Đại học quốc gia Hà Nội
Trung tâm đào tạo, bồi d-ỡng giảng viên lý luận chính trị

La Đức Đại

Vai trò quản lý của Nhà n-ớc đối với nền kinh tế
thị tr-ờng định h-ớng Xã hội chủ nghĩa ở việt
nam hiện nay

Chuyên ngành: Triết học
Mã số: 60 22 80
Luận văn thạc sĩ triết học

Ng-ời h-ớng dẫn khoa học: PGS.TS Hồ Trọng Hoài

Hà Nội - 2008


Đại học quốc gia Hà Nội
Trung tâm đào tạo, bồi d-ỡng giảng viên lý luận chính trị

La Đức Đại

Vai trò quản lý của Nhà n-ớc đối với nền kinh tế
thị tr-ờng định h-ớng Xã hội chủ nghĩa ở việt
nam hiện nay

Luận văn thạc sĩ triết học

Hà Nội - 2008



KTTT

Kinh tế thị tr-ờng

LLSX

Lực l-ợng sản xuất

QHSX

Quan hệ sản xuất

TBCN

T- bản chủ nghĩa

TLSX

T- liệu sản xuất

TƯ

Trung -ơng

XHCN

Xã hội chủ nghĩa

XHTB


9

n-ớc
1.2.2 Quan điểm của Chủ nghĩa Mác- Lê nin về vai trò quản lý kinh

15

tế của Nhà n-ớc.
1.3 Kinh tế thị tr-ờng định h-ớng xã hội chủ nghĩa ở n-ớc ta và vai

20

trò quản lý của Nhà n-ớc
1.3.1 Quá trình chuyển nền kinh tế n-ớc ta sang kinh tế thị tr-ờng

20

1.3.2 Thiết lập môi tr-ờng pháp lý và cơ chế, chính sách để quản lý

29

bằng pháp luật
1.3.3 Bảo đảm tính bền vững của các cấp đối với kinh tế vĩ mô

33

1.3.4 Hỗ trợ phát triển, xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế- xã hội, hệ
thống an sinh xã hội
Ch-ơng 2: Vai trò quản lý kinh tế thị tr-ờng định h-ớng xã hội chủ


2.2.2 Vấn đề đặt ra từ thực trạng quản lý kinh tế thị tr-ờng của Nhà

66

n-ớc ta hiện nay- những vấn đề đặt ra
Ch-ơng 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao vai trò quản lý của Nhà

71

n-ớc đối với nền kinh tế thị tr-ờng định h-ớng XHCN ở Việt Nam
hiện nay
3.1 Hoàn thiện và nâng cao hiệu lực các công cụ quản lý kinh tế vĩ

71

mô của Nhà n-ớc
3.1.1 Hoàn thiện công cụ kế hoạch hoá

71

3.1.2 Hoàn thiện công cụ pháp luật

75

3.1.3 Hoàn thiện các đòn bẩy kinh tế khác

77

3.2 Nâng cao vai trò của kinh tế Nhà n-ớc là tiền đề vật chất để Nhà

n-ớc về kinh tế nhằm đáp ứng yêu cầu của nền KTTT định h-ớng
XHCN
3.4.1 Đổi mới việc xác định mục tiêu, xây dựng tiêu chuẩn cán bộ

98

quản lý Nhà n-ớc về kinh tế trong thời kỳ mới
3.4.2 Những biện pháp chủ yếu nâng cao năng lực và phẩm chất cán

100

bộ quản lý nhà n-ớc về kinh tế
3.5 Tăng c-ờng sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của Nhà

105

n-ớc.
3.6 Nâng cao hiệu lực, hiệu quả giám sát của nhân dân đối với hoạt
động của Nhà n-ớc
Kết luận
Danh mục tài liệu tham khảo

108


Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
Phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo cơ chế thị tr-ờng định
h-ớng XHCN là xu thế tất yếu của quá trình đổi mới kinh tế - xã hội ở n-ớc ta.
Thực tế hơn 20 năm đổi mới cho thấy, kinh tế thị tr-ờng là một ph-ơng thức phát

