T

khảo sát

1

Kết quả khảo sát

Ghi
chú

Tốt

Khá

TB

Yếu

6=33,3%

7=38,9%

5=27,8%



trường.
Trẻ 4 tuổi, 5 tuổi có khả 127
năng cùng cô làm đồ dùng,

24 = 19%

26=20,4%

77=60,6%

đồ chơi để xây dựng môi
trường giáo dục.

III. CÁC GIẢI PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN
1. Xây dựng Kế hoạch mục tiêu cơ bản về môi trường giáo dục trong
trường
Căn cứ từ thực trạng đã đánh giá về vấn đề XDMTGD tại nhà trường. Từ
đầu năm học tôi đã mạnh dạn xác định các mục tiêu về xây dựng môi trường có
tính chiến lược, phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường. Mục tiêu đặt ra là
phải quy hoạch môi trường tổng thể trong khuôn viên nhà trường từ cảnh quan
về sân, vườn, môi trường trong lớp học; đảm bảo môi trường giáo dục có tầm
chiến lược trong giai đoạn 3 năm (năm học: 2014 - 2015; 2015 - 2016; 2016 2017) và trong đó cụ thể hóa mục tiêu cho từng năm học. Các mục tiêu được đặt
ra cho XDMTGD nhà trường trong 3 năm với các mục tiêu cơ bản cụ thể là:
- Xây dựng được thiết kế quy hoạch tổng thể về xây dựng môi trường.
- Thiết kế quy hoạch và xây dựng vườn thiên nhiên, vườn cổ tích trong
năm thứ nhất với tổng kinh phí dự toán: 170.000.000đ; gồm xây dựng phần nền
cơ bản và một số nhóm tượng.
- Quy hoạch và xây dựng môi trường trong khuôn viên sân trường xanh

thống nhất. Trên cơ sở đó đã xác định được các cách làm, các giải pháp tổ chức
thực hiện phù hợp để đạt hiệu quả.
2. Giải pháp tham mưu với cấp ủy chính quyền địa phương
Tham mưu là chức năng của hiệu trưởng. Tôi xác định, trong công tác
quản lý trường học, nhà trường chịu sự quản lý nhà nước của chính quyền địa
phương; đặc biệt là các vấn đề liên quan đến quản lý về cơ sở vật chất, trang
thiết bị, xã hội hóa giáo dục, thu ngoài ngân sách…
Vì vậy kế hoạch xây dựng môi trường giáo dục của nhà trường, cần thiết
phải tham mưu với cấp ủy chính quyền địa phương; Mục đích của công tác tham
mưu để địa phương cho chủ trương về huy động nguồn kinh phí xây dựng từ các
nguồn nào cho phù hợp.
Nhận thức điều đó, Từ trong thời gian hè, chuẩn bị cho đầu năm học, tôi
đã xây dựng kế hoạch về xây dựng môi trường với các mục tiêu đã đề ra. Tham
mưu với chính quyền địa phương xin chủ trương thực hiện.
6


Với việc trình bầy, phân tích cụ thể với lãnh đạo địa phương về tầm quan
trọng của hoạt động XDMTGD chung. Tham mưu tôi phân tích về vai trò ý
nghĩa của việc thực hiện các mục tiêu xây dựng môi trường trong kế hoạch đề ra
cho giai đoạn 3 năm và trong năm học, đối với sự phát triển cơ sở vật chất nhà
trường; ý nghĩa tác động của các mục tiêu xây dựng môi trường đề ra đó với
việc nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường.
Từ việc tham mưu bằng hình thức báo cáo văn bản, kết hợp với tham
mưu trực tiếp để phân tích vấn đề với lãnh đạo địa phương. Kế hoạch tham mưu
đã được lãnh đạo địa phương đưa ra thông qua tập thể ủy viên ủy ban.
* Kết quả: Công tác tham mưu đã đực địa phương đồng thuận và thống nhất
cao kế hoạch. Địa phương đã phê duyệt chủ trương bằng văn bản để nhà trường
có cơ sở tham mưu. Phối hợp làm công tác xã hội hóa giáo dục để nhà trường tổ
chức thực hiện kế hoạch.

