A / ĐẶT VẤN ĐỀ
Mĩ thuật là loại hình nghệ thuật tạo nên các tác phẩm trên mặt phẳng,
bằng đường nét, hình mảng, màu sắc, đậm nhạt. Là môn học có vai trò quan
trọng trong chương trình giáo dục tiểu học. Qua môn học giáo dục thẩm mĩ cho
học sinh, giúp các em biết cách cảm thụ cái đẹp,từ đó biết cách rèn luyện đôi
bàn tay, trí óc của mình để tạo ra cái đẹp qua việc phát huy óc sáng tạo, tính độc
lập của mình. Môn mĩ thuật đã góp phần cùng với các môn học khác giáo dục
học sinh phát triển toàn diện về Đức - Trí - Thể - Mỹ.
Từ thực tế chúng ta nhận thấy học sinh tiểu học rất ham thích học vẽ. Các
em biết vẽ trước khi biết viết. Nếu như chúng ta xây dựng cho các em có ý thức
học tập tốt, tạo ra không khí thoải mái “học mà vui- vui mà học ” thì sẽ đạt được
hiệu quả cao nhất.
Mĩ thuật là môn học mang tính thực hành, sáng tạo. Giáo viên cần vận
dụng linh hoạt các phương pháp dạy - học để phát huy tối đa tính tích cực của
học sinh trong học tập. Mặt khác tùy theo từng trình độ nhận thức và năng khiếu
của từng em, từng độ tuổi khác nhau mà giáo viên biết quá trình nhận thức diễn
ra ở từng em. Vậy không thể tác động đến quá trình nhận thức của các cá nhân
bằng một biện pháp giống nhau. Nên tổ chức cho học sinh các hoạt động theo
nhóm, cá nhân, tạo tình huống học tập, gợi mở cho học sinh suy nghĩ, tìm cách
thể hiện theo cảm nhận riêng của mình, tránh rập khuôn, gò ép. Có học sinh ta
phải tác động từ từ, có học sinh phải vừa trực tiếp và vừa gián tiếp ở nhiều phía
mới nắm bắt được. Có học sinh chỉ cần tác động ít lâu đã nắm bắt ngay được nội
dung bài học. Nếu như giáo viên không gợi mở tạo hứng thú thì học sinh không
có sự ham thích tìm tòi trong học tập.
Qua thực tế giảng dạy của bản thân cùng với quá trình tích lũy được kinh
nghiệm từ các bạn đồng nghiệp, đặc biệt là việc từng bước đổi mới phương pháp
dạy học, tôi luôn đặt cho mình mục tiêu là: “Phải làm gì để đổi mới nhằm nâng
cao chất lượng bài dạy của mình” và để các em học sinh cảm nhận một cách sâu
sắc về vẻ đẹp của con người, thiên nhiên xung quanh mình qua đó phát huy
được trí tưởng tượng và óc sáng tạo, hình thành thị hiếu thẩm mỹ, hoàn thiện
nhân cách thông qua nội dung các bài học mĩ thuật.

cho phù hợp .
c)Vẽ hình
Hình vẽ trong các mảng phải khác nhau về tỉ lệ, hình dáng, phải có trong
có ngoài, có đậm có nhạt hình vẽ phải tiêu biểu, cần loại bỏ những hình chi
tiết không cần thiết
d)Vẽ màu
Màu trong tranh không phụ thuộc vào chủ đề cảm xúc của học sinh
không nên dập khuụn nh thực tế ngoài đời. Giáo viên cần hớng dẫn cho học sinh
vẽ màu trong tranh phải có độ hài hoà , uyển chuyển, có đậm có nhạt, có mảng
to mảng nhỏ.
Đề tài vẽ tranh rất sinh động, có khi rất cụ thể nh: Vẽ về trờng học, vẽ về
chân dung ngời thân, vẽ về con vật yêu thích , đôi khi cũng rất tr u tợng,
mông lung nh : vẽ ớc mơ của em. Trong mỗi đề tài lớn có rất nhiều đề tài nhỏ
hay còn gọi là mảng, góc độ , khía cạnh , giáo viên cần chú ý khai thác
2


