BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

---------------------------

NGUYỄN THỊ HOÀNG YẾN

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LỢI NHUẬN RÒNG
TRÊN VỐN CHỦ SỞ HỮU CỦA CÁC CÔNG TY SẢN
XUẤT VÀ CUNG CẤP ĐIỆN ĐƯỢC NIÊM YẾT TRÊN
THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM.

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành : Kế toán
Mã số ngành: 60 34 03 01

TP. HỒ CHÍ MINH, tháng 7 năm 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM

---------------------------

NGUYỄN THỊ HOÀNG YẾN

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LỢI NHUẬN RÒNG
TRÊN VỐN CHỦ SỞ HỮU CỦA CÁC CÔNG TY SẢN
XUẤT VÀ CUNG CẤP ĐIỆN ĐƯỢC NIÊM YẾT TRÊN
THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM.



TS. Trần Văn Tùng

Phản biện 1

3

PGS. TS. Vương Đức Hoàng Quân

Phản biện 2

4

PGS. TS. Lê Quốc Hội

Ủy viên

5

TS. Hà Văn Dũng

Ủy viên, Thư ký

Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận sau khi Luận văn đã được
sửa chữa (nếu có).
Chủ tịch Hội đồng đánh giá luận văn


TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP. HCM
PHÒNG QLKH – ĐTSĐH


CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

Phan Thị Hằng Nga

KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN NGÀNH


i

LỜI CAM ĐOAN
Tôi tên Nguyễn Thị Hoàng Yến, tác giả của luận văn tốt nghiệp “ Các yếu tố ảnh
hưởng đến lợi nhuận ròng trên vốn chủ sở hữu của các công ty sản xuất và cung cấp điện
được niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam”. Tôi xin cam đoan nội dung của luận văn

là kết quả nghiên cứu của cá nhân dưới sự hướng dẫn của TS. Phan Thị Hằng Nga.
Những số liệu sử dụng cho việc chạy mô hình là trung thực được chính tác giả thu thập
và có nguồn gốc rõ ràng, minh bạch; các số liệu khác phục vụ cho việc phân tích, nhận
xét đánh giá được thu thập từ các nguồn trích dẫn khác nhau và đã ghi trong phần tài
liệu tham khảo.
Học viên thực hiện Luận văn

Nguyễn Thị Hoàng Yến


ii

LỜI CÁM ƠN
Tác giả luận án bày tỏ lòng cảm ơn chân thành và sâu sắc đến TS. Phan Thị Hằng
Nga – Cán bộ hướng dẫn khoa học cho tác giả- đã hướng dẫn chỉ bảo nhiệt tình và định

Phương pháp nghiên cứu được sử dụng là hồi quy các mô hình bằng Pool
Regression (OLS), Fixed Effects Model (FEM), Random Effects Model (REM) với dữ
liệu bảng để tiến hành phân tích định lượng chính yếu nhằm xác định những yếu tố có
ảnh hưởng đến tỷ suất sinh lợi (ROE) của các công ty sản xuất và cung cấp điện được
giao dịch trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Tác giả đã sử dụng phương pháp
phỏng vấn chuyên gia dưới hình thức tham vấn trực tiếp và sử dụng phần mềm STATA
để xác định hệ số hồi quy, trên cơ sở đó xây dựng phương trình yếu tố tác động đến
nhuận ròng trên vốn chủ sở hữu gồm: tỷ lệ tăng trưởng doanh nghiệp, tỷ lệ nợ, quy mô
doanh nghiệp, hiệu quả sử dụng tài sản (vòng quay tài sản) là những yếu tố chính và
phù hợp với thực tiễn tại ngành sản xuất và cung cấp điện ở Việt Nam. Ngoài ra tác giả
đưa thêm yếu tố kinh tế vĩ mô vào nghiên cứu, cụ thể là tỷ lệ tăng trưởng kinh tế
(GDP).
Kết quả kiểm định Hausman cho thấy dữ liệu bảng trong đề tài phù hợp với
phương pháp hồi quy Fixed Effect (FEM). Kết quả nghiên cứu cho thấy các nhân tố


