MỤC LỤC
MỤC LỤC.................................................................................................................................................. 1
BẢNG NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT.................................................................................................................... 5
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ............................................................................................................................ 6
DANH MỤC CÁC BẢNG.............................................................................................................................. 7
DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC......................................................................................................................... 8
MỞ ĐẦU.................................................................................................................................................. 1
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.............................................................................................................................. 1
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU....................................................................................................................... 3
3. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU ............................................................................................ 4
3.1. KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU ..............................................................................................................................4
3.2. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU ..............................................................................................................................4
4. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC ........................................................................................................................ 4
5. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU ...................................................................................................................... 4
5.1. NGHIÊN CỨU CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÀO TẠO THEO TIẾP CẬN QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TỔNG THỂ Ở CÁC TRƯỜNG
TCCN. ..............................................................................................................................................................4
5.2. KHẢO SÁT VÀ ĐAN
́ H GIÁ THƯC̣ TRAN
̣ G QUAN
̉ LÝ ĐÀO TẠO Ở CAĆ TRƯỜNG TCCN KHU VỰC MIỀN ĐÔNG NAM BỘ........4
5.3. XÂY DỰNG CAĆ GIẢI PHAṔ QUAN
̉ LÝ ĐÀO TẠO THEO TIẾP CẬN QUẢN LÝ CHÂT́ LƯƠN
̣ G TỔNG THỂ Ở CAĆ TRƯỜNG TCCN
KHU VỰC MIỀN ĐÔNG NAM BỘ.............................................................................................................................4
5.4. THỰC NGHIỆM MỘT GIẢI PHÁP Ở TRƯỜNG TCCN KHU VỰC MIỀN ĐÔNG NAM BỘ..................................................4
6. PHẠM VI NGHIÊN CỨU.......................................................................................................................... 4
6.1. PHẠM VI ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU ......................................................................................................................4
6.2. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU................................................................................................................................5
7. PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ......................................................................5
7.1. PHƯƠNG PHÁP LUẬN....................................................................................................................................5
7.1.1. Phương pháp luận duy vật biện chứng...........................................................................................5

1.3.3. NGUYÊN TẮC CỦA HỆ THỐNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TỔNG THỂ ......................................................................42
1.3.4. NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA HỆ THỐNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TỔNG THỂ..............................................................42
1.3.5. CHU TRÌNH THỰC HIỆN HỆ THỐNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TỔNG THỂ ...............................................................43
1.3.6. KHẢ NĂNG VẬN DỤNG TQM VÀO QUẢN LÝ ĐÀO TẠO Ở CÁC TRƯỜNG TCCN HIỆN NAY ......................................46
1.4. QUẢN LÝ ĐÀO TẠO THEO TIẾP CẬN QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TỔNG THỂ Ở TRƯỜNG TRUNG CẤP
CHUYÊN NGHIỆP..................................................................................................................................... 49
1.4.1. KHÁI QUÁT VỀ QUẢN LÝ ĐÀO TẠO Ở TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP.......................................................49
1.4.2. QUẢN LÝ ĐÀO TẠO THEO TIỆP CẬN TQM Ở TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP.............................................53
1.4.3. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ ĐÀO TẠO THEO TIẾP CẬN TQM...........................................................59
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1............................................................................................................................... 62
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐÀO TẠO Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP KHU VỰC MIỀN ĐÔNG
NAM BỘ................................................................................................................................................. 63
2.1. KHÁI QUÁT ĐẶC ĐIỂM CHUNG VỀ KINH TẾ-XÃ HỘI VÀ GIÁO DỤC TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP VÙNG
ĐÔNG NAM BỘ....................................................................................................................................... 63
2.1.1. ĐĂC ĐIỂM TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI VÙNG ĐÔNG NAM BỘ........................................................................63
2.1.2. KHÁI QUÁT GIÁO DỤC TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP VÀ CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP KHU VỰC MIỀN
ĐÔNG NAM BỘ................................................................................................................................................66
2.2. TỔ CHỨC KHẢO SÁT THỰC TRẠNG ................................................................................................... 73
2.2.1. MỤC TIÊU KHẢO SÁT................................................................................................................................73
2.2.2. CÁCH THỨC KHẢO SÁT..............................................................................................................................73
2.2.3. CÁCH THỨC VÀ QUY ƯỚC XỬ LÝ SỐ LIỆU......................................................................................................74
2.3. THỰC TRẠNG ĐÀO TẠO Ở CÁC TRƯỜNG TCCN KHU VỰC MIỀN ĐÔNG NAM BỘ................................75
2.3.1. VỀ THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG HỌC SINH ĐẦU VÀO........................................................................................75
2.3.2. THỰC TRẠNG VỀ CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO ..................................................................................................76
2.3.3. THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ...........................................................................................................79
2.3.4. THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CƠ SỞ VẬT CHẤT................................................................................................79
2.3.5. THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC..........................................................................................................81
2.3.6. THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG HỌC SINH TỐT NGHIỆP........................................................................................84
2.4. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐÀO TẠO Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP MIỀN ĐÔNG NAM BỘ

TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP CÁC TỈNH MIỀN ĐÔNG NAM BỘ...............................................................113
3.3.1. NHÓM CÁC GIẢI PHÁP CHUNG..................................................................................................................114
3.3.2. NHÓM CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ ĐÀO TẠO THEO TIẾP CẬN QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TỔNG THỂ Ở CÁC TRƯỜNG TCCN
KHU VỰC MIỀN ĐÔNG NAM BỘ.........................................................................................................................128
3.3.3. ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP........................................................................................................150
3.4. KHẢO NGHIỆM VỀ CÁC GIẢI PHÁP ................................................................................................. 153
3.4.1. MỤC ĐÍCH KHẢO NGHIỆM ......................................................................................................................153
3.4.2. NỘI DUNG KHẢO NGHIỆM ......................................................................................................................153
GIẢI PHÁP QUẢN LÝ ĐẦU VÀO............................................................................................................................154
GIẢI PHÁP QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH.........................................................................................................................154
GIẢI PHÁP QUẢN LÝ ĐẦU RA..............................................................................................................................154
3.4.3. PHƯƠNG PHÁP KHẢO NGHIỆM ................................................................................................................154
3.4.4. KẾT QUẢ KHẢO NGHIỆM .........................................................................................................................154
3.5. THỰC NGHIỆM MỘT GIẢI PHÁP ..................................................................................................... 156
3.5.1. MỤC ĐÍCH THỰC NGHIỆM.......................................................................................................................156
3.5.2. NỘI DUNG THỰC NGHIỆM.......................................................................................................................157
3.5.3. TỔ CHỨC THỰC NGHIỆM........................................................................................................................157
3.5.4. PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THƯC̣ NGHIÊM
̣ ...........................................................................................161
3.5.5. MỘT SỐ KẾT LUẬN VỀ THỰC NGHIỆM .......................................................................................................166
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3............................................................................................................................. 167


KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ....................................................................................................................... 169
1. KẾT LUẬN.......................................................................................................................................... 169
2. KIẾN NGHỊ......................................................................................................................................... 171
2.1. ĐỐI VỚI CHÍNH PHỦ.............................................................................................................................171
2.2. ĐỐI VỚI BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO.....................................................................................................171
2.3. ĐỐI VỚI SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO.....................................................................................................172
2.4. ĐỐI VỚI CÁC TRƯỜNG TCCN...............................................................................................................172


