MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 6, 7 HỌC
CÓ HIỆU QUẢ PHÂN MÔN THƯỜNG THỨC MĨ
THUẬT

I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Mĩ thuật là nghệ thuật tạo ra cái đẹp nhằm phục vụ nhu cầu vật chất và tinh
thần của con người. Ngay từ buối bình minh của nhân loại, khi con người phát
hiện ra cái đẹp của thiên nhiên và sự nhận thức thế giới thực được mở rộng thì
con người đã biết ngưỡng mộ và đưa cài đẹp vào phục vụ cuộc sống với ý thức
tự giác. Cũng từ đó mĩ thuật đã gắn bó khắng khít với lịch sử phát triển của con
người và ngày càng đạt tới mức độ nghệ thuật cao.
Ngày nay, theo đà phát triển kinh tế mạnh mẽ, thì nhu cầu của xã hội chúng
ta về văn hóa-nghệ thuật càng trở nên bức thiết. Để đáp ứng nhu cầu học tập và
trình độ học vấn, nâng cao trình độ văn hóa thẩm mĩ của học sinh, trong
chương trình giảng dạy môn Mĩ thuật ở THCS đã có các phân môn: vẽ tranh,
vẽ theo mẫu, vẽ trang trí nhằm đào tạo các em có một kỹ năng nhất định về mĩ
thuật và trong đó không thể thiếu phân môn “thường thức Mĩ thuật”. Đây là
phân môn rất quan trọng, vì học sinh không chỉ học kỹ năng vẽ, sự sáng tạo,

1


khả năng cảm thụ thẩm mĩ mà còn phải biết về lịch sử mĩ thuật của đất nước và
thế giới, mĩ thuật xa xưa đến mĩ thuật ngày nay.
Nhưng phân môn thường thức Mĩ thuật vẫn còn một số hạn chế riêng khiến
học sinh nhà chán khi đến tiết, không hứng thú với nội dung bài học làm cho
hiệu quả học tập không cao.
1. HẠN CHẾ
a. Về phía giáo viên
Thiếu kinh nghiệm dạy loại bài học này, khai thác nội dung chưa toát lên
đặc điểm và vẻ đẹp của các công trình, tác phẩm mĩ thuật, thường phân tích các

và ý nghĩa của các tác phẩm đối với nền văn hóa của đất nước hay nhận loại.
2. MỤC ĐÍCH CHỌN ĐỀ TÀI
Dạy – học thường thức mĩ thuật tạo điều kiện cho học sinh tiếp xúc với các
giá trị văn hóa và hiểu hơn và thực tế xung quanh. Thông qua tìm hiểu, phân
tích các công trình, tác phẩm mĩ thuật ở bố cục, hình tượng, màu sắc tạo điều

3


kiện cho học sinh cảm nhận vẻ đẹp và có ý thức trân trọng, bảo vệ giữ gìn nền
văn hóa của dân tộc và nhân loại.
Qua những hạn chế trên tôi đã chọn đề tài “MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP
HỌC SINH LỚP 6, 7 HỌC CÓ HIỆU QUẢ PHÂN MÔN THƯỜNG
THỨC MĨ THUẬT” để đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả học
tập của học sinh lớp 6,7 về phân môn thường thức mĩ thuật trong môn học Mĩ
thuật.
3. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
a. Đối tượng: Tôi chỉ nghiên cứu đối tượng lớp 6, 7.
b. Thời gian nghiên cứu: Học kì 2 – năm 2014.
c. Thời gian áp dụng: Học kì 2 – năm 2014.
II/ THỰC TIỄN CHỌN ĐỀ TÀI
1. Ưu điểm
Phương pháp dạy học phân môn thường thức mĩ thuật hiện nay luôn bám sát
vào nội dung kiến thức của sách giáo khoa. Tuy ngắn gọn nhưng rất đầy đủ các
kiến thức cơ bản mà học sinh cần phải nắm.
Giáo viên và học sinh thực hiện đúng các yêu cầu cơ bản của dạy và học
phân môn này. Giáo viên dạy vừa đủ - học sinh học vừa kịp. Vừa đủ ở đây là
vừa đủ nội dung mà nhà trường và chuyên ngành yêu cầu trong sách giáo khoa.