iv

biến tỷ lệ nợ (LEV) có tác động ngược chiều đến lợi nhuận, biến quy mô doanh nghiệp
(SIZE) ảnh hưởng lớn đối với việc nâng cao loại hình sản xuất và thay đổi phương
pháp tổ chức sản xuất và tỷ lệ tăng trưởng kinh tế (GDP) tác động ngược chiều, mạnh
nhất đến lợi nhuận. Tác giả không tìm thấy sự tác động có ý nghĩa giữa biến tăng
trưởng (GROWTH) và biến hiệu quả quản lý tài sản (TAT) đến lợi nhuận của các
doanh nghiệp.
Các kết quả thu được từ quá trình phân tích chính là các căn cứ quan trọng đề tài
đưa ra các khuyến nghị liên quan đến việc nâng cao lợi nhuận của các công ty.
Từ khóa: Hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, Công ty nghành sản xuất
và cung cấp điện.



Fixed Effect regression. The research results also indicated the debt ratios (LEV) factor
has the converse impact to the profit, the enterprise scale (SIZE) factor has effects on
production enhancement and production operation change; the GDP has the strongest


vi

converse impact to profit. There was no significant impact of the enterprise growth
(GROWTH) and the asset management efficiency (TAT) to the enterprises’ profit.
The results from the analysis played an important role from which this study
provided the recommendations related to improving the profitability for the enterprises.
Keywords: Enterprise business efficiency, Electrical manufacturing and providing
companies.


vii

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .......................................................................................................i
LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................... ii
TÓM TẮT................................................................................................................. iii
ABSTRACT ...............................................................................................................iv
MỤC LỤC ................................................................................................................vii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ............................................................................ x
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU .............................................................................xii
DANH MỤC HÌNH VẼ........................................................................................... xiv
PHẦN MỞ ĐẦU ......................................................................................................... 1
1. GIỚI THIỆU .......................................................................................................... 1
1.1 Đặt vấn đề .............................................................................................................. 1
1.2. Tính cấp thiết của đề tài ......................................................................................... 1

2.2.1. Giới thiệu tổng quan về ngành điện Việt Nam .................................................. 23
2.2.2. Các nhân tố bên trong các công ty sản xuất và cung cấp điện............................ 24
2.2.2.1 Kết quả kinh doanh của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) giai đoạn
2011-2015 .................................................................................................................. 24
2.2.2.2. Phân tích nguồn cầu điện .................................................................... 26
2.2.2.3. Đánh giá hiệu quả đầu tư.................................................................... 33
2.2.3. Các nhân tố bên ngoài công ty sản xuất và cung cấp điện ................................. 36
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 ........................................................................................ 38
CHƯƠNG III: PHƯƠNG PHÁP VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU .......................... 39
3.1. Quy trình nghiên cứu ........................................................................................ 39
3.2. Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu................................................................. 39
3.2.1. Dữ liệu ngiên cứu ............................................................................................. 39


ix

3.2.2. Phương pháp nghiên cứu .................................................................................. 40
3.2.2.1 Phương pháp xử lý dữ liệu ................................................................... 40
3.2.2.2. Các kiểm định trong mô hình dữ liệu bảng .......................................... 44
3.3. Các biến, giả thiết, mô hình nghiên cứu ........................................................... 47
3.3.1. Các biến phụ thuộc và biến độc lập trong mô hình nghiên cứu ......................... 47
3.3.1.1. Các biến phụ thuộc của mô hình hồi quy............................................. 47
3.3.1.2. Các biến độc lập sử dụng trong mô hình ............................................. 47
3.3.2. Các giả thiết nghiên cứu ................................................................................... 51
3.3.3. Mô hình nghiên cứu .......................................................................................... 51
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 ......................................................................................... 53
CHƯƠNG 4: NỘI DUNG VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ........................... 54
4.1 Mô tả mẫu nghiên cứu........................................................................................ 54
4.2. Phân tích tương quan ........................................................................................ 55
4.3 Kiểm định các giả thuyết hồi quy ...................................................................... 56

phân phối điện ............................................................................................................ 71
5.3 Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo ............................................................ 72
5.3.1 Hạn chế ............................................................................................................. 72
5.3.2 Hướng nghiên cứu tiếp theo ............................................................................... 72
KẾT LUẬN CHƯƠNG 5 ......................................................................................... 73
KẾT LUẬN .............................................................................................................. 74
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................................ 75
PHỤ LỤC


