CÁC VẤN ĐỀ MANG TÍNH CHẤT TOÀN CẦU
VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA NÓ TỚI VIỆT NAM

I.
1.

CÁC VẤN ĐỀ MANG TÍNH CHẤT TOÀN CẦU
Khái niệm và nguồn gốc lịch sử của các vấn đề mang tính chất toàn cầu
1.1 Khái niệm
Các vấn đề có tính chất toàn cầu là những vấn đề liên quan đến lợi ích và sự
sống còn của tất cả các quốc gia trên thế giới.
1.2 Nguồn gốc lịch sử
Nó hình thành và phát triển khách quan trên cơ sở sự phát huy tác dụng của
các quy luật tự nhiên và cả các quy luật kinh tế xã hội, do chính hoạt động của loài
người nói chung lại là một tác nhân quan trọng đưa tới sự hình thành và phát triển
của các vấn đề có tính chất toàn cầu.
Biểu hiện và hiện trạng
2.1 Các vấn đề toàn cầu liên quan đến nguồn lực phát triển
Vấn đề liên quan đến nguồn lực phát triển bao gồm những khía cạnh như dân
số, vấn đề lương thực, vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, nguyên liệu và năng
lượng,…
2.

Vấn đề về dân số
Cụ thể là thời kỳ đồ đá số lượng tổ tiên con người hiện đại chỉ mới là 150 triệu
người. Tuy nhiên dân số cứ thế tăng lên 1 tỷ người qua mỗi thời kỳ, từ năm 1930 đến
năm 1960 thì tăng 3 tỷ tuy nhiên đến năm 1974 chỉ mất 14 năm để dân số thế giới
tăng thêm 4 tỷ. Và hiện nay năm 2016 dân số đang đạt mốc 7,4 tỉ người. Trong hai
thế kỷ qua, dân số thế giới đã tăng 7 lần, hiện có 7,3 tỷ người và cuối thế kỷ XXI sẽ
lên tới 11 tỷ người. 50 năm trước, tốc độ tăng dân số của thế giới là 2%/năm, nhưng
năm 2015 chỉ còn 1,2%. Hiện nay, mỗi phụ nữ có trung bình 2,5 con, trong khi năm

44 nước ở Châu Âu, châu Á, châu Phi và Trung Đông. Cuối năm 2008 phát hiện
thịt lợn nhiễm dioxin ở Ireland, lượng dioxin trong thức ăn cho lợn cao hơn từ 80
đến 200 lần mức an toàn cho phép. Sau đó Ireland đã phải tiêu hủy hơn 100.000
con heo nghi ngờ nhiễm chất này.
Tháng 12-2015: Khoảng một tấn chân gà, tim heo, mề gà quá hạn sử dụng hơn
sáu tháng được phát hiện trong kho hàng của Công ty Cổ phần Kinh doanh và Chế
biến thực phẩm Hà Nội. Lô hàng này chứa trong các thùng giấy, ghi nhập khẩu từ
Mỹ, Brazil, đã và đang trong quá trình phân hủy, bốc mùi hôi thối.
Vấn đề về năng lượng và nguyên liệu
Tài nguyên thiên nhiên trên thế giới đang bị giảm sút mạnh, sử dụng quá mức
và có nguy cơ không thể tái tạo.Theo các số liệu của Eni Spa, trong năm 2012 sản
lượng dầu khai thác trên toàn cầu được ước tính lên tới 86,89 triệu thùng / ngày,
nhiều hơn 2,9% so với năm 2011. Các số liệu tìm kiếm, thăm dò và nhận định về
trữ lượng dầu toàn cầu của Văn phòng Tổ chức kiểm soát năng lượng Anh (EWG)
tại Đức cho biết, dưới lòng đất chỉ còn có khoảng 1.255 tỉ thùng, đủ để cho con
người sử dụng trong 42 năm tới. Với tốc độ khai thác như hiện nay, trong vòng 30
năm nữa nguồn dầu lửa dưới lòng đất không còn nhiều và 50 - 60 năm nữa sẽ hoàn
toàn cạn kiệt. Trong khi đó, theo Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA), nhu cầu dầu
lửa thế giới sẽ tăng đến 116 triệu thùng/ ngày vào năm 2030 so với 86 triệu
thùng/ngày như hiện nay. Tức là vào thời điểm đó, thế giới chỉ được cung cấp chưa
đến 1/3 nhu cầu dầu lửa.Than đá và khí đốt cũng ở tình trạng tương tự.Theo ước


