Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh năng khiếu lớp 5
PHếNG GIO DC V O TO HUYN M HO
TRNG TIU HC PHNG CH KIấN

SNG KIN KINH NGHIM
DY GII TON Cể LI VN CHA NI DUNG HèNH HC CHO HC
SINH NNG KHIU LP 5

H v tờn: Nguyn Th Tuyt
Chc v: Phú Hiu trng

Nguyễn Thị Tuyết

Nm hc 2015-2016
-1-

Năm học 2015-2016


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh năng khiếu lớp 5

MC LC
Ni dung

Trang

PHN M U
I.Lý do chn ti
1.C s lý lun

3


2.Khỏi nim nng lc, gii v cú nng khiu

11

II. Tng quan cỏc dng bi toỏn cú li vn cha ni dung hỡnh hc
tiu hc v khi 5

12

III. Thc trng vic dy v hc gii toỏn cú li vn cha ni dung
hỡnh hc ti trng tiu hc Phựng Chớ Kiờn M Ho - Hng Yờn
1.Thc trng vic dy ca giỏo viờn

13

2.Thc trng vic hc ca hc sinh

14

IV.Thc nghim vn dng phng phỏp

Nguyễn Thị Tuyết

-2-

Năm học 2015-2016


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh năng khiếu lớp 5

5.4. Phng phỏp Biu hỡnh ch nht.

41
47

V. Kt qu t c
1. i vi giỏo viờn

49

2. i vi hc sinh.

49

3. Kt lun

51

PHN KT LUN
I.Kt lun

52

II. Bi hc kinh nghim

53

III. Nhng hn ch ca ti

54

Cần hình thành cho họ khả năng suy nghĩ và vận dụng những t- t-ởng, tri thức mới
một cách th-ờng xuyên và sáng tạo. Hành động của họ phải đ-ợc sự chỉ đạo vững
chắc của nhận thức đúng đắn về giá trị con ng-ời và nền công bằng xã hội. Điều
này đ-ợc thực hiện thông qua một nền giáo dục tốt.
Vì vậy, nền giáo dục Việt Nam trong giai đoạn này, một nền giáo dục hiện
đại, nhân văn, dân tộc, dân chủ phải nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực,
bồi d-ỡng nhân tài.(Văn kiện đại hội Đảng lần thứ VIII), xây dựng một đội ngũ

Nguyễn Thị Tuyết

-4-

Năm học 2015-2016


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh năng khiếu lớp 5
trí thức chuyên gia công nghệ, công nhân lành nghề, những nhà kinh doanh, quản
lý có tài năng.
Giống nh- giao thông, b-u điện là kết cấu của hạ tầng kinh tế, giáo dục
nói chung, giáo dục tiểu học nói riêng là bộ phận của kết cấu hạ tầng xã hội. Muốn
cho giáo dục thực sự có đóng góp vào sự phát triển của đất n-ớc trong giai đoạn
hiện nay và trong t-ơng lai, giáo dục tiểu học phải thực sự đ-ợc coi là nền tảng
quan trọng bậc nhất bởi õy l cp hc cơ sở tối thiểu để mỗi trẻ em phát triển nhân
cách, năng lực, thể chất và tinh thần. Thnh qu ca giỏo dc Tiu hc cú tỏc dng
c bn, lõu di, cú tớnh quyt nh i vi cuc i mi con ngi. Nhng c tớnh
nh trung thc, cụng bng, cn thn, l phộp, hiu tho v nhng k nng c bn:
nghe, núi, c, vit, tớnh toỏn, nu khụng c hỡnh thnh vng chc tiu hc
thỡ s khú cú c hi hỡnh thnh v phỏt trin nhng cp hc cao hn.
Ni dung chng trỡnh cỏc mụn hc v hot ng giỏo dc Tiu hc c c
th hoỏ bng nhng cun sỏch giỏo khoa v ti liu dy hc. ú, mi kin thc,

