Bài 3
QUY LUẬT GIÁ TRỊ TRONG SẢN XUẤT
VÀ LƯU THÔNG HÀNH HOÁ
( 2 tiết )
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1.Về kiến thức:
- Nªu ®ỵc néi dung c¬ b¶n cđa quy lt gi¸ trÞ vµ t¸c ®éng cđa quy lt gi¸ trÞ trong s¶n xt vµ
lu th«ng hµng ho¸.
- Nªu mét sè vÝ dơ vỊ sù vËn ®éng quy lt gi¸ trÞ khi vËn dơng trong s¶n xt vµ lu th«ng hµng
ho¸ ë níc ta.
2.Về kiõ năng:
- BiÕt vËn dơng quy lt gi¸ trÞ ®Ĩ gi¶i thÝch mét sè hiƯn tỵng kinh tÕ gÇn gòi trong cc sèng.
3.Về thái độ:
- T«n träng quy lt gi¸ trÞ trong s¶n xt vµ lu th«ng hµng ho¸ ë níc ta.
II. NỘI DUNG:
1.Trọng tâm:
- Néi dung cđa quy lt gi¸ trÞ :
+ Néi dung kh¸i qu¸t cđa quy lt gi¸ trÞ : S¶n xt vµ lu th«ng hµng ho¸ ph¶i dùa trªn c¬ së
thêi gian lao ®éng x· héi cÇn thiÕt ®Ĩ s¶n xt ra hµng ho¸ ®ã.
+ BiĨu hiƯn néi dung cđa quy lt gi¸ trÞ trong s¶n xt vµ trong lu th«ng.
- T¸c ®éng cđa quy lt gi¸ trÞ :
+ §iỊu tiÕt s¶n xt vµ lu th«ng hµng ho¸ th«ng qua sù biÕn ®éng cđa gi¸ c¶ trªn thÞ trêng.
+ KÝch thÝch lùc lỵng s¶n xt ph¸t triĨn vµ n¨ng st lao ®éng t¨ng lªn.
+ Thùc hiƯn sù lùa chän tù nhiªn vµ ph©n ho¸ giµu - nghÌo gi÷a nh÷ng ngêi s¶n xt hµng ho¸.
- VËn dơng quy lt gi¸ trÞ :
Quy lt gi¸ trÞ ®ỵc vËn dơng qua 2 ®èi tỵng :
+ Nhµ níc.
+ C«ng d©n ®èi víi kinh tÕ (xem SGK vµ phÇn gỵi ý tiÕn tr×nh thùc hiƯn bµi gi¶ng).
2. Một số kiến thức khó:
- MỈc dï trong bµi 2 ®· ®Ị cËp ®Õn vÊn ®Ị t¹i sao lỵng gi¸ trÞ x· héi cđa hµng ho¸ l¹i do thêi gian
lao ®éng x· héi cÇn thiÕt qut ®Þnh, nhng ®èi víi GV th× ®ßi hái cÇn hiĨu s©u h¬n v× nã liªn

X Y X Y X Y
K
X
Trong ®ã : K lµ thêi gian lao ®éng x· héi cÇn thiÕt cđa mét hµng ho¸
X lµ sè lỵng hµng ho¸ cđa tõng ngêi hay nhãm ngêi s¶n xt ra
Y lµ thêi gian lao ®éng cđa 1 hµng ho¸ cđa tõng ngêi, hay nhãm ngêi s¶n xt
a, b, c,... lµ tªn nhãm ngêi s¶n xt
X
∑
lµ tỉng lỵng hµng ho¸ s¶n xt ra
Gi¶ sư cã nhu cÇu 100 triƯu mÐt v¶i vµ do 3 nhãm ngêi s¶n xt víi sè lỵng kh«ng ®Ịu nhau
vµ cã thêi gian lao ®éng c¸ biƯt s¶n xt 1 mÐt v¶i kh¸c nhau. H·y tÝnh thêi gian lao ®éng x·
héi cÇn thiÕt (TGL§XHCT) cđa 1 mÐt v¶i lµm c¬ së x¸c ®Þnh gi¸ c¶ 1 mÐt v¶i b¸n ra trªn thÞ tr-
êng ?
Nhãm
s¶n xt
Sè lỵng hµng ho¸
(triƯu m)
Thêi gian lao ®éng c¸ biƯt ®Ĩ
s¶n xt 1 m v¶i (giê)
A 10 1
B 5 2
C 85 3
Tõ c«ng thøc trªn cã thĨ vËn dơng ®Ĩ tÝnh thêi gian lao ®éng x· héi cÇn thiÕt cđa vÝ dơ trªn
nh sau :
× + × + ×
=
(10 1) (5 2) (85 3)
TGL§XHCT
(cđa 1 m v¶i)

