SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN THÓI QUEN VỆ SINH HÀNG
NGÀY CHO TRẺ MẪU GIÁO 3 - 4 TUỔI”


A.

PHẦN MỞ ĐẦU:

Mục tiêu và nhiệm vụ của việc chăm sóc giáo dục trẻ Mầm non là giúp trẻ phát triển toàn
diện về tất cả các mặt: Đức - Trí - Thể - Mĩ . Dạy trẻ có thói quen vệ sinh là một nội dung
góp phần thực hiện tốt mục tiêu và nhiệm vụ đó .
Trẻ sinh ra là một thực thể phụ thuộc hoàn toàn vào cuộc sống và sự giúp đỡ của người
lớn, theo sự phát triển và lớn lên, trẻ thực hiện thành thạo và có kỹ năng, kỹ xảo trong
việc học tập, vui chơi, lao động. Vì vậy, rèn luyện thói quen vệ sinh cho trẻ có tầm quan
trọng đặc biệt, góp phần hình thành kỹ năng sống và những hành vi văn minh trong giao
tiếp, đối nhân xử thế, hình thành nhân cách con người mới XHCN phù hợp với thời đại
CNH-HĐH đất nước. Không những thế, dạy trẻ có thói quen vệ sinh còn góp phần phát
triển thể lực, sức khỏe, thẩm mỹ cho trẻ; trẻ biết giữ gìn bản thân sạch đẹp, quần áo, đầu
tóc gọn gàng; trẻ biết giữ nhà cửa sạch sẽ, thu dọn và cách giữ đồ dùng đồ chơi gọn gàng,
đúng nơi quy định .
Song trong thực tế, trẻ còn nhiều hạn chế về khả năng và thao tác vệ sinh cá nhân như :
Chưa có ý thức giữ vệ sinh môi trường, còn vứt rác bừa bãi, chưa có thói quen rửa tay
trước khi ăn và sau khi đại tiểu tiện, hoặc trẻ chưa biết cách rửa tay, lau mặt... Đây thực


sự là một khó khăn lớn đối với trẻ mầm non nói chung và trẻ MG 3 tuổi nói riêng vì đây
là lứa tuổi trẻ bước đầuvào bậc học mầm non.
Với lòng yêu nghề mến trẻ, tôi luôn trăn trở suy nghĩ để tìm ra những giải pháp giúp trẻ

2. Cơ sở thực tiễn :
Trẻ mầm non nói chung, trẻ mẫu giáo 3 tuổi nói riêng có nhu cầu phát triển về thể
chất cũng như trí tuệ, trẻ thích làm theo những công việc của người lớn, đặc biệt là những
việc vừa sức trẻ, tuy nhiên khả năng của trẻ còn nhiều hạn chế nên các kỹ năng và thói
quen của trẻ phụ thuộc nhiều vào người lớn ( bố mẹ, cô giáo).Vì vậy, rèn luyện cho trẻ có
một số kỹ năng, thói quen vệ sinh là đã góp phần rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ, hình
thành nhân cách con người và những hành vi văn minh trong giao tiếp, ứng xử . Nhờ vậy,
trẻ sẽ bị ít gặp trở ngại, khó khăn trong cuộc sống hàng ngày .
Giáo dục thói quen vệ sinh cho trẻ sẽ phát triển tính tích cực cho trẻ, khi có kỹ năng vệ
sinh, trẻ sẽ có ý thức giữ vệ sinh thân thể, mặt mũi, chân tay, quần áo, đầu tóc ; trẻ có thái
độ tự giác hơn trong việc đảm bảo môi trường sạch, đẹp, văn minh.
Trong những năm qua việc dạy trẻ có những thói qưen vệ sinh còn nhiều hạn
chế nên có phần ảnh hưởng đến việc chăm sóc giáo dục trẻ .Với yêu cầu nâng cao chất
lượng chăm sóc, giáo dục trẻ, hiện nay trên thực tế có rất nhiều căn bệnh diễn ra hết sức
nguy hiểm, có thể dẫn đến tử vong như bệnh: “ Tay chân miệng”, “bệnh da lạ” Vì vậy
việc dạy trẻ có thói quen vệ sinh là việc làm mà cô giáo mầm non cần phải quan tâm và


