ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
____________

NGUYỄN ĐÌNH HÀO
____________

CÁC YÊU CẦU
ĐỐI VỚI QUYẾT ĐỊNH
CỦA CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH
NHÀ NƢỚC VIỆT NAM
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SỸ LUẬT HỌC
__________________

HÀ NỘI - 2002


Đại học quốc gia hà nội
Khoa luật
____________

nguyễn Đình hào
____________

Các yêu cầu
đối với quyết định
của các cơ quan hành chính
nhà n-ớc Việt Nam
trong giai đoạn hiện nay

5.
6.

Nội dung

Trang

MỞ ĐẦU

1
1
2
3
4
5
5

Tính cấp thiết của đề tài
Tình hình nghiên cứu đề tài
Phạm vi nghiên cứu, mục đích và nhiệm vụ của Luận văn
Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Những điểm mới và ý nghĩa của Luận văn
Cơ cấu của Luận văn
Chƣơng 1
Kh¸i niÖm quyÕt ®Þnh
cña c¬ quan hµnh chÝnh nhµ n-íc

1.1.
1.1.1.
1.1.2.

6
6
6
11
12
14
15
21
26
27
28
29
30
30
31
32
33


1.4.1.

1.4.2.

1.4.3.

1.4.4.

1.4.5.

1.4.6.

34

34

36

37

38

39

40

41

Chng 2
Những yêu cầu đối với quyết định
của cơ quan hành chính nhà n-ớc
trong giai đoạn hiện nay
2.1. Cỏc yờu cu i vi quyt nh qun lý nh nc
2.1.1. Cỏc yờu cu hp phỏp

43
46
46


2.1.2. Cỏc yờu cu hp lý
2.1.3. Cỏc yờu cu i vi th tc xõy dng v ban hnh quyt nh

Nguyờn nhõn

3.2. Phng hng m bo thc hin tt cỏc yờu cu i vi
quyt nh qun lý nh nc
3.2.1. Phng hng m bo thc hin tt cỏc yờu cu v hp
phỏp
3.2.2. Phng hng m bo tớnh hp lý ca quyt nh qun lý
nh nc
3.2.3. Phng hng nõng cao cht lng ca i ng cỏn b, cụng
chc lm cụng tỏc tham mu, son tho, trỡnh c quan cú
thm quyn ban hnh quyt nh qun lý nh nc
Kt lun
Danh mc ti liu tham kho

77
77
77
83
103
109
109

113

114
115
117


MỞ ĐẦU



Pháp luật nước ta đã qui định thẩm quyền ban hành quyết định quản lý
nhà nước cho các cơ quan hành chính nhà nước. Tuy nhiên, pháp luật mới chỉ
qui định thẩm quyền về nội dung, hình thức và thủ tục ban hành văn bản của
các cơ quan hành chính nhà nước ở Trung ương, nhưng các qui định đó chưa
đồng bộ, chưa thống nhất, chưa hoàn thiện. Do đó, hoạt động ban hành, thực
hiện, kiểm tra việc thực hiện và tổng kết việc thực hiện quyết định quản lý
nhà nước trong những năm qua còn nhiều vấn đề đặt ra. Đó là không ít các
quyết định quản lý được ban hành không đúng thẩm quyền cả về hình thức và
nội dung, không đúng thủ tục do pháp luật qui định, không có hoặc không đủ
căn cứ pháp lý dẫn đến hậu quả là quyết định trái pháp luật, hoặc quyết định
không có tính khả thi trên thực tế. Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng trên là
các cơ quan hành chính nhà nước đã không tuân thủ các yêu cầu trong việc
ban hành quyết định quản lý nhà nước.
Từ những vấn đề đặt ra nói trên, chúng tôi đã chọn đề tài nghiên cứu:
"Các yêu cầu đối với quyết định của các cơ quan hành chính nhà nước Việt
Nam trong giai đoạn hiện nay".
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Cho đến nay, các vấn đề về văn bản pháp luật nói chung, văn bản qui
phạm pháp luật nói riêng và đặc biệt, quy trình xây dựng và ban hành chúng
đã được nghiên cứu nhiều lần bởi nhiều cơ quan nhà nước ở trung ương và
địa phương (Quốc hội, Bộ Tư pháp, các Bộ, ngành, các tỉnh, thành phố).
Nhưng những nghiên cứu về các yêu cầu đối với quyết định quản lý nhà nước
thì ít được quan tâm, kể cả cấp độ đề tài nghiên cứu khoa học.
Ở nước ngoài, các tác giả Liên bang Nga như giáo trình Luật Hành
chính Liên bang Nga xuất bản năm 1994