4

SL Tỉ

6
33
0
0%
10 30.3% 19 57.6% 4 12.1% 0
4
7
44
2
4.5% 12 27.3% 26 59.1% 4 9.1% 0
Cộng 77
2
2.6% 22 28.6% 45 58.4% 8 10.4% 0
- Sau khi học xong bài thường thường thức mĩ thuật tôi hỏi học sinh:

lệ
0%
0%
0%

“Các em thấy phân môn thường thức mĩ thuật có thú vị không? Và các em
có thích học phân môn này không?”
Thì đa số học sinh trả lời không thích và nói rằng học thường thức mĩ
thuật chán, không thú vị. Chỉ có khoảng 15% học sinh trả lời khá thích phân
môn này nhưng 15% đó lại nằm trong nhóm không thích vẽ nên thà học
phân môn này chứ không học vẽ.

5

chuyện, sau đó kể lại cho học sinh theo các phương pháp khác nhau. Chẳng
hạn như ta có thể tạo một câu chuyện bằng hình ảnh sinh động, dễ thương
nhưng đầy đủ cốt truyện. Vì hình ảnh thu hút sự chú ý, sinh động, hấp dẫn hơn
từ đó học sinh sẽ bớt căng thẳng khi học, nhớ bài hơn và sẽ thích học phân môn
này hơn.
Tuy nhiên, không phải tìm hiểu các câu chuyện mà mãi mê kể chuyện
không truyền đạt đầy đủ nội dung kiến tức cơ bản của bài học. Chúng ta phải
biết kết hợp nội dung cơ bản mà học sinh bắt buộc phải nhớ lồng vào trong câu
chuyện chúng ta kể. Như vậy, học sinh vừa nhớ bài vừa biết thêm những điều
xoay quanh bài học đó.
Ví dụ:
Bài 29- Một số tác giả, tác phẩm tiêu biểu của mĩ thuật Ý thời kì phục hưng.
(Lớp 7).

7


Họa sĩ Lê-ô-na đơ-vanh-xi tên khai sinh là Leonardo di ser Piero da
Vinci có nghĩa là "Leonardo, con của Ser Piero, đến từ Vinci" Vinci là thành
phố mà ông sinh sống.
Họa sĩ Michelangelo vừa là bạn vừa là đối thủ với Leonardo di ser Piero da
Vinci. Sau đó giáo viên nói lý do vì sao vừa là bạn vừa là thù.
Bài 2: Sơ lược lịch sử Việt Nam thời kì cổ đại. (lớp 6)
Cần tìm hiểu thêm về 6 phần cuộc sống người nguyên thủy
2. Sử dụng tốt đồ dùng dạy học và áp dụng các phương tiện điện
tử, ứng dụng tin học vào quá trình giảng dạy.
Đối với Mĩ thuật thì tranh ảnh minh họa là vô cùng cần thiết vì hình ảnh
chính là ngôn ngữ của mĩ thuật, là trực quan sinh động cụ thể. Do đó ta phải
khai thác triệt để lợi ích của đồ dùng dạy học.
Ở các trường THCS hiện nay, số lượng tranh ảnh minh họa rất ít, cũ và

sau:
- Mĩ thuật nguyên thủy.
- Mĩ thuật thời Lý.
- Mĩ thuật thời Trần.
- Mĩ thuật thời Lê.

10


Ngày nay, bài giảng điện tử không còn quá xa lạ đối với hầu hết các giáo
viên và học sinh. Vì vậy ta hãy áp dụng vào quá trình giảng dạy của chúng ta ít
nhất là ở phân môn thường thức mĩ thuật sẽ làm sinh động hơn cho bài học,
ngoài ra còn tiết kiệm đáng kể chi phí in ấn tranh ảnh tác giả, tác phẩm, công
trình kiến trúc. Việc sử dụng bài giảng điện tử còn giúp cho học sinh dễ nhìn,
dễ quan sát theo dõi vì to, rõ hơn, bài giảng điện tử có những hiệu ứng đẹp,
sinh động, giúp học sinh hứng thú học. Việc trình chiếu tranh ảnh không còn là
trở ngại vì ta có thể chèn vô số các hình ảnh mà không sợ phải tiêu hao quá
nhiều chi phí.
Không những hình ảnh, ta còn có thể chèn thêm cả các video, băng hình nói
về quá trình hình thành của các giai đoan lịch sử hay các công trình kiến trúc,
tác giả tiêu biểu. Việc áp dụng video còn giúp cho bài học không nhàm chán
mà còn giúp học sinh biết rõ thêm về bài học của mình.
3. Sử dụng đa dạng các phương pháp dạy học.
a. phương pháp dạy học:
Môn Mĩ thuật là môn tích hợp của nhiều môn khác nhau: văn học, lịch sử,
khoa học tự nhiên, xã hội,… Vì vậy ta cần áp dụng nhiều phương pháp dạy học
khác nhau trong cùng một bài giảng dạy:
- Phương pháp trực quan.
- Phương pháp gợi mở.