tiu hc nht l hc sinh lp 5. Gii toỏn cú li vn cú ni dung hỡnh hc nhm lm
cho hc sinh cú c nhng biu tng chớnh xỏc v mt s hỡnh hc n gin v
mt s i lng hỡnh hc thụng dng, giỳp cỏc em bit nh hng trong khụng
gian, gn lin vic hc tp vi cuc sng xung quanh v chun b hc mụn Hỡnh
hc bc hc Trung hc c s.
Bờn cnh ú, vic dy gii toỏn cú li vn cha ni dung hỡnh hc cho hc
sinh tiu hc cũn giỳp cho mt s k nng thc hnh ca hc sinh c rốn luyn
v phỏt trin mt s nng lc trớ tu. Khi hc gii toỏn cú li vn cú yu t hỡnh
hc, cỏc em c tp s dng cỏc dng c nh thc k, ờke, compa o c v
v hỡnh chớnh xỏc theo quy trỡnh hp lý, phỏt hin v kim tra cỏc c im ca
hỡnh; tp s dng ngụn ng v cỏc kớ hiu cn thit; tp o di, o v tớnh chu
vi, din tớch, th tớch cỏc hỡnhNhng k nng ny c rốn luyn tng bc mt,
t thp n cao ( vớ d, lp Mt, hc sinh tp dựng thc k; lp Ba, hc sinh
tp dựng ờke; lp Bn hc sinh tp dựng ờke v chớnh xỏc hỡnh ch nht,
ng thng song song; lp Nm, hc sinh tp dựng compa v ng trũn,
o v t di on thng) Qua vic hc tp cỏc kin thc v rốn luyn cỏc k
nng trờn, mt s nng lc trớ tu ca cỏc em nh phõn tớch, tng hp, quan sỏt, so
sỏnh, i chiu, d oỏn, trớ tng tng khụng gian c phỏt trin.

Nguyễn Thị Tuyết

-6-

Năm học 2015-2016


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh năng khiếu lớp 5
Ngoi ra, vic tip thu cỏc kin thc hỡnh hc thụng qua gii toỏn cú li vn
s giỳp hc sinh tớch lu c nhng hiu bit cn thit cho i sng sinh hot v
hc tp ca cỏc em. Bi cỏc kin thc hỡnh hc tiu hc c dy thụng qua cỏc



Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh năng khiếu lớp 5
b).Cỏc ni dung hỡnh hc o lng, trong ú phn ct lừi l tớnh toỏn vi
cỏc s o i lng hỡnh hc nh chu vi, din tớch, th tớch.
c) Ni dung gii toỏn cú li vn, trong ú cú s kt hp gia hỡnh hc, s
hc v o lng nhm to ra cỏc tỡnh hung vn dng cỏc kin thc ó hc theo
yờu cu ca vic tp dt phng phỏp gii toỏn, ng thi giỳp hc sinh ( nht l
hc sinh khi 4,5) lm quen dn vi phng phỏp suy din.
Trong ba ni dung trờn thỡ ni dung gii toỏn cú li vn cha ni dung hỡnh hc
l mt ni dung ht sc quan trng bi tớnh ng dng thc t cao, giỳp cỏc em tng
bc phỏt trin t duy, rốn luyn phng phỏp suy ngh v k nng suy lun logớc;
khờu gi v tp dt kh nng phng oỏn, tỡm tũi. Bờn cnh ú, vic dy hc sinh
gii cỏc bi toỏn cú ni dung hỡnh hc giỏo viờn cũn cú th giỳp hc sinh tp vn
dng cỏc kin thc toỏn hc vo cuc sng; rốn luyn cho cỏc em thúi quen v c
tớnh tt ca mt ngi lao ng mi nh: ý chớ t lc vt khú; tớnh cn thn, cho
ỏo, c th, lm vic cú k hoch, cú kim tra kt qu cui cựng; tng bc hỡnh
thnh v rốn luyn thúi quen v kh nng suy ngh c lp, linh hot; khc phc
cỏch suy ngh mỏy múc, rp khuụn; xõy dng lũng ham thớch tỡm tũi, sỏng to,.
c bit, khi gii cỏc bi toỏn ny hc sinh cũn phi bit vn dng tng hp
nhiu kin thc v hiu bit v:
+ Cỏc cụng thc tinh chu vi, din tớch, th tớch mt s hỡnh (v cỏc cụng
thc tớnh ngc)
+ Cỏch gii cỏc loi toỏn in hỡnh, ng li chung gii cỏc bi toỏn.
+ Cỏc phộp tớnh s hc trờn s t nhiờn, s thp phõn, phõn s v s o cỏc
i lng.
+ Cỏch tớnh giỏ tr nhng i lng thụng dng trong cuc sng nh:
Sn lng

