Bài 7
THỰC HIỆN NỀN KINH TẾ NHIỀU THÀNH PHẦN VÀ TĂNG
CƯỜNG VAI TRÒ QUẢN LÍ KINH TẾ CỦA NHÀ NƯỚC
( 2 tiết )
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1.Về kiến thức:
- Nªu ®ỵc thÕ nµo lµ thµnh phÇn kinh tÕ.
- Nªu ®ỵc sù cÇn thiÕt kh¸ch quan cđa nỊn kinh tÕ nhiỊu thµnh phÇn ë níc ta.
- BiÕt ®ỵc ®Ỉc ®iĨm c¬ b¶n cđa c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ë níc ta hiƯn nay.
- HiĨu ®ỵc vai trß qu¶n lÝ kinh tÕ cđa Nhµ níc trong nỊn kinh tÕ nhiỊu thµnh phÇn ë ViƯt Nam.
2.Về kiõ năng:
- Ph©n biƯt ®ỵc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ë ®Þa ph¬ng.
- X¸c ®Þnh ®ỵc tr¸ch nhiƯm cđa mçi c«ng d©n trong viƯc ph¸t triĨn nỊn kinh tÕ nhiỊu thµnh phÇn
ë níc ta.
3.Về thái độ:
- Tin tëng đng hé ®êng lèi ph¸t triĨn kinh tÕ nhiỊu thµnh phÇn cđa §¶ng vµ Nhµ níc.
- TÝch cùc tham gia ph¸t triĨn kinh tÕ gia ®×nh, phï hỵp víi ®iỊu kiƯn cđa gia ®×nh vµ kh¶ n¨ng
cđa b¶n th©n.
II. NỘI DUNG :
1. Träng t©m:
- Thùc hiƯn nỊn kinh tÕ nhiỊu thµnh phÇn :
+ Kh¸i niƯm thµnh phÇn kinh tÕ vµ tõ ®ã x¸c ®Þnh c¸c h×nh thøc së h÷u vỊ t liƯu s¶n xt lµ c¨n
cø trùc tiÕp ®Ĩ x¸c ®Þnh thµnh phÇn kinh tÕ.
+ TÝnh tÊt u kh¸ch quan cđa sù tån t¹i nỊn kinh tÕ nhiỊu thµnh phÇn.
+ C¸c thµnh phÇn kinh tÕ ë níc ta : kinh tÕ nhµ níc, kinh tÕ tËp thĨ, kinh tÕ t nh©n (c¸ thĨ,
tiĨu chđ ; kinh tÕ t b¶n t nh©n), kinh tÕ t b¶n nhµ níc, kinh tÕ cã vèn ®Çu t níc ngoµi.
- Tr¸ch nhiƯm cđa c«ng d©n trong viƯc ph¸t triĨn nỊn kinh tÕ nhiỊu thµnh phÇn.
- Vai trß qu¶n lÝ kinh tÕ cđa Nhµ níc :
+ Sù cÇn thiÕt ph¶i cã vai trß qu¶n lÝ kinh tÕ cđa Nhµ níc.
+ Néi dung qu¶n lÝ kinh tÕ cđa Nhµ níc.
+ T¨ng cêng vai trß vµ hiƯu lùc qu¶n lý kinh tÕ cđa Nhµ níc.
Tríc khi gi¶ng bµi nµy, GV cã thĨ cho HS ®äc tríc bµi häc trong s¸ch gi¸o khoa ë nhµ kÕt hỵp
víi mét sè c©u hái gỵi ý.
Tiết 1, chia líp thµnh 5 nhãm…
IV. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
- GV kỴ s¬ ®å trên phần mềm vi tính.
S¬ ®å : Kh¸i qu¸t c¬ cÊu nỊn kinh tÕ nhiỊu thµnh phÇn kinh tÕ ë níc ta
B¶ng 1 : Tr¸ch nhiƯm c«ng d©n
3) Kinh tÕ
t nh©n
4) Kinh tÕ
t b¶n
nhµ níc
1) Kinh tÕ
nhµ níc
2) Kinh tÕ
tËp thĨ
C¬
cÊu
thµnh
phÇn
kinh
tÕ
5) Kinh tÕ cã
vèn ®Çu t
níc ngoµi
Tr¸c
h
nhiƯ
m
quan
...