xi

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
EVN

Tập đoàn Điện lực Việt Nam

TKV

Tập đoàn Than Khoáng sản

PVN

Tập đoàn Dầu khí Việt Nam

SXKD

Sản xuất kinh doanh

TSCĐ


AGE

Độ tuổi doanh nghiệp

CR

Khả năng thanh toán hiện hành

TURN

Hiệu quả quản lý tài sản

GDP

Tỷ lệ tăng trưởng kinh tế

FEM

Mô hình các yếu tố ảnh hưởng cố định

GROWTH

Tốc độ tăng trưởng doanh nghiệp

TAT

Hiệu quả quản lý tài sản



ADB

Ngân hàng phát trển Châu Á

JIKA

Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản

DN

Doanh nghiệp

TTCK

Thị trường chứng khoán

VCSH

Vốn chủ sở hữu


xiii

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 1.1 Bảng tóm tắt kết quả nghiên cứu các công trình trước...................... 10
Bảng 2.1 Kết quả kinh doanh của các công ty sản xuất và cung cấp điện trên thị
trường chứng khoán Việt Nam .................................................................................. 25
Bảng 2.2 Tiêu thụ điện theo ngành trong khoảng thời gian 2006-2010 ........... 27
Bảng 2.3 Cơ cấu nguồn điện theo công suất và sản lượng cho giai đoạn 20102020 tầm nhìn 2030 ................................................................................................... 28
Bảng 2.4 Số lượng đường dây và các trạm điện được bổ sung vào lưới điện quốc

DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Hình 2.1. Cơ cấu nguồn điện cho đến năm 2020 ............................................. 30
Hình 2.2. Năng lượng tái tạo tại Việt Nam ...................................................... 33
Hình 3.1: Mô hình nghiên cứu ........................................................................ 53


1

PHẦN MỞ ĐẦU
1. GIỚI THIỆU
1.1 Đặt vấn đề:
Trong bối cảnh kinh tế thế giới suy thoái cũng như tình hình kinh tế trong nước
còn nhiều khó khăn như hiện nay, muốn tồn tại và phát triển thì doanh nghiệp cần phải
phát huy tối đa sức mạnh nội tại của mình. Một doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả,
thành công trong kinh doanh là một doanh nghiệp thực hiện tốt việc tổ chức quản lý và
giám sát một cách chặt chẽ các dòng tài chính luân chuyển vào doanh nghiệp đó. Tình
hình tài chính doanh nghiệp phản ánh, phần lớn kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh
của doanh nghiệp, đồng thời các hoạt động tài chính của doanh nghiệp cũng thể hiện
tính năng động, linh hoạt và trình độ tổ chức quản lý tài chính của doanh nghiệp.
Mặc khác trong nền kinh tế thị trường, môi trường kinh doanh cạnh tranh gay gắt
luôn tạo ra những cơ may và rủi ro tiềm tàng đòi hỏi doanh nghiệp phải nắm bắt thông
tin, có sự phân tích và dự đoán chính xác để có thể tận dụng những cơ hội kinh doanh,
hạn chế những rủi ro và thiệt hại. Vì vậy phân tích tình hình tài chính sẽ làm cho các
nhà quản trị nắm rõ thực trạng tài chính của doanh nghiệp, từ đó có biện pháp tác động
thúc đẩy doanh nghiệp cải tiến các hoạt động tổ chức quản lý sản xuất kinh doanh nhằm
đạt hiệu quả cao nhất.
Hiệu quả hoạt động trong doanh nghiệp là vấn đề cực kỳ quan trọng liên quan
đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp đó. Đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa
càng ngày càng mở rộng, sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp ngày càng khốc liệt thì
vấn đề đạt được hiệu quả hoạt động tốt là bài toán càng trở nên cấp thiết đối với các

phải tìm hiểu các yếu tố tác động đến lợi nhuận ròng trên vốn chủ sở hữu nhằm nâng
cao năng lực cạnh tranh của các công ty sản xuất và cung cấp điện. Vì vậy, tác giả đã
lựa chọn đề tài “ Các yếu tố ảnh hưởng đến lợi nhuận ròng trên vốn chủ sở hữu của
các công ty sản xuất và cung cấp điện được niêm yết trên sàn chứng khoán Việt
Nam” để nghiên cứu.
2. MỤC TIÊU, PHẠM VI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Mục tiêu của đề tài:
Mục tiêu nghiên cứu của bài này là thong qua phương pháp nghiên cứu định
lượng và các bằng chứng cụ thể để nhằm đạt được các mục tiêu chính sau đây:


