MỤC LỤC


PHẦN MỞ ĐẦU
MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 6-7 HỌC TỐT GIỜ VẼ
TRANH THEO ĐỀ TÀI Ở TRƯỜNG THCS
1.Lý do chọn đề tài
- Mĩ thuật là loại hình nghệ thuật tạo nên các tác phẩm trên mặt phẳng,
bằng đường nét, hình mảng, màu sắc, đậm nhạt. Là môn học có vai trò quan
trọng trong chương trình giáo dục phổ thông. Qua môn học giáo dục thẩm mĩ
cho học sinh, giúp các em biết cách cảm thụ cái đẹp, từ đó biết cách rèn luyện
đôi bàn tay, trí óc của mình để tạo ra cái đẹp qua việc phát huy óc sáng tạo, tính
độc lập của mình. Môn mĩ thuật đã góp phần cùng với các môn học khác giáo
dục học sinh phát triển toàn diện về Đức - Trí - Thể - Mỹ.
Từ thực tế chúng ta nhận thấy học sinh tiểu rất ham thích học vẽ. Các em
biết vẽ trước khi biết viết. Nếu như chúng ta xây dựng cho các em có ý thức học
tập tốt, tạo ra không khí thoải mái “học mà vui- vui mà học ” thì sẽ đạt được
hiệu quả cao nhất.
Mĩ thuật là môn học mang tính thực hành, sáng tạo. Giáo viên cần vận
dụng linh hoạt các phương pháp dạy - học để phát huy tối đa tính tích cực của
học sinh trong học tập. Mặt khác tùy theo từng trình độ nhận thức và năng khiếu
của từng em, từng độ tuổi khác nhau mà giáo viên biết quá trình nhận thức diễn
ra ở từng em. Vậy không thể tác động đến quá trình nhận thức của các cá nhân
bằng một biện pháp giống nhau. Nên tổ chức cho học sinh các hoạt động theo
nhóm, cá nhân, tạo tình huống học tập, gợi mở cho học sinh suy nghĩ, tìm cách
thể hiện theo cảm nhận riêng của mình, tránh rập khuôn, gò ép. Có học sinh ta
phải tác động từ từ, có học sinh phải vừa trực tiếp và vừa gián tiếp ở nhiều phía
mới nắm bắt được. Có học sinh chỉ cần tác động ít lâu đã nắm bắt ngay được nội
dung bài học. Nếu như giáo viên không gợi mở tạo hứng thú thì học sinh không
có sự ham thích tìm tòi trong học tập.
Đối với mỗi người giáo viên, việc dạy không chỉ đơn giản là đem kiến

dung các bài học mĩ thuật.
Như chúng ta biết mĩ thuật là một bộ môn năng khiếu nên khả năng diễn
đạt những suy nghĩ, sáng tạo của các em bằng nét vẽ trên giấy là rất khó khăn.
Nhất là môn vẽ tranh đề tài. Vì thế trong bài học mà nhất là trong quá trình học
sinh thực hành rất dễ làm cho học sinh chán nản, mất hứng thú vì không biết thể
hiện ý tưởng của mình như thế nào.
Vì vậy tôi đã mạnh dạn đề ra một số giải pháp giúp học sinh lớp 6-7 ở
trường THCS Quảng Minh học tốt giờ vẽ tranh theo đề tài để đồng nghiệp
tham khảo: Đó là mục đích để tôi viết SKKN này
2.1. Đối tượng nghiên cứu
2.1.1 Đối tượng nghiên cứu
Học sinh khối 6-7 trong trường THSC Quảng Minh
2.1.2. Phạm vi nghiên cứu
Phân môn vẽ tranh
2.2. Những vấn đề cơ sở lí luận: nghiên cứu đề tài