+ Mối quan hệ nội bộ cán bộ giáo viên trong trường: Làm việc theo
nguyên tác, đoàn kết hợp tác, tôn trọng và giúp đỡ.
+ Tuyên truyền các quy ước ứng xử văn hóa trong trường mầm non.
Tuyên truyền đến phụ huynh các mục tiêu XDMT trong kế hoạch đã đề
ra. Cần nhấn mạnh mục tiêu lớn cần triển khai trong năm học đó là:
Xây dựng hoàn thiện vườn thiên nhiên và xây dựng phần cơ bản vườn cổ tích.
+ Tuyên truyền ý nghĩa của vườn thiên nhiên: Để giúp trẻ được trải
nghiệm các hoạt động với thiên nhiên như: Tìm hiểu về các loại rau, các loại
hoa, các loại cây thuốc nam; trẻ được trải nghiệm thực hành về sự phát triển của
cây, thực hành hoạt động chơi với nước, với cát…. Từ đó giúp trẻ phát triển tư
duy sáng tạo, trẻ tích cực tham gia vào hoạt động hơn.
+ Tuyên truyền ý nghĩa của xây dựng vườn cổ tích: Là nơi hoạt động vui
chơi của trẻ. Qua các mô hình, các nhân vật trong vườn cổ tích để giáo dục
truyền thống lịch sử địa phương, giáo dục trẻ tình cảm đạo đức…
Hai là: Từ việc tuyên truyền về ý nghĩa của XDMTGD trong nhà trường. Đồng
thời tuyên truyền kêu gọi, vận động đóng góp để XDMTGD theo kế hoạch.
* Xác định các lực lượng nòng cốt làm công tác tuyên truyền:
- Trước hết là Ban giám hiệu nhà: Lên kế hoạch chỉ đạo và tổ chức thực
hiện công tác tuyên truyền; trực tiếp làm công tác tham mưu, tuyên truyền đến
các cấp lãnh đạo Đảng, chính quyền địa phương; phối hợp với các ban ngành

8


đoàn thể, phối hợp với ban đại diện cha mẹ học sinh về thực hiện kế hoạch của
nhà trường.
- Cán bộ giáo viên nhân viên nhà trường cần được xác định là đối tượng
chính trong lực lượng làm công tác tuyên truyền. Cán bộ giáo viên công nhân
viên là lực lượng trực tiếp tiếp thu kế hoạch cũng như thực hiện các nội dung kế
hoạch. Có nhiệm vụ tuyên truyền trực tiếp đến các bậc phụ huynh học sinh.