[1, tr. 145 - 150]


Mục đích nghiên cứu của Luận văn là trên cơ sở phân tích rõ bản chất,
vị trí, vai trò quyết định quản lý nhà nước của các cơ quan hành chính từ
trung ương đến địa phương, thông qua việc nghiên cứu những quy định hiện
hành của pháp luật và thực tiễn hoạt động xây dựng và ban hành quyết định
quản lý nhà nước của các cơ quan hành chính từ trung ương đến địa phương,
từ đó rút ra kết luận và kiến nghị các phương hướng hoàn thiện chúng.
c) Nhiệm vụ của Luận văn
Để thực hiện mục đích trên, nhiệm vụ của Luận văn là:


- Làm rõ khái niệm, bản chất, phân loại quyết định quản lý nhà nước;
thủ tục xây dựng và ban hành quyết định quản lý nhà nước; vị trí của quyết
định quản lý nhà nước trong hệ thống pháp luật của nhà nước ta.
- Xác định rõ các yêu cầu đối với các quyết định của cơ quan hành
chính nhà nước trong hệ thống văn bản pháp luật của nước ta là các yêu cầu
đối với hình thức, nội dung của quyết định quản lý nhà nước và các yêu cầu
đối với thủ tục xây dựng và ban hành quyết định quản lý nhà nước trên cơ sở
các quy định hiện hành của pháp luật về soạn thảo, ban hành quyết định của
cơ quan hành chính nhà nước.
- Nêu lên thực trạng bao gồm ưu điểm, nhược điểm, nguyên nhân của
nhược điểm trong soạn thảo, ban hành, thực hiện quyết định quản lý nhà nước
những năm qua để đưa ra một số phương hướng nhằm hoàn thiện các qui định
của pháp luật về qui trình soạn thảo, ban hành quyết định của cơ quan hành
chính nhà nước.
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu được vận dụng là khảo sát thực tiễn ban hành quyết
định của các cơ quan hành chính nhà nước ở trung ương và một số địa
phương, xem xét các vấn đề liên quan trên cơ sở vận dụng tư duy biện chứng
của triết học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận nhà nước và pháp
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

[12]. Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 1992.
[13]. Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2002.
[14]. Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân (sửa đổi) 1994.
[15]. Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 1996.


[16]. Luật đất đai năm 1993.
[17]. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật đất đai năm 1993 ngày 02
tháng 12 năm 1999.
[18]. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật đất đai năm 1993 ngày 29
tháng 6 năm 2001.
[19]. Luật giáo dục.
[20]. Luật Báo chí ngày 28 tháng 12 năm 1989.
[21]. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Báo chí ngày 12 tháng 6
năm 1999.
[22]. Luật khiếu nại, tố cáo năm 1998.
[23]. Nghị quyết của Quốc hội số 51/2001/NQ-QH10 ngày 25 tháng 12 năm
2001 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 1992.
[24]. Nghị quyết của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội số 287/2002/NQUBTVQH10 ngày 29 tháng 01 năm 2002 qui định việc thi hành một số
điểm của Nghị quyết về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp
năm 1992.
[25]. Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính ngày 06 tháng 7 năm 1995.
[26]. Pháp lệnh về nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban
nhân dân ở mỗi cấp ngày 25 tháng 6 năm 1996.
[27]. Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án hành chính ngày 21 tháng 5 năm
1996.
[28]. Pháp lệnh ngày 25 tháng 12 năm 1998 sửa đổi, bổ sung một số điều của
Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án hành chính ngày 21 tháng 5 năm
1996.
[29]. Pháp lệnh phí, lệ phí số 38/2001/PL-UBTVQH10 ngày 28 tháng 8 năm


