[Bài dự thi Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tế]
THPT Nhân Chính
BÀI DỰ THI
VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC
TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC
Chủ đề: Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả - năng lượng điện
I. TÊN TÌNH HUỐNG: Tiết kiệm điện – lời giải cho bài toán tương lai
Khủng hoảng năng lượng và biến đổi khí hậu đang là những mối quan
tâm lớn nhất của cả thế giới hiện nay về tương lai của trái đất và loài người.
Sự khai thác và sử dụng quá mức nguồn nhiên liệu hóa thạch vào cuối thế kỷ
20 đã khiến trữ lượng của chúng giảm nhanh và nhiều đến mức báo động,
đồng thời gây nên hiện tượng ấm lên toàn cầu. Với tính hình đó, trường
THPT Nhân Chính của em tổ chức cuộc thi hùng biện, tuyên truyền với chủ
đề “Sử dụng năng lượng tiêt kiệm và hiểu quả” nhằm mục đích nâng cao
nhận thức của học sinh trước vấn đề nóng bỏng của nhân loại. Lớp em được
phân công về vấn đề “Tiết kiệm điện năng”. Chúng em cần viết bài thuyết
trình cho buổi tuyên truyền.
III. TỔNG QUAN VỀ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC
GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG:
Tìm hiểu thông tin mới và vận dụng các kiến thức đã có để đặt ra các câu
hỏi hệ thống và giải quyết cụ thể trong phần thuyết minh:
• Nguồn gốc của điện?
• VAI TRÒ của năng lượng điện đối với đời sống con người?
Page9
II. MỤC TIÊU:
Những đồ gia dụng như ti vi, tủ lạnh, máy giặt, lò vi sóng … đều phải sử
dụng điện. Các nhà máy, cửa hàng, trường học… cũng không thể thiếu
điện, con người dùng điện để sưởi ấm, chiếu sáng, thông tin liên lạc với
nhau… Có điện khiến cuộc sống của chúng ta ngày càng hiện đại và tiện lợi
hơn. Vậy điện có từ đâu?
1. Nguồn gốc của điện:
Như chúng ta đã biết, trong cuộc sống, chúng ta bắt gặp rất nhiều
dạng năng lượng khác nhau. Trong đó gần gũi và quen thuộc nhất phải kể
đến năng lượng điện.
Điện năng thường được sản xuất từ các máy phát cơ - điện quay bởi
cáctuabin hơi được đun nóng từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch, hoặc từ nhiệt
giải phóng ra từ các lò phản ứng hạt nhân; hoặc từ những nguồn khác như
thu cơ năng từ gió hoặc dòng chảy của nước. Ngày nay khoảng 80% lượng
điện năng sản xuất ra trên toàn thế giới sử dụng từ các nguồn nhiệt.
Phần lớn điện năng hiện nay được sản xuất từ máy phát điện và các
nhà máy điện. Máy phát điện được nối với tuabin. Chuyển động quay của
tuabin dẫn đến chuyển động quay của máy phát, tạo ra điện. Tuabin có thể
được vận hành qua hơi nước, năng lượng nhiệt qua quá trình đốt cháy các
nhiên liệu hóa thạch (than, khí thiên nhiên hay dầu mỏ tại các nhà máy
Page9
• HIỆN TRẠNG sử dụng năng lượng điện?
• HẬU QUẢ của việc sử dụng lãng phí nguồn năng lượng điện?
• NGUYÊN NHÂN gây nên những hậu quả do sử dụng năng
lượng điện không hợp lí?
• Các GIẢI PHÁP sử dụng điện hiệu quả?
• LỢI ÍCH của việc sử dụng điện hợp lý?
• TRÁCH NHIỆM của mỗi công dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, học
sinh đối với việc sử dụng năng lượng hợp lí?
Nhờ có điện năng, quá trình sản xuất được tự động hóa và cuộc sống của
con người có đầy đủ tiện nghi, văn minh hiện đại hơn.
Điện là một dạng năng lượng rất thuận tiện cho truyền tải đi xa, và đã
được áp dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau.
Điện cũng là một nguồn năng lượng được sử dụng nhiều cho các thiết bị
chiếu sáng, làm lạnh, điều hòa không khí, đồ gia dụng, bếp, nồi cơm…
Nhiều phương tiện giao thông công cộng cũng sử dụng điện, bao gồm xe
điện và tàu điện ngầm.
3. Hiện trạng sử dụng năng lượng điện:
Như chúng ta biết, ở nước ta hiện nay vẫn còn hiện tượng sử dụng
điện khá lãng phí, nhất là ở các khu vực công cộng, ví dụ như: chiếu sáng
quảng cáo, chiếu sáng bán hàng; nhiều đường phố, điện sáng suốt đêm với
độ sáng quá mức cần thiết; nhiều phòng làm việc buông rèm và bật đèn,
không tận dụng ánh sáng tự nhiên; đèn quảng cáo bố trí quá nhiều và phần
lớn dùng bóng đèn tròn sợi đốt. Ở nhiều thành phố lớn, đèn trang trí được
treo trên cây, số lượng đèn nhiều làm sáng rực cả khoảng không gian.
Nhiều nơi mắc đèn ngõ xóm bằng bóng dây tóc nóng sáng 100-300W, hiệu
suất chiếu sáng của bóng đèn kém, ánh sáng không đều, chỗ sáng chỗ tối,
gây lãng phí điện.