- Với phụ huynh, ngoài các hình thức tuyên truyền qua thông tin truyền
thanh chung với nhiều lực lượng, thì cần áp dụng các hình thức tuyên truyền
trực tiếp cụ thể hơn như: Thông qua các cuộc họp phụ huynh, nhà trường đưa ra
kế hoạch tuyên truyền, bàn bạc các nhiệm vụ, trách nhiệm cụ thể để phụ huynh
cùng thực hiện. Bằng trao đổi trực tiếp qua giờ đón trẻ trả trẻ thông qua cán bộ
giáo viên làm công tác phụ trách lớp. Xây dựng góc tuyên truyền tại các nhóm
lớp... giúp phụ huynh hiểu về mục đích, nội dung, các hoạt động cần sự phối
hợp của phụ huynh trong từng thời điểm cụ thể. Từ đó phụ huynh có thái độ
đúng đắn, thống nhất với nhà trường, với giáo viên...Đồng thời giáo viên vận
động phụ huynh đóng góp kinh phí, trí tuệ cho XDMTGD trong nhà trường.
- Đối với các lực lượng là các cá nhân, tổ chức hảo tâm; quản lý nhà
trường cần báo cáo phối hợp sự hỗ trợ của lãnh đạo địa phương, cùng gặp gỡ
trao đổi trực tiếp, đề xuất mong muốn của nhà trường. Hoặc dùng biện pháp tác
động của lãnh đạo để đề xuất mong muốn được giúp đỡ của nhà trường đối với
tổ chức cá nhân hảo tâm, trong mối quan hệ làm việc trên địa bàn.
- Đối với các cháu học sinh, là đối tượng chủ thể thực hiện một số nội
dung của môi trường xã hội thân thiện, cần được giáo viên tuyên truyền bằng tổ
chức các hoạt động giáo dục cụ thể. Giúp trẻ hiểu được các nội dung phù hợp
với nhận thức của trẻ, như: giáo dục trẻ cần phải nhận thức biết thân thiện với
bạn bè, cô giáo là người yêu thương trẻ, trẻ phải biết yêu quý cô, lễ phép với
người lớn, tích cực hoạt động, học tập.
- Để công tác tuyên truyền đạt hiệu quả cũng cần phải có kế hoạch thực
hiện công tác tuyên truyền xuyên suốt trong cả quá trình. Mục tiêu, nội dung
tuyên truyền được xây dựng phù hợp với từng giai đoạn, từng năm học cụ thể
theo lộ trình mục tiêu kế hoạch đã đề ra. Tổ chức chỉ đạo thực hiện, kiểm tra
đánh giá rút kinh nghiệm.
* Kết quả: Bằng các biện pháp tuyên truyền tích cực, đã thực hiện tốt các mục
tiêu tuyền truyền đề ra. Kế hoạch về xây dựng moi trường của nhà trường, đặc
10


phân tích, tuyên truyền và kêu gọi phụ huynh đóng góp để xây dựng.

11


- Ngoài việc tuyên truyền để huy động kinh phí từ sự tự nguyện của phụ
huynh; ban giám hiệu nhà trường phối hợp với ban thường trực phụ huynh; tham
mưu với lãnh đạo địa phương mời các cá nhân là con em quê hương có điều kiện
để vận động đóng góp kinh phí.
Bằng việc tiến hành tổ chức các biện pháp tuyên truyền vận động như vậy,
kết quả thu được như:
- Đã huy động trí lực, tài lực của cá nhân thiết kế hoàn thiện quy hoạch tổng
thể về môi trường giáo dục trong trường mầm non. Thiết kế và dự toán kinh phí
riêng cho những hạng mục công trình lớn trong kế hoạch XDMTGD như:
+ Thiết kế toàn bộ quy hoạch: Bản vẽ cùng với dự toán kinh phí:
325.000.000đ; trong đó:
+ Vườn thiên nhiên: Bản vẽ riêng, cùng với dự toán kinh phí: 73.000.000đ.
+ Vườn cổ tích: Bản vẽ thiết kế riêng, cùng với dự toán kinh phí: 175.000đ ;
+ Quy hoạch sân chơi, bồn hoa, cây cảnh: Bản thiết kế, cùng với dự toán
tổng kinh phí: 91.000.000đ.
- 100% các bậc phụ huynh nhà trường đồng thuận ủng hộ với kế hoạch xây
dựng môi trường giáo dục của nhà trường.
- Các cá nhân được mời để vận động, cũng ủng hộ cao với kế hoạch xây
dựng môi trường của nhà trường.
- Lãnh đạo địa phương, các ban ngàng đoàn thể trong xã cũng đã có ý kiến
đồng thận cao và ủng hộ.
Từ việc thực hiện các biện pháp xã hội hóa, đã thu được kết quả rất tốt về kế
hoạch XDMTGD nhà trường. Kết quả nổi bật đáng kể đó là:
- Có được sự đồng thuận ủng cao của lãnh đạo địa phương, các ban ngành
đoàn thể, phụ huynh và nhân dân.

