1

MỤC LỤC
Mục lục:
Trang
PHẦN MỞ ĐẦU:........................................................................................................5
1.
2.
3.
4.

Lý do chọn đề tài:.............................................................................................................5
Mục tiêu của đề tài:..........................................................................................................6
Cơ sở nghiên cứu:............................................................................................................6
Đối tượng và khách thể nghiên cứu:................................................................................6
CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG

Khái niệm phương tiện bảo vệ cá nhân:..........................................................................7
Mục đích của PTBVCN:..................................................................................................7
Yêu cầu về phương tiện bảo vệ cá nhân:.........................................................................7
Điều kiện sử dụng PTBVCN:..........................................................................................8
Phân loại PTBVCN:.........................................................................................................8
Giới hạn bảo vệ của PTBVCN........................................................................................9
Tác dụng của PTBVCN trong lao động..........................................................................9
Quy định của nhà nước về PTBVCN:...........................................................................10
PTBVCN cần thiết cho ngành thủy hải sản...................................................................11
a)Về nuôi trồng và chăm sóc thủy hải sản:...................................................11
b)Về khai thác, đánh bắt và chế biến.............................................................11
c)Một số lĩnh vực liên quan trong ngành hải thủy sản..................................12
10. Lý do phải sử dụng PTBVCN trong ngành thủy hải sản..............................................12
11. Tình hình sử dụng PTBVCN trong ngành thủy hải sản hiện nay.................................13


2

PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài

Việt Nam là quốc gia biển, có một vùng biển rộng, bờ biển dài và hội tụ nhiều
đảo, đa dạng về kiểu loại đất ngập nước với nhiều hệ sinh thái đa dạng sinh học cao
tạo tiền đề cho sự phát triển của ngành thủy sản. Hiện nay, ngành thủy sản nước ta
phát triển mạnh trên nhiều lĩnh vực như: khai thác, nuôi trồng và dịch vụ hậu cần hay
còn gọi là chế biến thủy hải sản. Có thể thấy rằng, ngành chế biến thủy hải sản nước
ta đang trên đà phát triển là ngành kinh tế mũi nhọn biến các sản phẩm thô thành thế
mạnh về xuất khẩu và thu về ngoại tệ lớn cho quốc gia.
PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CÁ NHÂN CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG NGÀNH THỦY SẢN


3

Chế biến thủy hải sản là ngành vừa mới phát triển nhưng thu hút nhiều lao
động, cả nước có hơn 439 nhà máy với tổng công suất 4262 tấn/ngày. Hàng thủy sản
đã xuất khẩu trên 130 Quốc gia và vùng lãnh thổ, chủ động trong các thị trường chủ
yếu là Hoa Kỳ, RU, Nhật Bản và Trung Quốc.
Tuy nhiên, có một thực tế không thể là lao động trong ngành thủy sản có mức
lương cao lại luôn thiếu lao động. Đó là vì điều kiện làm việc không tốt, nếu không
nói là có tính chất độc hại. Trong những năm gần đây, tại một số Tỉnh ở Đồng Bằng
sông Cửa Long, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu hay một số tỉnh ở Miền Trung như Đà Nẵng,
Bình Định…đều đồng loạt lên tiếng thiếu lao động trầm trọng trong các doanh nghiệp
chế biến thủy hải sản. Lý do là vì trong các cơ sở chế biến, nhiệt độ luôn xuống âm

30 C đến 10 0 C , một số nơi trong các kho lạnh xuống đến 250 C

-

động ngành thủy sản.
Nguyên nhân và hậu quả đối với việc sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân không

-

đúng cách hoặc không trang bị phương tiện bảo vệ.
Đề xuất các giải pháp nhằm giải quyết tôt hơn tình hình trang bị phương tiện bảo vệ

-

cá nhân hiện nay trong ngành thủy sản.
Giới thiệu một số văn bản pháp luật hiện nay của Nhà nước về công tác bảo hộ lao
động nói chung cũng như trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân cho lao động ngành

3.
4.
-

thủy sản nói riêng.
Đối tượng và khách thể nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu: Lao động trong ngành thủy sản.
Khách thể nghiên cứu: phương tiện bảo vệ cá nhân.
Cơ sở nghiên cứu
Nghiên cứu lý thuyết: Giáo trình Bảo hộ lao động, Bộ Luật lao động, các Nghị định,
Thông tư hướng dẫn về công tác bảo hộ lao động và trang bị phương tiện bảo vệ cá