Do yªu cÇu ph¶i thùc hiƯn vai trß cđa chđ së h÷u nhµ níc vỊ t liƯu
s¶n xt (vèn) ®èi víi c¸c doanh nghiƯp nhµ níc
Do yªu cÇu ph¶i ph¸t huy mỈt tÝch cùc vµ kh¾c phơc mỈt h¹n chÕ
cđa kinh tÕ thÞ trêng
Do yªu cÇu ph¶i gi÷ v÷ng ®Þnh híng x· héi chđ nghÜa trong x©y
dùng kinh tÕ thÞ trêng ë níc ta
Qu¶n lÝ vµ ®iỊu tiÕt vÜ m« nỊn kinh tÕ thÞ
trêng ®Þnh híng XHCN
Néi dung qu¶n
lÝ kinh tÕ cđa
nhµ níc
Qu¶n lÝ c¸c doanh nghiƯp nhµ níc víi t
c¸ch nhµ níc lµ ngêi chđ së h÷u
Tiết 1:
Hoạt động 1 (10’): Đàm thoại + thuyết trình.
Mục tiêu: HS hiểu và nêu được thế là thành phần
kinh tế và tính tất yếu khách quan của nền kinh tế
nhiều thành phần.
GV hỏi:
- Em hiểu thế nào là sở hữu tư liệu sản xuất ?VD.
1 HS trả lời.
Các học sinh khác nhận xét, bổ sung.
GV giảng:
- Từ 3 chế độ sỡ hữu hiện nay ở nước ta (toàn dân,
tập thể, tư nhân) mà hình thành nhiều hình thức sở
hữu khác nhau.
-Các hình thức sở hữu là căn cứ trực tiếp để xác
1. Thực hiện nền kinh tế nhiều thành phần:
a. Khái niệm thành phần kinh tế và tính tất
yếu khách quan của nền kinh tế nhiều thành
phần:
ï Khái niệm:
Thành phần kinh tế là kiểu quan hệ kinh tế
dựa trên một hình thái sở hữu nhất đònh về tư
liệu sản xuất.
ï Tính tất yếu khách quan:
Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghóa xã hội,
nước ta vẫn tồn tại một số thành phần kinh tế
của xã hội trước đây; đồng thời xuất hiện thêm
những thành phần kinh tế mới của chế độ
XHCN.
Ở nước ta, lực lượng sản xuất còn thấp kém
và ở nhiều trình độ khác nhau, nên có nhiều hình
thức sở hữu về tư liệu sản xuất.
b. Các thành phần kinh tế ở nước ta:
- Theo dõi những đoạn phim minh hoạ các đơn vò
sản xuất, kinh doanh thuộc các thành phần kinh
tế : “Tổng công ty sông Đà”, “Liên minh Hợp tác
xã thương mại TP. HCM”, “Anh Trần Văn Bạch
làm giàu”, “Công ty giấy Vónh Tiến”, “Công ty
Liên doanh dầu khí Việt-Xô”, “Vương quốc Anh
đầu tư vào Việt Nam”.
- Nghiên cứu SGK.
- Tìm hiểu khái niệm, vai trò, xu hướng phát triển
của từng thành phần kinh tế theo nhóm:
+ Nhóm 1: TP kinh tế nhà nước.
bản
tư
nhâ
n
Kinh tế
tư bản
nhà nước
Kinh tế
có vốn
đầu tư
nước ngoài
- Các nhóm nhận xét, bổ sung.
GV :
- Nhận xét, điều chỉnh, bổ sung các chi tiết trên
bảng (Giúp học sinh phân biệt kinh tế nhà nước
với doanh nghiệp nhà nước, kinh tế tư bản nhà
nước với kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài…)
Kinh tế nhà nước:
Là thành phần kinh tế dựa trên hình thức sở
hữu nhà nước về tư liệu sản xuất.
Kinh tế tập thể:
Là thành phần kinh tế dựa trên hình thức sở
hữu tập thể về tư liệu sản xuất.
Kinh tế tư nhân:
Là thành phần kinh tế dựa trên hình thức sở
hữu tư nhân về tư liệu sản xuất, bao gồm :
+ Kinh tế cá thể, tiểu chủ dựa trên hình thức
sở hữu nhỏ về tư liệu sản xuất và lao động của
bản thân người lao động.
+ Kinh tế tư bản tư nhân dựa trên chế độ sở