IăH CăQU CăGIAăHÀăN I
TR

NGă

IăH CăKINHăT

HOÀNGăTU NăANH

N NGăL CăC NHăTRANHăC AăNGÂNăHÀNGă
TMCPăQU CăT ăVI TăNAMăTRONGă I U
KI NăH IăNH PăKINHăT ăQU CăT

Ng

iăh

ngăd n:ăPGS.TSăTr nhăTh ăHoaăMai

HƠăN i,ă2007
1


L IăNịIă

U

S ăc năthi tănghiênăc uăc aăđ ătƠi

1.



c th c hi n v i quy

mô và m c đ ngày càng cao.
V i đ c đi m là n n kinh t đi sau, có đi m xu t phát th p nên h i nh p
kinh t c a Vi t nam là m t quá trình m i m và khó kh n.

t ng b

c h i nh p

theo xu th kinh t qu c t , nhi m v c a chúng ta là xác đ nh đúng v th c a
mình nh m đ ra nh ng chính sách h i nh p thích h p và gi m thi u nh ng
th

ng t n có th x y ra đ i v i n n kinh t trong quá trình h i nh p kinh t qu c

t .
Ti n t - Ngân hàng là m t l nh v c h t s c nh y c m đ i v i n n kinh t
qu c dân. V i t cách là nh ng doanh nghi p “đ c bi t”, ho t đ ng c a h th ng
NHTM liên quan đ n t t c các ch th trong n n kinh t . Vì v y, m t h th ng
ngân hàng ho t đ ng hi u qu s th c hi n t t vai trò trung gian tài chính trong
vi c d n v n t n i có ngu n v n nhàn r i đ n nh ng n i có nhu c u v v n và
c ng không th có m t n n kinh t m nh v i m t h th ng NHTM y u kém và
ng

c l i.

2


ng trong ho t đ ng ngân hàng là đi u ki n đ hình thành nh ng ngân hàng có

quy mô l n, tài chính lành m nh và kinh doanh có hi u qu . Các ngân hàng kinh
doanh y u kém s b đào th i ho c ph i v
n ng c nh tranh c a ngân hàng s đ
các đ i tác trong và ngoài n
ph m và khai thác th tr
D

n lên n u mu n t n t i. Do v y, kh

c nâng cao b i c h i liên k t, h p tác v i

c trong vi c chuy n giao công ngh , phát tri n s n

ng.

i s tác đ ng c a h i nh p kinh t qu c t trong l nh v c ngân hàng, các

d ch v ngân hàng phát tri n r t nhanh và có ch t l
v ngân hàng có hàm l
đ

c nâng lên, ít nh t là

ng h n, đ c bi t là các d ch

ng công ngh cao. Qua đó, uy tín và v th c a NHTM s
th tr


ng

ó s là m t thách th c l n đ i v i h th ng NHTM Vi t nam,

đ c bi t là h th ng Ngân hàng TMCP.
Trong khi đó, các ngân hàng TMCP trong n

c chi m t tr ng r t nh (tính

đ n tháng 06/2006 thì Vi t nam có 37 ngân hàng TMCP và chi m kho ng 20% th
3


ph n NHTM trong n

c) và h u h t n m

m c đ th p v công ngh , quy mô

v n nh , trình đ qu n lý r i ro còn nhi u h n ch , các s n ph m d ch v còn đ n
đi u, ch t l

ng ch a cao và còn n ng v d ch v ngân hàng truy n th ng. Huy

đ ng v n ch y u d

i d ng ti n g i(chi m 94% t ng ngu n v n huy đ ng) và

c p tín d ng là ho t đ ng ch y u(chi m trên 80% t ng thu nh p).
Tr


chí Ngân hàng s 5 tháng 03 n m 2006: “ M t s gi i pháp nâng cao n ng l c
c nh tranh c a h th ng NHTM c ph n Vi t Nam” đã khái quát quá trình
ho t đ ng c a h th ng NHTM c ph n Vi t nam trong th i gian qua, đánh
giá nh ng t n t i c a h th ng NHTM c ph n Vi t Nam và đ a ra m t s
gi i pháp nâng cao NLCT c a các NHTM c ph n.
-

ng Công Hoàn_Lu n án Th c s “Nâng cao kh n ng c nh tranh c a các
NHTM Vi t Nam trong ti n trình h i nh p kinh t qu c t ”_

i h c Qu c

gia Hà n i, n m 2004. Công trình này đã phân tích th c tr ng kh n ng
c nh tranh c a h th ng NHTM Vi t Nam, t đó đ a ra nh ng gi i pháp gi i
4


pháp nâng cao kh n ng c nh tranh c a h th ng NHTM Vi t Nam trong ti n
trình h i nh p kinh t qu c t .
-