tính của các chuyên gia, trữ lượng than đá và khí đốt tự nhiên chỉ còn khoảng 909 tỉ
tấn và sẽ cạn kiệt trong 155 năm nữa.
Vấn đề liên quan đến môi trường sinh thái
Môi trường đã và đang là vấn đề được rất nhiều quốc gia cũng như hầu hết
mọi người sống trên trái đất của chúng ta quan tâm.Theo thống kê của báo Môi
trường(moitruong.com.vn) vào ngày 05/12/2015: Nhiệt độ trung bình của Trái Đất
hiện nay nóng hơn gần 40 độ C so với nhiệt độ trong kỷ băng hà gần nhất, khoảng


Là nguyên nhân dẫn đến khủng hoảng nợ công.
Gây nên sự phụ thuộc. của các quốc gia đi vay nợ trên các mặt về kinh tế,
văn hóa, xã hội, chính trị
• Tạo sức ép trả nợ dẫn đến chính phủ các nước phải liên tiếp phát hành trái
phiếu để bù đắp trả nợ => giảm uy tín của quốc gia,mất niềm tin của nhân
dân vào chính phủ.
• Nếu nợ vay quá lớn không thể trả được sẽ dẫn đến tình trạng vỡ nợ nối tiếp
theo đó là khủng hoảng tài chính tiền tệ gây ra sự đổ vỡ của nền kinh tế xã
hội của quốc gia đó.
VD: Cuộc khủng hoảng nợ công của Hy Lạp
Giữa năm 2015, Hy Lạp đang đứng gần nguy cơ vỡ nợ hơn bao giờ hết hiện
có khối nợ nước ngoài khổng lồ 243 tỷ EURO (271 tỷ USD), trong đó Đức là chủ
nợ lớn nhất đều đã đến thời gian đáo hạn
Năm 2010, các chính phủ thuộc Eurozone cấp cho Hy Lạp gói cứu trợ thứ
nhất trị giá 52 tỷ EURO. Năm 2012, Hy Lạp tiếp tục vay 142 tỷ EURO trong gói
cứu trợ thứ hai, trong đó nguồn vốn chủ yếu lấy từ quỹ cứu trợ tài chính của
Eurozone.
EU đứng trước quyết định có nên để Hy Lạp ở lại hay không .Nếu để Hy Lạp
vỡ nợ sẽ dẫn đến 1 loạt các hệ lụy tiếp theo :
+ Khủng hoảng tài chính
EU lo lắng rằng nếu Hy Lạp ra đi, các ngân hàng Pháp và Đức vốn cho Hy
Lạp vay sẽ bị đe dọa. Một hiệu ứng domino tồi tệ có thể xảy ra sau khi Hy Lạp vỡ
nợ. Thị trường tài chính tại các nước yếu trong eurozone sẽ bị chao đảo nếu ECB
để Hy Lạp ra đi, khiến người dân Bồ Đào Nha, Ireland và Italy ồ ạt đi rút tiền tại
các ngân hàng. Lo ngại tiền tệ mất giá, các công ty cũng sẽ buộc phải rút lượng lớn
tiền khỏi các quốc gia này, gây ra khủng hoảng tài chính không chỉ khu vực EU mà
tác động cả nền kinh tế thế giới .
•
•