Din tớch

nhm lp? Vic tỡm hiu v mc kin thc cỏc bi toỏn cú yu t hỡnh hc
Tiu hc v bit c dng ý ca nhng ni dung, bi tp ú nhm mc ớch gỡ t
ú ra phng phỏp dy hc cho phự hp vi tng i tng hc sinh thỡ hiu
qu ging dy s cao hn. Lm th no xoỏ b tõm lý ngi, li ng nóo trong
hc sinh cỏc em cú ý thc t tỡm tũi, suy ngh c lp, vn dng kin thc toỏn
hc c bn mt cỏch linh hot tng trng hp c th, dn dn cú hng thỳ, say
mờ hc vn lờn hc khỏ, hc gii? ú l trn tr ca bn thõn tụi khi dy cho
hc sinh kin thc v ni dung hỡnh hc. Trong quỏ trỡnh bi dng hc sinh nng
khiu mụn Toỏn lp 5 dng bi toỏn cú ni dung hỡnh hc, tụi ó rỳt ra mt
vi kinh nghim nho nh. Vi nhng suy ngh nh trờn, tụi quyt nh chn ti:
Dy gii toỏncú li vn cha ni dung hỡnh hc cho hc sinh nng khiu lp 5

Nguyễn Thị Tuyết

-9-

Năm học 2015-2016


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh năng khiếu lớp 5

II. MC CH NGHIấN CU
1. Nhm nõng cao cht lng hc sinh khỏ gii Toỏn.
2. Giỳp hc sinh hỡnh thnh k nng, s dng thnh tho v vn dng mt cỏch
linh hot cỏc kin thc toỏn hc trong gii toỏn cú li vn cha ni dung hỡnh hc (
rốn luyn v nõng cao k nng gii toỏn cho hc sinh).
3. Khi gi trong cỏc em lũng am mờ, s hng thỳ vn lờn khi hc dng
toỏn cú ni dung hỡnh hc
4. Tp dt cho cỏc em kh nng suy lun mt cỏch cú c s, cú cn c.
III. NHIM V NGHIấN CU

T nhng bui u s khai ca quỏ trỡnh tin hoỏ, con ngi ó bit ch to,
s dng nhng cụng c thụ s sn bt, hỏi lm duy trỡ s sinh tn ca mỡnh.
Dn dn, con ngi bit cỏch ghi li quỏ trỡnh sn bt, hỏi lm hay lm ra cỏc
cụng c thụ s phc v vic sn bt, hỏi lm ú bng nhng hỡnh v nghuch
ngoc, ri ch tng hỡnh ra i, ỏnh du nhng bc tin vt bc trong quỏ
trỡnh tin hoỏ ca con ngi.
Xut phỏt t nhng nhu cu ca cuc sng by n, mc dự ch l nhng
hnh ng vụ thc nhng loi ngi ó bit s dng hỡnh v, hỡnh nh, lm ra
cỏc sn phm phc v cho lao ng ca mỡnh. iu ú chng t, hỡnh hc c
xut phỏt t cuc sng, nú xut hin cựng vi s xut hin ca loi ngi v tn ti
vi cuc sng con ngi.
Cho n khi cú c mt ngnh khoa hc chuyờn nghiờn cu v Toỏn hc
c ra i, mi s vt c xem xột di nhiu gúc cú c s khoa hc, cú
chớnh xỏc cao. Chẳng hạn nh- Hình học có: hỡnh hc phng, hỡnh hc khụng
gian,.
Cỏc kt qu thc t cho thy s hc sinh c xem l cú nng lc nhn thc,
t duy tru tng... ni tri hn cỏc em khỏc chim t 5-10% trong tng s hc
sinh. Cỏc ti nng ca tr c xut hin t rt sm. Vỡ vy trờn th gii, ngi ta
luụn quan tõm n vic phỏt hin v bi dng nhõn ti ngay t nhng nm thỏng
tr cũn nh tui. nc ta, t nhiu nm nay vn ny cng c quan tõm.
ng thi vi vic thc hin nhim v phỏt hin v bi dng nhõn ti cho t