[41]. Nghị định của Chính phủ số 70/CP ngày 12 tháng 6 năm 1997 qui định
về lệ phí, án phí toà án.
[42]. Nghị định của Chính phủ số 101/CP ngày 23 tháng 9 năm 1997 qui định
chi tiết thi hành một số điều của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp
luật.
[43]. Nghị định của Chính phủ số 28/1998/NĐ-CP ngày 11 tháng 5 năm 1998
qui định chi tiết thi hành Luật thuế giá trị gia tăng.
[44]. Nghị định của Chính phủ số 29/1998/NĐ-CP ngày 11 tháng 5 năm 1998
về việc ban hành Qui chế thực hiện dân chủ ở cơ sở.
[45]. Nghị định số 48/1998/NĐ-CP ngày 11 tháng 7 năm 1998 về chứng
khoán và thị trường chứng khoán.
[46]. Nghị định của Chính phủ số 71/1998/NĐ-CP ngày 08 tháng 9 năm 1998
ban hành Qui chế thực hiện dân chủ trong hoạt động ở cơ quan.
[47]. Nghị định của Chính phủ số 95/1998/NĐ-CP ngày 17 tháng 11 năm
1998 về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức.
[48]. Nghị định của Chính phủ số 07/1999/NĐ-CP ngày 13 tháng 02 năm
1999 ban hành Qui chế dân chủ ở doanh nghiệp nhà nước.
[49]. Nghị định của Chính phủ số 168/1999/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm
1999 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 58/CP ngày 03
tháng 10 năm 1996 của Chính phủ về cấp Giấy phép lao động cho người
nước ngoài làm việc tại các doanh nghiệp, tổ chức ở Việt Nam.
[50]. Nghị định của Chính phủ số 75/2000/NĐ-CP ngày 08 tháng 12 năm
2000 về công chứng, chứng thực.
[51]. Nghị định của Chính phủ số 36/2001/NĐ-CP ngày 10 tháng 7 năm 2001
về việc bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường bộ và trật tự an toàn
giao thông đô thị.


[52]. Nghị định của Chính phủ số 45/2001/NĐ-CP ngày 02 tháng 8 năm 2001

tháng 3 năm 1998 về việc thu và sử dụng học phí ở các cơ sở giáo dục và
đào tạo công lập thuộc hệ thống giáo dục quốc dân.
[63]. Quyết định của thủ tướng Chính phủ số 85/1998/QĐ-TTg ngày 16 tháng
4 năm 1998 về việc phê duyệt quy hoạch phổ tần số vô tuyến điện của
Việt Nam cho các nghiệp vụ.
[64]. Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 764/QĐ-TTg ngày 24 tháng 8
năm 1998 về việc lập Quĩ thưởng xuất khẩu.
[65]. Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 1105/QĐ-TTg ngày 10 tháng
12 năm 1998 về việc cho Công ty trách nhiệm hữu hạn Nam Sơn thuê
đất để tận thu khai thác cát tại thành phố Hà Nội.
[66]. Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 122/1999/QĐ-TTg ngày 10
tháng 5 năm 1999 về việc ban hành quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng
xe ô tô trong các cơ quan hành chính sự nghiệp và doanh nghiệp Nhà nước.
[67]. Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 178/1999/QĐ-TTg ngày 30
tháng 8 năm 1999 ban hành Qui chế ghi nhãn hàng hoá lưu thông trong
nước và hàng hoá xuất, nhập khẩu.
[68]. Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 19/2000/QĐ-TTg ngày 03
tháng 02 năm 2000 về bãi bỏ một số giấy phép trái với qui định của Luật
doanh nghiệp.
[69]. Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 38/2000/QĐ-TTg ngày 24
tháng 3 năm 2000 sửa đổi, bổ sung một số điều trong Quyết định số
531/TTg ngày 08 tháng 8 năm 1996 của Thủ tướng Chính phủ về quản lý
các chương trình mục tiêu quốc gia.
[70]. Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 69/2000/QĐ-TTg ngày 19
tháng 6 năm 2000 ban hành Quy chế quản lý và sử dựng kinh phí hỗ trợ
xây dựng văn bản quy phạm pháp luật.