tìm ra nhng nét đặc trng của từng loại. Ví dụ nh: vẽ tranh phong cảnh học
sinh có thể vẽ nhiều tranh khác nhau, nh:
- Phong cảnh nông thôn
- Phong cảnh biển
- Phong cảnh trung du , vùng núi
- Phong cảnh thành phố
3. Các phơng pháp dạy học vẽ tranh
a/ Phng phỏp quan sỏt:
Phng phỏp quan sỏt c th hin qua cỏch giỏo viờn hng dn cho hc
sinh cỏch nhỡn, cỏch ngm i tng vi mc ớch nht nh cú nhng nhn
xột, ỏnh giỏ chớnh xỏc v i tng tp cho cỏc em thúi quen quan sỏt lm
giu vn biu tng, kinh nghim sng ca cỏc em, ú l tin ca tranh
ti, tranh t do c phong phỳ a dng v sinh ng t nhng yờu cu thng

dng v th hin bng k nng ca mỡnh qua bc thc hnh. Nu nm lý thuyt
m khụng thc hnh thỡ khụng bit kt qu ca mỡnh t c ti õu. Nhm
cỏc em thc hin ht kh nng tỡnh cm ca mỡnh vo bc v c sinh ng v
sỏng to hn.
Phng phỏp ny u c ỏp dng vo trong mi tit hc (tr xem tranh)
t v theo mu n v tranh hoc v trang trớ, thỡ phng phỏp thc hnh c
ỏp dng ch yu. ú l thụng tin hai chiu m ta cú th núi l thụng tin ngc vỡ
nú giỳp cho ngi hc th hin ti nng v s tip thu ca mỡnh trong quỏ trỡnh
hc. Ngi dy cng t ú m rỳt kinh nghim v bi dy cú hiu qu hn qua
quỏ trỡnh ỏnh giỏ chm bi ca cỏc em.
e/ Phng phỏp tho luận nhúm:
Phng phỏp ny rt ti u m lõu nay trong nh trng ch chỳ trng
trong cỏc mụn t nhiờn xó hi, sc kho, o c
Mụn M thut hng cho hc sinh tho lun nhúm thỡ cú rt nhiu iu thỳ
v, bt ng s em n cho cỏc bn. Cú th cho cỏc em t chc nhúm 3, nhúm
5,7theo s hng dn ca giỏo viờn, phn ch o tỡm hiu s l hc sinh
nhn xột ch khụng phi i din nhúm m l tr li cỏ nhõn. Cỏc em s hc tp
ln nhau trong lỳc tho lun, nờn s nhn xột ca cỏc em s cú nhiu iu bt
ng. V chớnh s bt ng y l s sỏng to ca cỏc em. Phng phỏp ny thng
s dng nhn xột phỏc tho, chn ho tit, c lng vo sỏng ti m nht.
II. THựC TRạNG của vấn đề
1. Thực trạng chung

-Trờng tiểu học Phú Nhuận có bề dày thành thích dạy và học , luôn đợc các
cấp lãnh đạo cũng nh nhân dân địa phơng quan tâm, tin tởng. Song bên cạnh đó
còn nhiều vấn đề bất cập nh:
- Hin nay mụn M thut trong cỏc trng ch dy mt tit trờn tun ú l
phn thi gian quỏ ớt khụng cho cỏc em tỡm tũi tip thu v phỏt huy c kh
nng sỏng to ca mỡnh. Cỏc em khụng nm k v cha phõn bit th no l
Tranh ti, Thng thc M thut hoc V trang trớ. Cỏc em cũn l lm vi cỏc


Lỗi về màu sắc

5A
5C
4A

33
24
26

22
12
16

7
5
8

5. nguyên nhân thực trạng:
Từ bảng kết quả khảo sát trên tôi thấy:
- Hc sinh cha vn dng tt k nng thc hnh ca mỡnh, khụng cú ý
tng c th, lung tỳng trong bi v, thiu s t tin khi lm bi, khụng mnh dn
th hin nột v trờn giy.
- Cha i mi trong phng phỏp hc ca bn thõn, cú quan nim v bi
theo kiu sao chộp, copy trong ti liu cú sn,
5