Nguyễn Thị Tuyết

-11-

Năm học 2015-2016


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh năng khiếu lớp 5


Năm học 2015-2016


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh năng khiếu lớp 5
Mt ngi cú nng khiu, trong quỏ trỡnh phỏt trin ca mỡnh cú th cha
thụng tho mt cỏi gỡ ú nhng cú th ó phỏt hin ra cỏi mi ri sau ú mi dn
dn khc phc s thụng tho núi trờn. Mt ngi khụng cú nng khiu, nhng
c rốn luyn nghiờm tỳc, cht ch ngay t u, cú th tr nờn gii, thụng tho v
nhng cỏi ó hc, bit nhiu, bit rng nhng khụng cú sỏng to ỏng k. Tt nhiờn
cú nng khiu li thụng tho na thỡ rt tt; s thụng tho ú chc s h tr nhiu
cho s sỏng to. Thụng tho- l nhng cỏi m nhng ngi phỏt trin bỡnh thng
u cú th t c nu cú mt s dy-hc tt ngay t u, nhng nng khiu thỡ ớt
nhiu cú tớnh cht bm sinh v cú quy lut phỏt trin ni ti ca nú m ngi bi
dng nng khiu cn phi tụn trng, ging nh ngi trng cõy, chm súc cõy
phi tụn trng cỏc quy lut sinh lý v sinh thỏi ca cõy.
Khụng phi t nhiờn ta cú c nng lc hc tp, hiu bit. Mun hc sinh
cú c nng lc hc tp phi hỡnh thnh nú trong cỏc em. V ngi giỏo viờn
luụn luụn bit mt iu khi hỡnh thnh nng lc hc tp, hiu bit trong hc sinh
khụng phi nú s tn ti mói v t nú s xut hin bt c õu. Vn l ch th
ca nng lc y cú dựng nú vo thc tin mt hot ng no y khụng?
Vi khuụn kh hn hp ca ti, tụi ch cú mt mong mun giỳp cỏc
em cú ý thc hc tp nghiờm tỳc, rốn luyn cht ch vn dng c thnh thc
nhng kin thc m cỏc em ó c hc v Toỏn hc vo gii cỏc bi toỏn cú li
vn cha ni dung hỡnh hc lp 5.
II.TNG QUAN CC DNG BI TON Cể LI VN CHA NI DUNG
HèNH HC TIU HC V KHI 5.
Cú th núi cỏc bi toỏn cú ni dung hỡnh hc tiu hc rt a dng, di
õy l mt s loi hay gp:
* Cỏc bi toỏn v tớnh chu vi, kốm theo ni dung trng cõy, úng cc, ro

phự hp vi trỡnh nhn thc ca hc sinh hng dn hc sinh phõn tớch tỡm
hiu bi tp. Cụng tỏc ch o ca nh trng cng nh mi cỏn b giỏo viờn ó
nhõn thc sõu sc v cỏc cuc vn ng ln ca ngnh nh i mi cụng tỏc
qun lớ v nõng cao cht lng giỏo dc, phong to thi ua : Xõy dng trng
hc thõn thin, hc sinh tớch cc, c bit, cụng tỏc bi dng mi nhn giỏo
viờn gii- hc sinh gii l vic lm thng xuyờn v c coi trng u tiờn hng
u ca trng bi cụng tỏc ny th hin rừ nột nht cht lng dy v hc ca mt