Đảm bảo chất lượng

ĐT

Đào tạo

ĐH

Đại học

GD

Giáo dục

GV

Giáo viên

GDP

Tổng sản phẩm quốc nội

GD-ĐT

Giáo dục và Đào tạo

GDCN

Giáo dục chuyên nghiệp


Quản lý chất lượng

QCCTNB

Quy chế chi tiêu nội bộ

SX-DV

Sản xuất- dịch vụ

TQM

Quản lý chất lượng tổng thể

TQC

Kiểm soát chất lượng toàn diện

TCVN

Tiêu chuẩn Việt Nam

TCCN

Trung cấp chuyên nghiệp

TTLĐ

Thị trường lao động

BẢNG 2.13. ĐÁNH GIÁ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN.............................................................................87
BẢNG 2.14. QUẢN LÝ CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO.....................................................................................89
BẢNG 2.15. QUẢN LÝ CSVC..................................................................................................................... 90
BẢNG 2.16. QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC........................................................................................... 91
BẢNG 2.17. ĐÁNH GIÁ CÁC VẤN ĐỀ VỀ DẠY HỌC.....................................................................................93
BẢNG 2.18. ĐÁNH GIÁ VỀ QUẢN LÝ NGƯỜI HỌC.....................................................................................94
BẢNG 2.19. QUẢN LÝ HỌC SINH TỐT NGHIÊP.......................................................................................... 95
BẢNG 2.20. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ ĐÀO TẠO...............................................................99
BẢNG 2.21. ĐÁNH GIÁ MỐI QUAN HỆ GIỮA NHÀ TRƯỜNG VÀ DOANH NGHIỆP.....................................100
BẢNG 3.1. TỔNG HỢP Ý KIẾN VỀ TÍNH CẦN THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC GIẢI PHÁP ...................154
BẢNG 3.2. CHỈ ĐẠO VIỆC XÂY DỰNG KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC...............................................161
BẢNG 3.3. THỰC HIỆN CÔNG TÁC TỔ CHỨC TRONG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY ..................................162
BẢNG 3.4. ĐIỀU HÀNH, LÃNH ĐẠO HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY CỦA GIÁO VIÊN........................................163
BẢNG 3.5. KIỂM TRA HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY CỦA GIÁO VIÊN..............................................................163
BẢNG 3.6. BẢNG TỔNG HỢP TỰ ĐÁNH GIÁ CỦA CÁC KHOA...................................................................164


DANH MỤC CÁC PHỤ LỤC
PHỤ LỤC: 1
PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN
(DÀNH CHO GIÁO VIÊN TRƯỜNG TCCN).................................................................................................... 2
PHỤ LỤC: 2
PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN
(DÀNH CHO CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG TCCN)......................................................................................... 6
PHỤ LỤC: 3
PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN
(DÀNH CHO HỌC SINH TRƯỜNG TCCN)..................................................................................................... 9
PHỤ LỤC: 4
PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN
(DÀNH CHO NGƯỜI TUYỂN DỤNG VÀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG)....................................................................13



PHỤ LỤC: 20
CÁC QUY TRÌNH QUẢN LÝ....................................................................................................................... 37


1

MỞ ĐẦU
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Bước vào thế kỷ XXI, cuộc cách mạng khoa học và công nghệ tiếp tục phát
triển với nhịp độ nhanh, tạo ra những thành tựu có tính đột phá làm thay đổi nhanh
chóng, sâu sắc và có vai trò ngày càng lớn, quyết định đến sự phát triển kinh tế - xã
hội và phát triển con người. Tri thức và thông tin trở thành yếu tố quyết định lợi thế
trong cạnh tranh và phát triển. Phát triển Giáo dục - Đào tạo là một trong những
động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp Công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là điều kiện
phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh
tế nhanh và bền vững.
Xu thế toàn cầu hoá, hội nhập kinh tế quốc tế và sự nghiệp công nghiệp hoá,
hiện đại hoá, xây dựng nền kinh tế tri thức đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao
đảm bảo cho sự phát triển bền vững của đất nước. Nhiệm vụ chính của giáo dục và
đào tạo là cung cấp nguồn nhân lực đó. Để thực hiện nhiệm vụ này, giáo dục và đào
tạo nói chung, giáo dục đại học và trung cấp chuyên nghiệp của nước ta nói riêng,
không những phải mở rộng quy mô mà còn phải không ngừng nâng cao chất lượng
giáo dục và đào tạo.
Trong quá trình hội nhập quốc tế, giáo dục TCCN ở Việt nam chịu nhiều thách
thức của các quốc gia có tiềm lực kinh tế, khoa học công nghệ phát triển, có kinh
nghiệm quản lý và vận hành các khuôn khổ pháp lý khá chặt chẽ. Phát triển giáo
dục TCCN đòi hỏi phải đảm bảo đáp ứng nhu cầu nhân lực của các ngành kinh tếdịch vụ ở nước ta đồng thời cần tính tương thích với các tiêu chuẩn của khu vực và
thế giới, trong điều kiện nguồn lực và kinh nghiệm còn hạn chế. Sự thay đổi về

