SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
"MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG
CHUYÊN MÔN CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN NHẰM NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC CÁT LINH"
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
1.1. Về mặt lý luận:
Trường học là một tổ chức sư phạm - xã hội được hình thành để thực hiện mục đích nhất
định; là tổ chức cơ sở của hệ thống giáo dục, nơi tập hợp những người thực hiện nhiệm
vụ chung là dạy và học, giáo dục đào tạo những nhân cách theo mục tiêu đề ra.
Công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên có tầm quan trọng chiến lược, có
tính chất quyết định chất lượng giáo dục và dạy học trong nhà trường, bởi lẽ lao động sư
phạm là lao động sáng tạo, đòi hỏi người giáo viên phải có kiến thức sâu và toàn diện,
luôn bổ sung cái mới nhằm hoàn thiện nghệ thuật sư phạm. Tính đa dạng, phức tạp của
hoạt động giảng dạy - giáo dục đòi hỏi người lãnh đạo nhà trường phải thường xuyên chú
ý đến việc bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận và nghiệp vụ của giáo viên.
Hiện nay chúng ta đang tiến hành đổi mới giáo dục phổ thông, trong đó có giáo dục tiểu
học, đồng thời tham gia hội nhập kinh tế thế giới, hoà mình vào xu thế toàn cầu hoá, do
đó vấn đề nâng cao trình độ lý luận và nghiệp vụ của giáo viên càng trở nên cấp bách.
Một nhà trường mà các giáo viên được thường xuyên bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp
2
- Xác định thực trạng công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên ở trường
Tiểu học Cát Linh .
- Xây dựng và tổ chức thực nghiệm biện pháp chỉ đạo công tác bồi dưỡng chuyên môn
cho đội ngũ giáo viên ở trường Tiểu học Cát Linh nhằm nâng cao chất lượng dạy và học.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu:
3.1. Khách thể nghiên cứu:
Là đội ngũ giáo viên trường Tiểu học Cát Linh.
3.2. Đối tượng nghiên cứu:
4
Biện pháp chỉ đạo công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên ở trường Tiểu
học Cát Linh.
4. Giả thuyết khoa học:
Nếu việc cải tiến xây dựng biện pháp chỉ đạo công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội
ngũ giáo viên ở trường Tiểu học Cát Linh đúng đắn và phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh
của nhà trường thì hoạt động dạy học sẽ có chuyển biến và kết quả sẽ được nâng cao.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu:
5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về biện pháp chỉ đạo công tác bồi dưỡng
chuyên môn cho đội ngũ giáo viên ở trường Tiểu học Cát Linh.
5.2. Nghiên cứu thực trạng về công tác chỉ đạo bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo
viên ở trường Tiểu học Cát Linh.
5.3. Đề xuất tổ chức thực nghiệm biện pháp chỉ đạo công tác bồi dưỡng chuyên môn cho
đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục tại trường Tiểu học Cát
Linh.
6. Phương pháp nghiên cứu:
5
NỘI DUNG
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO CÔNG TÁC BỒI
DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
CÁT LINH.
1.1. Sơ lược lịch sử vấn đề nghiên cứu:
Công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên và một vấn đề sớm được các nhà
quản lý và lãnh đạo các trường học chú ý quan tâm. Họ đã sử dụng nhiều hình thức khác
nhau để bồi dưỡng trình độ và năng lực mọi mặt cho giáo viên, đặc biệt về công tác
chuyên môn và nghiệp vụ dạy học. Kết quả thi dạy giỏi của giáo viên và kết quả thi học
sinh giỏi của học sinh đã khẳng định những việc đã làm là đúng.
Đội ngũ giáo viên của trường Tiểu học Cát Linh có ý thức ham học hỏi, có trách nhiệm
với công tác chuyên môn. Ban giám hiệu nhà trường nhận thức rõ vấn đề này nên đã có
nhiều biện pháp chỉ đạo công tác này nhằm nâng cao chất lượng dạy và học của nhà
trường. Song công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên nhà trường còn chưa
thực sự khoa học; bởi vậy lãnh đạo nhà trường khuyến khích việc tìm hiểu nghiên cứu để
8
đưa ra những giải pháp hữu hiệu, góp phần đẩy mạnh chất lượng và hiệu quả dạy học của
nhà trường.
1.2. Cơ sở lý luận của đề tài:
1.2.1. Căn cứ khoa học:
* Yêu cầu đổi mới của chương trình và sách giáo khoa Tiểu học:
Trong thời đại công nghệ thông tin và sinh học phát triển như vũ bão, cùng với xu thế
toàn cầu hoá và công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, Đảng ta khẳng định
"Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những động lực thúc đẩy sự nghiệp công
giáo dục như: văn thư, thư viện, phụ tá phòng thí nghiệm, giáo vụ…, lực lượng này tuy
không tham gia trực tiếp vào công tác giảng dạy và giáo dục nhưng những đóng góp của
họ là không thể thiếu được để làm nên chất lượng dạy học và giáo dục của nhà trường.
