SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
"MỘT SỐ KINH NGHIỆM HUẤN LUYỆN KẾT HỢP VỚI BĂNG
HÌNH TẬP HUẤN TRONG NÂNG CAO THÀNH TÍCH ĐỘI
TUYỂN HỌC SINH GIỎI BỘ MÔN GDQP-AN"

1


A- PHẦN MỞ ĐẦU:

I- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
a- Cơ sở lý luận
GDQP-AN là một bộ phận không thể thiếu được trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
tổ quốc của mỗi quốc gia. GDQP-AN đây là một trong những nội dung giáo dục toàn
diện của nhà trường góp phần rèn luyện và hình thành nhân cách ở học sinh, đồng thời
cũng là một nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược đào tạo con người mới XHCN.
Trong giai đoạn hiện nay, trước tình hình diễn biến của thế giới vô cùng phức tạp,
chiến tranh, khủng bố, Đảng và nhà nước ta hết sức quan tâm đến những vấn đề này, nhất
là công cuộc bảo vệ An ninh tổ quốc.Trong đó nhận thức qua những bài học như: Bảo vệ
biên giới quốc gia, Luật nghĩa vụ quân sự….vv. Giúp các em thêm tin yêu cuộc sống, tin
vào sự lãnh đạo của Đảng và đặc biệt hơn đó là khơi dậy lòng tự hào dân tộc thêm tin yêu
hình ảnh “Anh bộ đội Cụ Hồ”và quyết tâm học tập phấn đấu tốt hơn để trang bị kiến thức
phục vụ trong lực lượng vũ trang.

2


Trong các nhà trường THPT hiện nay việc giáo dục các em có được tinh thần ham
học cũng như sự tìm tòi sáng tạo và lòng tự hào dân tộc là điều hết sức quan trọng đó

không phân biệt giữa bộ môn này với bộ môn khác rất thích thú và hào hứng đối với
những tiết học lí thuyết có trình chiếu bằng giáo án điện tử đặc biệt là có sự đam mê
trong học tập bộ môn GDQP-AN. Trong những tiết lí thuyết các em rất hăng say phát
biểu và có những câu hỏi rất thực tế, ngoài ra sau khi kết thúc phần lí thuyết tôi thường tổ
chức cho các em có những câu hỏi trắc nghiệm mục đích để tuyển chọn một số học sinh
có khả năng tham gia đội tuyển HSG. Trong đó phần : lý thuyết được các em học khối xã
hội rất hào hứng và quan tâm.

4


* Mặt yếu:
Bên cạnh những mặt mạnh đó chúng tôi còn khó khăn như:
- Do nhà trường đang trong giai đoạn xây dựng hoàn thiện. Điều kiện phòng máy chiếu
nhà trường chưa đáp ứng được nhiều các bộ môn, các bộ môn đều có nhu cầu sử dụng
phòng chiếu nên trước khi giảng dạy cần phải đăng kí và di chuyển học sinh từ phòng học
đến phòng máy chiếu
- Quan niệm của một số phụ huynh vẫn còn coi đây là một bộ môn phụ nên việc tập đội
tuyển của học sinh còn gặp nhiều hạn chế, không muốn cho con em mình tham gia đội
tuyển vì sợ ảnh hưởng đến các môn học khác.
- Điều kiện kinh tế nhân dân trong vùng còn khó khăn, việc đi lại học tập còn nhiều bất
cập, nhiều học sinh ở xa đi học còn phải đi qua đò, qua phà, cách trường hàng chục cây
số. Ngoài ra đa số các em học xong buổi học chính khoá là về nhà giúp đỡ gia đình nên
thời gian tham gia thảo luận và làm bài còn nhiều hạn chế, nhất là vấn đề thảo luận các
bài học.

II- MỤC ĐÍCH SÁNG KIẾN
Từ thực tiễn công tác và tham gia quá trình tập huấn tôi đã rút ra được một số kinh
nghiệm trong huấn luyện đội tuyển đặc biệt là phần tư liệu băng hình giảng dạy các bài
5