Nguyễn Thị Tuyết

-14-

Năm học 2015-2016


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh năng khiếu lớp 5
nh trng, th hin s nhn thc, s quan tõm, u t ch o ca Ban lónh o
nh trng, ca cỏc cp, cỏc ngnh a phng trong phong tro xó hi hoỏ GD
Hng nm, di s ch o trc tip ca Ban giỏm hiu, trng t chc d
soỏt li s hc sinh xp loi hc lc mụn Toỏn t gii ca nm hc trc qua cỏc
t thi nh: Kho sỏt cht lng u nm nm cht lng lm cn c bn giao
cho giỏo viờn v nhm chn la nhng hc sinh cú t cht v lũng yờu thớch, say
mờ mụn Toỏn; Trờn c s ú t chc thi chn hc sinh gii vũng s kho, chn v
c nhng giỏo viờn cú tõm huyt v nng lc toỏn hc bi dng, cng c kin
thc m cỏc em ó hc, giỳp cỏc em phỏt trin nhng nng lc cỏ nhõn nhm
duy trỡ cht lng mi nhn bn vng ca nh trng.
Tuy nhiờn, kh nng ng dng, vn dng cỏc phng phỏp c trng ca
Toỏn hc ca giỏo viờn ụi khi cha rừ nột; mc linh hot, s sỏng to trong s
dng v la chn phng phỏp ging dy cũn hn ch; ch ói ng, ng viờn
khen thng giỏo viờn ca nh trng cha kp thi, cũn lỳng tỳng; s nhn thc,


47

3

11

24

9

14

Nguyễn Thị Tuyết

-15-

Năm học 2015-2016


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh năng khiếu lớp 5
Kt qu vn cú nhng hc sinh khụng t do cha nm chc kin thc c
bn, ngụn ng trỡnh by cha t yờu cu.
Tuy thi gian dnh cho chng trỡnh bi dng cho hc sinh gii khụng
nhiu so vi lng kin thc cỏc em cn nm thỡ quỏ rng. Cỏc dng bi toỏn cú
li vn cú ni dung hỡnh hc li ht sc khú i vi cỏc em. Mt s em cha nm
chc ng li chung gii mt bi toỏn cú li vn, cha nm vng kin thc k
nng toỏn hc ca cp hc v ca lp 5 m cỏc em ang hc; kh nng tng hp,
vn dng kin thc; kh nng phõn tớch, tng hp hỡnh hc gp nhiu khú khn ,
S chỳ ý ca cỏc em cha bn vng, t duy tru tng chm, trớ tng tng cũn


4

2

Bng 3: Thng kờ mc thỏi hc tp i vi mụn Toỏn-khi 5
Thỏng 9/2015
Nm hc

S HS
chn

Nguyễn Thị Tuyết

Mc thỏi
Rt
Yờu thớch
yờu thớch
-16-

Bỡnh
thng

Khụng t
thỏi

Năm học 2015-2016


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh năng khiếu lớp 5

* Bc 1: c k xỏc nh cỏi ó cho, cỏi phi tỡm.
* Bc 2: Thit lp mi quan h gia cỏi ó cho v cỏi phi tỡm bng cỏch
túm tt bi toỏn di dng s , hỡnh v hoc ngụn ng ngn gn.
* Bc 3: Phõn tớch bi toỏn thit lp trỡnh t gii.
* Bc 4: Thc hin cỏc phộp tớnh theo trỡnh t gii ó cú tỡm ỏp s (cú
th li) v vit bi gii.

Nguyễn Thị Tuyết

-17-

Năm học 2015-2016


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh năng khiếu lớp 5
Vớ d: Vn rau nh em hỡnh ch nht cú chiu di bng

chiu rng v

hn chiu rng 16 m. Ba em mun úng cc ro giu xung quanh. Cc n cỏch
cc kia 2m. Hi ba em phi dựng bao nhiờu cc?
1. Yờu cu
gii bi toỏn ny hc sinh phi bit tng hp cỏc kin thc sau:
a) Cỏch gii bi toỏn in hỡnh: Tỡm hai s khi bit hiu v t s ca chỳng
( 16 v

)

b) Cụng thc tớnh chu vi hỡnh ch nht.
c) Cỏch tớnh s cõy trng trờn ng khộp kớn ( cõy õy l cc)