* Vai trò và vị trí của đội ngũ giáo viên trong trường tiểu học:
Giáo viên là lực lượng quan trọng nhất của trong nhà trường, là cầu nối học sinh với các
lực lượng xã hội. Giáo viên là lực lượng chủ chốt giữ vị trí quan trọng và quyết định chất
lượng của các hoạt động giáo dục ở nhà trường.
Chất lượng dạy học và giáo dục của nhà trường phụ thuộc vào trình độ và khả năng của
đội ngũ giáo viên là chủ yếu. Do vậy công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo
viên cần được quan tâm thích đáng, thực hiện thường xuyên, có kế hoạch.
* Đặc điểm của đội ngũ giáo viên trong trường tiểu học:
Giáo viên trong các trường tiểu học đại đa số là nữ, là thành phần giữ nhiều chức năng và
nhiệm vụ trong nhà trường cũng như gia đình và xã hội. Họ sống rất giàu tình cảm, dễ
12
cảm thông với nhau, hay trao đổi trò chuyện với nhau; công tác giảng dạy rất phù hợp với
đặc điểm tâm lý và nhân cách của họ. Người giáo viên không chỉ là người thầy mà còn là
người mẹ thứ hai của trẻ.
1.3. Cơ sở thực tiễn của đề tài:
Thực tiễn giáo dục của các trường tiểu học trong thành phố Hà Nội đã khẳng định nhận
thức đúng đắn về công tác quản lý và bồi dưỡng chuyên môn - nghiệp vụ cho giáo viên.
Công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên về chuyên môn, nghiệp vụ là một phần kế hoạch
tổng thể của nhà trường. Giáo viên là một bộ phận trong cơ cấu tổ chức của nhà trường.
Do vậy công tác quản lý và bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho độ ngũ giáo viên là rất
cần thiết. Hiệu quả của công tác bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giáo viên có tác động
quyết định kết quả dạy học và giáo dục của nhà trường tiểu học.
Thực tế hoạt động của công tác quản lý và bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ
giáo viên ở trường Tiểu học Cát Linh cho thấy: Đội ngũ giáo viên trường Tiểu học Cát
Linh rất tích cực, nhiệt tình, có ý thức trách nhiệm tham gia vào các hoạt động học tập
viên y tế, bảo vệ, tạp vụ, nhân viên tổ nuôi dưỡng làm theo hợp đồng thời vụ.
Đời sống của giáo viên tương đối ổn định, lương hưởng theo ngạch bậc, bằng cấp và phụ
cấp nghề 35%.
2.2. Nghiên cứu thực trạng công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên:
2.2.1. Mục đích và yêu cầu của nghiên cứu thực trạng:
Việc nghiên cứu thực trạng của đề tài này nhằm mục đích:
- Xác định rõ thực trạng công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên của nhà
trường trong những năm trước.
- Phân tích kết quả nghiên cứu thực trạng để tìm hiểu nguyên nhân của thực trạng, làm cơ
sở cần để thực hiện chương ba của đề tài nghiên cứu.
Để nghiên cứu thực trạng đạt kết quả tốt, tôi đã tuân thủ nghiêm túc các yêu cầu: Tính kế
hoạch, nguyên tắc, linh hoạt, mềm dẻo, dân chủ, tập trung và sự chuẩn bị chu đáo…
2.2.2. Nội dung khảo sát và cách tiến hành:
Nội dung khảo sát:
15
- Khảo sát nhận thức của Ban giám hiệu, giáo viên về công tác bồi dưỡng chuyên môn
cho giáo viên của nhà trường (vai trò, nguyên tắc, khái niệm).
- Khảo sát biện pháp chỉ đạo bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên như: xây dựng
kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo thực hiện, kiểm tra, giám sát, điều chỉnh, đánh giá kết quả và
tổng kết rút ra bài học kinh nghiệm.
Cách thức tiến hành khảo sát:
- Gặp gỡ, trao đổi trực tiếp với Ban giám hiệu nhà trường: với các tổ trưởng chuyên môn,
giáo viên trong trường.
- Nghiên cứu kỹ sổ sách ghi chép sinh hoạt và hoạt động chuyên môn của nhà trường và
các tổ chuyên môn.
- Nghiên cứu kĩ báo cáo tổng kết của Ban giám hiệu và các tổ chuyên môn; Nghiên cứu
các văn bản, tài liệu chỉ đạo và hướng dẫn hoạt động chuyên môn trong nhà trường tiểu
SL
%
%
4
20% 6
30% 10
50%
0
0
Xây dựng kế hoạch 6
30% 10
50% 4
20%
0
0
50% 5
25%
0
0
5
%
Yếu
SL
Nhận thức
SL
Trung bình
2.2.3. Phân tích kết quả nghiên cứu thực trạng:
Kết quả nghiên cứu thực trạng về biện pháp chỉ đạo công tác bồi dưỡng chuyên môn cho
đội ngũ giáo viên cho thấy:
- Một số giáo viên: nhận thức về vị trí, vai trò và nhiệm vụ của công tác bồi dưỡng
chuyên môn cho đội ngũ giáo viên chưa đầy đủ, chưa thực sự phấn khích tham gia hoạt
động chuyên môn, chưa thấy rõ vai trò của bồi dưỡng chuyên môn đối với công tác của
mình.
ngũ giáo viên chưa nhiều, một số giáo viên chưa nhiệt tình trong hoạt động. Nguyên nhân
của thực trạng này là mọi người chưa ý thức hết tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng
chuyên môn trong hoạt động chung của trường. Ban giám hiệu không được bồi dưỡng
thường xuyên về chuyên môn nghiệp vụ.