Nhận xét :
Trờng hợp 1 phù hợp với yêu cầu của quy luật giá trị, nên có tác dụng góp phần cân đối và ổn
định thị trờng. Còn 2 trờng hợp sau vi phạm quy luật giá trị nên dẫn đến hiện tợng thừa hoặc
thiếu hàng hoá trên thị trờng. Cụ thể là, trờng hợp 2 thừa và trờng hợp 3 thiếu hàng hoá.
Sơ đồ 2 : Biểu hiện của nội dung quy luật giá trị trong lu thông
a) Đối với 1 hàng hoá
Giá cả
TGLĐXHCT
(hay giá trị của 1 hàng hoá)
Kết luận :
- Giá cả của 1 hàng hoá có thể bán cao hoặc thấp, nhng bao giờ cũng phải xoay quanh trục giá trị
hàng hoá.
- Sự vận động của giá cả xoay quanh trục giá trị hàng hoá chính là cơ chế hoạt động của quy luật
giá trị.
b) Đối với tổng hàng hoá và trên toàn xã hội
Quy luật này yêu cầu :
Tổng giá cả hàng hoá sau khi bán bằng tổng giá trị hàng hoá trong sản xuất.
Kết luận : Yêu cầu này là điều kiện đảm bảo cho nền kinh tế hàng hoá vận động và phát triển
bình thờng (hay cân đối).
Các trư
ờng hợp
thực hiện
yêu cầu
của
Quy luật
giá trị
1 Tổng TGLĐCB = Tổng TGLĐXHCT

- Chun dÞch c¬ cÊu s¶n xt, c¬ cÊu mỈt hµng vµ ngµnh hµng sao cho
phï hỵp víi nhu cÇu.
- C¶i tiÕn kÜ tht - c«ng nghƯ, hỵp lÝ ho¸ s¶n xt, c¶i tiÕn mÉu m·, n©ng
cao chÊt lỵng hµng ho¸...
Thùc hiƯn sù lùa chän t nhiªn vµ ph©n ho¸ ngêi s¶n xt
thµnh giµu − nghÌo.
KÝch thÝch lùc lỵng s¶n xt ph¸t triĨn vµ n¨ng st lao ®éng
x· héi t¨ng lªn.
Phần làm việc của Thầy và Trò Nội dung chính của bài học
Tiết 1:
Hoạt độâng1: Đàm thoại + Thuyết trình + Trực
quan
Mục tiêu:HS nªu ®ỵc néi dung vµ ph©n tÝch ®ỵc
biĨu hiƯn cđa quy lt gi¸ trÞ trong s¶n xt vµ lu
th«ng hµng ho¸.
GV nêu câu hỏi (có câu liên quan bài cũ):
- Người ta trao đổi hàng hoá trên thò trường căn cứ
vào thời gian lao động cá biệt hay thời gian lao
động xã hội cần thiết?
- Cách xác đònh thời gian lao động xã hội cần
thiết? Ví dụ.
- Quy luật giá trò yêu cầu người sản xuất phải đảm
bảo điều gì để tránh bò thua lỗ? Lấy ví dụ trong
SGK để giải thích, minh hoạ (Ví dụ ở trang28)
- Quy luật giá trò yêu cầu việc trao đổi hàng hoá
phải dựa trên nguyên tắc nào?
HS trình bày ý kiến cá nhân.
Cả lớp bổ sung ý kiến.
GV giảng giải:
+ §Ĩ HS hiĨu néi dung kh¸i qu¸t cđa quy lt gi¸