SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
"SỬ DỤNG PHẦN MỀM ITALC ĐỂ QUẢN LÝ VÀ DẠY THỰC
HÀNH MÔN TIN HỌC THPT"


A. PHẦN MỞ ĐẦU
I
1

./ ĐẶT VẤN ĐỀ
./ Thực trạng của vấn đề

Trong vài năm trở lại đây ở nước ta số người biết sử dụng máy tính và có máy tính cá
nhân mỗi ngày một tăng, trình độ hiểu biết và sử dụng máy tính cũng tăng rõ rệt.
Người sử dụng hiểu biết càng nhiều thì việc quản lý hệ thống máy, quản lý phòng máy vi
tính, hướng dẫn thưc hành tin học cũng rất khó khăn.
Hơn nữa trong thời gian gần đây hệ thống máy tính thường bị virus tấn công làm mất
dữ liệu. Mặt khác do ý thức người sử dụng còn kém, không tuân theo qui định của người
quản lý phòng máy vi tính hay người quản trị hệ thống, nên khi ngồi vào máy tính cứ
tự ý thiết đặt cấu hình, thiết đặt hệ thống, thay đổi cách hiển thị màn hình nền, thậm chí
lén lút truy cập mạng, thậm chí có học sinh nghiện cả game …Nếu một phòng thực
hành mà đông học sinh và một số học sinh có ý nghĩ như thế thì giáo viên hướng dẫn
thực hành quản lý như thế nào ? để lớp học vừa trật tự, vừa hiểu bài và làm bài được. Đó
là thực trạng mà tôi phải nghiên cứu đề tài này để đưa vào quản lý đạt hiệu quả.
Mặt khác quản lý và dạy thực hành của môn tin học còn nhiều bất cập, nhất là học sinh
biết sử dụng máy vi tính không đồng đều, có học sinh biết rất nhiều nhưng cũng có học
sinh chưa sử dụng máy vi tính bao giờ. Do đó để học sinh thực hiện một cách đồng bộ
cần phải có một trình điều khiển chung, tạo sự quản lý chặt chẽ làm cho người dạy và
người học trở nên tích cực trong công việc và hoạt động một cách thiết thực.


Cơ sở lý luận liên quan đến đề tài

Môn tin học có nhiều đặc thù khác nhau, khác nhau ở từng cấp học, khối lớp. Từ người
bắt đầu sử dụng máy tính, đến người đã sử dụng thành thạo máy tính. Tuy nhiên cấp học
cao hơn thì chương trình học cũng cao hơn. Người học khởi đầu làm quen với máy tính,
tiếp đến dùng máy tính để soạn thảo văn bản, sau đó lập trình trên máy tính, đến lớp 12
thì làm quen với cơ sở dữ liệu và hệ quản trị cơ sở dữ liệu, … chung quy lại người học
học đến đâu thấy lạ đến đó và trí nhớ mỗi người cũng có hạn. Mặt khác, một sự khác
biệt nửa của môn Tin học là lý thuyết – bài tập – thực hành hay nói cách khác là nói –
làm – có kết quả, nói chung phải đạt cả ba.Chẳng hạn dạy học lập trình người dạy dạy
lý thuyết hay, giải bài tập hay và thực hành cho kết quả minh chứng, nhưng nếu khi
thực hành trên máy không cho kết quả như mong muốn thì chữ hay đó chắc chắn không
trọn vẹn.
Mặt khác môn Tin học mới đưa vào chương trình phổ thông bắt từ năm 2006. Cho tới
nay các xã, huyện còn nghèo, vùng khó khăn thì cơ sở vật chất để giảng dạy môn học
này cũng không dễ mua sắm. Từ những bất cập đó mà trình độ hiểu biết về tin học trong
một lớp cũng chênh lệch khá khác nhau.
Từ sự chênh lệch về trình độ tin học, mà giáo viên cũng khó truyền đạt đủ nội dung, kiến
thức cần thiết để học sinh biết và hiểu phần lý thuyết. Còn thực hành môn tin học là kết
hợp vận dụng lý thuyết vào thực hành, song cũng phải biết sử dụng phương tiện thực
hành. Chính từ đây giáo viên hướng dẫn thực hành hay thường bị học sinh “sai
khiển”vì phải cần giáo viên trực tiếp gỡ lỗi. Sự chỉ giúp nhiệt tình này nếu như một vài
học sinh thì giáo viên chẳng có gì khó khăn cả, nhưng nhỡ đông học sinh hỏi, thậm chí cả