đ-ợc công bố về vai trò của Nhà n-ớc đối với nền kinh tế thị tr-ờng nh-: Ch-ơng
trình khoa học cấp bộ "Tổng kết quá trình đổi mới t- duy lý luận của đảng từ 1986
đến nay" do Học viện Chính trị Hành chính Quốc gia thực hiện; Ngô Quang Minh
"Về động lực của sự phát triển kinh tế- xã hội"; "Kinh tế thị tr-ờng và định h-ớng
x hội ch nghĩa; Vủ Văn Hiền, Đinh Xuân Lý, đồng ch biên: Đổi mới ở Việt
Nam tiến trình, thnh tựu v kinh nghiệm NXBCTQG- HN 2004; Đỗ Hoài NamVõ Đi Lược ch biên Một số vấn đề pht triển kinh tế ca Việt Nam hiện nay
NXB Thế Giới- HN 2005; Lê Thị Thuỷ Chức năng x hội ca nh nước trong nền
kinh tế thị trường định hướng x hội ch nghĩa ở nước ta hiện nay Đề tài cấp bộ,
năm 2006; Trần Ngọc Liêu Một số tư tưởng cơ bn ca C.Mc v Angghen về
Nhà n-ớc, Triết học, số 8/2004; Ngô Quang Minh (Ch biên), Qu trình đổi mới
tư duy lý luận ca Đng về đường lối pht triển kinh tế v qun lý kinh tế, Hà Nội
2005; Trần Thnh, Vai trò ca nhà n-ớc trong việc kết hợp tăng tr-ởng kinh tế với
công bng x hội ở nước ta hiện nay, Tạp chí Triết học, số2/2006; Lê Thanh Sinh,
Quan điểm ca Đng ta về pht triển kinh tế tư bn nh nước v kinh tế tập thể,
Tạp chí Triết học, số 1/2007; Đặng Minh Tiến, Pht triển kinh tế tư nhân- xu thế
tất yếu trong nền kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay, Tạp chí Triết học, số
3/2007; Lê Xuân Đình, Hướng tới nền kinh tế thị trường hiện đi theo định hướng


x hội ch nghĩa, Tạp chí Cộng sản, số10/2008. Các bài viết và công trình khoa
học thuộc nhiều chuyên ngành khác nhau đã phân tích luận giải vai trò quản lý của
Nhà n-ớc về kinh tế, về hình thức sở hữu, các thành phần kinh tế, vấn đề công bằng
xã hội... trong nền kinh tế thị tr-ờng định h-ớng XHCN. Các công trình đó đã đạt
đ-ợc sự thống nhất trên một số khía cạnh nh-: Nhận thức mới về vai trò, chức năng
của Nhà n-ớc trong điều kiện phát triển nền kinh tế thị tr-ờng định h-ớng XHCN
và mở cửa ở n-ớc ta hiện nay; Quá trình nhận thức của Đảng ta về thể chế kinh tế
thị tr-ờng định h-ớng XHCN ở Việt Nam; Phát huy vai trò quản lý của nhà n-ớc
trong điều kiện kinh tế thị tr-ờng định h-ớng XHCN.v.vTuy nhiên, đây là vấn đề
còn khá mới mẻ với n-ớc ta nên cần phải tiếp tục có những nghiên cứu vừa toàn
diện, vừa chuyên sâu thêm

trường hay không, Tạp chí Cộng sản, (11),
5. Nguyễn Văn Công (2004) Về chức năng ca qun lý nh nước về kinh tế
trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam, Kinh tế phát
triển (12)
6. Nguyễn Văn Công (2005) Mục tiêu quản lý nhà n-ớc về kinh tế trong nền
kinh tế thị trường định hướng x hội ch nghĩa, Hoạt động khoa học (11)
7. C. Mác- Angghen (1994) Toàn tâp, (tập 4) Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật,
Hà Nội.
8. C. Mác- Angghen (1994) Toàn tập, (tập 20) Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật,
Hà Nội.
9. C. Mác- Angghen (1994) Toàn tập, (tập 24) Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật,
Hà Nội.
10. C. Mác- Angghen (1994) Toàn tập, (tập 25) Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật,
Hà Nội.
11. C. Mác- Angghen (1994) Toàn tập, (tập 13) Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật,
Hà Nội.
12. Nguyễn Hữu Dủng (2008) Pht triển kinh tế thị trường định hướng x hội
ch nghĩa v thực hiện chính sch an sinh x hội ở nước ta, Tạp chí cộng
sản (6)