Có thể công tác bồi dưỡng chuyên môn được chỉ đạo thường xuyên, song thiếu kế hoạch
dài hơi. Giáo viên tích cực tham gia hoạt động nhưng Ban giám hiệu chưa phân công rõ
niệm vụ cho mỗi cá nhân trong từng công việc cụ thể. Công việc đôi khi còn chồng chéo,
kỷ luật lao động chưa nghiêm. Ban giám hiệu sắp xếp và phân công công việc chưa khoa
học. Tinh thần cộng đồng trách nhiệm giữa các tổ chuyên môn trong trường chưa cao.
Công tác chỉ đạo tổ chức hoạt động chuyên môn thiếu biện pháp chỉ đạo cụ thể.
- Kết quả khảo sát công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên của trường:
20
Do nhận thức chưa rõ ràng về vai trò, nhiệm vụ của công tác bồi dưỡng chuyên môn cho
đội ngũ giáo viên trong nhà trường nên chưa phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng
tạo của giáo viên đối với công tác chuyên môn.
Việc kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học có tính "dĩ hoà vi quý", thủ tiêu đấu tranh; mọi
người né tránh việc nhận xét, phê bình những việc làm chưa đúng; việc biểu dương, khen
thưởng về chuyên môn chưa tạo được sự phấn khích cho người làm tốt công việc (phần
thưởng vật chất ít giá trị, giấy khen, bằng khen không có nhiều ý nghĩa thực tế). Do vậy,
hiệu quả của việc kiểm tra, đánh giá, khen thưởng về chuyên môn chưa cao.
Kết luận chương:
Sau khi phân tích thực trạng, thấy được ưu điểm, khuyết điểm của công tác bồi dưỡng
chuyên môn đội ngũ giáo viên trường Tiểu học Cát Linh, tôi đã có nhiều biện pháp mới
nhằm phát huy các ưu điểm và khắc phục những nhược điểm của công tác này.
CHƯƠNG 3
trong các hoạt động giáo dục của nhà trường, của các tổ, khối chuyên môn. Mỗi hoạt
động bồi dưỡng đều có mục đích riêng, nội dung và phương pháp, phương tiện thực hiện
riêng và cuối cùng phải được Hiệu trưởng đánh giá.
3.2. Nội dung thực nghiệm bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên:
Nội dung bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên, cán bộ trong các trường tiểu học
là:
- Bồi dưỡng, nâng cao tư tưởng, nhận thức chính trị cho đội ngũ giáo viên; giáo dục lý
tưởng sống gắn liền với bồi dưỡng phẩm chất nghề nghiệp cho cán bộ và giáo viên. Tạo
mọi điều kiện thuận lợi cho cán bộ, giáo viên được tiếp xúc với các phương tiện thông tin
báo chí; mặt khác nhà trường cần thường xuyên tổ chức cho cán bộ, giáo viên được nghe
báo cáo thời sự, kịp thời phổ biến những chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước và
chính sách của địa phương.
23
- Bồi dưỡng cho cán bộ và giáo viên về văn hoá và ngoại ngũ. Mọi cán bộ và giáo viên
vần nắm vững trình độ hiểu biết văn hoá, xã hội, khoa học kỹ thuật mới có thể làm tốt
công tác giảng dạy và giáo dục có hiệu quả. Cán bộ và giáo viên cần tăng cường sử dụng
ngoại ngữ và học thêm ngoại ngữ để có thể đọc tài liệu nước ngoài, làm phong phú thêm
vốn kiến thức của mình về chuyên môn, nghiệp vụ và các nền văn hoá thế giới. Hiệu
trưởng cần tạo điều kiện cho cán bộ và giáo viên cả về thời gian và kinh phí để khuyến
khích họ tích cực trau dồi học tập, nâng cao trình độ ngoai ngữ… Nhà trường cần đầu tư
xây dựng một thư viện trường học có đủ các loại sách, tư liệu tham khảo, các loại tạp chí,
báo chí để giáo viên và cán bộ được xem nhằm cập nhật thông tin và mở rộng hiểu biết.
Ngoài ra hiệu trưởng cần thường xuyên tổ chức các hoạt động giao lưu văn hoá với địa
phương, tổ chức đi tham quan di tích lịch sử, nhà bảo tàng, công trình công nông nghiệp,
tổ chức các buổi thông tin khoa học về các vấn đề tự nhiên, xã hội…
- Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên là công việc hàng đầu; là công việc
không thể thiếu được trong suốt quá trình giảng dạy của họ. Giáo viên phải có chuyên