dục- đào tạo, chất lượng đào tạo và quản lý chất lượng đào tạo TCCN đã và đang là
mối quan tâm của toàn xã hội cũng như ngành Giáo dục- Đào tạo. Quản lý chất
lượng đào tạo là nhiệm vụ quan trọng và được đặt lên hàng đầu trong nhà trường
TCCN, vì đào tạo là hoạt động trung tâm, đặc trưng của nhà trường chuyên nghiệp
nói chung và trường TCCN nói riêng. Mọi hoạt động khác trong nhà trường đều
nhằm mục đích hỗ trợ công tác đào tạo, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo.
Người quản lý nhà trường có vai trò chủ yếu trong việc ứng dụng khoa học quản lý,


3

vận dụng linh hoạt, sáng tạo những biện pháp quản lý, để thực hiện thắng lợi các
mục tiêu giáo dục đề ra.
Khu vực miền Đông Nam Bộ là vùng kinh tế phát triển nhất Việt Nam, dân số
đông và dẫn đầu cả nước về kim ngạch xuất khẩu, đầu tư nước ngoài, GDP cũng
như các yếu tố khác, có ảnh hưởng đặc biệt quan trọng, mang tính quyết định đối
với tốc độ phát triển kinh tế - xã hội của cả nước. Nhu cầu về lao động, đặc biệt là
lao động qua đào tạo rất cao. Tuy nhiên,Theo đánh giá của Bộ Giáo dục- Đào tạo
thì: “chất lượng giáo dục tuy đã có những chuyển biến tích cực nhưng nhìn chung
vẫn chưa đáp ứng được mục tiêu giáo dục, còn hạn chế về giáo dục văn hóa và lịch
sử dân tộc, đạo đức và lối sống, kỹ năng sống cho học sinh. Công tác quản lý giáo
dục chuyên nghiệp ở cấp tỉnh chưa thực hiện hiệu quả những công việc được phân
cấp cho địa phương, năng lực đội ngũ còn khá nhiều hạn chế”. [8; tr14]. Mặc dù các
trường TCCN trên địa bàn có nhiều cố gắng, tìm tòi hướng đi cho mình nhằm nâng
cao chất lượng đào tạo, nhưng công tác quản lý đào tạo còn nhiều lúng túng.
Thực tế hiện nay chất lượng đào tạo TCCN còn thấp, công tác quản lý đào tạo
còn chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Vì vậy phải có biện pháp quản lý đào tạo phù
hợp với thực tế của các trường TCCN nhằm nâng chất lượng đào tạo của các trường
TCCN, đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động và yêu cầu phát triển kinh tế - xã
hội của khu vực miền Đông Nam Bộ cũng như của cả nước. Trong thời gian vừa

5. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý đào tạo theo tiếp cận quản lý chất lượng
tổng thể ở các trường TCCN.
5.2. Khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý đào tạo ở các trường TCCN khu vực
miền Đông Nam Bộ.
5.3. Xây dựng các giải pháp quản lý đào tạo theo tiếp cận quản lý chất lượng
tổng thể ở các trường TCCN khu vực miền Đông Nam Bộ
5.4. Thực nghiệm một giải pháp ở trường TCCN khu vực miền Đông Nam Bộ
6. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
6.1. Phạm vi địa bàn nghiên cứu
Khảo sát cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và các doanh nghiệp, người sử
dụng lao động ở 18 trường TCCN thuộc các tỉnh miền Đông Nam Bộ, gồm: Đồng
Nai; Bình Dương; Bà Rịa-Vũng Tàu; Bình Phước; Tây Ninh.