thường trực phụ huynh đảm nhận.
* Chỉ đạo Công tác thu:
Trong quản lý thu chi tài chính, nhất thiết phải đảm bảo nguyên tắc thu.
Đối với quy định về các khoản thu trong trường hiện nay, đòi hỏi các nhà trường
phải thực hiện nghiêm túc các khoản thu đối với học sinh; tránh lạm thu.
Vì vậy, tôi rất chú ý đến công tác thu ngoài ngân sách. Nguồn thu ở đây là
do phụ huynh tự nguyện đóng góp. Tôi đề nghị BĐDCMHS là người đại diện
thu, thông qua việc nhờ giáo viên chủ nhiệm thu hộ, dưới sự giám sát của nhà
trường; vừa để đảm bảo tính khách quan minh bạch trong quản lý thu và sử dụng

13


nguồn tài chính, đồng thời đúng với nguyên tác thu chi tài chính trong trường
học.
Để đảm bảo hiệu quả và đúng nguyên tắc thu; khi thu giáo viên có sẵn danh
sách thu riêng cho nguồn thu vận động xã hội hóa giáo dục. Khi phụ huynh đóng
góp sẽ tự ghi số tiền mình tự nguyện vào danh sách thu và kí tên. Đồng thời giáo
viên chủ nhiệm viết phiếu thu. Sau khi hoàn thiện việc thu, giáo viên chủ nhiệm
chuyển toàn bộ số tiền thu và các chúng tù kèm theo cho ban đại diện ch mẹ học
sinh quản lý, dưới sự theo giõi và gián sát của hiệu trưởng và kế toán trường.
* Quản lý chi: Tôi đã thống nhất giao cho trưởng ban đại diện cha mẹ học sinh
là người chịu trách nhiệm chi kinh phí xây dựng theo thực tế về công trình xây
dựng. Thực hiện đúng nguyên tác chi theo quy định tài chính.
* Chỉ đạo công tác tổ chức thực hiện công việc xây dựng
Từ nguồn kinh phí thu được, căn cứ với dự toán kinh phí của từng hạng mục
công trình; lãnh đạo nhà trường thống nhất với ban đại diện cha mẹ học sinh tiến
hành xây dựng trong năm học 2014 - 2014 các hạng mục công trình như phần kế
hoạch mục tiêu đã để ra ở giải pháp 1.
Để đảm bảo khách quan và hiệu quả việc tiến hành xây dựng công trình, tôi

Để thực hiện được nâng cao chất lượng XDMTGD trong nhóm lớp có
tính sáng tao. Trước hết với vai trò hiệu trưởng, trong hội nghị chuyên môn triển
15


khai kế hoạch thực hiện nhiệm vụ trong hè, chuẩn bị vào đầu năm học. Tôi tổ
chức hội nghị đánh tổng kết thực hiện chuyên đề XDMTGD trong nhà trường;
đặc biệt đánh giá rõ những mặt mạnh, những tồn tại hạnh chế về XDMTGD
trong lớp. Từ đó đưa ra những yêu cầu phương hướng về thực hiện xây dựng
môi trường giáo dục trong nhóm lớp, để đạt môi trường giáo dục đạt chất lượng.
Tôi tập trung quán triệt giáo viện cần nâng cao chất lượng môi trường
giáo dục trong lớp trong năm học, tập trung vào các yêu cầu như:
- Tiếp tục XDMTGD trong lớp với những kết quả đã nhu trong các năm
học trước đã thực hiện có hiệu quả như:
+ Xây dựng môi trường toát lên hình ảnh và nội dung phản ánh chủ đề.
+ XDMTGD trong lớp đảm bảo đẹp, hình ảnh sinh động ngộ nghĩnh phù
hợp với trẻ mầm non.
+ Xây dựng môi trường hoạt động giáo dục đảm bảo có sự thay đổ thường
xuyên theo chủ đề và có tính liên kết các chủ đề và trẻ được trải nghiệm tối đa
với môi trường.
- Trong năm học 2014 -2015, XDMTGD trong lớp chú trọng đặc biệt đến
việc sưu tầm các nguyên vật liệu phế thải, các nguyên liệu liệu sắn có địa
phương đưa vào các góc chơi cho trẻ thường xuyên được trải nghiệm, rèn luyện
các kỹ năng.
Để chỉ đạo đạt các yêu cầu về nâng cao chất lượng môi trường trong lớp.
Tôi đã tập trụng chỉ đạo các biện pháp như:
+ Chỉ đạo phó hiệu trưởng tổ chức hội thảo về yêu cầu đạt ra cho nâng
cao chất lượng XDMTGD trong lớp. Từ đó giáo viên nâng cao trách nhiệm, có
thêm kiến thức và cách thức để thực hiện XDMTGD lớp học đạt chất lượng, phù
hợp với đặc điểm yêu cầu từng độ tuổi học sinh trrong nhóm lớp.