Để đặt được mục tiểu giáo dục, trường chúng tôi đã duy trì đủ 14 môn
học- Mĩ thuật là một trong những môn học đó. Đặc trưng của môn học là không
nhằm đạo tạo ra họa sĩ tương lai hay tạo ra nhưng người chuyên làm về công tác
mĩ thuật mà nhằm trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản của cái đẹp, biết
vận dung vào trong cuộc sống hàng ngày. Hỗ trợ các em ở các môn học khác
giúp các em phát triển toàn diện, lâu dài về đạo đức trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và
các kỹ năng cơ bản góp phần hình thành con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Trong xã hội phát triển, nhu cầu thẩm mĩ ngày càng cao, do vậy việc đào
tạo con người biết nhận thức, cảm thụ cái đẹp ngày càng quan trọng. Những
năm qua giáo dục thẩm mĩ đã trở thành môn học trong chương trình giáo dục
phổ thông, là một môn học độc lập, môn mĩ thuật có mục tiêu chương trình sách
giáo khoa, sách hướng dẫn, thiết bị riêng cho dạy và học, giáo viên được đào
tạo, kết quả học tập của học sinh được theo dõi và kiểm tra, đánh giá một cách

1.1.1.Thuận lợi
- Mĩ thuật là môn học nghệ thuật, thu hút rất nhiều học sinh, trước kia
không có giáo viên chuyên môn học này, cho đây là môn học phụ, không được
đầu tư, không được quan tâm.Vì vậy dẫn đến học sinh thờ ơ, học không hiệu
quả.
- Cho đến nay các trường đã có giáo viên dạy mĩ thuật, phong trào học mĩ
thuật ngày càng sôi nỗi, hầu hết các em học sinh hào hứng với môn học và môn
học đã được chú ý, Bởi vì đặc thù của môn học đã được nhận thức khác so với
những năm trước. Tất cả mọi người đã hiểu đây là môn học nghệ thuật, môn học
có đóng góp rất lớn về việc giáo dục trẻ, môn học bổ ích góp phần không nhỏ
vào việt hình nhân cách và phát triển toàn diện cho học sinh vì vậy không ít giáo
viên, học sinh và các bậc phụ huynh luôn coi trọng và đầu tư cho môn học.
Trong mỗi giờ học, học sinh tự do suy nghĩ, tự nói lên tình cảm của mình, dựa
trên sự hướng dẫn của giáo viên bộ môn. Qua đó các em thấy rằng mĩ thuật là
môn học bổ ích, lý thú và tươi vui, có tính giáo dục đạo đức, thẩm mĩ cao, là
môn học bổ trợ tích cực cho các môn học khác. Vì thế các em sẽ đón nhận tiết
học một cách nhiệt tình và hào hứng.
1.1.2.Khó khăn
-Bên cạnh những thuận lợi như trên thì dạy và học môn mĩ thuật vẫn còn
gặp phải một số khó khăn:
- Do quan niệm của một số giáo viên, một số bậc phụ huynh về môn học
còn hạn chế, cho rằng đây là môn học phụ, chưa được coi trọng kết quả của giáo
viên chuyên môn, thiếu sự quan tâm mua sắm đồ dùng cho học sinh. Điều đó
ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng học tập của giáo viên và học sinh, gây cho
học sinh cảm giác chán nản, không tự tin làm bài.
1.1.3.Trang thiết bị
Bên cạnh đó còn một số học sinh tỏ thái độ thờ ơ với môn học vì thực tế
đời sống dân trí còn nghèo, hầu hết là con em thuần nông nên điều kiện để phụ
huynh tập trung đầu tư cho học tập của các em còn hạn chế, điều đó ảnh hưởng
không nhỏ đến tinh thần học tập của các em.

Lớp
Tổng số
Lỗi về bố cục
Lỗi về màu sắc
SL
%
SL
%
6A
28
9
32,1
7
25,0
6B
27
11
40,7
8
29,6
7A
31
9
29,0
8
25,8


2.Những giải pháp
- Để giúp học sinh có hứng thú học tập, góp phần nâng cao chất lượng giờ

nhanh nhẹn, giọng nói truyền cảm. Bước lên bục giảng tôi phải là một người
hoàn toàn mới, đầy nhiệt huyết với nhiệm vụ cao cả là đưa các em bước vào một
thế giới nghệ thuật của trí tưởng tượng, tính sáng tạo, thế giới của cái đẹp và tìm