3

1) Đánh giá việc thực hiện hiệu quả kinh doanh của các công ty sản xuất và cung
cấp điện.
2) Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của các công ty sản
xuất và cung cấp điện được niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
3) Các giải pháp để nâng cao lợi nhuận ròng trên vốn chủ sở hữu của các công ty
sản xuất và cung cấp điện.
2.2. Câu hỏi nghiên cứu:
Để đạt được mục đích nghiên cứu như trên, luận văn tập trung trả lời câu hỏi
nghiên cứu sau:
(i). Hiện nay hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp sản xuất và cung cấp điện
như thế nào?
(ii) Các nhân tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của các công ty sản xuất
và cung cấp điện được niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam?
(ii). Giải pháp nào nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh của các công ty sản xuất
và cung cấp điện?
2.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
2.3.1. Đối tượng nghiên cứu

các biện pháp phòng ngừa rủi ro, chính sách phát triển hợp lý dựa trên các ảnh hưởng
tích cực cũng như tiêu cực của các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng sinh lợi.
4. CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN
Bài luận văn được chia thành 5 chương:
Phần mở đầu: Giới thiệu
Trong chương này tác giả sẽ nêu tính cấp thiết đề tài, đưa ra mục tiêu phạm vi
nghiên cứu từ đó nêu lên ý nghĩa của nghiên cứu đề tài.
Chương 1: Tổng quan nghiên cứu
Trong chương này tác giả sẽ tổng hợp những nghiên cứu thực nghiệm trên thế
giới và ở nước ta về vấn đề nghiên cứu, từ đó tác giả nêu ra khe hỏng nghiên cứu và
hướng nghiên cứu của bài luận văn.


5

Chương 2: Cơ sở lý thuyết
Tại chương này tác giả cũng nêu tổng quan về lợi nhuận ròng trên vốn chủ sở
hữu của doanh nghiệp, các lý thuyết về lợi nhuận ròng trên vốn chủ sở hữu, cuối cùng
là các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng lợi nhuận ròng trên vốn chủ sở hữu của các công
ty sản xuất điện và cung cấp điện trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Chương 3: Phương pháp và dữ liệu nghiên cứu
Nội dung chính của chương này tác giả sẽ trình bày phương pháp nghiên cứu,
giải thích các biến độc lập và biến phụ thuộc trong mô hình, mô tả các đặc điểm của
mô hình thực nghiệm, các giả định đặt ra để kiểm định.
Chương 4: Kết quả nghiên cứu
Tác giả đã mô tả mẫu nghiên cứu, ma trận hệ số tương quan, đa cộng tuyến,
phương sai thay đổi phần dư, tự tương quan phần dư, sử dụng mô hình hồi quy dữ liệu
bảng hiệu ứng tác động cố định (Fixed effect – FEM), mô hình hồi quy dữ liệu bảng hiệu
ứng tác động ngẫu nhiên (Random effect – REM), mô hình Pooled Regression (OLS).
Sau khi so sánh các mô hình OLS và FEM, mô hình FEM và REM bằng kiểm định

yếu tố tác động được đưa vào mô hình gồm: Cấu trúc vốn (tỷ lệ đòn bẩy tài chính);
Quy mô doanh nghiệp; Rủi ro kinh doanh; Thuế thu nhập;Tỷ trọng tài sản cố định;
Khủng hoảng chính trị; Ngành nghề kinh doanh.
Năm thước đo đòn bẩy tài chính được tác giả sử dụng: tổng nợ trên tổng tài sản,
tổng nợ trên tổng vốn chủ sở hữu, nợ dài hạn trên tổng tài sản, nợ ngắn hạn trên tổng
tài sản và tổng nợ trên tổng vốn chủ sở hữu, mỗi thước đo được đưa vào một mô hình
nghiên cứu. Kết quả cho thấy tỷ lệ nợ có tác động mạnh nhất và ngược chiều, tốc độ
tăng trưởng của doanh nghiệp, quy mô công ty tác động cùng chiều đến hiệu quả kinh
doanh của doanh nghiệp.