ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN ĐỐNG ĐA
TRƢỜNG THCS NGUYỄN TRƢỜNG TỘ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
********o0o********
ĐỀ TÀI:
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀO BỘ MÔN ÂM NHẠC
Ở TRƢỜNG THCS
===============
Ngƣời thực hiện: Trần Thị Hằng
Giáo viên: Âm nhạc
Năm học 2010 - 2011
Sáng kiến kinh nghiệm
THCS Nguyễn Trường Tộ
MỤC LỤC
A – GIỚI THIỆU.
I. Lý do chọn đề tài.
II. Mục đích nghiên cứu.
III. Lịch sử vấn đề.
IV. Đối tƣợng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu, tài liệu sử dụng.
V. Phƣơng pháp nghiên cứu.
VI. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn.
VII. Bố cục của đề tài .
B – NỘI DUNG.
nhạc cụ. Chính vì âm nhạc có một sự lôi cuốn kỳ diệu không ngờ nên loài
ngƣời đã biết vận dụng âm nhạc nhƣ một phƣơng tiện để làm cho đời sống
tinh thần thêm phong phú, góp phần cải thiện và nâng cao chất lƣợng cuộc
sống.
Mục đích của giáo dục Âm nhạc trong nhà trƣờng là đƣa âm nhạc
vào đời sống, bắt đầu cho việc giáo dục văn hóa âm nhạc góp phần giáo
dục thẩm mỹ, đạo đức, phát triển trí tuệ, phát triển thể chất cho học sinh,
khích lệ các em mạnh dạn tham gia vào các hoạt động cộng đồng, định
hình nhân cách sống cho các em. Vai trò của âm nhạc từ lâu nay đã đƣợc
xã hội thừa nhận nhƣ một yếu tố văn hóa lành mạnh. Âm nhạc từ khi xuất
hiện nó đã gắn bó mật thiết cùng với con ngƣời đến suốt cuộc đời.
Ngày nay, với sự phát triển không ngừng của kỹ thuật hiện đại và
công nghệ thông tin vƣợt trội, hỗ trợ thiết thực và vô cùng hiệu quả cho
tất cả mọi mặt của đời sống, âm nhạc cũng không thể đứng ngoài su th ế
ứng dụng đó.
Nhằm tạo cho các em học sinh một cách tiếp cận mới với bộ môn
âm nhạc ở trƣờng THCS tôi xin đề ra sáng kiến kết hợp ứng dụng công
nghệ thông tin vào bộ môn Âm nhạc. Là một giáo viên giảng dạy Âm
nhạc tôi thấy dạy học Âm nhạc ở trƣờng THCS là dạy cho tất cả học sinh
không phân biệt học sinh có năng khiếu âm nhạc hay không có năng
Giáo viên: Trần Thị Hằng
2
Sáng kiến kinh nghiệm
THCS Nguyễn Trường Tộ
khiếu. Dạy học vốn dĩ mang tính đại trà chứ không giống nhƣ dạy âm
3
Sáng kiến kinh nghiệm
THCS Nguyễn Trường Tộ
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU.
Để khích lệ và thu hút học sinh với bộ môn Âm nhạc ở trƣờng THCS,
góp phần động viên các em mạnh dạn tham gia vào các hoạt động âm nhạc làm
cho đời sống tinh thần thêm phong phú, lành mạnh tạo điều kiện để các em bộc
lộ và phát triển toàn diện, hứng thú mỗi khi đến giờ học Âm nhạc. Xóa bỏ tƣ
duy phân biệt môn chính môn phụ trong mỗi học sinh và giáo viên. Khẳng định
vị trí bộ môn Âm nhạc trong trƣờng THCS.
III. LỊCH SỬ VẤN ĐỀ.
Đổi mới trong giáo dục là su thế tất yếu của sự phát triển đi lên của
xã hội. Trong những năm gần đây, đã có rất nhiều đơn vị, tổ chức, cá nhân và
các nhà nghiên cứu đã quan tâm và đầu tƣ nhiều cho giáo dục nói chung và với
bộ môn Âm nhạc nói riêng. Nâng cao chất lƣợng giáo dục, chất lƣợng giảng dạy
môn Âm nhạc và trên thực tế đã có một số công trình nghiên cứu có liên quan
nhƣ: “ Phƣơng pháp dạy học âm nhạc (Hoàng Long)”, “Dạy học ứng dụng công
nghệ thông tin _của nhiều tác giả”.