hiểu nó thông qua các bài học vẽ tranh đề tài. Như vậy trong suốt giờ dạy mỹ
thuật cả thầy và trò đều trở thành những nghệ sĩ trên bục giảng và ở trên lớp.
* Cũng như các đồng nghiệp khác trước giờ lên lớp bao giờ tôi cũng chuẩn
bị nghiên cứu kỹ giáo án, tìm ra những phương pháp phù hợp cho từng bài dạy
và từng khối lớp khác nhau. Liên hệ ra một số môn học khác để bài dạy được
phong phú như môn: Hát nhạc, Văn, Sinh, lịch sử …
* Trong khi dạy giáo viên không nên phụ thuộc vào SGK mà bám sát vào
mục tiêu của bài học. Bên cạnh việc chuẩn bị giáo án tốt, tôi còn tự làm, sưu tầm
tài liệu, vẽ tranh phục vụ cho bài dạy của mình .
* Từ đó tôi rút ra kinh nghiệm: Muốn có được một giờ dạy vẽ tranh đề tài
tốt thì người thầy có một vai trò vô cùng quan trọng, nhất là việc tạo ra sự thích
thú, tạo ra được khí thế trong tiết học và có được một tiết học đạt hiệu quả cao
nhất.
2.1.1. Chuẩn bị và sử dụng hiệu quả đồ dùng dạy học
Tôi luôn nghĩ rằng: Trong một tiết học muốn gây được hứng thú và
sự thích thú cho học sinh thì việc chuẩn bị đồ dùng là rất quan trọng.
Giáo viên phải đầu tư cho việc chuẩn bị đồ dùng, thích hợp đáp ứng yêu
cầu bài dạy .
Đồ dùng dạy học phải có tính sư phạm, khoa học, thẩm mỹ, sáng tạo
không tùy tiện cẩu thả, đồ dùng phải phong phú và đa dạng.
Ngoài đồ dung, giáo viên phải sưu tầm thêm tranh vẽ của học sinh. Giúp
các em học tập kinh nghiệm của các bạn và biến nó thành kinh nghiệm của bản
thân. Khi vẽ tranh các em sẽ phát huy được những mặt tối đa và hạn chế những
mặt chưa tốt trong cách sắp xếp bố cục và sử dụng màu sắc trong bài.
Một số hình thức trực quan hết sức cần thiết khác chính là cuộc sống hàng

Theo tôi: Để làm được điều này người thầy trước hết phải tìm hiểu kỹ bài
dạy, bám sát vào mục tiêu của bài học để xem xét, tìm ra cách lạ hay tạo ấn
tượng và cụ thể hơn là cách chọn những hình ảnh phù hợp liên quan đến bài học.
2.1.3. Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh
Tạo hứng thú bằng cách đặt những câu hỏi kêu gợi thông tin, kích thích
tính tò mò của học sinh.
Mỗi giáo viên có một cách khai thác bài khác nhau, có thể cho các em khai
thác trên tranh ảnh, hoặc đặt câu hỏi trả lời.
Ở mĩ thuật, phương pháp vấn đáp được sử dụng nhiều. Phương pháp vấn
đáp kích thích được học sinh suy nghĩ, giúp học sinh hiểu, áp dụng vào bài vẽ
của mình.
VD3: Bài 5 (tiết 6-7) lớp 7“ Vẽ tranh đề tài: Tranh phong cảnh’’
Hỏi: Em hãy nêu thế nào là tranh phong cảnh?
(Tranh phong cảnh là tranh vẽ về cảnh vật xung quanh em. Tranh phong
cảnh vẽ cảnh là chính có thể điểm thêm người cho bức tranh thêm sinh động.)
Vì sao lại phải đặt câu hỏi như thế? Phải làm thế nào để có những câu hỏi
vừa sát nội dung của bài lại vừa dễ hiểu với học sinh? Để làm được điều này tôi
đã suy nghĩ và chắt lọc ra những câu hỏi không phải chỉ xoay quanh nội dung
bài học mà còn liên quan và thật gần gũi, quen thuộc với đời sống hàng ngày của