5

6.2. Thời gian nghiên cứu
Từ năm 2012 đến năm 2016.
7. PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
7.1. Phương pháp luận
7.1.1. Phương pháp luận duy vật biện chứng
Quan điểm duy vật biện chứng đòi hỏi phải xem xét vấn đề đào tạo và quản lý
đào tạo TCCN một cách khách quan, khoa học trong mối quan hệ biện chứng với
các tác động qua lại và sự vận động, phát triển của công tác quản lý đào tạo trong
các giai đoạn phát triển của giáo dục cả nước nói chung và khu vực Miền Đông
Nam Bộ nói riêng.
7.1.2. Tiếp cận hệ thống - cấu trúc
Luận án tiếp cận theo quan điểm hệ thống để nghiên cứu về quản lý đào tạo
theo quan điểm quản lý chất lượng tổng thể tại các trường TCCN là xem xét các

tới khách hàng, đề cao vai trò lãnh đạo, huy động tất cả mọi người tham gia, chú
trọng quá trình, tư duy hệ thống, cải tiến liên tục của người học. Các hoạt động
trong nghiên cứu luận án này đều dựa vào các quan điểm chủ đạo này để nghiên
cứu lý luận và đánh giá thực trạng về quản lý chất lượng đào tạo trường TCCN khu
vực miền Đông Nam Bộ và áp dụng các quan điểm này để xây dựng hệ thống biện
pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động quản lý đào tạo tại các trường
TCCN khu vực miền Đông Nam Bộ.
7.2. Phương pháp nghiên cứu
7.2.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Sử dụng các phương pháp: phân tích - tổng hợp; khái quát hoá và hệ thống
hoá; so sánh; đối chiếu; mô hình hoá các công trình nghiên cứu, các chủ trương,
chính sách của Đảng, Nhà nước, của ngành giáo dục, của các cấp quản lý, các tài
liệu, giáo trình tham khảo và thông tin chính thức trên mạng Internet của các trường
TCCN và số liệu thống kê chính thức của Bộ GD&ĐT, Tổng cục thống kê để thực
hiện đề tài, làm rõ các khái niệm cơ bản, các luận điểm...về đào tạo, quản lý đào tạo
và quản lý đào tạo TCCN theo TQM tại trên cơ sở đó hình thành cơ sở lý luận của
luận án.


7

7.2.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.2.1. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
- Mục đích điều tra: Nhằm khảo sát, đánh giá khách quan về thực trạng quản
lý đào tạo tại các trường TCCN khu vực miền Đông Nam Bộ; khảo sát tính cần thiết
và khả thi của hệ thống biện pháp quản lý đào tạo theo quan điểm TQM ở các
trường TCCN khu vực miền Đông Nam Bộ; đánh giá kết quả thực nghiệm một biện
pháp quản lý đào tạo theo tiếp cận TQM.
- Nội dung điều tra: Tìm hiểu thực trạng đào tạo và quản lý đào tạo tại các
trường TCCN khu vực tỉnh miền Đông Nam Bộ; Khảo sát tính cần thiết và tính khả

TCCN khu vực tỉnh miền Đông Nam Bộ. Ngoài ra, thông qua thực nghiệm làm
sáng tỏ giả thuyết khoa học của luận án là nếu xây dựng và thực hiện được các biện
pháp quản lý đào tạo theo tiếp cận TQM tại các trường TCCN khu vực miền Đông
Nam Bộ thì sẽ nâng cao được chất lượng hoạt động quản lý đào tạo tại trường
TCCN khu vực tỉnh miền Đông Nam Bộ, qua đó nâng cao chất lượng đào tạo ở các
trường TCCN khu vực miền Đông Nam Bộ, đáp ứng nhu cầu nhân lực của khu vực
và cả nước.
7.2.3. Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng phần mềm Excel 2010 và các bài toán tính %, tính trung bình, tính tỉ
lệ tương quan để xử lý số liệu khảo sát về thực trạng và kiểm chứng tính cần thiết
và tính khả thi của kết quả nghiên cứu.
8. LUẬN ĐIỂM CẦN BẢO VỆ VÀ ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN
8.1. Những luận điểm cần bảo vệ
Quản lý chất lượng tổng thể là cách tiếp cận hiện đại và là cơ sở lý luận chủ
đạo để xây dựng khung lý thuyết về quản lý đào tạo ở các trường TCCN khu vực
miền Đông Nam Bộ của luận án.
Công tác quản lý đào tạo ở các trường trường TCCN khu vực miền Đông Nam
Bộ có những hạn chế và bất cập. Một trong những nguyên nhân chính là do các
trường trường TCCN khu vực miền Đông Nam Bộ chưa xây dựng và triển khai
được hệ thống quản lý đào tạo nói chung và quản lý đào tạo theo tiếp cận quản lý
chất lượng tổng thể.


