KHOALU T

LTH MAI

QUYềN THAM GIA QUảN Lý NHà NƯớC CủA PHụ Nữ
THEO PHáP LUậT VIệT NAM
Chuyờn ngnh: Lu tHi nphỏp- Lu tHnhchớnh
Mó s : 60 38 01 02

LU NV NTH CS LU TH C

Ng

ih

ngd nkhoah c:PGS.TS NGUY NHONGANH

HN I- 2016


L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan Lu n v n là công trình nghiên c u c a
riêng tôi. Các k t qu nêu trong Lu n v n ch a đ

c công b trong

b t k công trình nào khác. Các s li u, ví d và trích d n trong
Lu n v n đ m b o tính chính xác, tin c y và trung th c. Tôi đã
hoàn thành t t c các môn h c và đã thanh toán t t c các ngh a v
tài chính theo quy đ nh c a Khoa Lu t



Nh
V

à

à à

à

à

à

à

à

à

à

à

à

à

àN m .......................................................................................... 10


à

à à

à

à

à

à

à

1.2.

P

1.2.1.

K

à

à à

à

à



à

à

à

à
à

V à

à

à

à

à

à

à

à à

à

à


1.2.3.

à

à

à
àN

à

à

à

à

à

à

à à

à

à

....................... Error! Bookmark not defined.

à

à

à

à

à

à

à

àV

à
àN

à

à

à à

à

Error! Bookmark not defined.

1.3.1.

V à


CàC áàPH àN àTHEOàPHãPàLU TàVI TàNáMError! Bookmark not defined

K

2.1.

à

T

2.2.

à

à

à à

à

à

à

à

T

à


à

à

à

à

àV

à

à

àN

à

à

à

à

Error! Bookmark no

à

à

à

à

à
à à

à

à à
à

à
à

à

à

à

Error! Bookmar

à

à

à

Error! Bookmark not defined


à
à

à

................ Error! Bookmark not defined.

àQ

à

à
à

T

à

à

à

àQ

à
à

2.3.2.



T

2.3.

à

à
2.2.1.

2.2.4.

à

à
à

à
à

à

à

à

à à

à


à

à

à

à à

Error! Bookmark not defined.
à

à

à

à

à

.... Error! Bookmark not defined.
à

à

à

à

à à- X à


à

à

à
à

à

à

à

àV
à

à
àN
à

à
à

à

à

à à

à


à

3.2.1.

V à

à

3.2.2.

T

à
à

à

à à à

3.2.6.

N

à

à

à
à


à

à
à

à

à

à

àN

à
à

à

à

àV àN

à

à

à à

à


.................. Error! Bookmark not defined.
à

à

à

à

à
à

à

à

à

à

à
à à

à

à

à


à à

à

à

à à

à
à

T

à

à

M à à

X à

à

à
3.2.

3.2.4.

à



à
à

à

à

à

à

à à
à

à

à

à

à

à

à

à

à

DáNHàM CàTâIàLI U THáMàKH O ................................................................. 17


DANHăM CăCỄCăT ăVI T T T

CEDAW:

Công c v xóa b m i hình th c phân bi t đ i
x v i ph n

H ND:

H i đ ng nhân dân

HLHPNVN: H i liên hi p ph n Vi t Nam
ICCPR:

Công

c qu c t v các quy n dân s và chính tr

ILO:

Công

c v tr l

OXFAM:

T ch c phi chính ph

có nh ng đóng góp đáng k trong các l nh v c xóa đói gi m nghèo, phát tri n kinh
t , n đ nh xư h i c ng nh nh ng c ng hi n xu t s c trong vi c ch m lo xây d ng
gia đình, nuôi d

ng các th h t

ng lai c a đ t n

l i nh ng vinh quang l n cho đ t n

c,có nhi u ph n còn mang

c trong các l nh v c v n hóa, giáo d c, khoa

h c,... Nh n th c rõ v trí và vai trò quan tr ng c a ng
ngay t khi n

c nhà m i giành đ

i ph n trong xư h i nên

c đ c l p, các quy n c a công dân nói chung

và quy n c a ph n nói riêng đư đ

c pháp lu t Vi t Nam ghi nh n và kh ng

đ nh, trong đó có các quy n tham gia qu n lỦ đ t n

c c a ph n ... i u đó đư t o



đ ng tham gia qu n lỦ đ t n

c c a ph n v n ch a đ

c b o đ m m t cách t

ng

x ng so v i vai trò và kh n ng c a ph n trong xư h i. Trong quá trình tham gia
công tác qu n lỦ, ph n ngày càng có nhi u đi u ki n thu n l i song c ng có nhi u
rào c n nh h