các em. Điều này sẽ thôi thúc học sinh phải tư duy, nghĩ lại những hoạt động đã
và đang xảy ra xung quanh mình.
Khi câu hỏi đưa ra giáo viên muốn nhiều cánh tay giơ lên xung phong trả
lời và mong được nhiều em trả lời đúng, nói hay. Nhưng nếu giáo viên chỉ chú ý
đến việc nêu câu hỏi mà không chú ý nghe câu hỏi hoặc việc làm khác thì học
sinh không còn hứng thú trả lời, các em sẽ thấy câu hỏi của mình không có giá
trị và không muốn phát biểu nữa và giáo viên phải chú ý đến từng nhận thức
của các em để khai thác nội dung
Để tình trạng này không bao giờ xảy ra, người thầy phải tôn trọng câu trả

hứng thú say mê và thể hiện cái mới sáng tạo trong bài vẽ của mình.
- Khi học sinh làm bài xong, giáo viên cho học sinh treo tranh của mình,
học sinh tự nhận xét dưới sự hướng dẫn của giáo viên, qua đó kích thích các em
cố gắng trong bài học của mình còn những bài chưa đẹp các em có thể rút ra
kinh nghiệm cho bài học sau.
2.1.4.Tổ chức lồng ghép các trò chơi, hội thi phù hợp
-Phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh được thực hiện ở
tất cả các môn học. Đối với việc giảng dạy môn mĩ thuật càng yêu cầu vận dụng
phương pháp này một cách hợp lý để phát huy tính sáng tạo của các em.
-Môn mĩ thuật là một môn học nghệ thuật. Vì vậy giáo viên phải tổ chức
sao cho giờ học nhẹ nhàng, thoải mái mang tính nghệ thuật và có thể tổ chức
bằng nhiều hình thức như lồng ghép trò chơi khác nhau, trò chơi phải liên quan
tới bài học ,phù hợp với từng đối tượng học sinh và điều kiện lớp học. Lồng
ghép trò chơi không chỉ kích thích các em hoạt động mà còn giúp các em phát
triển trí nhớ, trí tưởng tượng sáng tạo, tạo không khí sổi nỗi, sinh động
-Nhưng khi sử dụng trò chơi giáo viên có thể áp dụng vào từng bài học
khác nhau, có bài thì giáo viên cần lồng ghép trò chơi, có bài thì không cần.
Giáo viên phải biết lồng ghép đúng, tùy từng nội dung của các bài học có
thể ở phần mở bài, thực hành hay ở cuối bài học.
VD4: Bài13, (Tiết 13-14), lớp 6. Vẽ tranh: Đề tài quân đội
Sau khi nhận xét xong bài của học sinh, cô giáo có thể cho các em chơi trò
chơi.Thi tìm hiểu những bài hát nói về chú bộ đội , các bạn nêu tên bài hát và
hát một vài câu. Qua trò chơi giúp các em nhận biết và cảm thụ thêm và đây
cũng là cách học thoải mái nhẹ nhàng. Các em vừa được học lại vừa chơi trò
chơi. Sau khi học xong các em có cảm giác thoải mái, hứng thú, hưng phấn cho
môn học sau.
Ví dụ 5: Bài 29 (tiết 32-33) lớp 7: Đề tài trò chơi dân gian.
- Ở bài này giáo viên có thể cho hoc sinh xem một số trò chơi dân gian trên
máy chiếu (xem nhanh) sau đó yêu cầu học sinh kể lại hình ảnh các trò chơi mà
em vừa quan sát. Trò chơi này giáo viên đưa ngay vào phần I. Tìm chọn nội

của giáo viên để tác động đúng lúc, đúng chổ và có chất lượng giúp các em suy
nghĩ, tìm tòi và giải quyết được bài tập, nâng cao chất lượng bài vẽ và khả năng
sáng tạo trong mọi tình huống.
Giáo viên gợi mở trên thực tế bài vẽ của học sinh, phù hợp với đối tượng
học sinh
Câu hỏi phải mang tính khích lệ, động viên
Phương pháp luyện tập thực hành
-Phương pháp này được thể hiện thông qua các hoạt động giữa giáo viên và
học sinh để các em hoàn thành bài tập nhằm cũng cố kiến thức đã tiếp thu được
từ bài học, từ thực tế cuộc sống.
-Sau khi đã nắm được các kiến thức một cách cụ thể về lý thuyết thì sẽ vận
dụng và thể hiện bằng kỹ năng của mình qua bước thực hành. Nếu nắm lý thuyết
mà không thực hành thì không biết kết quả của mình đạt được tới đâu. Nhằm để