Nhiều giáo viên ở các trƣờng khi giảng dạy các bộ môn học khác cũng
nhƣ môn Âm nhạc cũng không ngừng tìm hiểu và nghiên cứu vấn đề này. Tuy
nhiên những nghiên cứu trên mới chỉ dừng lại ở mức độ bột phát, cá nhân hoặc
chỉ lý luận một phạm vi nhất định đối với từng đơn vị, từng địa phƣơng mà chƣa
mang tính tổng phổ toàn diện rộng.
IV. ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU, PHẠM VI NGHIÊN CỨU, TÀI
LIỆU SỬ DỤNG.
1. Đối tƣợng nghiên cứu.
học sinh thì ngƣời giáo viên phải nắm chắc và nắm vững chuyên môn, nhạc lí,
kỹ năng vi tính và kỹ sảo chuyên nghành công nghệ thông tin, tình cảm của tác
giả từ đó có đƣợc phƣơng hƣớng thiết kế phần ứng dụng công nghệ thông tin
hợp lý cho từng phân môn, từng bài dạy. Qua các trực quan sinh động mà ứng
dụng của công nghệ thông tin mang lại giúp học sinh tự nhận ra đƣợc nội dung
tƣ tƣởng của bài học và nắm đƣợc kỹ năng học tập, dần dần yêu thích bộ môn.
2. Phƣơng pháp điểu tra:
Để đạt đƣợc hiệu quả thực sự của việc ứng dung hay không ứng
dụng những tiện ích vƣợt trội của công nghệ thông tin, trƣớc tiên ngƣời giáo
viên phải tìm hiểu và nắm bắt đƣợc tâm sinh lí của từng đối tƣợng học sinh mà
mình giảng dạy. Thái độ của các em đối với từng phân môn để có hƣớng lồng
ghép cái gì thì có hiệu quả cao nhất, giúp học sinh yêu thích, góp phần giảm tải
kiến thức trừu tƣợng cho học sinh, từ đó có đƣợc biện pháp thích hợp.
3. Phƣơng pháp quan sát:
Là ngƣời đứng giảng phải bao quát đƣợc các đối tƣợng học sinh,
luôn luôn tạo ra cái mới và sự bất ngờ trong từng nội dung để học sinh không
cảm thấy nhàm chán khi học. Không những giúp học sinh thấy cái hay, cái diệu
Giáo viên: Trần Thị Hằng
5
Sáng kiến kinh nghiệm
THCS Nguyễn Trường Tộ
kỳ của công nghệ thông tin mà còn giúp các em thông hiểu nội dung bài học một
cách đơn giản và nhẹ nhàng. Từ những gì các em thấy, các em yêu thích, giúp
các em ghi nhớ mãi nội dung mà các em đƣợc học trong một tiết. Giáo viên chú
ý từ cách tiếp thu của học sinh trong tiết học hôm trƣớc để rút ra đƣợc kinh
Giáo viên: Trần Thị Hằng
6
Sáng kiến kinh nghiệm
THCS Nguyễn Trường Tộ
VII. BỐ CỤC ĐỀ TÀI.
Trong đề tài này, ngoài phần đặt vấn đề và phần kết luận gồm giải
pháp và đề xuất, tiểu luận đƣợc tôi chia làm 3 chƣơng.
Chƣơng I : Cơ sở lí luận.
Chƣơng II : Cơ sở thực tiễn.
Chƣơng III: Các hình thức ứng dụng và biện pháp khi lồng ghép
công nghệ thông tin vào thực tiễn giảng dạy bộ môn âm nhạc ở trƣờng THCS
gây hứng thú cho học sinh và nâng cao hiệu quả tiết dạy.
Ngoài ra, đề tài còn có các mục nhƣ; tài liệu tham khảo, phụ lục, trang
đầu của đề tài nhƣ mục lục.
Giáo viên: Trần Thị Hằng
7
Sáng kiến kinh nghiệm
THCS Nguyễn Trường Tộ
B - NỘI DUNG.
8
Sáng kiến kinh nghiệm
THCS Nguyễn Trường Tộ
tập trung hơn và thông hiểu vấn đề dễ dàng hơn. Ngƣời giáo viên cũng tránh
đƣợc sự truyền đạt khô cứng không mấy hứng thú cho cả ngƣời dạy lẫn ngƣời
học.