Tổng

Nhất

Nhì

Ba

KK

0

0

0

02

giải

02

2012

6


B- PHẦN NỘI DUNG

I- MỘT SỐ KINH NGHIỆM HUẤN LUYỆN KẾT HỢP VỚI BĂNG HÌNH TẬP

lần 2 và chọn 4 em chính thức. Đến thời gian chuẩn bị nạp hồ sơ thi chính thức thông báo
đội tuyển tham gia thi HSG cấp tỉnh và cho các em tập làm bài thi có sự giám sát của
thầy và chấm điểm rút kinh nghiệm.
2 - Thảo luận trao đổi rút kinh nghiệm qua từng bài.
Qua những năm công tác trực tiếp đứng đội tuyển bản thân tôi đã có những trải nghiệm
thực tế đặc biệt là phần thi: Nhận thức. Tôi hướng dẫn các em về nhà ôn luyện kết hợp
với những thông tin thời sự có liên quan trong đó có cả các bộ môn xã hội như ; Sử ,
Địa…vv. Sau đó tôi lên lịch thảo luận từng tuần, yêu cầu các em đến đúng giờ tất cả các
câu thảo luận đều được lưu lại đặc biệt là những nội dung mở rộng các vấn đề. Sau khi
thảo luận xong các em trao đổi về cách làm bài và trình bày bài viết giáo viên trực tiếp
hướng dẫn. Phần câu hỏi trắc nghiệm tôi tự cho các em ra sau đó trao đổi bằng cách
người này hỏi người kia. Sau mỗi lần như vậy các em thấy có sự tiến bộ rỏ rệt cả về kĩ
năng và thời gian tiếp thu câu hỏi giúp các em tự tin hơn trong những lần thảo luận tiếp
theo.
3- Hiệu quả của băng hình tập huấn được các chuyên viên hướng dẫn.

9


Bản thân tôi rất may mắn được các chuyên viên của Sở giáo dục hướng dẫn tận tình
đặc biệt là những phần lý thuyết khó như bài: Biên giới quốc gia, Ma túy, Luật nghĩa vụ
quân sự, Công tác phòng không nhân dân….vv. Qua những lần tập huấn đó tôi đã ứng
dụng vào huấn luyện đội tuyển và thực sự có hiệu quả như: Băng hình, tranh ảnh, Giáo án
điện tử…vv. Sau khi tập huấn tôi đã có những tư liệu cần thiết và rất thiết thực. Để đội
tuyển dể tiếp thu bài học hơn tôi đã dùng băng hình trình chiếu cho các em xem ở nhiều
góc độ khác nhau. Trong bài Biên giới quốc gia khó thì tôi cho băng hình dừng lại để các
em dể hình dung và nắm được cơ bản hiểu hơn về các đường biên giới, đây có thể nói là
một biện pháp gây hứng thú cho học sinh. Sau khi xem xong băng hình các em bắt đầu
thảo luận các câu hỏi trắc nghiệm có liên quan đến bài và qua đó các em hiểu sâu hơn.
Bên cạnh đó các em thêm hiểu biết về chủ quyền biên giới quốc gia và thêm yêu Quê



- Trước khi bước vào thảo luận cũng như làm bài tôi thường mở cho các em xem một số
hình ảnh về Biển đảo mục đích để cho các em nhớ lại bài chủ quyền Biên giới Quốc gia
và một số tư liệu khác như: các hình ảnh về Thiên tai, Ma túy…vv.
- Qua một số tư liệu đó tôi thường biên soạn một số câu hỏi trắc nghiệm và sau đó hỏi
từng em còn các em khác nhận xét bổ xung sau khi bạn trả lời xong các em tỏ ra rất hào
hứng.

6- Đảm bảo cơ sở vật chất phòng máy tốt nhất cho các em tham gia tập luyện.
Trong năm học 2012-2013 được sự quan tâm của Sở GD & ĐT cấp cho trường chúng
tôi những trang thiết bị đảm bảo cả về số lượng và chất lượng, trong đó bộ tranh ảnh và
máy chiếu phục vụ cho giảng dạy giáo án điện tử rất đầy đủ là một yếu tố rất thuận lợi
khi các em học tập trao đổi và tiếp thu bài. Ngoài ra BGH nhà trường có sự quan tâm rất
đặc biệt cho bộ môn đó là trang bị thêm những tư liệu sách tại thư viện và mỗi lần như
vậy các em đều rất tự giác tìm tư liệu có liên quan đến bài học….vv. Đây là điều kiện
thuận lợi để các em khi tham gia hội thao cấp tỉnh không bị bỡ ngỡ dẫn đến chất lượng
giải không cao trong đó có phần thi nhận thức.
Chính vì vậy khi huấn luyện đội tuyển chúng tôi cũng thường cho các em làm bài
trong những điều kiện khác nhau. Trong phòng yên tỉnh và trong lớp học chuẩn bị các
12


điều kiện cơ sở vật chất như trong hội thao GDQP - AN để học sinh hưng phấn hơn trong
tập luyện và không bỡ ngỡ trong phương pháp làm bài.

7 - Sử dụng phương pháp khăn phũ bàn trong mỗi buổi thảo luận bài.
Trong quá trình tập huấn cấp tỉnh tôi được các chuyên viên hướng dẫn phần giảng
dạy lý thuyết với phương pháp khăn phũ bàn tôi thấy đây là một phương pháp rất hay và
tôi đã mạnh dạn ứng dụng phương pháp này trong những buổi thảo luận và nó đã thực sự

- Hai tuần cho làm bài một lần có sự giám sát của giáo viên thực hiện nghiêm túc.