các em thực hiện hết khả năng tình cảm của mình vào bức vẽ được sinh động và
sáng tạo hơn.
-Phương pháp này đều được áp dụng vào trong mỗi tiết học (trừ phân môn
thường thức mĩ thuật) từ vẽ theo mẫu đến vẽ tranh hoặc vẽ trang trí, thì phương
pháp thực hành được áp dụng chủ yếu. Đó là thông tin hai chiều mà ta có thể nói
là thông tin ngược vì nó giúp cho người học thể hiện tài năng và sự tiếp thu của
mình trong quá trình học. Người dạy cũng từ đó mà rút kinh nghiệm về bài dạy
có hiệu quả hơn qua quá trình đánh giá chấm bài của các em.
Phương pháp thảo luận nhóm
- Phương pháp này rất tối ưu mà lâu nay nhà trường chưa chú trọng
- Môn Mĩ thuật hướng cho học sinh thảo luận nhóm thì có rất nhiều điều
thú vị, bất ngờ sẽ đem đến cho các bạn. Có thể cho các em tổ chức nhóm 3,
nhóm 5,7…theo sự hướng dẫn của giáo viên, phần chủ đạo tìm hiểu sẽ là học
sinh nhận xét chứ không phải đại diện nhóm mà là trả lời cá nhân. Các em sẽ
học tập lẫn nhau trong lúc thảo luận, nên sự nhận xét của các em sẽ có nhiều

động của ngày tết và vẽ đẹp của mùa xuân
- HS hiểu biết hơn về bản sắc văn hóa dân tộc thông qua các phong tục tập
quán ở mỗi miền quê trong ngày tết và mùa xuân.
- HS vẽ hoặc cắt, xé dán giấy màu một tranh về đề tài ngày tế và mùa xuân.
Chuẩn bị
Đồ dùng dạy- học
- Giáo viên
Tranh ảnh đề tài ngày tế và mùa xuân (giáo án điện tử )
- HS: Giấy vẽ, bút chì, màu vẽ ....
- Phương pháp dạy học
Phương pháp trực quan
Phương pháp vấn đáp
• Tiến trình tiết dạy – học
G: Cho học sinh xem một đoạn băng có hoạt động về ngày tế và mùa xuân
H: theo dõi
G: Đoạn băng vừa rồi gợi cho các em nhớ đến mùa nào trong năm?
H: Ngày tết và mùa xuân
*Tết là ngày lễ cổ truyền, hội tụ rất nhiều nét đẹp và văn hóa truyền thống
của người dân Việt Nam.
- Mùa xuân là mùa bắt đầu cho một năm. Những hình ảnh, cảnh sắc trăm
hoa đua nở của mùa xuân rất đẹp và phong phú, nó thường gợi cho chúng ta
nhiều ấn tượng
+ GV: Trong cuộc sống của con người, bên cạnh những hoạt động học tập,
lao động, sản xuất, chiến đấu... còn có những ngày nghỉ ngơi, vui chơi, thăm hỏi
và thực hiện những nhu cầu tín ngưỡng. Đấy là các dịp lễ, hội, ngày tết. Người
ta coi đó là những ngày vui, ngày quan trọng trong năm để chuẩn bị tâm thức,
sức khoẻ cho những hoạt động khác trong năm. ở Việt Nam cũng như nhiều


nước trên thế giới, hoạt động lễ hội trở thành một nhu cầu không thể thiếu trong

G: Mùa xuân có rất nhiều lễ hội để đưa được nét đẹp đó vào tranh chúng ta
chuyển sang phần 2
Hoạt động 2: hướng dẫn học sinh cách vẽ
- Tổ chức cho hs chơi ai nhanh, ai khéo. Trên tay cô có các bước tiến hành
của một bài vẽ tranh được minh họa bằng hình và bằng chữ đã đảo lộn, giờ cô
chia lớp thành hai đội (mỗi đội 4 hs) lên sắp xếp lại theo thứ tự từ trên xuống
dưới.
+Học sinh làm bài theo hướng dẫn của giáo viên