[71]. Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 95/2000/QĐ-TTg ngày 15
tháng 8 năm 2000 sửa đổi, bổ sung một số điều của Qui chế ghi nhãn

[80]. Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 598/QĐ-TTg ngày 22 tháng 7
năm 2002 về việc tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho 17 tập
thể và 12 cá nhân thuộc Viện kiểm sát Nhân dân Tối cao.
[81]. Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 716/QĐ-TTg ngày 27 tháng 8
năm 2002 về đầu tư xây dựng hệ thống trụ sở làm việc thuộc Viện kiểm
sát Nhân dân Tối cao thời kỳ 2002 - 2005.
V. CÁC QUYẾT ĐỊNH CỦA BỘ TRƢỞNG, THỦ TRƢỞNG CƠ QUAN NGANG BỘ, CƠ
QUAN THUỘC CHÍNH PHỦ

[82]. Quyết định của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ số
08/1998/QĐ-VPCP ngày 10 tháng 11 năm 1998 ban hành Qui chế về
hình thức, thể thức và mẫu trình bày văn bản của Chính phủ, Thủ tướng
Chính phủ và Văn phòng Chính phủ.
[83]. Quyết định của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ số
09/1998/QĐ-VPCP ngày 22 tháng 11 năm 1998 ban hành Qui định tạm
thời về viết hoa trong văn bản của Chính phủ và Văn phòng Chính phủ.
[84]. Quyết định của Bộ trưởng Bộ Tài chính số 47/2000/QĐ-BTC ngày 04
tháng 4 năm 2000 về việc bãi bỏ khoản thu lệ phí cấp các loại giấy phép
trái với qui định của Luật Doanh nghiệp.
[85]. Quyết định của Bộ trưởng Bộ Y tế số 416/2000/QĐ-BYT ngày 18 tháng
02 năm 2000 ban hành Qui chế ghi nhãn thuốc và mỹ phẩm ảnh hưởng
trực tiếp đến sức khoẻ con người.
[86]. Quyết định của Bộ trưởng Bộ Công nghiệp số 17/2001/QĐ-BCN ngày
23 tháng 3 năm 2001 ban hành Qui định thủ tục hành chính trong cấp
phép hoạt động khoáng sản.


[87]. Quyết định của Tổng cục trưởng Tổng cục Bưu điện số 476/2002/QĐTCBĐ ban hành bảng cước dịch vụ điện thoại quốc tế.
[88]. Quyết định của Tổng cục trưởng Tổng cục Bưu điện số 477/2002/QĐTCBĐ ban hành bảng cước dịch vụ thuê kênh viễn thông quốc tế.
[89]. Quyết định của Tổng cục trưởng Tổng cục Bưu điện số 478/2002/QĐTCBĐ v/v: ban hành cước hoà mạng thông tin di động.

ngày 23 tháng 4 năm 2001 về việc cho phép Công ty trách nhiệm hữu
hạn Nam Sơn được khai thác cát bãi nổi sông Hồng tại các xã Đại Mạch,
Võng La, huyện Đông Anh, và xã Long Biên huyện Gia Lâm, Hà Nội.
[101]. Quyết định của Uỷ ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang số 1298/QĐ-UB
ngày 15 tháng 8 năm 2001 ban hành mức thu học phí; công tác quản lý
thu, chi học phí tại các trường: Cao đẳng sư phạm, Trung học kinh tế kỹ thuật và dạy nghề, Trung học Y tế tỉnh Tuyên Quang.
[102]. Quyết định của Uỷ ban nhân dân thành phố Hà Nội số 123/2001/QĐUB ngày 06 tháng 12 năm 2001 ban hành qui định những nguyên tắc về
quản lý đầu tư và xây dựng các khu đô thị mới, cải tạo, sửa chữa nhà ở
trên địa bàn thành phố Hà Nội.
VII. CÁC CÔNG VĂN HÀNH CHÍNH

[103]. Công văn của Phủ Thủ tướng số 1053VP ngày 12 tháng 8 năm 1976 về
việc dùng tiêu đề công văn và sử dụng con dấu mới.
[104]. Công văn của Bộ Y tế số 1946/YT-QLD ngày 30 tháng 3 năm 2000.


[105]. Công văn của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn số
2441/BNN/PCLB ngày 17 tháng 7 năm 2000./.