A. MỞ ĐẦU
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI VÀ LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Từ khi Ngành giáo dục bắt đầu ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lí và
đưa môn Tin học vào giảng dạy trong trường học, thì các trường học lần lượt
được nhận máy tính và phòng bộ môn tin học. Một số trường lớn thì tự mua sắm
thiết bị và trang bị thêm máy tính phục vụ cho việc thực hành của học sinh khi
học môn Tin học. Làm sao để học sinh học tốt và hệ thống máy tính đã mua
hoạt động có hiệu quả, ít hư hao nhất đó là vấn đề cần quan tâm của mọi người
nhất là những cán bộ quản lí phòng máy.
Trường THCS Tân Mỹ Chánh nơi tôi giảng dạy cũng không phải là ngoại
lệ, từ những ngày mới bắt đầu giảng dạy bộ môn tin học, quản lí phòng máy và
mạng máy tính trong nhà trường tôi đã gặp nhiều vấn đề khó khăn như: các máy
tính hoạt động không đồng bộ, hư phần mềm và máy tính dễ nhiễm virut ... Vấn
đề đặt ra là làm sao để khi giảng dạy và hướng dẫn học sinh thực hành sinh động
phù hợp với xu thế đổi mới phương pháp dạy học, thực hiện kiểm tra nhanh và
chính xác, giáo viên chấm bài đỡ vất vả hơn và chính xác hơn, quản lí mạng máy
tính hiệu quả, cài đặt đầy đủ, sửa chữa nhanh và chạy ổn định, thu bài thi và bài
kiểm tra thực hành, quản lý giờ học và thực hành sao cho hiệu quả nhất, tránh
học sinh làm việc riêng....
Trong quá trình làm việc, học tập, nghiên cứu và trao đổi với đồng nghiệp
tôi đã đúc kết được một số kinh nghiệm bổ ích cho mình. Tôi đã tổng hợp một
số kinh nghiệm đó trong đề tài “Ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức
kiểm tra và quản lý phòng bộ môn tin học”.
Năm học 2012 tôi đã viết đề tài “Giải pháp quản lý phòng máy” nhưng tôi
thấy nó còn rất sơ sài và thiếu sót rất nhiều vì vậy trong sáng kiến kinh nghiệm
này tôi xin bổ xung hoàn chỉnh phần “Giải pháp quản lý phòng máy”. Ngoài ra
tôi xin đưa thêm vào đề tài này phần sáng kiến “Kiểm tra trắc nghiệm trên
máy bằng Excel” và “Tổ chức quản lý kiểm tra bằng các tập tin Cmd”.

1


tế khi quản lí phòng máy, khi dạy lớp, khi sửa chữa và cài đặt máy tính cho
khách hàng, từ sách vở và nguồn tài liệu phong phú từ Internet, kinh nghiệm của
2


các bạn đồng nghiệp và của bạn bè được chia sẽ trên các diễn đàn công nghệ
thông tin.
5. ĐIỂM MỚI VÀ SÁNG TẠO
Đây là những phương pháp tổ chức, quản lý, dạy và học trong phòng máy
vi tính, đã được áp dụng và rút kinh nghiệm trong quá trình học tập và công tác…
Để phục vụ tốt cho việc kiểm tra trắc nghiệm ở môn tin học hay bất kỳ môn
nào khác trong phòng máy, tôi đã thực hiện kiểm tra bằng Excel thật đơn giản và
hiệu quả mà ai cũng có thể làm được. Ưu điểm là học sinh dễ làm bài mà giáo
viên chấm bài rất nhanh và chính xác.
Việc chuẩn bị kiểm tra, thu bài thực hành cho kỳ kiểm tra thật đơn giản khi
dùng 5 tập tin Cmd (tập tin xoá ổ D, tập tin xoá ổ E, tập tin chép phần chuẩn bị
của giáo viên xuống ổ D của máy con, tập tin chép thư mục Baithi xuống ổ E của
máy con và cuối cùng là tập tin thu bài kiểm tra). Khi chạy mỗi tập tin ta chỉ cần
nhấp đôi chuột vào tập tin đó.
Cùng với chương trình Netop school thì hoạt động dạy học trong phòng
máy sẽ sôi nổi và học sinh tích cực hơn.
Tạo ra phòng máy có các phần mềm đồng bộ giống nhau, hoạt động ổn
định, giúp học sinh không phải gặp khó khăn khi thực hành (ít gặp các trường hợp
bất thường khác với hướng dẫn của giáo viên).
Không tốn tiền mua bản quyền mà vẫn có phòng máy hoạt động tốt hạn chế
virut tấn công vào hệ thống, ít bị lỗi. Nhờ vào công cụ đóng băng Shadow
Defender và tập tin Vb Sript xoá tập tin có đuôi exe và đuôi inf khi máy tính khởi
động. Nó sử dụng rất đơn giản và có rất nhiều tính năng hay.
Tạo ra một phòng máy khi có sự cố thì sửa chữa khắc phục sự cố nhanh
bằng công cụ Onekey ghost, NTSBOOT và Sysprep phục vụ việc tạo bảng ghost

