ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH
NGUYỄN THỊ THANH
MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP HỌC SINH
LỚP 4-5 HỌC TỐT GIỜ VẼ TRANH
THEO ĐỀ TÀI Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
PHÚ NHUẬN
CHUYÊN NGÀNH : SƯ PHẠM MỸ THUẬT
Thanh Hóa 2014
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH
NGUYỄN THỊ THANH
MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP HỌC SINH
LỚP 4-5 HỌC TỐT GIỜ VẼ TRANH
THEO ĐỀ TÀI Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
PHÚ NHUẬN
CHUYÊN NGÀNH : SƯ PHẠM MỸ THUẬT
GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN: ThS. Đoàn Dũng Sĩ
Thanh Hóa 2014
un
d
Err
or:
Re
fer
en
ce
so
urc
e
not
fo
un
d
2
3
1
A / PHẦN MỞ ĐẦU
MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 4-5 HỌC TỐT GIỜ VẼ
TRANH THEO ĐỀ TÀI Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC PHÚ NHUẬN
1.Lý do chọn đề tài
- Mĩ thuật là loại hình nghệ thuật tạo nên các tác phẩm trên mặt phẳng,
bằng đường nét, hình mảng, màu sắc, đậm nhạt. Là môn học có vai trò quan
trọng trong chương trình giáo dục tiểu học. Qua môn học giáo dục thẩm mĩ
cho học sinh, giúp các em biết cách cảm thụ cái đẹp, từ đó biết cách rèn luyện
cũng sẽ chẳng có ai tự nhiên trở nên tài giỏi nếu mỗi người không biết khai
thác chính khả năng tiềm ẩn của mình hoặc nhờ một động lực nào đó thúc đẩy
khả năng tiềm ẩn đó bùng phát.
Chính vì lẽ đó, nhiệm vụ của những người làm nghề giáo càng trở nên
gian nan khi : “ Không thể trồng cây ở những nơi thiếu sáng, cũng không thể
nuôi dạy trẻ với chút ít nhiệt tình” ( Karl Jung). Lòng nhiệt tình, sự đam mê
chính là yếu tố cần thiết nhất để tạo nên một tâm hồn cao đẹp ở người làm
nghề giáo. Đối với trẻ nhỏ, yếu tố đó càng quan trọng, bởi ở lứa tuổi càng nhỏ
trẻ càng dễ tiếp thu cả cái xấu và cái đẹp, chính vì lẽ đó, để giúp trẻ cảm nhận
và yêu cái đẹp đồng thời loại bỏ cái xấu để hoàn thiện chính mình thì người
giáo viên phải là người khởi đầu cho cái đẹp, đem đến cái đẹp và đổi mới
mình để ngày càng đẹp hơn, hoàn thiện hơn trong mắt học trò. Đẹp ở đây
không đơn giản là vẻ đẹp hình thức mà đẹp cả về tâm hồn, đẹp cả về tri thức.
Vậy, làm thế nào để đẹp hơn trong mắt học trò?
2.Tình hình nghiên cứu
Mĩ thuật là một môn học cực kì quan trọng đối vối học sinh ở mọi lứa
tuổi, đặc biệt là đối với học sinh tiểu học. Nó được gắn liền với tâm sinh lí
của các em, đó là hoạt động ham hiểu biết. Các em ngoài nhu cầu về đồi sống
vật chất còn có một nhu cầu rất quan trọng đó là nhu cầu đời sống tinh thần.
Từ thực tế chúng ta thấy trẻ biết vẽ trước khi biết viết, dù ở bất cứ hoàn cảnh,
3
điều kiện nào trẻ điều thích vẽ, vẽ theo tình cảm, cảm xúc. Hàng ngày nếu
chúng ta quan sát kĩ ta sẽ thấy các em ở mọi lứa tuổi dù ngồi ở bất cứ đâu,
trong nhà, ngoài sân hay bất cứ nơi nào các em điều thích vẽ, chỉ cần trong
tay có một cái bút, viên phấn, cục gạch hay cái que thì chúng điều trở thành
phương tiện cho các em vẽ, vẽ lên tường hay vẽ xuống đất ….
Là một giáo viên chuyên trách môn mĩ thuật đã lâu năm, tôi luôn trăn
Học sinh khối 4-5 trong trường tiểu học Phú Nhuận
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Phân môn vẽ tranh
5. Phương pháp nghiên cứu
5.1.Phương pháp điều tra thực tế
- Điều tra phỏng vấn tình hình học sinh.
- Dự chuyên đề trao đổi, dự giờ, rút kinh nghiệm về phương pháp giảng
dạy môn mĩ thuật.
- Thực hành giảng dạy theo phương pháp mới
- Tìm giải pháp rút kinh nghiệm
- Cho HS hoạt động ngoài trời, tham quan tọa đàm.