Bc 1:Tỡm chn ni dung v phỏc cỏc mng chớnh cựa bc tranh
Bc 2:V hỡnh nh chớnh vo cỏc mng hỡnh
Bc 3:V hỡnh nh ph, chnh sa chi tit
Bc 4:V mu cho bc tranh thờm sinh ng
(Xem tranh 7,8,9,10 phn ph lc nh)
G: Lp nhn xột cỏch sp xp ca hai i ó ỳng cha ?
H: Nờu li cỏc bc ca bi v theo mu ?
+G:Cho hc sinh xem tranh ca hc sinh lp trc
(xem tranh:11,12,13 phn ph lc nh)
+G: Ni dung trong tng tranh?
G: Bn ó v ỳng ni dung ti cha ?
G: Em thớch bc tranh no nht, vỡ sao?
G: v tranh v ngy tt v mựa xuõn em chn hot ng no?
Mt s lu
+ Khi v tranh phi quan tõm n cỏc thnh phn chớnh, thnh phn h tr
trong tranh.
+ Hóy nh li ngy l hi quờ mỡnh hoc l hi em ó tng c tham
gia bi v cú nhng hỡnh nh gn gi, thõn thuc vi mỡnh v cỏc bn.
+ Mu sc trong bi v tranh nờn s dng ho sc mu ti sỏng din t
khụng khớ vui ti, nhn nhp ca l hi v ỏnh nng lung linh ca mựa xuõn.

im ht hc k 2 ó c kt qu nh sau :

-

Lp

Tng s

6A
6B
7A

28
27
31

Li v b cc
SL
%
1
3,6
2
7,4
0
0

Li v mu sc
SL
%
0

Thc hin tt mi quan h gia nh trng, gia ỡnh v xó hi cựng nhau
tham gia giỏo dc.
Kt lun


Qua quá trình thực hiện giải pháp tôi thấy trong giờ học, học sinh tìm ra
được chủ đề mới lạ, hay. Bố cục và hình vẽ không bị lệ thuộc vào các đồ dùng
xung quanh như sách vở, đồ dùng hay cách vẽ của thầy cô giáo mà các em có tư
duy sáng tạo ra tìm cách vẽ cho riêng mình. Tôi nhận thấy các em có cảm hứng
với môn vẽ tranh hơn trước và đặc biệt có rất nhiều em tiến bộ trong cách vẽ,
cách nghĩ không chép trong sách ra nữa.
Và kết quả thật đáng khả quan khi các em đã vận dụng kiến thức và sự
hiểu biết trong giờ thực hành.
Taọ hứng thú cho học sinh trong tiết học bằng cách tạo tâm thế cho học
sinh ngay ở hoạt động vào bài bằng cách sử dụng những hình ảnh, những đoạn
nhạc có hình ảnh liên quan đến bài học.
Giáo viên chú ý tạo hứng thú bằng cách đặt những câu hỏi khêu gợi thông
tin, kích thích trí tò mò và tư duy sáng tạo của học sinh.
Ngoài ra giáo viên chú ý cách phát huy tính tích cực của học sinh bằng
cách lồng ghép trò chơi trong giờ học thực hành để tập cho học sinh “học mà
vui, vui mà học” để từ đó giúp các em phát triển trí nhớ, trí tưởng tượng sáng tạo
thông qua việc tái tạo nội dung, hình ảnh trong bài vẽ của mình.
Thực hiện tốt những điều này sẽ giúp các em bộc lộ mình một cách
thoải mái, giờ học không bị gò bó, nặng nề như trước.
• Đó là một vài ý kiến của riêng cá nhân tôi về một số khía cạnh nhỏ
về một số giải pháp giúp học sinh lớp 6-7 ở trường THSC Quảng Minh học
tốt giờ vẽ tranh theo đề tài để đồng nghiệp tham khảo.
Rất mong được sự đóng góp ý kiến của các bạn đồng nghiệp
Xin chân thành cảm ơn.
Quảng Minh, ngày 20 tháng 04 năm 2015


2

Tranh 2: Mân ngũ quả


Tranh 3:Rước kiệu

Tranh 4:Chơi xuân.


Tranh 5: Gói bánh chưng.

Tranh 6: Hội liêm


Tranh 8: Múa rồng

Tranh 10