cách kéo chuột cho nhanh).
Tiếp theo là làm công thức cho ô số câu đúng =if(A110=”mật khẩu”,
countif(E9:E104,”Đ”),””). Có nghĩa là khi giáo viên nhập ô A110 đúng mật khẩu
thì máy tính sẽ đếm số ô có chữ “Đ”. (Mật khẩu giáo viên tự chọn đơn giản thôi
ví dụ: số 1 hay số 2..., ô mật khẩu có thể là bất kì ô nào mà tiện cho giáo viên khi
4


chấm bài. Vị trí ô mật khẩu phải để bình thường như các ô trống khác không gây
sự chú ý cho học sinh).
Ô tổng số điểm bằng số câu đúng nhân với số điểm của một câu. Ví dụ ở
đây tôi có 20 câu, vậy mỗi câu là 0.5 điểm và công thức là =C110*0.5

Kết
quả

Bây giờ là chỉ định khoá và ẩn công thức cả bảng tính. Quét khối toàn bảng
tính sau đó vào Format/Cells chọn thẻ Protection rồi
đánh dấu  ở trước Locked và Hidden, nhấp Ok.
Sau đó chỉ định mở khoá và ẩn cho các ô mà
học sinh điền khi làm bài, ô mật khẩu cho giáo viên
5


chấm ta làm như sau: dùng chuột và phím Ctrl quét khối ô họ và tên, lớp, các ô
ghi đáp án và ô mật khẩu của giáo viên sau đó vào Format/Cells chọn thẻ
Protection rồi bỏ dấu  ở trước Locked, nhấp Ok.

6


Tools\ Protection \Protect Sheet chọn như trong bảng và
nhập password cho bảng tính rồi chọn OK. Chưong
trình sẽ khoá định dạng, ẩn công thức... nói chung là
khóa toàn bộ chỉ chừa các ô cho học sinh làm bài. Như
vậy là mình đã hoàn thành phần chuẩn bị đề kiểm tra.

1.3 Hướng dẫn sử dụng:
7


Khi kiểm tra giáo viên chép tập tin đề này xuống máy con. Học sinh làm bài
xong thì thu bài về máy giáo viên để chấm và lưu lại.
Học sinh phải chép nó vào thư mục baithi trong ổ E rồi đổi tên tập tin này lại
theo qui tắc “HoVaTenLop.xls” (VD:NguyenQuocPhong81.xls) và ghi họ tên lớp
vào 2 ô bên trên, rồi làm bài.

HS nhập:
họ tên, lớp

HS chọn:
đáp án đúng

Vị trí nhập mật khẩu
của giáo viên

Khi chấm bài giáo viên chỉ việc mở bài kiểm của học sinh ra và nhập mật
khẩu của công thức vào đúng ô mật khẩu là hiện điểm ra ngay. Chúng ta chỉ tốn
khoảng 5 đến mười phút để chấm bài của một lớp thay vì phải tốn vài chục phút
khi chấm bằng tay mà đếm tới đếm lui một hồi sẽ rất dễ bị lộn.


giáo viên chuẩn bị phục vụ cho bài kiểm tra
xuống ổ D của máy con ta làm như hình bên.

9


Chú ý: Tất cả những gì cần chép xuống ổ D của máy con giáo viên nên tập hợp
nó vào một thư mục để chép cho gọn. Ở đây tôi làm là thư mục: D:\cbt\cbi.
- Viết lệnh trong tập tin chép thư mục
baithi xuống ổ E của máy con :
Khi thu bài bằng cách gom tất cả các dữ
liệu trong ổ E như một số nơi thường làm
tôi thấy rằng nó hay bị rắc rối với thư mục
“System Volume Information”,
“System~1” và “Recycler”. Mục đích của
thư mục Baithi mà tôi làm là phục vụ công tác thu bài nhanh, không gặp rắc rối
với các thư mục trên. Nếu giáo viên cho học sinh tự tạo thư mục E:\baithi thì vẫn
được nhưng không chính xác vì sẽ có một số học sinh tạo không đúng (thường
gặp là có dấu tiếng việt hoặc có khoảng trắng khi đó giáo viên sẽ không thu bài
được). Thư mục baithi là thư mục trống hay có file dữ liệu chuẩn bị của giáo viên
cũng được.
- Tập tin thu bài được giáo viên chạy khi hết
giờ làm bài. Khi làm bài học sinh phải tạo thư
mục tên+lớp hay thư mục số báo danh của mình
trong thư mục baithi và làm bài của mình trong
đó. Khi chạy tập tin này chương trình sẽ tạo
trong ổ D của máy giáo viên một thư mục thubai
và sau đó nó tự chép hết tất cả những gì có trong
thư mục baithi của học sinh về thư mục thubai.