ng t i con đ

ng lưnh đ o c a h mà bao trùm là đ nh ki n gi i v

n ng l c, v phong t c t p quán l c h u, t phía gia đình hay t nh ng chính sách xư
h i đư kéo theo nh ng b t c p khác khi h tham gia vào công tác qu n lỦ đ t
n

c.Vì th

ng và nhà n

vai trò c a ph n đ

c c n ph i có nh ng chính sách phù h p đ v th và


av nđ

gi i vào phát tri n: thông qua s bình đ ng gi i v quy n, ngu n l c và ti ng nói”,
- Sách: "Vai trò c a n cán b qu n lý nhà n

c trong quá trình công

nghi p hóa, hi n đ i hóa" c a TS. Võ Th Mai.
- GS Lê Thi - Vi n khoa h c xư h i Vi t Nam: “Gia đình, ph n Vi t Nam
v i dân s , v n hóa và s phát tri n b n v ng”,
- Nxb Khoa h c xư h i, n m 2004; TS

Th Th ch: “Phát huy ngu n l c

trí th c n Vi t Nam trong s nghi p công nghi p hóa, hi n đ i hóa”,
- Nxb Chính tr qu c gia, n m 2005; Lê Ng c V n (ch biên) - Vi n Khoa


h c xư h i Vi t Nam, Vi n Gia đình và gi i: “Nghiên c u gia đình lý thuy t n
quy n, quan đi m gi i”, Nxb Khoa h c xư h i, n m 2006…..
Trên c s kh o sát cho th y

n

c ta đư có m t s công trình nghiên c u

v tình hình tham gia c a ph n v qu n lỦ nhà n

c nh ng ch a đ


c ta và các chu n m c qu c t có liên quan

c ta đư cam k t th c hi n.

3.2. Nhi m v nghiên c u
th c hi n đ

c m c đích trên, lu n v n c n ph i gi i quy t các nhi m v

sau:
- Phân tích khái quát c s lỦ lu n v quy n tham gia qu n lỦ nhà n

cc a

ph n theo pháp lu t đ làm ti n đ đánh giá và đ xu t các gi i pháp v quy n
này c a ph n . (1)
- T p h p và phân tích h th ng các quy ph m pháp lu t hi n hành liên quan
đ n quy n tham gia qu n lỦ nhà n

c c a ph n

Vi t Nam; (2)


- Trên c s nh ng nhi m v (1) và (2), ch ra nh ng thành t u và h n ch
c a pháp lu t và th c hi n pháp lu t v quy n tham gia qu n lỦ nhà n
n

Vi t Nam và đ xu t các ph



ngăphápălu năvƠăph

Lu n v n đ
t t
n

c th c hi n d a trên c s lỦ lu n c a ch ngh a Mác- Lênin,

ng H Chí Minh và các quan đi m c a

ng C ng s n Vi t Nam v Nhà

c và pháp lu t trong s nghi p đ i m i, đ c bi t là đ

m ic a
Nhà n

ng v nh n th c qu n lỦ nhà n

ng l i, ch tr

ng đ i

c c a ph n trong đi u ki n xây d ng

c pháp quy n xư h i ch ngh a
Các ph

ph

viên thu c chuyên ngành Hi n pháp hành chính t i các c s đào t o lu t. K t qu
nghiên c u c a lu n v n còn ph c v cho vi c trang b nh ng ki n th c chuyên sâu
cho cán b th c ti n đang công tác t i các C quan đào t o cán b nói chung và
cán b n nói riêng c a

ng và nhà n

c.

6. K tăc uăc aălu năv n
Ngoài ph n M đ u, K t lu n và danh m c tài li u tham kh o, n i dung c a
lu n v n g m 3 ch
Ch

ng:

ng 1: C s lỦ lu n v quy n tham gia qu n lỦ nhà n

c c a ph n

theo pháp lu t Vi t Nam.
Ch

ng 2: L ch s và th c tr ng quy n tham gia qu n lỦ nhà n

c c a ph

n theo pháp lu t Vi t Nam.
Ch
lỦ nhà n

c và quy n tham gia qu n lý nhà

c
M i l nh v c khoa h c có đ nh ngh a v qu n lỦ d

i góc đ riêng c a mình

và nó phát tri n ngày càng sâu r ng trong m i ho t đ ng c a đ i s ng xư h i. Qu n
lỦ là đ i t
Xét