- Vn gi li v rt hn nhiờn ca la tui nh, ngh cỏi gỡ l v ra ch

2. Biên pháp
Qua thực tiễn giảng dạy, đồng thời dựa vào những lí luận đã đợc học tập
nghiên cứu cùng với kinh nghiệm của bản thân và đồng nghiệp. Tôi ó cú nhng
bin phỏp c th nh sau:
* Mun to c hng thỳ cho cỏc em trong tit hc, thy cụ giỏo phi
gi vai trũ ch o trong vic t chc iu khin mi hot ng núi chung cng
nh hot ng nhn thc riờng ca hc sinh. Giỏo viờn úng vai trũ l ngi
6


hướng dẫn, người huấn luyện, người tư vấn và bạn cùng học, tạo cơ hội để học
sinh phát huy hết khả năng học tập sáng tạo của mình .
* Bên cạnh đó: Mỗi khi đến trường, đến lớp tôi luôn tạo cho mình một
tâm thế vững vàng, bình tĩnh tự tin. Muốn vậy tôi phải tập cho mình một tác
phong nhanh nhẹn, giọng nói truyền cảm. Bước lên bục giảng tôi phải là một
người hoàn toàn mới, đầy nhiệt huyết với nhiệm vụ cao cả là đưa các em bước
vào một thế giới nghệ thuật của trí tưởng tượng, tính sáng tạo, thế giới của cái
đẹp và tìm hiểu nó thông qua các bài học vẽ tranh đề tài. Như vậy trong suốt giờ
dạy mỹ thuật cả thầy và trò đều trở thành những nghệ sĩ trên bục giảng và ở trên
lớp.
* Cũng như các đồng nghiệp khác trước giờ lên lớp bao giờ tôi cũng
chuẩn bị nghiên cứu kỹ giáo án, tìm ra những phương pháp phù hợp cho từng
bài dạy và từng khối lớp khác nhau. Liên hệ ra một số môn học khác để bài dạy
được phong phú như môn: Hát nhạc, Tiếng việt …
* Trong khi dạy giáo viên không nên phụ thuộc vào SGK mà bám sát
vào mục tiêu của bài học. Bên cạnh việc chuẩn bị giáo án tốt, tôi còn tự làm, sưu
tầm tài liệu, vẽ tranh phục vụ cho bài dạy của mình .
* Từ đó tôi rút ra kinh nghiệm: Muốn có được một giờ dạy vẽ tranh đề tài
tốt thì người thầy có một vai trò vô cùng quan trọng, nhất là việc tạo ra sự thích
thú, tạo ra được khí thế trong tiết học và có được một tiết học đạt hiệu quả cao

những phương pháp riêng biệt. Tiết học có thành công hay không là phần lớn ở
người thầy, cô và muốn làm được điều này tôi cần phải nắm vững và thực hiện
thật tốt các bước, thao tác, kỹ năng của bộ môn.
2.T¹o t×nh huèng mới khi vµo phần giíi thiÖu bµi
Đối với từng khối lớp khác nhau tôi chọn cách vào bài phù hợp có thể
dùng những bài hát, trò chơi, những hình ảnh liên quan đến đến bài học.
VD: Khi dạy bài “Đề tài an toàn giao thông” cho học sinh lớp 5, tôi cho
các em quan sát các đoạn băng về những hình ảnh giao thông.
Khi các em quan sát xong tôi đặt câu hỏi:
Hỏi: Các em có suy nghĩ gì khi nhìn thấy những hình ảnh này?
(Nếu chúng ta không chấp hành đúng luật giao thông thì sẽ gây ra những
vụ tai nạn thương tâm).
Hỏi: Vậy chúng ta phải làm gì để hạn chế tai nạn giao thông?
(Hiểu luật và chấp hành đúng luật giao thông. Tuyên truyền cho mọi
người cùng thực hiện).
Hỏi: Các em tuyên truyền bằng những hình thức nào?
(Tuyên truyền bằng bài viết, hành động, bằng vẽ tranh)
VD: Khi dạy bài vẽ tranh: đề tài các con vật quen thuộc
8