Lê

ình H c_Lu n án Ti n s Kinh t “ Gi i pháp nâng cao NLCT c a các

NHTM Vi t Nam trong đi u ki n h i nh p kinh t qu c t “_ H Kinh t H
Chí Minh n m 2005. Công trình nghiên c u này đã nghiên c u ho t đ ng
c a NHTM trong đi u ki n n n kinh t th tr



M căđíchăvƠănhi măv ănghiênăc u

3.1

M căđíchănghiênăc u
Kh o c u th c t ho t đ ng c a Ngân hàng TMCP Qu c t Vi t Nam, đ a

ra nh ng đánh giá v NLCT c a Ngân hàng. T đó, đ xu t m t s gi i pháp
nh m nâng cao NLCT c a Ngân hàng TMCP Qu c t Vi t Nam trong đi u ki n
h i nh p kinh t qu c t .
3.2

Nhi măv ănghiênăc u
5


-

H th ng hoá nh ng lý lu n v các y u t
NHTM trong c ch th tr

-

nh h

ng đ n NLCT c a các

ng.


Ph măviănghiênăc u
V không gian:
÷

Lu n v n t p trung vào nghiên c u NLCT c a h th ng NHTM Vi t
Nam và đ ng th i lu n v n c ng kh o sát m t s khía c nh v n ng l c
c nh tranh c a m t s chi nhánh ngân hàng n

÷

T p trung đi sâu vào nhóm nhân t

nh h

c ngoài.
ng đ n NLCT và đ a ra

nh ng gi i pháp nâng cao NLCT c a Ngân hàng TMCP Qu c t Vi t
Nam trong đi u ki n h i nh p kinh t qu c t .
-

V th i gian: Phân tích đánh giá th c tr ng v NLCT c a h th ng Ngân
hàng Th

ng m i Vi t Nam và Ngân hàng TMCP Qu c t Vi t Nam t n m

2003 đ n nay.
5.

Ph


ánh giá đi m m nh, đi m y u c ng nh c h i và thách th c c a Ngân hàng
TMCP Qu c T Vi t Nam

-

xu t các gi i pháp kh c ph c nh ng đi m y u, đi m h n ch đ nâng cao
NLCT c a Ngân hàng TMCP Qu c T Vi t Nam và đ a Ngân hàng TMCP
Qu c T Vi t Nam v

t qua nh ng thách th c t t h u khi Vi t nam ra nh p

WTO.
7.

K tăc uăc aălu năv n
Ngoài ph n m đ u và k t lu n, lu n v n đ

Ch

c trình bày theo 3 ch

ng:

ng 1:

M t s v n đ lý lu n và th c ti n v n ng l c c nh tranh c a Ngân hàng
Th

ng m i.

Kháiăni măNHTM

NGăM I

NHTM là m t lo i hình t ch c có vai trò quan tr ng đ i v i n n kinh t
nói chung và đ i v i c ng đ ng đ a ph
Theo pháp lu t n

ng nói riêng. V y NHTM là gì?

c M , b t k m t t ch c nào cung c p tài kho n ti n

g i cho phép khách hàng rút ti n theo yêu c u và cho vay đ i v i các t ch c kinh
doanh hay cho vay th

ng m i s đ

c xem là m t NHTM.

M t cách ti p c n khác c a Peter S.Rose cho th y: NHTM là lo i hình t
ch c tài chính cung c p m t danh m c các d ch v tài chính đa d ng nh t - đ c
bi t là tín d ng, ti t ki m và d ch v thanh toán và th c hi n nhi u ch c n ng tài
chính nh t so v i b t k m t t ch c kinh doanh nào trong n n kinh t .
Theo quan đi m c a các nhà kinh t Vi t Nam: NHTM là m t t ch c mà
ho t đ ng ch y u và th

ng xuyên là nh n ti n g i, trên nguyên t c hoàn tr , ti n

hành cho vay, chi t kh u và làm các ph
th y, ho t đ ng c a các NHTM



1.1.2

Cácăs năph măcungă ngăc aăNHTM
Hi n nay

n

c ta , ch a có s th ng nh t v danh m c các ch tiêu v d ch

v ngân hàng và c ng ch a có công trình nghiên c u đi u tra th ng kê v d ch v
ngân hàng. Theo m t s tác gi , d ch v ngân hàng c n đ

c hi u theo hai khía

c nh: ngh a r ng và ngh a h p. Theo ngh a r ng, toàn b ho t đ ng ti n t , tín
d ng, thanh toán, ngo i h i…c a h th ng ngân hàng đ u là ho t đ ng cung ng
d ch v cho n n kinh t . Quan ni m này phù h p v i phân ngành d ch v ngân
hàng trong d ch v tài chính c a WTO và c a Hi p đ nh Th
Hoa K , c ng nh nhi u n

ng m i Vi t Nam –

c phát tri n. Còn theo ngh a h p, d ch v ngân hàng

ch bao g m các ho t đ ng ch c n ng c a đ nh ch tài chính trung gian huy đ ng
v n và cho vay.
n


khác nhau và c g ng đáp ng m t cách t t nh t nh m đem l i s th a mãn cho
khách hàng.
-