lớp hỏi thì giáo viên phải xử sự thế nào. Đây cũng là một bất cập lớn của giáo viên dạy
tiết thực hành môn Tin học.
Với những đặc thù riêng của môn học và một số bất cập còn tồn tại của môn học, tôi đã
luôn tìm tòi và nghiên cứu để tìm ra những giải pháp nhằm mục đích quản lý tốt phòng



B. NỘI DUNG

I./ MỤC TIÊU
1./ Quản lý lớp thực hành có hỗ trợ của hệ thống quản lý thông minh
-

Tổ chức lớp học tại phòng máy vi tính có sẵn của nhà trường

-

Tất cả các máy tính trong phòng máy đều cài đặt hệ thống quản lý thông minh

Trong các máy cài đặt, giáo viên chọn một máy quản lý chính để làm máy giáo
viên, các máy tính còn lại gọi là máy học sinh.
-

Máy giáo viên làm nhiệm vụ quản lý và hiển thị tất cả màn hình máy học sinh. Do

đó mọi thao tác trên máy học sinh đang làm đều xuất hiện ở máy giáo viên.
Giáo viên ngồi tại máy giáo viên quan sát và điều khiển lớp học, hướng dẫn thực
hành mẫu qua màn hình, học sinh ngồi tại chỗ nhìn màn hình máy học sinh để theo dõi
hướng dẫn và nội dung thực hiện thao tác.
-

Trong quá trình thực hành bài làm thông qua màn hình máy giáo viên, giáo viên
phát hiện máy học sinh lười thực hành, mê Games, … tuỳ hành vi mà giáo viên gửi
thông báo nhắc nhở hay khoá màn hình máy học sinh để cảnh báo.
-

-

Giáo viên quan sát màn hình học sinh

-

Khóa màn hình máy tính học sinh

-

Giáo viên có thể vào máy học sinh và thực hiện các ứng dụng trên máy học sinh

-

Học sinh xem được nội trên màn hình máy giáo viên; báo cáo bài làm trước lớp

3
3.1

./ Cài đặt và hƣớng dẫn sử dụng chƣơng trình
Thực hiện cài đặt chƣơng trình iTALC

Download phần mềm iTALC 1.0.9 hoặc phiên bản cao hơn (trên mạng hiện đang
cung cấp miễn phí) về máy định cài đặt ví dụ lấy về và lưu trong Softs.
-

Chạy file Setup.exe trong thư mục chính của iTALC sau đó thực hiện một số chỉ
định giống như những phần đơn giản khác nhưng phải chú ý khai báo chỉ định của hộp
thoại sau đây
-

lý: trong hình trên tên lớp tôi đã đặt là Phong1, tiếp theo là khai báo địa IP của máy 1 và
máy 2 (việc chọn IP và theo thứ tự các máy học sinh như thế nào tuỳ vào điều kiện thực
tế ở phòng máy bạn quản lý)

Cách tạo lớp và khai báo địa chỉ IP của máy học sinh cho máy giáo viên Tại vùng của
Classrooms/Computers ta nháy chuột phải hiện ra như hình bên. Để thêm lớp học
ta chọn Add classroom rồi gõ vào tên cho lớp. Để thêm một máy học sinh vào lớp
thì ta nháy chọn Add computer thì hiện thoại (hình bên) rồi khai các mô tả vào các
mục của hộp thoại
IP/Hostname:nhập địa chỉ IP máy học sinh
Name: nhập tên máy học sinh
Classroom: chọn lớp (trường mở nhiều lớp)
Type: mặc định Student computer / chọn Ok


Thao tác tương tự khai báo toàn bộ địa IP của máy học sinh mà ta cần tổ chức lớp học
của phòng máy.
Hình dưới đây là mô tả và khai báo xong lớp học tôi đang quản lý. Trong đó chỉ có máy
01 được nhận dạng xong.