ng nghiên c u c a nhi u ngành khoa h c xư h i và khoa h c t nhiên

góc đ chung nh t, có th th y qu n lỦ th c ch t là quan h gi a các giai

c p, trong đó ch y u là quan h gi a “giai c p c m quy n” v i “các giai c p
khác” trong xư h i mà n i dung c a quan h đó là v n đ chính quy n thu c v ai,
c a ai và vì ai. Xét

góc đ riêng, qu n lỦ ch th c s có ngh a khi nó đ

th c hóa g n v i ch th là con ng

i, là giai c p c th . Và khi nói đ n con ng

thì không th không g n đ n quy n; Quy n
m i con ng

c hi n
i

c m c tiêu đã đ

ng d n ho t đ ng c a nh ng

i khác” [38].
- Nguy n Minh

o: “Qu n lý là s tác đ ng ch huy, đi u khi n, h

các quá trình xã h i và hành vi ho t đ ng c a con ng

ng d n

i nh m đ t t i m c tiêu đã

đ ra” [5].
T nh ng quan ni m này cho th y, qu n lỦ là m t ho t đ ng liên t c và c n
thi t khi con ng

i k t h p v i nhau trong t ch c.

ó là quá trình t o nên s c

m nh g n li n các ho t đ ng c a các cá nhân v i nhau trong m t t ch c nh m đ t


đ

c m c tiêu chung.
Tóm l i “Qu n lỦ” là s tác đ ng ch huy, đi u khi n các quá trình xư h i


c đ i v i các quá trình xư h i và hành vi ho t đ ng c a con ng

i đ duy

trì và phát tri n các m i quan h xư h i và tr t t pháp lu t nh m th c hi n nh ng
ch c n ng và nhi m v c a nhà n

c trong công cu c xây d ng CNXH và b o v

t qu c CNXH. T nh ng đ nh ngh a trên ta có th rút ra m t khái ni m chung v
quy n tham gia qu n lỦ nhà n

c nh sau:

Quy n tham gia qu n lỦ nhà n
công dân trong l nh v c chính tr đ

c c a công dân là quy n con ng

i, quy n

c Hi n pháp và pháp lu t b o v ; nó xác l p

n ng l c pháp lỦ c a công dân trong vi c tham gia tr c ti p ho c gián ti p vào
qu n lỦ nhà n

c, qu n lỦ xư h i. B o đ m quy n tham gia qu n lỦ nhà n

cc a

công dân, t c bao g m t t c nh ng ng

ng h

ng th quy n là

i có qu c t ch c a m t qu c gia, không

phân bi t gi i tính và đ tu i, thì n i hàm c a quy n tham gia qu n lỦ nhà n
c a ph n c ng chính là n i hàm c a quy n tham gia qu n lỦ nhà n

c nói chung.

Xu t phát t góc đ lu t h c, t Lu t hi n pháp hành chính v quy n con ng
ph n , có th rút ra m t khái ni m v quy n tham gia qu n lỦ nhà n
n nh sau: Quy n tham gia qu n lỦ nhà n
quy n con ng

c

ic a

c c a ph

c c a ph n là m t trong nh ng

i quan tr ng nh t c a ph n , đ

c Hi n pháp và pháp lu t b o v ;


ng là n n nhân, đây c ng chính là m i

quan h gi a bình đ ng và pháp lu t. Bình đ ng

đây ph i là bình đ ng v th c

ch t thì m i có th là c s đ b o đ m b n v ng đ a v pháp lỦ bình đ ng c a ph
n . Bi u hi n c a bình đ ng v th c ch t là ph n th c hi n đ
và xác l p đ

c đ a v pháp lỦ c a mình, đ

c quy n chính tr

c tham gia m t cách dân ch vào m i

ho t đ ng c a đ i s ng chính tr và đ i s ng xư h i. Ng

c l i, pháp lu t là công

c đ b o đ m và b o v quy n tham gia bình đ ng c a ph n . Trong m i quan h
bi n ch ng này, ph n v a là ng

ih

ng quy n, đ ng th i c ng là ch th tr c

ti p đ u tranh xóa b đ nh ki n v gi i, tham gia xây d ng pháp lu t v quy n bình



c, còn dân ch gián ti p là b u c và ng c vào các c quan

đ i di n quy n l c nhân dân. B o đ m quy n tham gia qu n lỦ nhà n
n đ

c th c thi trên c s không phân bi t đ i x và bình đ ng th c ch t chính là

b o đ m cho ph n đ
nhà n

c c a ph

c tham gia vào quy n chính tr - Quy n tham gia qu n lỦ

c c a ph n . S tham gia qu n lỦ nhà n

c c a ph n vào các c p ra

quy t đ nh ch c ch n s giúp cho nh ng chính sách c a nhà n

c, đ c bi t là

nh ng chính sách liên quan đ n phúc l i xư h i, mang tính cân b ng v gi i h n.
Nh v y, th c thi dân ch bao hàm c yêu c u th c thi m t ph n quy n tham gia
qu n lỦ nhà n
nhà n