chú trọng để góp phần cùng nhà trường thực hiện tốt nhiệm vụ năm học, tiếp tục hưởng
ứng cuộc vận động : “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.” “Mổi thầy cô
giáo là một tấm gương đạo đức cho học sinh noi theo”
* Thực trạng:
Được sự phân công của Ban giám hiệu nhà trường, tôi phụ trách lớp MG 3 tuổi với
tổng số 36 cháu . Qua thời gian giảng dạy bản thân tôi gặp một số thuận lợi và khó khăn
sau:
- Thuận lợi:
Bản thân có nhiều năm công tác, tích cực tham gia vào các lớp học đào tạo nên
trình độ chuyên môn vững vàng, có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy, là giáo viên giỏi
cấp trường, cấp huyện, nhiều năm liền đạt chiến sĩ thi đua cấp cơ sở, đặc biệt là tham gia
chăm sóc nuôi dạy qua các độ tuổi, và đã có nhiều năm dạy trẻ tuổi MG 3 tuổi nên nắm


Nội dung
S

%

S

%

S

%

S

%


L

L

L

L

Thao tác rửa tay bằng xà
2


13 36,1

15 41,7

1
phòng
2

Lau mặt
Sắp xếp đồ dùng đồ chơi

3

gàng, ngăn nắp.
3. Biện pháp thực hiện:
BIỆN PHÁP 1: Lập kế hoạch vệ sinh cho trẻ:
Căn cứ vào đặc điểm tình hình cụ thể ở trường, ở lớp nơi tôi đang công tác; căn cứ
vào đặc điểm tâm sinh lý, khả năng nhận thức và tiếp thu kiến thức của trẻ mẫu giáo 3
tuổi; bước vào đầu năm học mới tôi lập ra kế hoạch giáo dục vệ sinh cho trẻ cụ thể, rõ
ràng. Tôi đặc biệt chú trọng đến kế hoạch trọng tâm và chia đều cho tất cả các tháng
trong năm. kế hoạch đưa ra phải từ dễ đến khó, từ ít đến nhiều và phù hợp với khả
năngcủa trẻ.
Ví dụ :


*Tháng 9: Mua sắm đồ dùng vệ sinh, làm kí hiệu, hướng dẫn trẻ sữ dụng đúng đồ dùng
của mình.
Hướng dẫn trẻ biết một số quy định của lớp như: Nơi để mũ, dép.
Hướng dẫn phụ huynh một số quy định như: Nơi để túi xách, áo, quần , . . .
Hướng dẫn trẻ biết để đồ dùng, đồ chơi ở các góc chơi đúng nơi quy định.

“Nu na nu nống”, mục đích là để kiểm tra vệ sinh trẻ trước khi vào lớp, nếu tay bẩn thì
trẻ phải đi rửa tay.


Ví dụ: Để kiểm tra tay, tôi cho trẻ đọc bài đồng dao: “Xĩa cá mè”, trong quá trình đọc,
một bạn kiểm tra còn các bạn khác xòe tay ra, qua đó giáo dục trẻ có ý thức giữ vệ sinh
cá nhân, vệ sinh thân thể sạch sẽ .
Sau mỗi buổi thể dục sáng hoặc vào các ngày thứ 7 hàng tuần, tôi tổ chức cho trẻ làm
vệ sinh sân trường.
Ví dụ: Trẻ nhặt rác bỏ vào thùng rác, cô và trẻ vừa cùng nhặt rác vừa đọc bài thơ:
...Bác lao công của trường
Tay bác đưa nhát chổi
...Vòng tay chào bác ạ
Bác cười khen cháu ngoan..”
Qua đó giúp trẻ hiểu được sự vất vả của bác lao công, nhiều lần nhặt rác bỏ vào thùng
sẽ thành thói quen giữ gìn vệ sinh nơi công cộng cho trẻ và hành vi văn minh của con
người mới xã hội chủ nghĩa.
Biện pháp 3: Rèn luyện thói quen vệ sinh thông qua sinh hoạt hàng ngày.
Ngoài việc vệ sinh môi trường xung quanh cho trẻ, tôi thường chú ý rèn luyện thói
quen vệ sinh cho trẻ thông qua sinh họat hàng ngày. Đó là thói quen rửa tay bằng xà
phòng trước bữa ăn, sau khi đi đại tiểu tiện và nhưng lúc tay bẩn. rửa mặt, lau mặt, chải