3.3

Hƣớng dẫn sử dụng chƣơng trình

- Giới thiệu các biểu tượng chức năng chính trên thanh Menu


Trong đó:
+ Fullscreen Demo hoăc Window Demo: chọn 1 trong 2 chức năng này để trình bày
nội dung, thao tác mà giáo viên thực hiện làm mẫu cho học sinh nhìn theo dõi qua màn

./ MÔ TẢ GIẢI PHÁP MỚI CỦA ĐỀ TÀI
./ Yêu cầu chung
Yêu cầu của phòng máy vi tính
Không đòi hỏi máy tính phải có cấu hình mạnh, miễn sao hoạt động tốt.

Tất cả các máy tính trong phòng tham gia tổ chức lớp học này đều phải kết nối
mạng LAN, mạng hoạt động ổn định
-

Trong tất cả các máy tính trong mạng LAN chọn một máy làm máy giáo viên,
máy này đảm bảo hoạt động ổn định, nếu là máy chủ của mạng LAN thì càng tốt. Máy
này đặt tại bàn giáo viên hoặc vị trí thuận lợi để giáo viên dễ quản lý, dễ quan sát lớp
học.
-


Tất cả các máy tính của lớp đều cài phần mền ITALC 1.0.9 (hiện nay đã có phiên
bản cao hơn) và được cấu hình địa chỉ IP tỉnh.
-

Lưu ý: Địa chỉ IP động vẫn được nhưng khi mỗi lần khởi động lại máy tính thì vị trí
thứ tự của máy học sinh hiện tại màn hình máy giáo viên không theo thứ tự nên khó xác
định vị trí của học sinh đang sử dụng máy đó.
1.2

Yêu cầu một lớp học thực hành đạt hiệu quả

Quản lý lớp học tốt đứng đầu là giáo viên quản lý lớp học thực hành, không
những quản lý con người mà cần phải quản lý thiết bị, phương tiện, không gian và môi
trường. Nói chung quản lý lớp học tốt thì quá trình thực hành sẽ tốt.

Hình sau đây đang quản lý quá trình khởi động vào Turbo Pascal của học sinh


Giáo viên can thiệp trực tiếp đến màn hình máy học sinh. Chẳn hạn thực hành
Turbo Pascal có một vài học sinh chưa khởi động được chương trình Pascal thì giáo
viên có thể dùng chức năng Remote Control để khởi động chương trình từ máy học
sinh mà ta không cần phải đi đến máy tính đó.trợ giúp.
-

Trong quá trình thực hành của học sinh nếu quan sát thấy màn hình học sinh nào
thao tác chậm chạp có thể gửi thông báo nhắc nhở. Nếu phát hiện màn hình học sinh
nào mở Games giáo viên có thể đóng chương trình hoặc dùng chức năng khoá màn
hình để cảnh báo.
-

Với những chức năng trên giáo viên thực hiện quản toàn bộ màn hình học sinh trong
lớp học, tạo lớp học nghiêm túc, quyền làm chủ lớp học của giáo viên tăng lên, đảm bảo
môi trường học tập nói chung, môn Tin học nói riêng an toàn và lành mạnh.
2.2
2.2.1

Quản lý lớp học và điều khiển học sinh thực hành bằng iTALC
Tổ chức học sinh thực hành

Phân công học sinh ngồi vào đúng máy qui định, số lượng học sinh / máy tuỳ vào số
lượng máy tính hiện có của mỗi phòng, mỗi trường học.
-

Học sinh khởi động máy tính (nếu máy chưa khởi động), khởi động chương trình
ứng dụng. Tuỳ lớp thực hành, nội dung cần thực hành giáo viên nhắc học sinh mở

để thấy và biết thao tác một cách trực quan làm cho phần thực hành đạt hiệu quả.
Ví dụ 2: Thực hành Pascal Tin học 11, lần đầu tiên thực hành chạy chương đơn giản như
dùng các thủ tục nhập, xuất … nhưng học sinh chưa hình dung cách thực chương
trình. Do đó giáo viên sử dụng chức năng Window Demo hướng dẫn làm mẫu giúp học
sinh tiếp thu bài nhanh.
Ví dụ 3: Thực hành cơ sở dữ liệu Access Tin học 12 thì hướng dẫn thực hành mẫu để
mô tả hay diễn giải như tạo bảng, tạo liên kết các bảng, tạo mẫu hỏi, biểu mẫu, báo cáo,
… học sinh tiếp thu dễ dàng vì học đi đôi với hành.