mồm long móng, tai xanh đối với gia súc, vấn đề bệnh tật xã hội công nghiệp hiện
đại , vấn đề bành trướng tôn giáo, vấn đề xung đột chủng tộc và sắc tộc ….
Vấn đề chủ nghĩa khủng bố
- Thế kỷ 21, có 2 dấu mốc lớn của chủ nghĩa khủng bố quốc tế là sự kiện
11/9/2001 và sự trỗi dậy của tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS vào tháng
6/2014. Loạt tấn công khủng bố 11/9 là đòn đánh chính diện vào siêu cường Mỹ
ngay trên đất Mỹ, còn sự xuất hiện của vương quốc “caliphate” IS vào giữa năm
2014 là thách thức lớn đối với toàn nhân loại và trật tự thế giới.
- Chủ nghĩa khủng bố hiện nay là chủ yếu nói đến chủ nghĩa khủng bố Hồi
giáo hay chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan bạo lực. Hành vi khủng bố Hồi giáo có thể
được thực hiện bởi các cá nhân đơn độc hoặc các tổ chức chặt chẽ tồn tại ở nhiều
nơi, từ Trung Đông, châu Phi, Trung Á, Kavkaz, Nam Á, đến Đông Nam Á. Nhưng
xét trong các năm gần đây nói chung và năm 2015 nói riêng thì có thể thấy, xu
hướng khủng bố Hồi giáo vẫn mạnh nhất ở Trung Đông (theo nghĩa hẹp, không bao
gồm Bắc Phi), đặc biệt là khu vực Iraq, Syria, và bán đảo Arabia.
- Hai mạng lưới khủng bố quốc tế mạnh nhất hiện nay là al-Qaeda và IS.Đầu
năm 2015, thế giới và nước Pháp rúng động với vụ tấn công của khủng bố Hồi giáo
nhằm vào tạp chí châm biếm Charlie Hebdo.
2.3.1.4


- Giữa năm 2015, bầu không khí Trung Đông lại u ám thêm khi IS không
những không bị chặn đứng sau nhiều vụ oanh kích mà còn bành trướng thêm, đe
dọa “nhuộm đen” cả Iraq và Syria
- Cuối năm 2015 ,bất ngờ xảy ra loạt vụ tấn công đẫm máu ở Paris vào ngày
13/11 khiến 130 người chết.
II.

a.



Tiếp thu thành tựu Khoa học – kỹ thuật, công nghệ của nhân loại, kinh nghiệm
quản lý.
Hội nhập cũng có nghĩa là chúng ta có khả năng tiếp thu khoa học và công
nghệ, kỹ năng quản lý, góp phần đào tạo đội ngũ cán bộ năng động, sáng tạo, nhạy
bén với thời cuộc.

c.

Thúc đẩy cạnh tranh của hàng hóa, dịch vụ trong nước với hàng hóa nước
ngoài, buộc các nền kinh tế phải chuyển dịch cơ cấu kinh tế phù hợp, mở rộng
nền kinh tế tri thức, cải tiến kỹ thuật, tăng năng suất lao động, phát triển nền
kinh tế hiện đại, hiệu quả, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Quá trình toàn cầu hoá kinh tế đang từng bước đưa hoạt động của các doanh
nghiệp vào môi trường cạnh tranh.Nhiều doanh nghiêp đã đổi mới công nghệ, đổi
mới quản lý, nâng cao năng suất và chất lượng, không ngừng vươn lên trong cạnh
tranh để tồn tại và phát triển. Khả năng cạnh tranh của nhiều doanh nghiệp đã tăng
lên. Mặt tích cực của quá trình hội nhập sâu rộng với nền kinh tế thế giới là đã giúp
các doanh nghiệp việt nam hình thành tư duy và nếp làm ăn mới, năng động, sáng
tạo để phù hợp với môi trường kinh tế thế giới.


10 năm qua, năng suất lao động đã có sự tăng trưởng khá mạnh, từ mức hơn
22 triệu đồng/người thì sau 10 năm đã lên gần 80 triệu đồng/người.
Cùng với sự phát triển kinh tế, năng suất lao động xã hội của nước ta cũng được
nâng lên nhưng vẫn ở mức thấp so với các nước trong khu vực.
Tuy nhiên, xét về tốc độ tăng năng suất lao động xã hội, Việt Nam là nước có tốc
tăng năng suất lao động cao hơn nhiều so với Indonesia, Hàn Quốc và Thái Lan
Nguồn: Tổng cục Thống kê.


của nền văn hoá thế giới và ngày càng trở nên đa dạng, phong phú.


Trong văn hóa Việt Nam đã có sự hiện diện của không ít các giá trị có tính
chất thực hành, các hành vi văn hóa vốn có từ các nguồn gốc khác nhau như Trung
Quốc, Ấn Độ, Pháp, Nga, Mỹ... Cùng với sự phát triển, sự hiện diện của các giá trị
đó ngày càng được tăng cường bởi sự mở rộng hợp tác quốc tế cùng sự lan tỏa với
cường độ cao của văn hóa, văn minh thông qua các phương tiện thông tin đại chúng
trên pham vi toàn cầu.
b.