Tôi cho một học sinh lên bảng và làm các động tác về các con vật mà các
em biết
Học sinh quan sát và nêu tên các con vật đó, tác dụng của con vật
Như vậy việc giới thiệu đối với một bài mới rất cần thiết và càng cần thiết
hơn nếu người giáo viên tìm được cách giới thiệu tạo được sự kích thích, hứng
thú đối với học sinh. Vậy để làm thế nào để có được cách vào bài như thế?
Theo tôi: Để làm được điều này người thầy trước hết phải tìm hiểu kỹ bài
dạy, bám sát vào mục tiêu của bài học để xem xét, tìm ra cách lạ hay tạo ấn
tượng và cụ thể hơn là cách chọn những hình ảnh phù hợp liên quan đến bài học.

(Hs nêu nhận xét về màu sắc bức tranh,giáo viên chốt: bức tranh vẽ màu hình
ảnh chính nổi bật hơn hình ảnh phụ, kết hợp hài hòa 2 gam màu nóng, lạnh và đã
biết cách sử dụng độ đậm, nhạt trong bài.)
Môi trường xanh – sạch – đẹp rất cần cho cuộc sống của con người.
Bảo vệ môi trường là nhiệm vụ của mọi người, có nhiều cách để giữ gìn, bảo vệ
môi trường như thu gom rác, làm vệ sinh ngõ xóm, làm sạch nguồn nước, trồng
cây, bảo vệ rừng……
Khi câu hỏi đưa ra giáo viên muốn nhiều cánh tay giơ lên xung phong trả
lời và mong được nhiều em trả lời đúng, nói hay. Nhưng nếu giáo viên chỉ chú ý
đến việc nêu câu hỏi mà không chú ý nghe câu hỏi hoặc việc làm khác thì học
sinh không còn hứng thú trả lời, các em sẽ thấy câu hỏi của mình không có giá
trị và không muốn phát biểu nữa và giáo viên phải chú ý đến từng nhận thức
của các em để khai thác nội dung
10


Để tình trạng này không bao giờ xảy ra, người thầy phải tôn trọng câu trả
lời của học sinh, chăm chú thực sự khi nghe học sinh trả lời và có thái độ với tất
cả các câu trả lời dù đúng hay chưa đúng. Không được chê bai hay phản đối câu
trả lời của học sinh dù là câu trả lời sai. Bởi khi học sinh trả lời các em đều nghĩ
cả thầy cô và các bạn đang chờ đợi ý kiến của mình mà khi trả lời xong cô lại
chê thì em đó sẽ xấu hổ với lớp như vậy các em sẽ sợ phát biểu và gây ra kết quả
không mong muốn trong giờ học.
VD: Khi dạy bài 7 lớp 4: vẽ tranh về đề tài: phong cảnh quê hương
- Giáo viên giới thiệu tranh các loại tranh phong cảnh( phong cảnh biển,
phong cảnh miền nuí, phong cảnh đồng bằng , phong cảnh thành phố) học sinh
quan sát .( cụ thể tranh phong cảnh miền núi dưới đấy )
- Hỏi: Em hãy cho biết bức tranh vẽ phong cảnh gì?
(Phong cảnh miền núi )
-Hỏi: Tranh vẽ những gì?

ở tất cả các môn học. Đối với việc giảng dạy môn mĩ thuật càng yêu cầu vận
dụng phương pháp này một cách hợp lý để phát huy tính sáng tạo của các em.
Môn mĩ thuật là một môn học nghệ thuật. Vì vậy giáo viên phải tổ chức
sao cho giờ học nhẹ nhàng, thoải mái mang tính nghệ thuật và có thể tổ chức
bằng nhiều hình thức như lồng ghép trò chơi khác nhau , trò chơi phải liên quan
tới bài học ,phù hợp với từng đối tượng học sinh và điều kiện lớp học . Lồng
ghép trò chơi không chỉ kích thích các em hoạt động mà còn giúp các em phát
triển trí nhớ, trí tưởng tượng sáng tạo, tạo không khí sổi nỗi, sinh động
Nhưng khi sử dụng trò chơi giáo viên có thể áp dụng vào từng bài học
khác nhau, có bài thì giáo viên cần lồng ghép trò chơi, có bài thì không cần.