17


IV. KIỂM NGHIỆM
Sau khi tiến hành các giải pháp về chỉ đạo xây dựng môi trường đã đạt
được kết quả khá tốt. Kết quả đáng kể đó là: Trong năm học đã xây dựng hoàn
thiện được vườn thiên nhiên; xây dựng đạt cơ bản các hạng mục vườn cổ tích;
quy hoạch bổ xung khu vực sân chơi; môi trường trong lớp đạt hiệu quả giáo
dục cao. Kết quả xây dựng đạt được trong năm học, toàn bộ nguồn kinh phí từ
xã hội hoa giáo dục, với tổng khinh phí: 147.000.000.
Để đánh giáo kết quả đạt được trong công tác chỉ đạo xây dựng môi
trường, Hiệu quả của môi trường đối với nâng cao hiệu quả giáo dục. Tôi tiến
hành đánh giá các tiêu chí ban đầu; kết quả cho thấy như sau:
* Kết quả thực trạng xây dựng môi trường giáo dục ngoài lớp
ST
T

Kết quả đạt
Các nôi dung đánh giá

Tốt

Khá

TB

Chưa Kết
đạt

1

T
1

Kết quả đạt
Các nôi dung đánh giá

Tốt Khá

- Mối quan hệ thân thiện đoàn kết hợp x

TB

Chưa

Kết quả

đạt

ban đầu
Khá

giữa cán bộ giáo viên trong trường
2

- Thể hiện quan hệ thân thiện chuẩn mực x

TB

3


Kết quả khảo sát
Tốt

Khá

TB

Yếu

8 = 44,5%

8 = 44,5

2 = 11%

8 = 44,5%

9 = 50%

1 = 5,5% 0

0

trong hoạt động XDMTGD
đạt hiệu quả cao.
- Hiệu quả thực hành 18
XDMT trong lớp của giáo
viên.
- Trẻ hứng thú, tích cực 243
hoạt động với môi trường.


19


Ban giám hiệu nhà trường cần bồi dưỡng cho giáo viện nhận thức sâu sắc
về yêu cầu; có tinh thần trách nhiệm cao và có năng lực thực hành XDMTGD.
Trên đây là “Một số giải pháp chỉ đạo xây dựng môi trường hoạt động giáo
dục nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục tại mầm non Ba Đình”; Các giải pháp đã
được thực tổ chức thực hiện đạt hiệu quả tốt. Kính mong hội đồng khoa học
ngành các cấp đánh giá.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN
CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Ba Đình, ngày 05 tháng 4 năm 2014
Tôi xin cam đoan bản SKKN là của

KT. HIỆU TRƯỞNG

chính mình không sao chép của người khác.

Phó hiệu trưởng

Người viết sáng kiến

Lê Thị Kim Huệ

Hoàng Thị Huệ

20