Ngoài ra, khi hội nhập, toàn cầu hóa, VN có thể giới thiệu lịch sử, đất nước, con
người và văn hóa Việt Nam ra thế giới.
Đây là một trong những yếu tố quan trọng của giao lưu, hội nhập văn hóa
ngày nay.Thông qua việc giới thiệu đó mà cộng đồng quốc tế ngày một hiểu biết
sâu sắc về ta và làm bạn với ta. Trong quá trình hội nhập văn hóa, chúng ta không
chỉ tiếp nhận các giá trị từ thế giới mà đồng thời chúng ta cũng phải đóng góp với
những giá trị văn hóa của ta với cộng đồng quốc tế làm phong phú, đa dạng giá trị
văn hóa của nhân loại.
2. Tác động tiêu cực
2.1. Về chính trị

-

-

-

Thế giới ngày càng phát triển không ngừng và các quốc gia luôn có xu hướng mở
rộng quan hệ với bên ngoài

triệu tỷ đồng nhưng đến năm 2015 đã tăng lên 2,7 triệu tỷ đồng….Số tiền nợ nước
ngoài của nước ta ngày càng lớn dẫn đến nền kinh tế nước ta có thể ngày càng bị
phụ thuộc vào nước ngoài. Nó là một mối đe dọa đối với nước ta kể cả trên phương
diện kinh tế, chính trị và ngoại giao. Nhiều địa phương trên nước ta đang có tính
dựa dẫm, ỷ lại vào nguồn vốn đầu tư trực tiếp ODA gây ra nhiều bất cập.

Vấn đề chiến tranh thương mại: như chiến tranh thương mại giữa Mỹ- Trung Quốc
đã làm ảnh hưởng đến nươc ta rất nhiều. Khi mà chiến tranh thương mại Mỹ-Trung
xay ra thì Mỹ đã hạn chế hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc bằng cách ra hàng


-

loạt các công cụ như về thuế, trợ cấp thương mại trong nước, cấm vận hàng
hóa,..Khi đó Trung Quốc có thể sẽ tồn lượng hàng hóa đó sang Việt Nam một măt
để thanh lí được hàng hóa dư thừa một mặt mượn uy tín xuất khẩu của Việt Nam để
xuấ khẩu hàng hóa kém chất lượng sang thị trường Mỹ. => Gây ra không chỉ thiệt
hại về kinh tế mà còn làm mất uy tín của hàng hóa xuất khẩu của Việt Namg. Bên
cạnh việc “lợi dụng” Việt Nam làm “sân sau” cho mình, việc Việt Nam “chuyển
hướng” sẽ đem đến nhiều nguy cơ khác cho Việt Nam. Khi mà sự bất đối xứng
thương mại Việt - Trung là hết sức nghiêm trọng cả về lượng, chất, thì Việt Nam
luôn đứn trước những nguy cơ mà thiệt hại sẽ khó có thể lường trước được.
Vấn đề khủng hoảng tài chính- tiền tệ: Ví dụ minh chứng rõ nhất cho vấn đề này là
ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính-tiền tệ của thế giới năm 2008 xuất phát
từ Mỹ. Nươc ta năm 2008, giá trị thương mại hàng hóa chiếm hơn 160% GDP; FDI
đóng góp gần 30% tổng đầu tư xã hội; các nhà đầu tư nước ngoài (vào đầu tháng
9/2008) đã chiếm tới 25% mức vốn hóa thị trường cổ phiếu và khoảng trên 1/3 tổng
giá trị trái phiếu. Chính vì vậy, nền kinh tế và cả hệ thống tài chính Việt Nam không
thể tránh khỏi những “chấn động” trong cơn bão khủng hoảng tài chính và sự suy
thoái kinh tế toàn cầu.Thời gian này nền kinh tế Việt Nam liên tục xuất hiện những


GIẢI PHÁP
1. Nhà nước cần ra các chính sách, chiến lược sao cho phù hợp với từng giai
đoạn, từng chặng đường.


2.

3.

Hạn chế sự phụ thuộc vào các nguồn viện trợ từ nước ngoài: hạn chế vay
nước ngoài bằng cách cân đối thu-chi của mình, quản lý tốt các khoản vay
các khoản viện trợ.
Phát triển kinh tế cần đi đôi với việc đảm bảo các lợi ích về xã hội như: phân
phối thu nhập lại sao cho giảm hệ số bất bình đẳng thu nhập, bảo vệ môi
trường.….