đầu sau khi ngủ dậy. đó là thói quen không nói chuyện, không cười đùa, hắt hơi lung tung
trong bữa ăn, đó còn là ý thức biết sắp xếp, thu dọn đồ chơi đúng nơi qui định.
Ví dụ: Trước mỗi giờ ăn tôi thường nói : “Đã đến giờ rửa tay rồi , cô cháu mình cùng
đi rửa tay nào! cô sẽ rửa tay sạch để chia cơm cho các con, còn các con rửa tay sạch để
xúc cơm cho sạch sẽ và ngon miệng”
Đến giờ ăn trên mỗi bàn tôi để 2 cái dĩa , một dĩa đễ cơm rơi vãi, còn một dĩa để khăn
lau tay. Khi trẻ ăn tôi thương nhắc trẻ không nói chuyện, không cười đùa, nếu hắt hơi thì


trên mọi thông tin đại chúng cũng như trên thực tế có rất nhiều trẻ bị mắc bệnh “ Tay
chân miệng” Vì vậy phụ huynh nên quan tâm đến khâu vệ sinh ở nhà cho trẻ. Nếu phát


hiện cháu bị bệnh dễ lây thì vận động phụ huynh cho cháu ở nhà để tránh bị lây lan thành
dịch bệnh ở trường học.
Huy động phụ huynh đóng góp kinh phí để mua đồ dùng vệ sinh cho các cháu như:
khăn mặt, xà phòng, ly uống nước...
Những đợt tổ chức khám định kì cho trẻ, tôi chú ý vận động phụ huynh cho cháu đi học
đều để khám bệnh, giúp phát hiện kịp thời một số bệnh ở trẻ để điều trị cho trẻ.
Sau mỗi lần cân trẻ và theo dõi sức khỏe trẻ bằng biểu đồ, tôi thông báo kịp thời với
phụ huynh để phụ huynh bồi dưỡng thêm cho cháu, đặc biệt là những trẻ suy dinh dưỡng
vừa và suy dinh dưỡng nặng, thấp còi đôi1, thấp còi độ 2 và những trẻ không tăng cân
:
4.1. Kết quả đạt được:
Nhờ biết chọn lọc và sử dụng các biện pháp trên một cách linh hoạt và sáng tạo nên
trong năm học vừa qua, lớp tôi đạt kết quả như sau:
+ 100% trẻ có kỉ năng vệ sinh và thói quen vệ sinh tốt ở nhà cũng như ở trường,
cháu có nề nếp, thao tác vệ sinh tốt hơn, trẻ biết tự giác thực hiện nhiệm vụ vệ sinh mà cô
giáo đã đề ra.


+ 100% trẻ biết rửa tay, lau mặt, đúng cách, biết giữ gìn vệ sinh thân thể sạch sẽ, áo
quần ăn mặc, đầu tóc gọn gàng, biết bỏ rác đúng nơi quy định, không còn mang quà bánh
đến lớp, khi chơi xong biết sắp xếp đồ chơi gọn gàng, ngăn nắp, đúng nơi quy định.
+ 100% trẻ biết nhận đúng đồ dùng cá nhân của mình, không nhầm lẫn.
+ Qua các đợt kiểm tra, lớp tôi đều xếp loại tốt.
+ 96,7% trẻ đạt kênh A ( Bình thường), tỷ lệ suy dinh dưỡng giảm 10% so với đầu
năm.

xung quanh...
Trẻ MG 3 tuổi có nhu cầu phát triển về thể chất và trí tuệ, tuy nhiên khả năng của
trẻ còn nhiều hạn chế nên các kỹ năng và thói quen vệ sinh của trẻ phụ thuộc nhiều vào
người lớn, đặc biệt là cô giáo. Cô giáo mầm non là người trực tiếp hướng dẫn và tổ chức
các hoạt động, thao tác vệ sinh cho trẻ, là người hình thành các kỹ năng và thói quen cho
trẻ trong việc giữ vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trường. Vì vậy, cô giáo mầm non phải
thực sự là người mẹ hiền, thầy thuốc tốt, cô giáo giỏi đối với trẻ.
Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân tôi trong việc dạy trẻ có thói quen vệ
sinh mà tôi áp dụng khá thành công. Chắc rằng kinh nghiệm này còn nhiều thiếu sót cần
bổ sung, vì vậy rất mong sự góp ý chân thành của các cấp lảnh đạo.
Tôi xin chân thành cảm ơn!