B o qu n v t có giá: Các ngân hàng th c hi n vi c l u gi vàng và các v t

có giá khác cho khách hàng trong kho b o qu n. Ngân hàng gi vàng và giao cho
khách t biên nh n (gi y ch ng nh n do ngân hàng phát hành). Do kh n ng chi
tr b t c lúc nào cho gi y ch ng nh n nên gi y ch ng nh n đã đ
9

c s d ng nh


ti n – dùng đ thanh toán các kho n n trong ph m vi nh h
phát hành. L i ích c a vi c s d ng ph

ng c a ngân hàng

ng ti n thanh toán b ng gi y thay cho

b ng kim lo i đã khuy n khích khách hàng g i ti n vào ngân hàng đ đ i l y gi y
ch ng nh n c a ngân hàng.
Ngày nay, v t có giá đ
ng

ó là hình th c đ u tiên c a gi y b c ngân hàng.

c tách kh i ti n g i và khách hàng ph i tr phí b o qu n.


hàng l n nh t th c hi n b i vì nh ng giao d ch nh v y có đ r i ro cao, đ ng th i
yêu c u ph i có trình đ chuyên môn cao.
-

Chi t kh u th

ng phi u: Ngay

th i k đ u các ngân hàng đã chi t kh u

th

ng phi u mà th c t là cho vay đ i v i các doanh nhân đ a ph

ng, nh ng

ng

i bán các kho n n (kho n ph i thu) c a các khách hàng cho ngân hàng đ

l y ti n m t.
- Cho vay và đ u t :
 Cho vay kinh doanh: Các NHTM cho các doanh nghi p vay v n ng n h n
và trung dài h n đ b sung v n kinh doanh. Các kho n vay ng n h n
th

ng có m c đích b sung v n l u đ ng v i các hình th c nh th u chi,

cho vay tr c ti p t ng l n và cho vay luân chuy n; trong khi các kho n vay
trung dài h n th


ng cao ngân hàng có th đi u ch nh m c r i ro tín d ng t ng

th trong danh m c tài s n.
Hi n nay, các ngân hàng đ u t vào nhi u lo i ch ng khoán khác nhau bao
g m các công c ng n h n trên th tr

ng ti n t nh tín phi u kho b c, ch ng

khoán c a các c quan Chính ph , ch ng ch ti n g i ng n h n... và các công c
trên th tr
ph

ng v n ph bi n là trái phi u kho b c, trái phi u c a Chính quy n đ a

ng, ch ng khoán đ

c b o lãnh b ng các kho n cho vay mua nhà và trái

phi u Công ty.
-

Cung c p các d ch v u thác: Th c hi n ho t đ ng này t c là ngân hàng

qu n lý tài s n và qu n lý ho t đông tài chính cho cá nhân và doanh nghi p
th

ng m i. Theo đó ngân hàng s thu phí trên c s giá tr tài s n hay quy mô

v n mà h qu n lý. H u h t các ngân hàng đ u cung c p c hai lo i: d ch v u



K TăLU N
H i nh p kinh t qu c t là xu th t t y u và không th đ o ng

c. Ti n

trình đó đang t o áp l c l n lên ho t đ ng c a toàn b h th ng ngân hàng Vi t
nam nói chung và h th ng ngân hàng TMCP nói riêng. C h i c ng nhi u nh ng
khó kh n, thách th c c ng l n, trong cu c c nh tranh kh c li t y, ngân hàng
Qu c T c ng không th “ch m ch ” đ ng ngoài cu c.
M c dù đã có nh ng chính sách thúc đ y n ng l c c nh tranh trong th i
gian qua, nh ng qua phân tích cho th y n ng l c c nh tranh c a Ngân hàng Qu c
T v n còn nhi u h n ch so v i m t s NHTM Nhà n
trong n

c và các chi nhánh ngân hàng n

c, ngân hàng TMCP

c ngoài t i Vi t Nam.

nâng cao

nâng l c c nh tranh cho Ngân hàng Qu c T thì đòi h i phái có nh ng gi i pháp
đ ng b t c phía Chính ph , Ngân hàng Nhà n

c, đ c bi t là nh ng gi i pháp

t chính Ngân hàng Qu c T .