nên dùng phần mềm ẩn để học sinh không thấy ổ đĩa này).
- Còn lại bao nhiêu dung lượng thì chia làm 2 đĩa D:\ và E:\ (đĩa D lưu dữ
liệu của giáo viên, đĩa E lưu dữ liệu của học sinh).
Lúc này dùng hệ thống mạng hoặc USB chép bảng ghost vừa tạo ở trên
qua ổ đĩa F của các máy con.
Bước 4: Bung file ghost vừa tạo vào ổ C của các máy con.
Bước 5: Hoàn chỉnh phần mềm ở máy con.
Đặt lại địa chỉ IP và tên cho máy con theo thứ tự quy định của người quản lý.
Cuối cùng là chạy Shadow Defender đóng băng ổ đĩa C:\
11


Bước 6: Hoàn chỉnh phần mềm của máy giáo viên.
Ở máy giáo viên bây giờ gở bỏ phần Student của Net opshool và cài thêm
phần Teacher của Netop Shool. Sau đó cài thêm các phần mềm thường dùng của
giáo viên, sau cùng là tạo bảng ghost của máy giáo viên để dự phòng.
2. Hướng dẫn sử dụng các phần mềm cho phòng máy
Tôi nghĩ cán bộ quản lý phòng máy là người có chuyên môn về tin học ít
nhất cũng là bằng B. Nên khi trình bày phần này tôi xin phép nói sơ lượt một số
vấn đề cơ bản và phần nào đặc biệt thì tôi sẽ trình bài kỹ hơn, phần chi tiết hơn
quí thầy cô có thể tham khảo trên internet hoặc liên hệ với tôi.
2.1 Chống virut bằng VB Script:
Một máy tính không virut là đều mà ai cũng mơ ước và đây là một trong
những giải pháp phục vụ cho vấn đề đó. Viết chương trình Vb Script xoá file
“.exe” và “.inf” trong đĩa D, E và F không khó nhưng hiệu quả lại rất lớn. Đặc
biệt là không tốn tiền mua bản quyền diệt virut.
Chương trình được viết như sau:

Lưu vào trong ổ C với tên tuỳ ý và có đuôi là “vbs”. Sau đó kéo và thả tập
tin đó vào Start/Programs/Startup. Như vậy mỗi khi máy tính khởi động lên là

Để mở băng thì chọn Mode setting sau đó chọn ổ đĩa cần mở và chọn Exit
Shadow Mode đến đây bạn có quyền chọn chế độ mở băng mà vẫn lưu giữ luôn
cái phần mới cài đặt hoặc không lưu phần mới cài…
13


2.3 Ẩn ổ đĩa:
Có nhiều cách làm ở đây tôi xin dùng Tweak UI for Windows XP
Khi cài đặt vào máy nó sẽ có thêm một cái icon Tweak UI trong cửa sổ
Control Panel.

Nhấp đôi chuột vào đó, bạn sẽ mở ra màn hình
Tweak UI với 13 thẻ quản lý đối tượng của nó (gồm:
Mouse,

General,

Explorer,

IE4,

Desktop,

My

Computer, Control Panel, Network, New, Add/Remove,
Boot, Repair và Paranoia). Bạn có thể tùy ý chọn hay
tạm bỏ bằng cách đánh dấu kiểm hay xóa dấu kiểm
trước chức năng mà bạn chọn.
Để ẩn/hiện ổ đĩa nào thì ta vào thẻ My Computer và chọn/bỏ ổ đĩa đó.


Chúng ta khai báo Workgroup tất cả các máy trong phòng cùng một Workgroup,
kết nối qua giao thức TCP/IP.
* Lưu ý: Ở phần này tôi nghĩ là nhiều người biết nên nói sơ vậy thôi còn cụ thể
thì còn tuỳ vào phiên bản nào. Nhưng nói chung thì công việc phải theo tiến trình
như sau:
-

Cài đặt NetOp Student cho máy con và cấu hình cho máy con trước khi

ghost máy con.
-

Sau khi bung ghost tất cả các máy con chạy ổn rồi bạn mới cài đặt

NetOp Teacher cho máy chủ và cấu hình máy chủ. Máy chủ sẽ tự nhận máy con.
2.4.3 Sử dụng phần mềm
Phần này rất dài mà trên mạng có nhiều tài liệu nên tôi không đưa vào trong
đề tài này.