- Phương pháp thực nghiệm dạy thí điểm ở một số lớp bằng phương
pháp mà mình đề ra.
5.1.2.Nghiên cứu tài liệu
Nghiên cứu qua các văn bản, chương trình, giáo trình, tài liệu sách báo
về phương pháp dạy học môn mĩ thuật.
Lấy số liệu: Tổng số học sinh của hai khối lớp 4-5 ở trường tiểu
học Phú Nhuận có: 246 học sinh. Trước khi chưa thực hiện giải pháp kết quả
chỉ có 62% học sinh thích học môn mĩ thuật. Khi áp dụng phương pháp mới
vào dạy học kết quả 100% học sinh yêu thích môn học mĩ thuật.
5.1.3.Phương pháp so sánh đối chiếu.
51..4.Phương pháp phỏng vấn .
5
5.1.5.Phương pháp nghiên cứu sản phẩm của học sinh.
5.1.6. phương pháp quan sát sư phạm.
6. Những đóng góp mới của đề tài
- Trong tiểu luận này tôi chọn nghiên cứu “một số giải pháp giúp học
Chương 2: Kết quả nghiên cứu thực tiễn
Chương 3: một số giải pháp giúp học sinh lớp 4-5 học tốt giờ vẽ tranh
theo đề tài ở trường tiểu học Phú Nhuận.
7
B.NỘI DUNG
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN
1.1. CƠ SỞ LÍ LUẬN
Để đặt được mục tiểu giáo dục, trường chúng tôi đã duy trì đủ 9 môn
học- Mĩ thuật là một trong những môn học đó. Đặc trưng của môn học là
không nhằm đạo tạo ra họa sĩ tương lai hay tạo ra nhưng người chuyên làm về
công tác mĩ thuật mà nhằm trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản của
cái đẹp, biết vận dung vào trong cuộc sống hàng ngày. Hỗ trợ các em ở các
môn học khác giúp các em phát triển toàn diện, lâu dài về đạo đức trí tuệ, thể
chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản góp phần hình thành con người Việt
Nam xã hội chủ nghĩa.
Trong xã hội phát triển, nhu cầu thẩm mĩ ngày càng cao, do vậy việc
đào tạo con người biết nhận thức, cảm thụ cái đẹp ngày càng quan trọng.
Những năm qua giáo dục thẩm mĩ đã trở thành môn học trong chương trình
giáo dục phổ thông, là một môn học độc lập, môn mĩ thuật có mục tiêu
chương trình sách giáo khoa, sách hướng dẫn, thiết bị riêng cho dạy và học,
giáo viên được đào tạo, kết quả học tập của học sinh được theo dõi và kiểm
tra, đánh giá một cách nghiêm túc. Việc giảng dạy môn mĩ thuật dân tộc đảm
bảo cho các em có thể giải quyết được các bài tập hằng ngày và hiểu về vẽ
đẹp, về nền mĩ thuật truyền thống, ngoài ra nó còn tạo điều kiện cho học sinh
có hiệu quả cao hơn các môn học khác.
1.1.1.Mục tiêu
sinh thờ ơ, học không hiệu quả.
- Cho đến nay các trường đã có giáo viên dạy mĩ thuật, phong trào học
mĩ thuật ngày càng sôi nỗi, hầu hết các em học sinh hào hứng với môn học và
môn học đã được chú ý, Bởi vì đặc thù của môn học đã được nhận thức khác
so với những năm trước. Tất cả mọi người đã hiểu đây là môn học nghệ thuật,
môn học có đóng góp rất lớn về việc giáo dục trẻ, môn học bổ ích góp phần
không nhỏ vào việt hình nhân cách và phát triển toàn diện cho học sinh vì vậy
9
không ít giáo viên, học sinh và các bậc phụ huynh luôn coi trọng và đầu tư
cho môn học. Trong mỗi giờ học, học sinh tự do suy nghĩ, tự nói lên tình cảm
của mình, dựa trên sự hướng dẫn của giáo viên bộ môn. Qua đó các em thấy
rằng mĩ thuật là môn học bổ ích, lý thú và tươi vui, có tính giáo dục đạo đức,
thẩm mĩ cao, là môn học bổ trợ tích cực cho các môn học khác. Vì thế các em
sẽ đón nhận tiết học một cách nhiệt tình và hào hứng.
Khó khăn
-Bên cạnh những thuận lợi như trên thì dạy và học môn mĩ thuật vẫn
còn gặp phải một số khó khăn:
- Do quan niệm của một số giáo viên, một số bậc phụ huynh về môn
học còn hạn chế, cho rằng đây là môn học phụ, chưa được coi trọng kết quả
của giáo viên chuyên môn, thiếu sự quan tâm mua sắm đồ dùng cho học sinh.
Điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng học tập của giáo viên và học sinh,
gây cho học sinh cảm giác chán nản, không tự tin làm bài.
1.2.2.Trang thiết bị
Bên cạnh đó còn một số học sinh tỏ thái độ thờ ơ với môn học vì thực
tế đời sống dân trí còn nghèo, hầu hết là con em thuần nông nên điều kiện để
phụ huynh tập trung đầu tư cho học tập của các em còn hạn chế, điều đó ảnh
hưởng không nhỏ đến tinh thần học tập của các em.
Chính vì vậy mà phương pháp quan sát và phương pháp trực quan là
hành trình song song luôn hỗ trợ cho nhau giúp các em bồi dưỡng thêm vốn
thẩm mĩ.
Phương pháp gợi mở
Phương pháp gợi mở được thể hiện qua những câu hỏi hợp với đối
tượng của giáo viên để tác động đúng lúc, đúng chổ và có chất lượng giúp các
em suy nghĩ, tìm tòi và giải quyết được bài tập, nâng cao chất lượng bài vẽ và
khả năng sáng tạo trong mọi tình huống.
Giáo viên gợi mở trên thực tế bài vẽ của học sinh, phù hợp với đối
tượng học sinh
Câu hỏi phải mang tính khích lệ, động viên
11
Phương pháp luyện tập thực hành
-Phương pháp này được thể hiện thông qua các hoạt động giữa giáo
viên và học sinh để các em hoàn thành bài tập nhằm cũng cố kiến thức đã
tiếp thu được từ bài học, từ thực tế cuộc sống.
-Sau khi đã nắm được các kiến thức một cách cụ thể về lý thuyết thì sẽ
vận dụng và thể hiện bằng kỹ năng của mình qua bước thực hành. Nếu nắm lý
thuyết mà không thực hành thì không biết kết quả của mình đạt được tới đâu.
Nhằm để các em thực hiện hết khả năng tình cảm của mình vào bức vẽ được
sinh động và sáng tạo hơn.
-Phương pháp này đều được áp dụng vào trong mỗi tiết học (trừ xem
tranh) từ vẽ theo mẫu đến vẽ tranh hoặc vẽ trang trí, thì phương pháp thực
hành được áp dụng chủ yếu. Đó là thông tin hai chiều mà ta có thể nói là
thông tin ngược vì nó giúp cho người học thể hiện tài năng và sự tiếp thu của
mình trong quá trình học. Người dạy cũng từ đó mà rút kinh nghiệm về bài
dạy có hiệu quả hơn qua quá trình đánh giá chấm bài của các em.
CHNG 2. KấT QU NGHIấN CU THC TIấN
2.1.TèNH HèNH THC Tấ TI TRNG TIU HC PH NHUN
-Trờng tiểu học Phú Nhuận có bề dày thành thích dạy và học , luôn đợc
các cấp lãnh đạo cũng nh nhân dân địa phơng quan tâm, tin tởng. Song bên
cạnh đó còn nhiều vấn đề bất cập nh:
- Hin nay mụn M thut trong cỏc trng ch dy mt tit trờn tun ú
l phn thi gian quỏ ớt khụng cho cỏc em tỡm tũi tip thu v phỏt huy c
kh nng sỏng to ca mỡnh. Cỏc em khụng nm k v cha phõn bit th no
l Tranh ti, Thng thc M thut hoc V trang trớ. Cỏc em cũn l lm
vi cỏc thut ng hi ho, iờu khc.
- Thi gian c mt bi v ch th hin khong 35-40 phỳt cha m
bo cỏc em phỏt huy ht tớnh sỏng to tớch cc ca mỡnh, c th: Cn phi
cú cỏc tit hc ngoi khoỏ ngoi gi.
2.1.1. Về phía giáo viên
- Qua vic tỡm hiu giỏo ỏn, d gi mụn M thut ca mt s ng
nghip tụi thy nhiu giỏo viờn cha nm chc phng phỏp dy. Trong M
thut nhiu giỏo viờn ch chỳ trng cho hc sinh t tỡm hiu v t thc hnh l
chớnh m ớt chỳ ý n vic rốn luyn cho hc sinh k nng ca mụn hc
- Mt s giỏo viờn cha xỏc nh c chun kin thc ca phõn mụn
v tranh, cha bit c yờu cu v k nng hc sinh phi lm c
- Cha to hng thỳ cho hc sinh trong hc tp
- Qua thm dũ ý kin ca mt s giỏo viờn thỡ nhiu giỏo viờn cha chỳ
trng dy M thut vỡ mụn hc ny cha c a vo ni dung cỏc kim
tra, ỏnh giỏ.