9

Các biện pháp quản lý chất lượng đào tạo ở các trường TCCN khu vực miền
Đông Nam Bộ theo tiếp cận quản lý chất lượng tổng thể được đề xuất trong luận án
có cơ sở khoa học và thực tiễn và có tính cần thiết và khả thi cao.
Nghiên cứu quản lý đào tạo theo tiếp cận quản lý chất lượng tổng thể ở trường
TCCN là vấn đề cần thiết hiện nay, hướng tới chuẩn chất lượng, hiệu quả, thực hiện

tổng thể ở các trường TCCN
CHƯƠNG 2: Thực trạng đào tạo và quản lý đào tạo ở các trường TCCN khu
vực miền Đông Nam Bộ
CHƯƠNG 3: Các giải pháp quản lý đào tạo theo tiếp cận quản lý chất lượng
tổng thể ở các trường TCCN khu vực miền Đông Nam Bộ
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Danh mục các công trình nghiên cứu đã công bố
Danh mục tài liệu tham khảo
Phụ lục


11

CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ ĐÀO TẠO THEO TIẾP CẬN QUẢN LÝ
CHẤT LƯỢNG TỔNG THỂ Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP
CHUYÊN NGHIỆP
1.1. TỔNG QUAN VỀ LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
1.1.1. Những nghiên cứu về chất lượng và chất lượng đào tạo trên thế giới và
Việt Nam
1.1.1.1. Những nghiên cứu trên thế giới
Chất lượng luôn là vấn đề quan trong nhất của giáo dục, và việc phấn đấu
nâng cao chất lượng đào tạo bao giờ cũng được xem là nhiệm vụ quan trọng nhất
của bất kỳ cơ sở đào tạo nào. Mặc dù có tầm quan trọng như vậy nhưng chất lượng
vẫn là một khái niệm khó định nghĩa, khó xác định, khó đo lường, và cách hiểu của
người này cũng khác với cách hiểu của người kia. Chất lượng có một loạt định
nghĩa trái ngược nhau và rất nhiều cuộc tranh luận xung quanh vấn đề này đã diễn
ra tại các diễn đàn khác nhau mà nguyên nhân của nó là thiếu một cách hiểu thống
nhất về bản chất của vấn đề. Dưới đây là 6 quan điểm về chất lượng trong giáo dục.
[7],[23,tr447]

lượng là trách nhiệm của tất cả mọi người” và ông đã biến thể chu trình của
Shewhart thành chu trình Deming như sau: Lập kế hoạch – Thực hiện – Kiểm soát Hành động [1].
Tác giả Joseph M. Juran (1904) là một nhà tư vấn về quản lý chất lượng của
thế kỷ 20, người đã làm thay đổi cách thức kinh doanh của nhiều công ty và cách
suy nghĩ của họ về chất lượng và quản lý chất lượng. Ngoài phương pháp thống kê
ông đã bổ sung thêm khía cạnh con người vào quản lý chất lượng. Ông cũng đã áp
dụng Quy tắc Pareto, hay quy luật 80 – 20 vào chất lượng và vạch ra ba nhân tố để
quản lý chất lượng gồm: lập kế hoạch, kiểm soát và cải tiến [1].
Tác giả Armand V. Feigenbaum (1922), người sáng tạo ra thuật ngữ Kiểm
soát Chất lượng Tổng thể - nay được biết đến là Quản lý Chất lượng tổng thể
(TQM). Ông cũng đã góp phần phát triển nó trong hơn 60 năm qua. Kiểm soát chất
lượng toàn diện - nền móng của việc quản lý hiện đại - được áp dụng rộng rãi như
một triết lý hoạt động rõ ràng trong tất cả các ngành kinh tế. Ông viết cuốn sách bán
chạy nhất của mình “Kiểm soát chất lượng tổng thể” cuốn sách mô tả những nguyên
lý về chất lượng tổng thể, đã được dịch ra nhiều ngôn ngữ và là đóng góp vĩ đại
nhất trong sự nghiệp của Feigenbaum [1].