- Phương pháp kiểm tra- đánh giá: Giáo viên có thể kiểm tra học sinh
bằng các câu hỏi củng cố bài học.
b. Chia bố cục của bài thành các thành phần nhỏ có sự logic về nội
dụng mở rộng:
Phương pháp này áp dụng cho các bài có nội dung dài và rộng. Giáo viên có
thể sắp đặt lại bố cục bài dạy cho phù hợp với phương pháp đang áp dụng và
nội dung bài dạy nhằm đạt hiệu quả cao hơn
Ví dụ: Mĩ thuật 6 bài 19 và bài 24 có nội dung liền mạch với nhau về dòng
tranh dân gian Việt Nam. Vậy giáo viên có thể sắp xếp như sau:
Ôn lại một cách tổng thể về dòng tranh Đông Hồ rồi giới thiệu các tác phẩm
của dòng tranh này. Tranh Hàng trống và các tác phẩm cũng làm tương tự.
Như vậy sắp xếp lại bố cục của bài dạy và chia nhỏ từng mục phù hợp với
phương pháp soạn giảng của giáo viên. Nội dung từng phần có sự logic và học
sinh dễ hiều và nắm bài kĩ hơn.
c. Sử dụng phương pháp trắc nghiệm:
Giáo viên đặt câu hỏi có các đáp án khác nhau, sau đó học sinh chọn đáp án
thì học sinh đó phải tự tìm mọi cách để chứng minh cho đáp án của mình. Từ

13


những câu hỏi trong SGK, sau đó đi đến câu hỏi có liên quan đến tranh ảnh,
hay nội dung khác ngoài SGK nhưng vẫn có tranh ảnh để học sinh quan sát và
phân tích chọn đáp án đúng nhất. từ đó học sinh sẽ tự mình hệ thống lại được
những nội dung đã học và nhớ lâu hơn.

4. Phải tìm hiểu các thông tin mới cập nhật có liên quan đến mĩ
thuật:
Ngoài việc truyền đạt các kiến thức cũ thì giáo viên còn phải thường xuyên
theo dõi các tin tức mới có liên quan đến nội dung bài học hay đơn giản chỉ


Khá thích
15%
66%

Không thích
85%
12%

15


Từ đó cho ta thấy số lượng học sinh thích và khá thích phân môn này đã
tăng đáng kể như vậy hiệu quả học tập sẽ tăng theo.
Lớp

Sĩ
số

7

6
74
Cộng

33
44
77

Giỏi

SL Tỉ lệ
1
2
3

3%
4.5%
3.9%

kém
SL Tỉ
0
0
0

lệ
0%
0%
0%

V/ KẾT LUẬN
Việc thay đổi phương pháp dạy và học ở trường THCS hiện nay đang là vấn
đề cấp bách và cần thiết nhằm nâng cao hiệu quả học tập của học sinh và khả
năng dạy học của giáo viên. Đáp ứng nhu cầu của con người mới, xã hội mới.
đất nước trên dường hội nhập quốc tế thì ngoài việc nâng cao các kiến thức xã

16


hội thì con người còn phải nâng cao cả về văn hóa lẫn thẩm mĩ, tinh thần.

II/ THỰC TIỄN CHỌN ĐỀ TÀI……………………………………….…...2
1. Ưu điểm

…………………………………………………...2

2. Hạn chế

…………………………………………………...3

III/ HƯỚNG GIẢI QUYẾT………………………………………………...3
1.Giáo viên cần tìm hiểu thêm về các câu chuyện xoay quanh bài học …....4
2. Sử dụng tốt đồ dùng dạy học và áp dụng các phương tiện điện tử,
ứng dụng tin học vào quá trình giảng dạy……………….……………......4-6
3. Sử dụng đa dạng các phương pháp dạy học……………………………6,7
4. Phải tìm hiểu các thông tin mới cập nhật có liên quan đến mĩ thuật.…….8
5. Phát huy ưu điểm của phương pháp dạy học hiện nay………………...…8
IV/ KẾT QUẢ THU ĐƯỢC………………………………………………8,9
V/ KẾT LUẬN

………………………………………………...9,10

18