-


phụ.
3. Yêu cầu về PTBVCN
PTBVCN cần đảm bảo 5 yêu cầu: yêu cầu về tính chất bảo vệ. Yêu cầu về tính
chất vệ sinh (không độc, không khó chịu..). Yêu cầu về tính chất sử dụng (nhẹ nhàng,
thuận lợi, không gây cản trở…). Yêu cầu về tính thẩm mỹ. Yêu cầu về tính kinh tế.
Tuy nhiên, đối với phương tiện bảo vệ cá nhân thì yêu cầu về chất lượng đóng
vai trò quan trọng, các phương tiện này phải có tác dụng ngăn ngừa có hiệu quả tác
hại của các yếu tố nguy hiểm, độc hại và không gây hại cho người lao động. Hiện nay,
các yêu cầu về chất lượng của phương tiện bảo vệ cá nhân đã được quy định trong
tiêu chuẩn chất lượng, cụ thể là ở Việt Nam đã có hơn 70 tiêu chuẩn Việt Nam
(TCVN) về PTBVCN, ngoài ra còn các tiêu chuẩn ISO của Tổ chức Tiêu chuẩn đo
lường Quốc tế.
4. Điều kiện sử dụng PTBVCN
Khi làm việc hoặc thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện phải tiếp xúc với một
hoặc một số yếu tố nguy hiểm, độc hại nào đó, chúng ta đều phải sử dụng PTBVCN.
-

Các yếu tố nguy hiểm đó xuất hiện khi:
Tiếp xúc với các yếu tố vật lý (nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp, áp suất, tiếng ồn, rung

-

chuyển…vượt quá giới hạn cho phép).
Tiếp xúc với hóa chất độc hại (ở dạng hơi, khí, dạng chất lỏng hay chất rắn, bụi có thể

-

xâm nhập qua cơ thể vào đường hô hấp, qua da, tiêu hóa…gây hại cho cơ thể).
Tiếp xúc với các yếu tố sinh vật, vi trùng độc hại, môi trường vệ sinh lao động xấu



6. Giới hạn bảo vệ của PTBVCN

PTBVCN có khả năng ngăn ngừa tai nạn lao động khi các yếu tố nguy hiểm có
cường độ tác động nằm trong giới hạn bảo vệ của chúng. Với các tác nhân có thể gây
bệnh nghề nghiệp, khả năng ngăn ngừa và loại trừ tác hại khi sử dụng PTBVCN ở
mức cao hơn nhiều. Tuy nhiên, khả năng ấy chỉ trở thành hiện thực khi người lao

-

động đã được trang bị đầy đủ PTBVCN có tính năng phù hợp và sử dụng đúng.
7. Tác dụng của PTBVCN trong lao động
Mũ bảo hộ: ngăn ngừa nguy hiểm phát sinh do vật rơi, văng, bảo vệ đầu khi bị ngã..
Thắt lưng an toàn: ngăn ngừa nguy hiểm do rơi, té khi làm việc trên cao.
Giầy an toàn: bảo vệ chân, ngón chân tránh khỏi vật rơi, va đập, vật sắc…
Kính bảo hộ: ngăn ngừa tổn thương cho mắt do bị văng bắn, do chất độc, tia độc gây

-

ra.
Găng tay an toàn: Chống thấm nước, chống an mòn da tay của các hóa chất, chống

-

rung…
Mặt nạ bảo hộ: bảo vệ mắt tránh khỏi nguy hiểm do tia lửa hàn, vật sắc hoặc các tia

-

độc hại.


-

cá nhân. Đây là thông tư hướng dẫn thi hành cho Luật lao động và Nghị Định 06/CP.
Quyết định số 68/2008/QĐ-BLĐTBXH ban hành ngày 29 tháng 12 năm 2008 và có
hiệu lực ngày 15 tháng 2 năm 2009 quy định danh mục trang bị phương tiện bảo vệ cá
nhân cho người lao động làm ngành nghề, công việc có tính chất độc hại. Quyết định
này thay thế Quyết định số 955/1998/QĐ-BLĐTBXH ngày 22 tháng 9 năm 1998,
Quyết định số 999/1999/QĐ-BLĐTBXH ngày 16 tháng 8 năm 1999, Quyết định số
1320/1999/QĐ-BLĐTBXH ngày 06 tháng 10 năm 1999, Quyết định số
722/2000/QĐ-BLĐTBXH ngày 02 tháng 8 năm 2000, Quyết định số 205/2002/QĐBLĐTBXH ngày 21 tháng 02 năm 2002 của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh

-

và Xã hội.
Luật Công Đoàn là văn bản quy định quyền và nghĩa vụ của Tổ chức Công Đoàn.
Trong đó, tại Điều 6 quy định về quyền và nghĩa vụ của Công Đoàn trong việc đảm
bảo bảo hộ trong lao động cho người lao động. Nghĩa là đã bao gồm cả việc đảm bảo

-

an toàn cho người lao động bằng phương tiện bảo vệ cá nhân.
Chỉ Thị 10/2008/CT-TTg ban hành ngày 10 tháng 3 năm 2008 của Thủ Tướng Chính

-

Phủ về việc tăng cường công tác bảo hộ lao động, an toàn lao động.
Ngoài ra, còn một số các văn bản pháp luật quy định về công tác bảo hộ lao động và

bệnh nghề nghiệp.

Đối với lao động trực tiếp sản xuất HCG: cần trang bị them áo choàng vải trắng, mủ
vải, tạp dề chống axit, kiềm, găng tay cao su, khẩu trang lọc bụi, dép nhựa có quai hậu

-

.
Lao động trong nuôi trồng, chăm sóc thủy sản: trai, ngọc, cá, tôm: cần được trang bị
quần áo lao động phổ thông, mủ nón chống mưa nắng. Ủng cao su. Găng tay cao su.
Khẩu trang lọc bụi. Khăn mặt bông. Xà cạp liền tất, vải dày và có nhiều lớp ở long

-

bàn chân. Phao cứu sinh, áo mưa bằng vải hoặc nilon.
b. Về khai thác, đánh bắt và chế biến.
Lao động đánh bắt thủy sản, thu mua thủy sản: cần được trang bị các phương tiện:
Quần áo lao động phổ thông, mủ chống chấn thương sọ não, ủng cao su, dày da thấp
cổ chống dầu, găng tay vải bạt hoặc găng tay cao su, áo mưa bằng vải bạt hoặc nilon,
phao cứu sinh, Bộ áo quần thợ lặn hay bình dưỡng khí (sử dụng khi cần thiết), quần

-

áo chóng lạnh và tất chống rét (dùng ở vùng có khí hậu lạnh).
Lao động làm việc trong chọn và phân loại thủy sản: cần trang bị áo quần lao động
phổ thông, mủ bao tóc, găng tay cao su, ủng cao su, tạp dề hoặc yếm để chóng ướt và
bẩn. Xà phòng.

PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CÁ NHÂN CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG NGÀNH THỦY SẢN


9


mưa, mủ nón, quần áo chống lạnh, quan trọng hơn là phao cứu hộ, bình dưỡng khí.
Lao động thu gom nguyên liệu hay trực tiếp sản xuất HCG đều phải tiếp xúc với vi

-

khuẩn.
Trong các doanh nghiệp chế biến thủy sản, điều kiện làm việc khắc nghiệt, nhiệt độ

xuống âm đến

250 C , độ ẩm vượt quá quy định cho phép. Hàm lượng muối trong

nước cao. Trong các doanh nghiệp này đều sử dụng một số hóa chất ăn mòn điển hình
mà đặc biệt là chlorie, đây là loại chất oxy hóa mạnh khử trùng tốt và giá rẽ. Mùi khí
chlor có thể gây tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp. Chất chlor có thể gây viêm
phế quản, phá hủy đường hô hấp trên, gây kích thích như hắt hơi, chảy nước mắt nước
-

mũi.
Lao động làm việc vận hành máy lạnh, máy xay đá cây phải đối diện với tiếng ồn suốt
quá trình làm việc.
PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CÁ NHÂN CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG NGÀNH THỦY SẢN


10
-

Người lao động phải làm việc trong tư thế đứng suốt ca làm việc.
11. Tình hình sử dụng PTBVCN trong ngành thủy hải sản hiện nay.

PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CÁ NHÂN CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG NGÀNH THỦY SẢN


11
12. Một số mẫu PTBVCN trong ngành thủy hải sản hiện nay.

Nút bảo vệ tai, chống tiếng ồn.

PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CÁ NHÂN CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG NGÀNH THỦY SẢN


12

QUẦN ÁO – KHẨU TRANG – GĂNG TAY - ỦNG – NÓN BẢO VỆ.

PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CÁ NHÂN CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG NGÀNH THỦY SẢN


13

ỦNG CHÓNG TRƠN TRƯỢT

GĂNG TAY

PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CÁ NHÂN CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG NGÀNH THỦY SẢN


14

CHƯƠNG 2: NGUYÊN NHÂN VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA PHƯƠNG TIỆN


chống lạnh, giày ủng làm cho lao động đánh bắt thấy bất tiện.
Một số phương tiện bảo vệ cá nhân không đảm bảo tính thẩm mỹ, không phù hợp với

-

sở thích của người lao động.
Người lao động khi đã được trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân không sử dụng đúng
quy định trong khi làm việc hoặc sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân vào mục đích

-

riêng, sai mục đích.
Người lao động không biết được tác hại nếu thực hiện các thao tác không đúng yêu
cầu nên thờ ơ với công tác chuẩn bị cũng như quá trình thực hiện mang vào, tháo ra,

1.2.

điều chỉnh, vệ sinh, bảo dưởng, bảo quản phương tiện bảo vệ cá nhân.
Khi chưa được cấp phát phương tiện bảo vệ cá nhân, hoặc cấp phát không đủ, không
phù hợp, người lao động không có phản ánh, yêu cầu người sử dụng lao động xử lý.
Người sử dụng lao động

PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CÁ NHÂN CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG NGÀNH THỦY SẢN


15
-

Người lao động không có trách nhiệm trong việc trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân


-

thông số định lượng.
Kỷ thuật
Phương tiện bảo vệ cá nhân không đảm bảo về mặt kỹ thuật, thời trang không thích

-

ứng, còn gây nhiều trở ngại cho người lao động khi làm việc.
Một số phương tiện bảo vệ cá nhân không được kiểm định chất lượng khiến lao động

1.3.

không dám sử dụng. Theo Bộ Lao động Thương Binh Xã hội, hiện cả nước chỉ có
khoảng 40 tỉnh, thành phố có cơ sở sản xuất kinh doanh PTBVCN, nhưng chủ yếu
đều sản xuất bằng vải thông thường, chưa đáp ứng được việc chống lại các yếu tố độc
hại – đối với thủy sản vẫn chưa chống được ảnh hưởng của hóa chất và nhiệt độ,
PTBVCN chỉ đạt khoảng 48,93% là đủ chất lượng.
2. Ảnh hưởng đến người lao động
Việc người lao động ngành thủy hải sản không sử dụng hoặc sử dụng không
hiệu quả phương tiện bảo vệ cá nhân đã ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe, gây ra một số
PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CÁ NHÂN CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG NGÀNH THỦY SẢN


16

bệnh nghề nghiệp, trong một số trường hợp còn dẫn đến thiệt hại tính mạng. Dưới đây
là một số bệnh nghề nghiệp hay gặp mà chủ yếu là lao động trong lĩnh vực chế biến
dịch vụ thủy hải sản (70% lao động ngành thủy hải sản làm việc trong khu vực chế

những căn bệnh nghề nghiệp thường xuyên gặp phải trong các doanh nghiệp chế biến

-

thủy hải sản.
Bệnh điếc nghề nghiệp: trong các nhà máy chế biến, việc vận hành các máy làm lạnh,
máy xay đá cây có tiếng ồn vượt quá phạm vi cho phép nghe của tai, trong thời gian

-

dài gây ra bệnh điếc.
Ngoài ra, vì mô trường làm việc khắc nghiệt, người lao động rễ bị tăng hoặc hạ huyết
áp thất thường, có rất nhiều trường hợp người lao động bị xỉu trong khi làm việc gây
ảnh hưởng sức khỏe và hiệu quả công việc.

PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CÁ NHÂN CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG NGÀNH THỦY SẢN


17

CHƯƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG
PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CÁ NHÂN CHO LAO ĐỘNG NGÀNH THỦY HẢI
SẢN
1. Trách nhiệm của người sử dụng lao động

Các văn bản pháp luật của Nhà nước quy định rõ trách nhiệm của người sử
dụng lao động về thực hiện an toàn vệ sinh nói chung và trách nhiệm thực hiện quy
-

định về phương tiện bảo hộ lao động nói riêng.

kiểm tra chất lượng, định kỳ kiểm tra việc thực hiện của người lao động.
Người sử dụng lao động tuyệt đối không cấp phát tiền thay PTBVCN, việc để người
lao động tự mua sắm sẽ gây ảnh hưởng đến sức khỏe người lao động và năng suất của

-

công ty.
Trong các doanh nghiệp chế biến, đóng gói thủy hải sản cần thiết nhất phải xây dựng
kho chứa PTBVCN, tránh bảo quản ở những nơi ẩm thấp, có mùi.

PHƯƠNG TIỆN BẢO VỆ CÁ NHÂN CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG NGÀNH THỦY SẢN


18
-

Xây dựng quy chế thưởng phạt, đặc biệt là xử phạt nghiêm đối với người lao động
không tuân thủ nguyên tắc của doanh nghiệp.
PTBVCN có trở thành giải pháp hiệu quả bảo vệ sức khỏe và an toàn trong lao
động phụ thuộc rất lớn vào việc thực hiện các trách nhiệm nêu trên của người sử dụng
lao động. Để chủ động khi thực hiện, người sử dụng lao động cần xây dựng kế hoạch
cho đơn vị mình. Trong đó phải xác định các yếu tố nguy hiểm và độc hại trong từng
công việc, xây dựng danh mục trang cấp phù hợp, xác định yêu cầu chất lượng, kế
hoạch mu sắm, huấn luyện, cấp phát và giám sát thực hiện. Tất cả các quy định trước
khi ban hành, người sử dụng lao động phải tham khảo ý kiến của công đoàn cơ sở,
phổ biến rộng rãi cho người lao động thực hiện.
2. Trách nhiệm của Người lao động
Để thực hiện tốt các quy định về PTBVCN cần có sự phối hợp giữa người lao
động và người sử dụng lao động. Về phía người lao động, cần ý thức được sử dụng
phương tiện bảo vệ cá nhân là mang lại an toàn và sức khỏe cho chính mình trong



19

dụng lao động đánh bắt và chăm sóc thủy hải sản cũng như người lao động nếu có bất
cứ vi phạm về trang bị PTBVCN trong quá trình lao động.
Nhà nước cũng cần xây dựng tiêu chuẩn để đảm bảo chất lượng phương tiện
bảo vệ cá nhân. Yêu cầu các cơ sở sản xuất phải sản xuất theo đúng yêu cầu đã quy
định.
Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện trang bị PTBVCN tại các doanh nghiệp, có
cơ chế quản lý thị trường về hàng giả, không đảm bảo chất lượng.

PHẦN KẾT LUẬN
Nói tóm lại, ngành thủy hải sản là ngành mới phát triển trong thời gian gần
đây, mặc dù là ngành kinh tế mũi nhọn nhưng mang lại nhiều nguy hiểm cho người
lao động. Lương cao nhưng cầu lớn hơn cung lý do vì môi trường làm việc quá khắc
nghiệt. Mặt khác, vấn đề trang bị phương tiện cá nhân cho người lao động còn hạn
chế gây ra tai nạn lao động, gây ảnh hưởng đến sức khỏe trước mắt và lâu dài, đặc
biệt là bệnh nghề nghiệp.
Trong ngành thủy hải sản, bất kể là lĩnh vực nào thì bệnh nghề nghiệp thường
có xu hướng trở thành mãn tính, mất thời gian điều trị. Vậy, để đưa ngành phát triển,
thu hút nhiều lao động, tạo tiền đề cho sự phát triển kinh tế, cả Nhà nước, người sử
dụng lao động và người lao động đều phải có sự phối hợp chặt chẽ với nhau trong
việc trang bị PTBVCN, nâng cao ý thức cho người lao động.
Có thể thấy rằng, việc sử phương tiện bảo vệ cá nhân hiện nay tại các doanh
nghiệp chế biến vẫn chưa có hiệu quả, bệnh nghề nghiệp vẫn tăng với tỷ lệ đáng kể,
đòi hỏi Nhà nước phải có chế tài xử lý việc sử dụng cũng như đưa ra các chỉ tiêu tiêu
chuẩn chất lượng nhằm đảm bảo việc sản xuất những sản phẩm có hiệu quả trong việc
đảm bảo an toàn khi đua vào sử dụng.