Vậy để có một tiết dạy đạt hiệu quả cao thì việc vận dụng các kênh thông
tin phục vụ cho nội dung bài giảng là vô cùng quan trọng, còn việc ứng dụng
nhƣ thế nào thì mỗi một đơn vị trƣờng, một ngƣời giáo viên giảng dạy cần
nghiên cứu thật chu đáo tình hình thực tiễn của trƣờng mình, đối tƣợng học sinh
của mình để có những biện pháp lồng ghép sao cho phù hợp nhất. Ở đây, trong
đề tài này tôi muốn các bạn đồng nghiệp thấy đƣợc phƣơng pháp nghiên cứu của
tôi để có thể áp dụng vào thực tế của trƣờng mình. Sau đây là thực tiễn trƣờng
THCS Nguyễn Trƣờng Tộ và ở chƣơng 3 là các biện pháp mà theo tôi là cần
thiết để phát huy hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ thông tin vào bộ môn
âm nhạc mà tôi và các bạn đang thực giảng.
Giáo viên: Trần Thị Hằng
9
Sáng kiến kinh nghiệm
THCS Nguyễn Trường Tộ
Tôi bắt đầu đặt ra cho mình những hƣớng đi và nghiên cứu cơ bản để dần đƣa bộ
Giáo viên: Trần Thị Hằng
10
Sáng kiến kinh nghiệm
THCS Nguyễn Trường Tộ
môn vốn dĩ bị xem nhẹ và bị coi là phụ đƣợc nâng dần vị trí, tìm cho nó một chỗ
đứng vững chắc trong lòng mỗi giáo viên và học sinh.
Quan sát từ thực tế tôi nhận thấy một số vấn đề tƣởng nhƣ không ảnh
hƣởng mấy đến mốn học nhƣng thực tế lại gây khó khăn rất lớn đến môn học,
làm cho môn học đã khó dành đƣợc sự ƣu ái lại càng thêm khó hơn:
* Trƣớc tiên cần nhìn nhận về việc phân bố thời gian biểu của môn học.
Môn âm nhạc của trƣờng thƣờng bị đẩy xuống tiết thứ 5 của buổi học,
rơi vào thời gian nhịp độ dạy và học đều mệt mỏi, căng thảng, cảm giác của
ngƣời học và ngƣời dạy đều muốn nghỉ ngơi. Tâm lý học sinh bị lao động quá
mức bởi các môn văn hóa nặng nề, giờ lại phải hát hò mỏi mệt thì không dễ gì
đƣợc các em hứng thú.
* Thứ nữa là việc xem nhẹ môn học của đại đa số học sinh của trƣờng,
hầu hết các em chỉ thích học môn tự nhiên, ngay cả các môn xã hội cơ bản nhƣ
môn Văn, môn Sử, môn Địa các em cũng không mấy hứng thú thì việc tiếp nhận
môn âm nhạc quả thật không dễ dàng gì, thậm chí các em còn không hề quan
tâm đến việc giáo viên giảng gì trong giờ âm nhạc gây cho ngƣời dạy nhiều ức
chế. Việc thờ ơ với bộ môn đã trở thành bài toán khó cho mỗi giáo viên khi thực
giảng, đôi khi làm nhụt giảm ý trí của ngƣời giáo viên mỗi khi lên lớp. Đôi khi
dẫn đến việc giáo viên đối phó với bộ môn và không muốn phấn đấu trƣớc đối
thích các bài hát truyền thống nữa mà chỉ thích các bài hát ngƣời lớn, hình tƣợng
các ca sĩ , các ban nhạc nƣớc ngoài, các bài hát thị trƣờng hời hợt không hề phù
hợp với lứa tuổi mình.
Từ những nguyên nhân chủ quan và khách quan trên tôi mạnh dạn đƣa ra
một số hình thức ứng dụng và biện pháp lồng ghép công nghệ thông tin vào bộ
môn giúp cải thiện tình trạng học sinh không mấy hứng thú với bộ môn âm nhạc
để tôi và các bạn đồng nghiệp cùng tham khảo, vấn đề liên quan này tôi đã dành
hẳn một chƣơng riêng sau.
Giáo viên: Trần Thị Hằng
12
Sáng kiến kinh nghiệm
THCS Nguyễn Trường Tộ
CHƢƠNG III . CÁC HÌNH THỨC ỨNG DỤNG VÀ BIỆN PHÁP KHI
LỒNG GHÉP CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀO THỰC TIỄN GIẢNG
DẠY BỘ MÔN ÂM NHẠC Ở TRƢỜNG THCS GÂY HỨNG THÚ CHO
HỌC SINH VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ TIẾT DẠY.