14


9- Soạn bộ đề câu hỏi cho các em tự học ở nhà.
Thông thường một tuần đội tuyển sẻ thảo luận và trao đổi một buổi vì ngoài buổi học
chính ra các em còn học bồi dưỡng vào buổi chiều nên tôi đã tự mình biên soạn những
câu hỏi trong SGK thành bộ đề câu hỏi cho các em học trước khi nhận bộ đề tôi dặn các
em về nhà trong thời gian có thể các em tự học và có gì còn thắc mắc thì hỏi Thầy. Trong
bộ đề câu hỏi đó tôi biên soạn rất cụ thể và tách biệt 3 khối: Khối 10, khối 11, khối 12.
Trong đó có phần tự luận và phần trắc nghiệm sau mỗi bài, ngoài ra tôi còn trang bị Sgk
cả 3 khối học cho các em được đăng kí mượn từ thư viện của nhà trường. Mục đích nhằm
nâng cao tính tự giác ở các em giúp các em có kế hạch để học bài sao cho có hiệu quả.
Như vậy các em sẽ có một quá trình học tập thường xuyên, liên tục và thành tích sẽ được
nâng cao.

10- Trò chơi tạo sự hưng phấn đan xen vào từng buổi thảo luận tạo tinh thần sảng
khoái, tự giác tích cực ở học sinh.
- Trong quá trình thảo luận không phải lúc nào thầy và trò cũng liên tục đặt câu hỏi rồi
trả lời câu hỏi. Đặc thù của môn thi nhận thức là cần phải có thời gian suy nghỉ kiên trì và
thoải mái, nếu gò bó quá các em sẽ dẫn đến trán nản và hiệu quả học sẽ không cao. Để
15


tạo tinh thần thoải mái đan xen vào từng buổi học, trước khi bước vào học và giữa giờ
học tôi thường cho các em chơi một trò chơi mang tính rèn luyện phản xạ đó là trò chơi:
làm theo tôi làm chứ không làm theo tôi nói có thưởng và có phạt rỏ ràng. Mục đích của
trò chơi này là giúp các em có được một khoảng thời gian nghỉ ngơi để lấy lại sự hưng
phấn trong những lần trao đổi bài tiếp theo, các em rất hào hứng và vui vẻ.

Mỗi học sinh trong đội tuyển đều có hoàn cảnh khác nhau, vì vậy giáo viên bộ môn và
giáo viên chủ nhiệm phải biết kết hợp nắm được hoàn cảnh gia đình của các em để từ đó
tìm ra những biện pháp thích hợp để động viên khích lệ các em học tập tốt và tham gia
đội tuyển đều đặn, có kết quả cao.
17


Ví dụ: Gia đình của các em chủ yếu là nghề nông và trồng rừng, nhà ở xa, neo người, các
em một buổi đi học và một buổi ở nhà phụ giúp gia đình làm việc, cho nên thời gian học
các bộ môn phụ để thi sẽ gặp nhiều khó khăn. Để duy trì tập luyện cũng như thời gian
học đúng với quy định thì tôi và giáo viên chủ nhiệm của lớp em học động viên em và
nhờ một số bạn bè cùng lớp gần nhà có thể phụ giúp em trong học tập(học nhóm), công
việc như thu hoạch mùa màng, trồng rừng, như vậy các em sẽ có thời gian tham gia đội
tuyển đều đặn hơn .

II- KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM
Kết quả thi HSG cấp tỉnh môn GDQP-AN Năm học 2012- 2013
18


(Phần thi: Nhận thức).
TT

Năm học Số

HS Số giải thi nhận thức

tham gia

12 2012-

chỉ riêng là mình phần thi Nhận thức mà có thể áp dụng với cả phần thi thực hành.
Kết quả thi còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, tuy nhiên có thể khẳng định rằng mạnh
dạn ứng dụng thực tiễn có từ kinh nghiệm công tác và những hiệu quả của băng hình trực
quan sinh động từ quá trình tập huấn đã góp phần không nhỏ trong nâng cao thành tích
đội tuyển học sinh giỏi. Từ những trải nghiêm trên học sinh đã thực sự hứng thú và tích

19


cực tự giác hơn trong huấn luyện, điều này thể hiện rất rõ qua thành tích mà các em đã
đạt được trong năm học vừa qua(2012- 2013).

C- KẾT LUẬN

- Để đạt thành tích cao đây là sự nỗ lực bản thân không ngừng của học sinh. Các em đã
tuân thủ kế hoạch huấn luyện cũng như phương pháp đề ra của giáo viên một cách
nghiêm túc.

20


- Công tác huấn luyện cần phải thường xuyên và liên tục, đan xen với nhiều phương pháp
thì mới thật sự có hiệu quả, dựa vào kinh nghiệm qua nhiều năm đứng đội tuyển tôi cũng
đã rút ra được một số kinh nghiệm đó là không nên tiến hành theo thời vụ mà phải có một
nền móng trước khi chọn đội tuyển.
- Qua đây tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu nhà trường, giáo viên chủ nhiệm,
thầy cô giáo bộ môn đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong công tác huấn luyện.
Trên đây là những trải nghiệm thực tế công tác cuả tôi cùng với sự phối hợp giúp đỡ
của các chuyên viên bộ môn GDQP-AN, đã giúp tôi có được những kết quả thiết thực
trong công tác huấn luyện, bồi dưỡng học sinh giỏi bôn môn GDQP -AN(phần thi: Nhận