12


Giỏo viờn phi bit lng ghộp ỳng, tựy tng ni dung ca cỏc bi hc cú
th phn m bi, thc hnh hay cui bi hc.
VD: Bi 3: v tranh : ti cỏc con vt quen thuc (lp 4)
Giỏo viờn cú th cho chi trũ chi ngay phn u. Cho c lp hỏt bi hỏt
cú tờn con vt sau ú hi trong bi hỏt cú tờn nhng con vt gỡ. Sau ú giỏo viờn
gii thiu bi mi. Hoc cú nhng bi giỏo viờn cú th cho phn trũ chi di
cui bi cng c bi.
VD: Bi15: v tranh: ti quõn i ( lp 5)
Sau khi nhn xột xong bi ca hc sinh, cụ giỏo cú th cho cỏc em chi
trũ chi.Thi tỡm hiu nhng bi hỏt núi v chỳ b i , cỏc bn nờu tờn bi hỏt v
hỏt mt vi cõu.Qua trũ chi giỳp cỏc em nhn bit v cm th thờm v õy
cng l cỏch hc thoi mỏi nh nhng. Cỏc em va c hc li va chi trũ
chi. Sau khi hc xong cỏc em cú cm giỏc thoi mỏi, hng thỳ, hng phn cho
mụn hc sau.
Sau khi hc sinh hon thnh bi v ca mỡnh, hc sinh mang sn phm lờn
trng by, tu tng ni dung bi hc m giỏo viờn cú hỡnh thc t chc khỏc

33

2

1

5C

24

1

0

4A

26

1

0

- Hầu hết cỏc em bit cỏch v tranh ti.
- Mt s hc sinh gii phỏt huy c nng khiu ca mỡnh, cú s sỏng
to trong cỏc bi v tranh ti. Cỏc bi v tranh ti phong phỳ v sinh ng.
V s hc sinh gii cấp tỉnh ó t c kt qu cao trong nm hc. Có 5 học
sinh t gii, trong ú:
1 học sinh đặt gii Nht
2 học sinh t gii Nhỡ.
2 học sinh t gii Ba.

hc sinh hc M thut tt, v p thỡ nh nc v ngnh giỏo dc cn
to mi iu kin tt hn nh: Trang b c s vt cht tin cho vic dy v
hc( cú phũng hc riờng nh cho mụn ngh thut, phũng c cú trang b mỏy
chiu). Thc hin tt mi quan h gia nh trng, gia ỡnh v xó hi cựng
nhau tham gia giỏo dc.
S giỏo dc v o to, phũng giỏo dc v o to nờn thng xuyờn m
cỏc lp chuyờn v phng phỏp dy hc phõn mụn M thut nhm nõng cao
hiu qu ca mụn hc ny.
Cn tng cng tuyờn truyn, khuyn khớch cho hc sinh v ph huynh
phi hc tt mụn hc, trỏnh hc lch.
Phỏt ng nhiu nhng cuc thi v tranh cho hc sinh.
T chc nhng bui ta m, tuyờn truyn nõng cao tay ngh v rỳt
ra nhng kinh nghim giỳp ging dy t kt qu cao.
Trên đây là những kinh nghiệm mà bản thân tôi đã áp dụng trong quá
trình nâng cao chất lợng dạy vẽ tranh Tài, chắc còn nhiều thiếu sót rất mong
đợc sự góp ý của các cấp lãnh đạo và các bạn đồng nghiệp
Xin chõn thnh cm n !
Nh Thanh, ngy 5 thỏng 3 nm 2014
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình, không sao chép nội dung
của ngời khác .
(ký và nghi rõ họ tên )

Nguyễn Thị Thanh

15