15


2.5 Chương trình Ghost :
Khi cài các phần mềm phục vụ cho công tác giảng dạy và quản lý nếu ta đi
cài cho từng máy thì rất lâu và không đồng bộ. Giải pháp đặt ra là dùng chương
trình “ghost”.
Nếu các máy có cấu hình giống nhau thì ta ghost bình thường. Còn nếu
các máy khác loại có cấu hình khác nhau thì ta phải thực hiện ghost đa cấu hình.
Sau khi đã cài đặt đầy đủ các phần mềm theo yêu cầu thì bắt đầu ghost. Để

Tới đây thì bạn sử dụng giống như Hiren boot mà không cần đưa đĩa CD vào.

17


2.5.3 Ghost đa cấu hình:
Khi máy tính trong phòng máy không đồng bộ thì ta phải dùng ghost đa
cấu hình. Việc này có nhiều cách làm nhưng ở đây tôi dùng Sysprep. Khi tháo

nén nó vào ổ C ta có hình sau:
Chạy tập tin

SPAT6.0.9.9_gostep.info

.exe nó hiện lên bảng sau

Ở thẻ này ta chọn select all, chương trình sẽ gở bỏ hết các driver hiện có.

Ở thẻ này chú ý chỉ file chạy tự nhận driver
18


Ở thẻ này là chỉ thư mục driver sẽ bị xoá sau khi máy khởi động và việc
nhận driver đã hoàn tất.

Bạn có thể chọn thêm một số tác dụng nữa ở đây.

19



viên ngồi ở máy chủ cũng có thể quan sát được cả lớp có thực hành theo yêu cầu
của giáo viên hay không. Việc chuẩn bị bài thực hành hay thu bài kiểm tra của
học sinh cũng dễ dàng khi dùng phần mềm này.
Không tốn tiền mua bản quyền diệt virut mà máy tính vẫn không có virut
khi kết hợp chương trình đóng băng ở ổ C và thủ thuật Vbsript xoá tập tin có
đuôi exe và inf ở các ổ đĩa còn lại. Đây là cách làm hiệu quả mà tôi rất tâm đắc.
Việc cài đặt máy con chỉ tiến hành một lần sau đó Ghost lại, khi có sự cố
chỉ cần bung file Ghost là xong. Hiện tại phòng máy của nhiều trường không còn
nguyên vẹn như lúc mới mà đã sửa chữa và thay thế khá nhiều làm cho hệ thống
máy tính không còn đồng bộ nên việc dùng cách ghost đa cấu hình là tốt nhất.
Với hai phần mềm Ghost và đóng băng có thể giúp sức rất nhiều cho
người quản lí phòng máy đỡ vất vả khi mà học sinh ở trung học cơ sở rất hay tìm
hiểu, nghiên cứu và phá hư hệ điều hành.

21


Không một giáo viên quản lí phòng máy nào muốn mình lúc nào cũng
phải cực khổ với mấy cái máy và học sinh thực hành trên những máy dễ bị treo,
thiếu phần mềm và mở đâu cũng thấy virut... Cho nên người quản lí phải tìm
cách nào ít tốn công sức và thời gian nhất mà công việc quản lí vẫn đạt hiệu quả.
Sau một quá trình thực hiện giải pháp trên tôi thấy nó đã đáp ứng được
các yêu cầu trên. Khi sử dụng những giải pháp này tôi đã quản lí hệ thống máy
tính của trường và phòng máy rất nhẹ nhàng và hiệu quả, rất ít khi phải cài đặt
lại máy, mà càng ít cài đặt lại thì máy càng ít hư ổ cứng. Cụ thể là phòng máy
của trường tôi có 23 cái từ năm 2007 đến nay chỉ bị hư 2 Main board, 4 màn
hình, 4 chuột, 3 bàn phím (do học sinh sử dụng mạnh tay).
Ngoài ra khi hệ thống máy tính chạy tốt thì tôi có thời gian để học tập
nâng cao trình độ, nâng cao chuyên môn của mình và giúp đỡ đồng nghiệp trong
chuyên môn tin học của mình. Có thời gian để bồi học sinh thi tin học trẻ, thi giải

Với thời gian quản lý phòng máy và nội dung nghiên cứu còn hạn chế
nhưng tôi cũng đã cố gắng tìm ra những giải pháp tối ưu nhất để việc quản lí
phòng máy của trường đạt hiệu quả. Mặc dù đã cố gắng rất nhiều nhưng không
thể không có những thiếu sót, kính mong quí đồng nghiệp tham gia chỉnh sửa để
đề tài này ngày càng hoàn thiện và hữu ích hơn.
Tân Mỹ Chánh, ngày 04 tháng 3 năm 2013
Người viết

Nguyễn Quốc Phong

23