Nhiều cơ quan, nhà hàng, khách sạn dùng điện trang trí, quảng cáo
mới 5 giờ chiều đã bật đèn quảng cáo sáng cả khoảng trời, nhiều hộ gia
Page9
Tàu điện ngầm
Bếp điện
Với những vai trò quan trọng như trên đây, thật khó tưởng tượng cuộc
sống của con người sẽ ra sao nếu không có sự hỗ trợ của điện. Tuy nhiên,
hiện nay, vấn đề sử dụng điện trên toàn cầu, cụ thể hơn là tại nước ta đang
biến đổi khí hậu toàn cầu.
[Bài dự thi Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tế]
THPT Nhân Chính
5. Nguyên nhân gây nên những hậu quả do sử dụng năng lượng
điện không hợp lí:
Chúng ta biết rằng, trong mỗi quá trình chuyển hóa năng lượng đều có
một hiệu suất nhất định, các tổn thất được nhân với nhau dẫn đến tổn thất
ngày càng gia tăng.
Song, hiện nay, nhu cầu sử dụng điện trong cuộc sống của người dân
ngày càng tăng. Người sử dụng điện lại chưa có ý thức tiết kiệm điện triệt
để, thậm chí là chưa được trang bị kiến thức đầy đủ khiến họ vô tình gây
lãng phí điện bằng việc mua các thiết bị điện rẻ tiền, thiết bị tái sử dụng
hoặc chưa sử dụng điện đúng cách…Hơn nữa, thói quen sử dụng điện năng
hợp lý vẫn chưa được hình thành trong một bộ phận lớn người dân do thiếu
các quy định và chính sách cụ thể trong việc khuyến khích sử dụng các thiết
Page9
Khí hậu nóng lên khiến băng ở hai cực tan, mực nước biển dâng
lên, gây ra lũ lụt, sóng thần…
Trung tâm
Quản
lý
Môi
trường Quốc tế
ICEM qua nghiên
Câu hỏi đặt ra là: lời giải nào cho bài toán sử dụng điện năng hiệu quả
và tiết kiệm?
Page9
6. Các giải pháp tiết kiệm điện:
Lựa chọn thiết bị tiết kiệm điện:
Trên thị trường hiện nay, xu hướng chung là các thiết bị điện thế hệ
càng mới khả năng tiết kiệm điện càng cao. Ví dụ:
Khi chọn lựa thiết bị điện quay (bơm nước, quạt điện, máy
giặt...), chúng ta nên chọn động cơ có nhiều nấc tốc độ hoặc có
biến tần đi kèm để tiết kiệm điện.
Nói lời tạm biệt với tất cả các sản phẩm bóng đèn dây tóc, thay
vào đó, hãy sử dụng các loại đèn halogen hiệu năng hay đèn
huỳnh quang compact. Chúng ta có thể tiết kiệm được đến 80%
lượng điện tiêu thụ!
[Bài dự thi Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tế]
THPT Nhân Chính
Mô hình nhà sử dụng pin năng lượng mặt trời
Page9
Nhiều loại đèn ống tiết kiệm điện mới đã có mặt trên thị trường
cạn kiệt theo thời gian.
Page9
THPT Nhân Chính
[Bài dự thi Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tế]
THPT Nhân Chính
Bình nước nóng sử dụng năng lượng mặt trời
Lắp đặt thiết bị hợp lý, khoa học
Biện pháp này cũng góp phần tiết kiệm điện rất lớn. Ví dụ máy bơm
đặt ở vị trí thích hợp sẽ giúp bể nước của nhanh đầy hơn. Trong nhà nên
quét vôi hoặc lăn tường bằng màu sáng, tận dụng ánh sáng tự nhiên để
tiết kiệm một phần ánh sáng điện.
Tăng cường tuyên truyền, phổ biến, nâng cao nhận
thức về việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả
đến mỗi công dân.
Mỗi công dân, học sinh cần trở thành tuyên truyền viên tích cực vận
động đến tất cả bà con lối xóm, đến tất cả những người thân trong gia
đình, cùng nhau sử dụng điện năng hiệu quả và tiết kiệm để bảo vệ môi
trường.
Page9
của mọi người trong việc sử dụng tiết kiệm điện.
Việc kết hợp các kiến thức liên môn Sinh học, Công nghệ, Vật lý
và nhiều môn học khác nhằm làm rõ hơn sự cần thiết của việc sử dụng
năng lượng điện tiết kiệm và hiệu quả. Từ đó chúng em đưa ra một số
giải pháp thiết thực, đơn giản giúp biến lý thuyết, hiểu biết suông trở
thành hành động, đưa vào thực tiễn, giúp các bạn học sinh cùng chung
Page9
8. Trách nhiệm của mỗi công dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, học sinh
đối với việc sử dụng năng lượng hợp lí:
Sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả là nghĩa vụ và trách nhiệm của
mỗi cá nhân, mỗi gia đình, mỗi doanh nghiệp và toàn xã hội.
Chung tay bảo vệ môi trường là trách nhiệm của mỗi cá nhân.
Trong đó sử dụng năng lượng hiệu quả, sử dụng điện năng tiết
kiệm là hành động thiết thực góp phần bảo vệ cuộc sống của chính
chúng ta. Chính vì lí do đó mà mỗi công dân, đặc biệt là thế hệ trẻ
cần phải có trách nhiệm với tương lai sự sống của mình. Sử dụng
điện hiệu quả và tiết kiệm là lời giải chính xác và cần thiết mà mỗi
chúng ta cần hành động ngay lúc này.
[Bài dự thi Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tế]
THPT Nhân Chính
Page9
tay cải thiện thực trạng sử dụng lãng phí điện, lãng phí năng lượng
hiện nay.