* Yêu cầu chung:
Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học có nghĩa là sử dụng
giáo án điện tử và các kỹ thuật tiên tiến mà công nghệ thông tin mang lại góp
phần hoàn thiện bài giảng và giúp cho bài giảng đạt đƣợc hiệu quả cao nhất.
Việc ứng dụng các kỹ thuật và các tiện ích tiên tiến đó đòi hỏi
ngƣời giáo viên phải có một kỹ năng tin học tốt và một thái độ làm việc nghiêm
túc, việc xác định đúng đắn nội dung chƣơng trình và tƣ tƣởng giáo dục trong
mỗi bài học cũng rất quan trọng giúp giáo viên không bị đi lệch hƣớng mà lạm
tử.
Trên đây tôi không đƣa ra một bài giảng cụ thể vì có rất nhiều bài giảng
của đồng nghiệp đã công phu thiết kế mà website tƣ liệu giáo dục đã giới thiệu,
tôi chỉ đƣa ra một số hình thức chính để chúng ta cùng bàn luận, hƣớng chúng ta
cùng thực hiện và mỗi ngƣời lại có một cách thiết kế sáng tạo riêng.
2. Biện pháp khi lồng ghép:
Trƣớc tiên để lồng ghép đƣợc các ứng dụng khi thiết kế bài giảng hoặc
khi thực giảng một nội dung nào đó về âm nhạc, ngƣời giáo viên cần thiết kế
trƣớc từng motip, từng phần nhỏ để khi vao từng nội dung của bài giảng, tùy
từng yêu cầu khác nhau mà lồng ghép sao cho có hiệu quả và đạt đƣợc tính thẩm
mỹ cao nhất.
Giáo viên cần thƣờng xuyên tìm hiểu các ứng dụng khoa học, các phần
mềm ứng dụng âm nhạc mà các tác giả tâm huyết đã đƣa lên internet. Cập nhật
thông tin thƣờng xuyên là một yếu tố quan trọng giúp ngƣời giáo viên không bị
tụt hậu so với thời cuộc.
Giao lƣu và trao đổi với bạn bè đồng nghiệp trên khắp bốn phƣơng để có
đƣợc một bài giảng hay, một ý kiến đóng góp bổ ích.
Và điều đáng chú ý là không phải nội dung nào chúng ta cũng phải lồng
ghép công nghệ thông tin mà tùy theo yêu cầu từng nội dung mà chúng ta có
cách giải quyết thỏa đáng tránh dƣờm dà, mầu mè hình thức.
Giáo viên: Trần Thị Hằng
14
Sáng kiến kinh nghiệm
THCS Nguyễn Trường Tộ
C – KẾT LUẬN.
Giáo viên: Trần Thị Hằng
15
Sáng kiến kinh nghiệm
THCS Nguyễn Trường Tộ
điều kiện nhiều hơn cho giáo viên âm nhạc, các trƣờng cần quan tâm đích đáng
cho bộ môn Âm nhạc để giáo viện thực sự đƣợc phát huy sáng tạo và lòng say
mê của mình.
Tôi hi vọng rằng, với sự giúp đỡ của các thiết bị giáo dục và việc ứng
dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy sẽ đƣa chất lƣợng giáo dục của chúng ta
thoát khỏi tình trạng khủng hoảng nhƣ hiện nay và chắc chắn rằng chúng ta sẽ
thực hiện thành công cuộc vận động hai không với 4 nội dung của Bộ giáo dục
đề ra.
Lĩnh vực thông tin là vô cùng rộng lớn và bao la cũng không kém phần
phức tạp. Tuy nhiên để sử dụng trong dạy học nếu chịu khó đầu tƣ thời gian thì
ngƣời giáo viên cũng có thể sử dụng đƣợc trong dạy học bộ môn Âm nhạc ở
trƣờng THCS đƣợc tốt hơn.
Trên đậy là một số kinh nghiệm mà tôi đã tự rút ra qua thời gian giảng
dạy, rất mong đƣợc sự đóng góp ý kiến của đồng nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 15 tháng 03 năm 2011
NGƢỜI VIẾT
TRẦN THỊ HẰNG
Giáo viên: Trần Thị Hằng
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………....
Giáo viên: Trần Thị Hằng
18