14
2.1.2.Về phía học sinh
15
+ GV có thể cho HS hát 1 bài hát quen thuộc về ngày tết, về ngày hội...
+ GV hỏi HS bài hát đó có nội dung gì?
+ GV: Trong cuộc sống của con ngời, bên cạnh những hoạt động học
tập, lao động, sản xuất, chiến đấu... còn có những ngày nghỉ ngơi, vui chơi,
thăm hỏi và thực hiện những nhu cầu tín ngỡng. Đấy là các dịp lễ, hội, ngày
tết. Ngời ta coi đó là những ngày vui, ngày quan trọng trong năm để chuẩn bị
tâm thức, sức khoẻ cho những hoạt động khác trong năm. ở Việt Nam cũng
nh nhiều nớc trên thế giới, hoạt động lễ hội trở thành một nhu cầu không thể
thiếu trong cuộc sống.
Hoạt động 1:Tỡm chn ni dung ti.
- GV treo 3 bc tranh: ( xem tranh 1, 2, 3 phn ph lc anh )
- Ni dung ca 3 bc tranh trờn v gỡ?
H:tranh 1.u vt; tranh 2. Chi xuõn ; tranh3 rc kiu
- Gv yờu cu hc sinh nhn xột v cu tr li ca bn ?
- Gv nhc li ni dung ca 3 bc tranh
- Gv: Hỡnh nh ca 3 bc tranh trờn cú ging nhau khụng, vy t hin
nh th no ?
H: Nờu c th hot ng tng tranh:
Tranh 1....
Tranh 2...
Tranh 3....
Gv b sung thờm
G:Mu sc trong tranh?
G: 3 bc tranh trờn cú ni dung, hỡnh nh, mu sc khỏc nhau nhng c
3 bc tranh trờn cựng th hin chung mt ti ú l ti ?
H: Ngy tt, l hi v mựa xuõn
G: Ngoi ba bc tranh trờn em cũn bit l hi no na?
+ Hãy nhớ lại ngày lễ hội ở quê mình hoặc lễ hội em đã từng đợc tham
gia để bài vẽ có những hình ảnh gần gũi, thân thuộc với mình và các bạn.
+ Màu sắc trong bài vẽ tranh nên sử dụng hoà sắc màu tơi sáng để diễn
tả không khí vui tơi, nhộn nhịp của lễ hội và ánh nắng lung linh của mùa
xuân.
17
Hoạt động 3. Hớng dẫn học sinh thực hành
- HS thc hnh
- Giáo viên theo dõi, gợi ý học sinh trong suốt quá trình làm bài.
- Nhắc học sinh nhớ lại những hình ảnh mà em có ấn tợng nhất trong
các dịp lễ, hội, ngày tết và mùa xuân để vẽ vào bài tập.
Hình ảnh vẽ trong bài phải điển hình, là nhhững hoạt động quen thuộc
diễn ra trong lễ hội.
-Động viên, khích lệ học sinh tự thể hiện suy nghĩ của mình trên bài tập.
GV không can thiệp trực tiếp vào bài của HS.
-GV có thể nhắc nhở từng học sinh nhng cũng có thể dừng lại cả lớp ít
phút để nhắc nhở chung nếu thấy nhiều học sinh còn có chung những vớng
mắc trong quá trình làm bài.
Hoạt động 4. Nhận xét, đánh giá
-GV tổ chức cho HS treo bài theo nhóm và các nhóm nhận xét, đánh giá
bài tập của nhau.
-HS có thể tự trình bày tác phẩm của mình trớc lớp về ý đồ tác phẩm,
các hoạt động trong tranh, lí do mà em vẽ những hình ảnh đó. Lí do em dùng
màu sắc nh vậy để vẽ tranh.
-GV nhận xét chung và phân loại bài tập.
Dn dũ:
- Hon thnh bi tp vi hc sinh cha lm bi xong lp
- Một số học sinh giỏi phát huy được năng khiếu của mình, có sự sáng
tạo trong các bài vẽ tranh đề tài. Các bài vẽ tranh đề tài phong phú và sinh
động. Và số học sinh giỏi cấp tỉnh đã đặt được kết quả cao trong năm học. Có
5hs đặt giải, trong đó:
1 học sinh giải Nhất
2 häc sinh đạt giải Nhì.
2 häc sinh đạt giải Ba.
19
Tiểu kết chương 2
- Muốn giảng dạy tốt môn học ngoài phải xác định được mục tiêu của
bài, giáo viên còn phải nắm bắt được đặc điểm tâm lý của trẻ, hiểu được mức
độ cảm nhận của học sinh về thế giới xung quanh thông qua các bài học.
- Luôn tôn trọng gần gủi với học sinh
- Kiên trì trong công tác giảng dạy, động viên kịp thời đối với các em.