14

Tác giả Philip Crosby (1926 – 2001), tham gia vào lĩnh vực chất lượng từ
năm 1952, đã trở thành bậc thầy trong lĩnh vực quản lý chất lượng và nhấn mạnh
tầm quan trọng của công việc “Thực hiện đúng ngay từ đầu” và trình bày sơ đồ về
quản lý chất lượng trong phương pháp 14 bước của ông. Thành tựu nổi tiếng của
ông là đề xướng ra tiêu chuẩn mô hình hoàn hảo dựa vào khái niệm về hệ thống
không sai lỗi – Zero Defect. Năm năm sau đó, ông đã đưa ra khái niệm tích hợp về
hệ thống này vào bốn khía cạnh của chất lượng được đề cập đến trong tác phẩm
Quality Without Tears [1]. Ông qua đời vào năm 2001 và luôn giữ vững vị trí là nhà
tư tưởng về chất lượng lỗi lạc trên thế giới.
Được biết đến nhiều nhất là tác giả Kaoru Ishikawa (1915-1989) vì tên của

tạo ra một văn hóa chất lượng và trách nhiệm của mỗi thành viên trong một nhà
trường phải cố gắng hết sức mình, đáp ứng tối đa yêu cầu học tập của sinh viên và
nhu cầu cấp bách của xã hội. Mô hình TQM chỉ có thể đạt được khi mọi người có ý
thức nâng cao chất lượng thông qua nhận thức khái niệm và công cụ đo lường, đánh
giá chất lượng.
Một số nhà nghiên cứu và quản lý giáo dục trên thế giới có những nhận định
về việc áp dụng TQM vào giáo dục như sau:
Tác giả Silva Roncelli – Vaupot quan niệm hệ thống quản lý chất lượng giáo
dục là một hệ thống nhằm đảm bảo chất lượng giáo dục thông qua quy trình quản lý
và giám sát việc thực hiện với mục đích hòa nhập quá trình đào tạo với những cơ
chế thích hợp để đảm bảo chất lượng theo từng công đoạn của quá trình đào tạo.
Quá trình này phải có kế hoạch cụ thể, sản phẩm tạo ra phải được thiết kế, phải có
chiến lược cụ thể nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra [70]
Các tác giả như DeCosmo et Al (1991), Edwell(1993), Sherr và Lozier (1991),
Bonser (1992) cho rằng các đơn vị giáo dục có thể chuyển hướng theo TQM giống
như các đơn vị kinh doanh và sự thích nghi của TQM trong giáo dục là do sự thúc
ép về nhu cầu cấp bách trong quản lý chất lượng (DeCosmo et Al, 1991) [70];
Tác giả Crawford và Shutler (1999) đã so sánh lợi ích của việc áp dụng TQM
trong quản lý giáo dục và cho rằng TQM như một mô hình ba chiều bao gồm: Thiết
kế, Quá trình và Đầu ra; bên cạnh đó, Deming viết về những kinh nghiệm về áp
dụng TQM trong QLGD đã minh chứng sự khẳng định của ông rằng TQM có thể
thực hiện trong lĩnh vực giáo dục [70].


16

Với những đóng góp nghiên cứu lớn lao trên, các tác giả và các công trình
nghiên cứu đã đặt nền móng căn bản về lý luận (triết lý, quan điểm, mô hình..) cùng
các công cụ, phương pháp, cơ chế quy trình về chất lượng và quản lý chất lượng
trong lĩnh vực sản xuất - kinh doanh dịch vụ và Giáo dục đào tạo (cũng là một loại