- Khong cỏch gia hai cc bit cha? (Bit ri)
- Chu vi ca vn rau hỡnh ch nht ó bit cha? (Cha)
- Mun tớnh chu vi vn rau hỡnh ch nht em lm th no?
( Ly chiu di cng chiu rng- cựng n v o ri nhõn 2)
-Chiu di v chiu rng ca vn rau hỡnh ch nht ta ó bit cha? (Cha)
- Nhng ta ó bit gỡ v quan h ca chỳng? (Hiu l 16m, t s l

)

-Vy ta tớnh chiu di v chiu rng nh th no? (Da vo bi toỏn in
hỡnh: Tỡm hai s khi bit hiu v t ca hai s)
Cú th ghi tt quỏ trỡnh phõn tớch trờn bng s sau (gi l s phõn tớch
bi toỏn.
S cc
Chu vi : Khong cỏch
( Di + rng )

2

Hiu=16m
T s =
d) Bc 4: Thc hin cỏc phộp tớnh theo trỡnh t gii ó cú tỡm ỏp s
(cú th li) v vit bi gii.
Hc sinh i ngc t s trờn thc hin cỏc phộp tớnh v gii bi toỏn
theo trỡnh t:
- Tớnh chiu di v chiu rng vn rau hỡnh ch nht
- Tớnh chu vi vn rau hỡnh ch nht
- Tớnh s cc.

Nguyễn Thị Tuyết

Bt k bin phỏp tớnh mi no cng phi da trờn mt s kin thc, k nng
ó bit ( theo Thut ng toỏn hc l s dng Liu phỏp s phm- Da trờn nhng
cỏi ó bit tỡm cỏi cha bit ). Ngi giỏo viờn cn nm chc rng: hiu c
bin phỏp mi, HS cn bit gỡ, ó bit gỡ (cn ụn li), iu gỡ l mi (trng im
ca bi) cn dy k; Cỏc kin thc, k nng c s h tr cho kin thc, k nng
mi, hay ngc li d gõy nhm ln cn giỳp phõn bit. Trờn c s ú, phn u
GV nờn ụn li cỏc kin thc cú liờn quan bng cỏc phng phỏp nh: hi ỏp
ming, lm bi tp, sa bi tp v nh (nhng bi cú im ta kin thc cú liờn
quan chun b cho bi mi).
Chng hn: T chia ming chuyn sang chia vit thỡ cỏi mi l bc th li
(sau khi chia tng hng n v) bng cỏch nhõn li v tr, l cỏch t tớnh v cỏch

Nguyễn Thị Tuyết

-20-

Năm học 2015-2016


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh năng khiếu lớp 5
vit thng. Do ú, cn ụn quan h gia nhõn v chia bng hi ỏp; hoc ra bi tp
cho lm phộp chia ming chuyn sang chia vit.
Hoc, tớnh c s cc ro giu xung quanh mt vn rau hỡnh ch nht
khi bit hiu v t s gia chiu di v chiu rng v khong cỏch gia hai cc
trong bi toỏn sau: Mt mnh t hỡnh ch nht di 8m v rng 6m.Ngi ta mun
úng cc xung quanh, cc n cỏch cc kia 2m. Hi phi dựng bao nhiờu cc ?
thỡ cỏi mi l cỏch tớnh s cc úng xung quanh hỡnh ch nht hay chớnh l tớnh s
cõy trờn ng khộp kớn (cõy õy l cc). Giỏo viờn cn cho hc sinh ụn li cỏch
tớnh chu vi hỡnh ch nht v bi toỏn in hỡnh: Tỡm hai s khi bit hiu v t (kin
thc c cú liờn quan) bng phng phỏp hi ỏp ming hoc hng dn cho hc