c c a ph n ; và ng

c l i, b o đ m th c thi quy n tham gia qu n lỦ


ng là nh ng quy n đ

i, quy n chính tr

c đ c p đ u tiên trong s nh ng quy n mà ph n có.

Chính vì v y, đ xác l p v th bình đ ng c a ph n trong xư h i, tr

c h t ph i xét

đ n quy n chính tr . M t trong nh ng quy n chính tr đó là quy n tham gia qu n lỦ
nhà n

c c a ph n . V c b n, ph n c ng đ

ch

ng các c h i bình đ ng nh

nam gi i nh ng đ có s bình đ ng th c ch t, ph n ph i đ
các quy n c a h . H ph i đ
n

c b o đ m th c hi n

c tham gia tr c ti p và gián ti p vào qu n lỦ nhà

c, qu n lỦ xư h i; tham gia vào quá trình phát tri n kinh t , xư h i c a đ t n



c và xư h i b ng cách:
a.

i v i hình th c tham gia tr c ti p

Th nh t, Ph n tham gia

ng c vào đ i bi u Qu c H i và H i đ ng nhân

dân các c p khi có đ tiêu chu n, đi u ki n theo lu t đ nh.
B ng vi c tr thành

i bi u Qu c H i và H i đ ng nhân dân các c p, ph

n có th tham gia tr c ti p qu n lỦ nhà n

c thông qua vi c th c hi n nhi m v

và quy n h n c a mình.
Th hai, Ph n tham gia ho t đ ng trong các c quan nhà n

c.


Tùy theo n ng l c, trình đ chuyên môn, nghi p v , ph n đ
vào các c quan nhà n
nhà n

c ho c đ

ng chính sách, pháp lu t c a Nhà N

cách th hi n trách nhi m công dân và Ủ chí c a mình tr
đ ic ađ tn

c.

ây c ng là

c nh ng công vi c tr ng

c, góp ph n làm cho nh ng quy t sách c a

ng và Nhà n

c phù

h p v i th c t và lòng dân.
Th t , ph n tham gia góp Ủ ki n xây d ng v n b n quy ph m pháp lu t
Trong qua trình xây d ng v n b n quy ph m pháp lu t, c quan, t ch c ch
trì so n th o và c quan t ch c h u quan có trách nhi m t o đi u ki n đ các c
quan, t ch c, đ n v , cá nhân tham gia góp Ủ ki n v d th o v n b n, t ch c l y
Ủ ki n c a đ i t

ng ch u s tác đ ng tr c ti p c a v n b n.

ng th i gi ng nh

quy n và trách nhi m công dân, ph n c ng có quy n và trách nhi m đóng góp Ủ
ki n, ph n ánh v i nhà n


tranh v i t quan liêu, hách d ch, c a quy n, tham nh ng, lưng phí và nh ng hi n
t

ng tiêu c c trong b máy nhà n

c.

Th b y, ph n tham gia bàn b c và quy t đ nh tr c ti p nh ng v n đ liên
quan đ n đ i s ng

c s .

Th tám, ph n th c hi n khi u n i, t cáo nh ng vi c làm sai trái c a các
c quan nhà n

c và các c quan và công ch c nhà n

c.

b. Hình th c tham gia gián ti p
Th nh t, ph n thông qua các đ i di n do chính Nhân dân l a ch n.
Công dân Vi t Nam có đ đi u ki n theo quy đ nh c a pháp lu t s b u ra đ i bi u
c a mình là các

i bi u Qu c h i và

i bi u H i đ ng nhân dân các c p. Các đ a

bi u này s thay m t nhân dân tr c ti p tham gia vào các ho t đ ng xây d ng, qu n


B Qu c phòng (2016), “Phát huy quy n c a ph n trong ng c , b u c ”,
T p chí c ng s n.
4.

Nguy n

ng Dung (ch biên), V công Giao – Lư Khánh Tùng (2009), Giáo

trình lý lu n và pháp lu t v quy n con ng

i, NXB chính tr qu c gia, Hà


N i.
5.