13. Ngô Thành D-ơng (2007), Phép biện chứng duy vật và công cuộc đổi mới ở
Việt Nam, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội.
14. Trần Thi Dương (2002), Về quản lý đối với kinh tế nhà n-ớc trong nền
kinh tế thị tr-ờng định h-ớng xã hội chủ nghĩa, Luật học (2),
15. Nguyễn Văn Đang (2002) Vai trò qun lý x hội ca nh nước trong nền
kinh tế thị tr-ờng định hướng XHCN, Lao động và công đoàn (266)
16. H Đăng (2007) Kinh tế thị trường qua cc bước đổi mới tư duy, Tạp chí
cộng sản (7)
17. Đảng Cộng sản Việt Nam (1987) Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần

nghĩa có đối lập nhau không, Tạp chí Cộng sản (4),
32. Học viện hành chính quốc gia (1996), Giáo trình về quản lý hành chính Nhà
n-ớc, (3), Hà Nội.
33. Hội đồng trung -ơng chỉ đạo biên soạn giáo trình quốc gia các bộ môn khoa
học Mác- Lênin, t- t-ởng Hồ Chí Minh (1999), Giáo trình Triết học MácLênin, Nxb chính trị quốc gia, Hà Nội.
34. Phùng Văn Hùng (2002) Vai trò nh nước trong xây dựng nền kinh tế thị
trường ở Việt Nam, Nghiên cứu lập pháp (4)
35. V.I.Lênin (1977), Toàn tập (tập 1), Nxb Tiến bộ Mátxcơva.
36. V.I.Lênin (1978), Toàn tâp (tập 43), Nxb Tiến bộ Mátxcơva.
37. V.I.Lênin (1978), Toàn tâp (tập45), Nxb Tiến bộ Mátxcơva.
38. Lê Thị Hương (2002) Hon thiện vai trò v chức năng qun lý kinh tế ca
nh nước trong nền kinh tế thị trường, Quản lý nhà n-ớc (5)
39.Bùi Đức Khng (2005) Vai trò ca nh nước trong kinh tế thị trường,
Nghiên cứu lập pháp (4)


40.Nguyễn Văn Mạnh (2005)Nhận thức mới về vai trò, chức năng của nhà n-ớc
trong điều kiện phát triển kinh tế thị tr-ờng định h-ớng xã hội chủ nghĩa và
mở cửa ở n-ớc ta hiện nay, Học Viện chính trị quốcgia.
41. Hồ Chí Minh (2000)Toàn tập,(tập 4) Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
42.Ngô Quang Minh (2005) Qu trình đổi mới tư duy lý luận ca Đng về
đường lối pht triển kinh tế v qun lý kinh tế, Nxb chính trị quốc gia. Hà
Nội
43.Trần Ngọc Liêu (2004), Một số tư tưởng cơ banr ca C.Mc v Angghen về
Nh nước, Triết học, (8),
44. Hong Thị Bích Loan (2007), Giữ vủng định hướng x hội ch nghĩa trong
pht triển kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay, Tạp chí cộng sản (4)
45.Đỗ Hoài Nam- Võ Đại L-ợc (2005), Một số vấn đề phát triển kinh tế của
Việt Nam hiện nay, Nxb Thế giới, Hà Nội.
46. Một số bức th- về Chủ nghĩa duy vật lịch sử (1982), NXB Sự thật, Hà Nội

59. Nguyễn Hữu Vượng (2002) Về thực chất bước chuyển sang kinh tế thị
trường ở nước ta hiện nay, Triết học (2)