quanh hỡnh ch nht ta ly chu vi chia cho khong cỏch gia hai cc
+ Bc 2: Ging bin phỏp tớnh mi
Mi bin phỏp tớnh, trong h thng cỏc bin phỏp, u c da trờn mt s
kin thc, k nng c, nu c hng dn tt hc sinh hon ton cú th t tỡm
thy bin phỏp.
õy cn kt hp khộo lộo gia cỏc phng phỏp ging gii, hi ỏp, trc
quan lu ý HS vo c im mi, im khú, im trng tõm. iu quan trng
l trỡnh by trờn mt mu in hỡnh, trỡnh by lm sao nờu bt c ni dung c
bn ca bin phỏp tớnh, hỡnh thc trỡnh by p.
+ Bc 3: Luyn tp rốn k xo
Sau khi hiu cỏch lm, hc sinh cn lp i lp li ngtỏc tng t. Phng
phỏp ch yu lỳc ny l hc sinh lm bi tp. iu quan trng l bi tp cn cú h
thng, bi u y ht mu, cỏc bi sau nõng dn phc tp. Nu bin phỏp tớnh
bao gm nhiu k nng, cú th hun luyn tng k nng b phn.
Vớ d: Khi hc cỏch tớnh din tớch ca hỡnh vuụng, giỏo viờn cú th giao cho
hc sinh thc hin cỏc bi tp nh sau:
Bi tp s 1: An i chung quanh mt khu vn hỡnh vuụng mt 15 phỳt, mi
phỳt An i c 56m. Tớnh din tớch khu vn ú.
Bi tp s 2: lỏt nn mt cn phũng, ngi ta dựng 500 viờn gch hỡnh
vuụng cú chu vi 80 cm. Tớnh din tớch ca nn phũng bng một vuụng.

Nguyễn Thị Tuyết

-22-

Năm học 2015-2016


Dạy giải toán có lời văn chứa nội dung hình học cho học sinh năng khiếu lớp 5
Bi tp s 3: Trờn mt mnh t hỡnh vuụng, ngi ta o mt cỏi ao cng

20

400 (cm2))

200 000 (cm2) )

+ i 200 000 cm2 = 20 m2
bi tp s 3: Cỏc k nng hc sinh cn thc hin l:
+ V hỡnh tng i chun xỏc.
40m
A
Ao

S2

S3

S1

40m
B
S3
C

40m

+ Tớnh hiu gia cnh mnh t vi cnh ao ( 160 : 4

40 (m) )



15

15 (m) )
225 (m2) )

Rừ rng, mc ca cỏc bi tp c nõng dn t thp n cao, t ớt bc
tớnh lờn nhiu bc tớnh; v thc hin cỏc bc tớnh hc sinh phi vn dng
nhiu k nng nh:
1.Cng, tr, nhõn, chia s t nhiờn ( k nng c )
2.V, ct, ghộp hỡnh ( K nng mi- k nng c bn)
3. i n v o ( K nng mi)
4. Tớnh din tớch hỡnh ( K nng mi)
+ Bc 4: Vn dng v cng c
Cỏch cng c tt nht, khụng phi l yờu cu hc sinh nhc li bng li m
cn to iu kin hc sinh vn dng bin phỏp. Thụng thng l qua gii toỏn,
hc sinh c lp chn phộp tớnh v lm tớnh. Lỳc ny khụng nờn cho nhng bi
toỏn quỏ phc tp, m ch nờn chn bi toỏn n gin dựng n phộp tớnh hay quy
tc va hc. Vic ụn luyn, cng c nhng bin phỏp tớnh khỏc, quy tc khỏc s
lm trong gi luyn tp, ụn tp.
Khi cng c, cú th kt hp kim tra trỡnh hiu quy tc:
- Nu HS thc hnh ỳng, din t c cỏch lm vi li l khỏi quỏt, gii
thớch c c s lý lun- l biu hin nm bin phỏp, kin thc trỡnh cao.
- Nu HS thc hnh ỳng, núi c cỏc bc lm trờn vớ d c th coi nh
t yờu cu.
- Nu ch thuc lũng quy tc m khụng lm c tớnh coi nh khụng t yờu
cu.
Vớ d:

Nguyễn Thị Tuyết

3,14 = 20

20

3,14 = 1256 (m2) )

Cỏch cng c nh vy s giỳp HS c lp chn phộp tớnh v lm tớnh, HS cú
iu kin vn dng bin phỏp tớnh thm chớ HS cũn c cng c nhiu k nng
nh: V hỡnh, tp lup lun, nhõn, chia s t nhiờn,
3. ễn tp, tng hp li cụng thc tớnh (hay cỏch tớnh) chu vi, din tớch, th tớch
cỏc hỡnh.

Nguyễn Thị Tuyết

-25-

Năm học 2015-2016