Nguy n Minh

o (1997), C s khoa h c qu n lý, NXB khoa h c k thu t,

Hà N i.
6.

i h i đ ng Liên h p qu c (1979), Công

c CEDAW 1979 – Công

cv


xóa b m i hình th c phân bi t đ i x v i ph n và trong pháp lu t Vi t
Nam”, Nhà n

c và pháp lu t, (3), tr.3-11.

11. H Chí Minh (1970), V n đ gi i phóng ph n , Nxb Ph n , Hà N i.
12. H Chí Minh (1985), Toàn t p, t p 5, Nxb S th t, Hà N i.
13. H Chí Minh (1995), Toàn t p, t p 6, Nxb S th t, Hà N i
14. H Chí Minh (1996), Toàn t p, t p 10, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i.
15. H Chí Minh (2000), Toàn t p, t p 10, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i.
16. Hoàng Th Kim Qu (2003), “Ph n : nh ng u ái và thi t thòi- nhìn t góc
đ xư h i, pháp lỦ”, Nghiên c u l p pháp, (9), tr. 73-79.
17. Hoàng Th Kim Qu (2006), “Quy n con ng

i và giáo d c quy n con ng

i

Vi t nam hi n nay”, T p chí Khoa h c HQGHN, (4).
18. Hoàng Th Kim Qu (2010), “B o v , b o đ m, các quy n ph n , thúc đ y
bình đ ng gi i

n

c ta hi n nay”, T p chí nh p c u tri th c, (3).

19. Hoàng Th Kim Qu (2010), “

i s ng pháp lu t c a ph n



Vi t Nam S 73/2006/QH11 ngày 29/11/2006, Hà N i.
27. Qu c h i (2009), B Lu t Hình S c a N
Vi t Nam S

15/1999/QH10, S a đ i b

c C ng Hoà Xã H i Ch Ngh a
sung s

37/2009/QH12 ngày

19/6/2009, Hà N i.
28. Qu c h i (2011), Lu t khi u n i c a N

c C ng Hoà Xã H i Ch Ngh a Vi t

Nam S 02/2011/QH13 ngày 11/11/2011, Hà N i.
29. Qu c h i (2011), Lu t t cáo c a N

c C ng Hoà Xã H i Ch Ngh a Vi t

Nam S 03/2011/QH13 ngày 11/11/2011, Hà N i.
30. Qu c h i (2013), Hi n pháp, Hà N i.
31. Qu c h i (2013), Lu t ban hành v n b n quy ph m pháp lu t c a N c C ng Hoà
Xã H i Ch Ngh a Vi t Nam S 80/2015/QH13 ngày 22/6/2015, Hà N i.
32. Qu c h i (2015), Lu t t t ng hành chính c a N

c C ng Hoà Xã H i Ch


ng H

i, Hà N i.

42. Trung tâm Nghiên c u Quy n con ng

i (2002), Công

c qu c t v các

quy n dân s và chính tr (ICCPR), Hà N i.
43. Tr

ng

i h c Lu t Hà N i (2002), Giáo trình Lý lu n Nhà n

c và pháp

lu t, Nxb Công an nhân dân, Hà N i.
44.

ào Trí Úc (2001), “Xây d ng Nhà n
s lưnh đ o c a

45.

ng”, Nhà n

c pháp quy n xư h i ch ngh a d

49. V n phòng Qu c h i (2003), Quy n c a ph n và tr em trong các v n b n pháp
lý qu c t và pháp lu t Vi t Nam, Nxb Chính tr qu c gia, Hà N i.
50. Vi n Thông tin Khoa h c và Trung tâm Nghiên c u Quy n con ng

i (1999),

Vì quy n tr em và s bình đ ng c a ph n , Hà N i
51. Nguy n c u Vi t (ch

biên) (2013), Giáo trình Lu t hành chính, NXB

HQGHN, Hà N i.
II. Trang Website
52. />1204084101 (B Ngo i giao Vi t Nam, Báo cáo Qu c gia v th c hi n quy n
con ng

i

Vi t Nam theo c ch ki m đ nh k ph c p (UPR) chu k II).

53. (H i th o v th c
hi n l ng ghép bình đ ng gi i trong xây d ng pháp lu t y ban V các v n đ
xư h i ph i h p v i Nhóm N

BQH Vi t Nam và T ch c Ph n c a Liên

Hi p Qu c (UN Women) t i Vi t Nam t ch c ngày 21.12.2011 t i Qu ng
Ninh).
54. (“L ng ghép Gi i vào ho ch đ nh, th c thi chính
sách” (1/9/2009).