Bài 4
CẠNH TRANH TRONG SẢN XUẤT
VÀ LƯU THÔNG HÀNH HOÁ
( 1 tiết )
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1.Về kiến thức:
- Nªu ®ỵc kh¸i niƯm c¹nh tranh trong s¶n xt, lu th«ng hµng ho¸ vµ nguyªn nh©n dÉn ®Õn
c¹nh tranh.
- HiĨu ®ỵc mơc ®Ých c¹nh tranh trong s¶n xt vµ lu th«ng hµng ho¸, c¸c lo¹i c¹nh tranh vµ
tÝnh hai mỈt cđa c¹nh tranh.
2.Về kiõ năng:
- Ph©n biƯt mỈt tÝch cùc cđa c¹nh tranh vµ mỈt h¹n chÕ cđa c¹nh tranh trong s¶n xt vµ lu th«ng
hµng ho¸.
- NhËn xÐt ®ỵc vµi nÐt vỊ t×nh h×nh c¹nh tranh trong s¶n xt vµ lu th«ng hµng ho¸ ë ®Þa
ph¬ng.
3.Về thái độ:
- Ủng hé c¸c biĨu hiƯn tÝch cùc, phª ph¸n c¸c biĨu hiƯn tiªu cùc cđa c¹nh tranh trong s¶n xt vµ
lu th«ng hµng ho¸.
II. NỘI DUNG:
1.Trọng tâm:
- GV tËp trung lµm râ kh¸i niƯm vµ nguyªn nh©n cđa c¹nh tranh :
+ Kh¸i niƯm c¹nh tranh.
+ Nguyªn nh©n cđa c¹nh tranh.
- Mơc ®Ých c¹nh tranh.
- C¸c lo¹i c¹nh tranh vµ t¸c ®éng cđa chóng.
- TÝnh hai mỈt cđa c¹nh tranh :
+ MỈt tÝch cùc cđa c¹nh tranh.
+ Nh÷ng h¹n chÕ cđa c¹nh tranh.
C¸c träng t©m nãi trªn, vỊ néi dung cơ thĨ khi gi¶ng d¹y, GV cã thĨ xem trong s¸ch gi¸o khoa
HS vµ phÇn gỵi ý tiÕn tr×nh tỉ chøc bµi häc.
2. Một số kiến thức khó:

GV cã thĨ t¹o thªm ph¬ng tiƯn d¹y häc qua viƯc thiÕt kÕ c¸c biĨu, b¶ng, s¬ ®å sau :
B¶ng 1 : Mơc ®Ých cđa c¹nh tranh
B¶ng 2 : C¸c lo¹i c¹nh tranh

 Giµnh ngn nguyªn liƯu vµ c¸c ngn lùc s¶n xt kh¸c ;
 Giµnh u thÕ vỊ khoa häc - c«ng nghƯ ;
 Giµnh thÞ trêng, n¬i ®Çu t, c¸c hỵp ®ång vµ c¸c ®¬n ®Ỉt hµng ;
 Giµnh u thÕ vỊ chÊt lỵng, gi¸ c¶ hµng ho¸ vµ ph¬ng thøc thanh to¸n...
Mơc ®Ých c¹nh tranh
Nh»m
giµnh nh÷ng ®iỊu kiƯn thn lỵi
®Ĩ thu nhiỊu lỵi nhn
nhiỊu h¬n ng­êi kh¸c
 C¹nh tranh gi÷a ngêi b¸n víi nhau.
 C¹nh tranh gi÷a ngêi mua víi nhau.
 C¹nh tranh gi÷a ngêi mua vµ ngêi b¸n.
 C¹nh tranh trong néi bé ngµnh.
 C¹nh tranh gi÷a c¸c ngµnh.
 C¹nh tranh trong níc vµ c¹nh tranh víi níc ngoµi.
C¸c
lo¹i
c¹nh
tranh
B¶ng 3 : TÝnh 2 mỈt cđa c¹nh tranh

V. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
1. Ổn đònh tổ chức lớp:

giành những điều kiện thuận lợi để thu được
nhiều lợi nhuận
TÝnh 2 mỈt
cđa
c¹nh tramh
MỈt tÝch cùc
- KÝch thÝch, lùc lỵng s¶n xt,
khoa häc kÜ tht ph¸t triĨn,
n¨ng st lao ®éng x· héi t¨ng
lªn
- Khai th¸c tèi ®a mäi ngn lùc
- Thóc ®Èy t¨ng trëng kinh tÕ, thùc
hiƯn chđ ®éng héi nhËp kinh tÕ
qc tÕ
MỈt h¹n chÕ
- Lµm cho m«i trêng, m«i sinh mÊt c©n
b»ng nghiªm träng
- Sư dơng nh÷ng thđ ®o¹n phi ph¸p bÊt l-
¬ng
- G©y rèi lo¹n thÞ trêng
kinh tế lại cạnh tranh với nhau? Hãy tìm hiểu mục
b.
GV hỏi:
- Theo em, nguyên nhân nào dẫn đến cạnh tranh?
HS trả lời.
GV kết luận, nhấn mạnh các ý chính:
+ Sự tồn tại nhiều chủ sở hữu.
+ Điều kiện sản xuất và lợi ích khác nhau.
+ Kết luận về nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh.
Chuyển ý: Vậy mục đích của cạnh tranh là gì? Để

tích cực của cạnh tranh? (Nhóm 1,2).
- Tìm các biểu hiện và cho ví dụ minh hoạ về mặt
b. Nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh:
Do sự tồn tại nhiều chủ sở hữu với tư cách là
những đơn vò kinh tế độc lập, tự do sản xuất –
kinh doanh, có điều kiện sản xuất và có những
lợi ích khác nhau.
2. Mục đích của cạnh tranh và các loại cạnh
tranh:
a. Mục đích của cạnh tranh:
Nhằm giành lợi nhuận về mình nhiều hơn người
khác.
b. Các loại cạnh tranh:
Cạnh tranh giữa người bán với nhau.
Cạnh tranh giữa người mua với nhau.
Cạnh tranh trong nội bộ ngành.
Cạnh tranh giữa các ngành.
Cạnh tranh trong nước và cạnh tranh với
nước ngoài.
3. Tính hai mặt của cạnh tranh:
hạn chế của cạnh tranh? (Nhóm 3,4).
HS thảo luận nhóm.
Đại diện 2 nhóm trình bày, các nhóm khác nhận
xét, bổ sung.
GV nhận xét, kết luận.
GV hỏi:
- Theo em, để phát huy mặt tích cực và giảm thiểu
mặt tiêu cực của cạnh tranh, chúng ta cần phải làm
gì?
HS trả lời câu hỏi.

(Gợi ý:Điều này là sai, vì chỉ khắc phục hạn chế mà không phát huy mặt tích cực thì không giảm
mặt hạn chế một cách cơ bản)
ï Em hiểu thế nào là cạnh tranh lành mạnh và không lành mạnh? Khi thấy có hiện tượng cạnh
tranh không lành mạnh, em sẽ xử lí như thế nào?
ï Là thành viên của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), theo em, lãnh vực Giáo dục – Đào tạo
của nước ta có hay không có cạnh tranh? Tại sao?
4. Dặn dò:
- Làm các bài tập trong SGK.
- Sưu tầm tư liệu về cạnh tranh (hình ảnh, bài viết…)
- Xem trước bài 5.