Điều khiển xử lý sửa lỗi từ xa cho máy học sinh: Khi một máy học sinh nào đó bị
mắt lỗi không thực hiện được. Chẳn hạn bị lỗi khi chạy một bài toán lập trình bằng
Pascal học sinh không biết lỗi gì cần giáo viên giúp sửa lỗi. Để sửa lỗi trên cho học
sinh giáo viên có thể ngồi tại máy quản lý dùng chức năng Remote Control để thâm
nhập vào máy học sinh thực hiện biên dịch bình thường, sửa lỗi xong trả về lại cho học
sinh, học sinh ngồi tại chỗ vừa quan sát vừa học hỏi kinh nghiệm. Nói chung chức
năng Remote Control cho phép ta dễ dàng thâm nhập vào máy học sinh bất kỳ và
thực thi bất kỳ chương trình có trên máy đó. Nhờ chức năng này giáo viên kiểm soát và
khống chế những chương trình ứng dụng khác do học sinh tự ý thực hiện.
-

Quản lý chặt chẽ, thực hành nghiêm túc để nâng cao chất lượng tiết thực hành.
Thông qua màn hình quản lý của máy giáo viên ta dễ dàng phát hiện những học sinh
thực hành chưa tích cực, mở các trình ứng dụng khác không nằm trong chương trình
thực hành giáo viên có thể gửi thông báo nhắc nhở bằng chức năng Text Message, nếu để
nhắc nhở nhiều lần thì giáo viên trừ vào điểm thái độ học tập. Trường hợp nhắc nhở mà
không thấy tiến bộ, thiếu tôn trọng người hướng dẫn thực hành thì giáo viên có thể khoá
màn hình để cánh báo.
-

hiện đại, giáo viên của các môn học khác có thể dụng phòng máy vi tính có chương
trình ITALC để trình chiếu thí nghiệm mô phỏng, thực hành mẫu, hướng dẫn làm bài
kiểm tra trắc nghiệm, … nói chung các môn học, tiết học có nhu cầu cần sử dụng máy vi
tính.
-

Hiện nay tất cả các trường học đều có trang bị phòng máy vi tính để học sinh
thực hành, và máy chiếu projector để phục vụ giảng dạy. Nhưng nếu phòng máy chiếu
hoạt động không ổn định, hay hư hỏng nhưng có phòng máy vi tính đang rảnh thì giáo
viên các môn học khác có thể dùng để tổ chức lớp học ngay tại phòng máy vi tính vẩn
đảm bảo được chất lượng và hiệu quả của bài dạy.
-

4

./ Các lợi ích sử dụng phần mềm quản lý lớp học thông minh iTALC

Lợi ích về giáo dục tính tiết kiệm Phần mềm cho sử dụng miễn phí có sẵn trên
mạng, dễ cài đặt, dễ sử dụng, không phải mua sắm thêm thiết bị do đó không tốn kém về
kinh tế. Quản lý được thao tác đi vượt ra ngoài phần nội dung thực hành, hạn chế được
sự hư hỏng mềm do học sinh cố tình hay sơ ý trong sử dụng máy vi tính. Giáo viên dạy
tiết thực hành đỡ phải đi qua lại nhiều lần để hướng dẫn hay nhắc nhở từng học sinh.
-

Lợi ích về giáo dục kiến thức: Nhờ được tiếp cận trực tiếp giữa lý thuyết với
thực hành học sinh có đầy đủ cơ hội để trao đổi và học hỏi về kiến thức, kỹ năng
-

Lợi ích về tính sáng tạo: Do được học và thực hành trong môi trường cởi mở,
lành mạnh, không gò bó, nên học sinh dễ dàng phát huy tính sáng tạo của mình.