Header Page 1 of 258.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT TP. HỒ CHÍ MINH

Đặng Thanh Hoa

THỦ TỤC RÚT GỌN GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP
KINH DOANH, THƯƠNG MẠI TRONG PHÁP LUẬT
TỐ TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC

TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2015

Footer Page 1 of 258.


Header Page 2 of 258.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT TP. HỒ CHÍ MINH

Đặng Thanh Hoa

THỦ TỤC RÚT GỌN GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP
KINH DOANH, THƯƠNG MẠI TRONG PHÁP LUẬT
TỐ TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM

Chuyên ngành:



Footer Page 3 of 258.


Header Page 4 of 258.

MỤC LỤC
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ................................................................................. v!
PHẦN MỞ ĐẦU ........................................................................................................ 1!
1.! Tính cấp thiết của đề tài ....................................................................................... 1!
2.! Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài ..................................................... 4!
2.1.! Mục đích nghiên cứu .................................................................................................. 4!
2.2.! Nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................................................. 4!

3.! Phạm vi, đối tượng nghiên cứu ............................................................................ 5!
3.1.! Phạm vi nghiên cứu .................................................................................................... 5!
3.2.! Đối tượng nghiên cứu ................................................................................................. 5!

4.! Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ............................................................ 6!
5.! Kết cấu của Luận án ............................................................................................. 6!
TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU .......................................................... 8!
1. Tổng quan tình hình nghiên cứu ......................................................................... 8!
1.1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài .......................................................................... 8!
1.2. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam ........................................................................... 11!
1.3. Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu .............................................................. 15!

2. Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu ................................................... 16!
2.1. Cơ sở lý thuyết .......................................................................................................... 16!
2.2. Phương pháp nghiên cứu ......................................................................................... 16!


2.1. !Xây dựng thủ tục rút gọn giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại từ thực
trạng pháp luật tố tụng dân sự ....................................................................................... 65!
2.1.1. Thủ tục giải quyết vụ án tại Tòa án cấp sơ thẩm .................................................. 65!
2.1.2.! Thủ tục giải quyết vụ án tại Tòa án cấp phúc thẩm .............................................. 78!
2.2.! Xây dựng thủ tục rút gọn giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại từ thực
tiễn xét xử của Tòa án ..................................................................................................... 83!
2.2.1.! Đối với tranh chấp mà đương sự thừa nhận toàn bộ nghĩa vụ ............................ 83!
2.2.2.! Đối với tranh chấp đơn giản, giá ngạch thấp và chứng cứ rõ ràng ..................... 92!
2.2.3. Đối với tranh chấp đơn giản, chứng cứ rõ ràng nhưng giá ngạch lớn ................ 99!

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 ...................................................................................... 102!
CHƯƠNG 3: KIẾN NGHỊ VỀ XÂY DỰNG THỦ TỤC RÚT GỌN GIẢI
QUYẾT TRANH CHẤP KINH DOANH, THƯƠNG MẠI ............................... 105!
Footer Page 5 of 258.


Header Page 6 of 258.

3.1.! Giải pháp xây dựng thủ tục rút gọn giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương
mại 105!
3.1.1.! Về tiêu chí xác định loại vụ án được giải quyết theo thủ tục rút gọn ................. 107!
3.1.2.! Về rút gọn thành phần tham gia giải quyết tranh chấp ...................................... 117!
3.1.3.! Về rút gọn trình tự, thủ tục giải quyết vụ án ....................................................... 121!
3.1.4.! Về rút gọn thời gian giải quyết vụ án .................................................................. 127!
3.2.! Giải pháp về hoàn thiện pháp luật về thủ tục rút gọn giải quyết tranh chấp kinh
doanh, thương mại ........................................................................................................ 135!
3.2.1.! Sửa đổi, bổ sung Bộ luật tố tụng dân sự ............................................................. 135!
3.2.2.! Ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện Bộ luật tố tụng dân sự sửa đổi .......... 138!
3.3.! Giải pháp về thi hành các quy định về thủ tục rút gọn giải quyết tranh chấp kinh
doanh, thương mại ........................................................................................................ 139!

Bộ luật tố tụng dân sự sửa đổi năm 2015

HP 2013

:

Hiến pháp năm 2013

HĐTPTANDTC

:

Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao

NQ49/TW

:

Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02-6-2005 của Bộ
Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm
2020

TANDTC

:

Tòa án nhân dân tối cao

TAND



Header Page 8 of 258.

1

PHẦN MỞ ĐẦU

1.!Tính cấp thiết của đề tài
Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02-6-2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược
cải cách tư pháp đến năm 2020 (NQ49/TW) đã chỉ rõ quan điểm về việc xây
dựng thủ tục rút gọn: “… Xây dựng cơ chế xét xử theo thủ tục rút gọn đối với
những vụ án có đủ một số điều kiện nhất định”. NQ49/TW cũng quy định:
“Cải cách tư pháp phải xuất phát từ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội… tiếp
thu có chọn lọc những kinh nghiệm của nước ngoài phù hợp với hoàn cảnh
của nước ta và yêu cầu chủ động hội nhập quốc tế…” Vì vậy, việc xây dựng
TTRG trong TTDS là đáp ứng đòi hỏi của yêu cầu cải cách tư pháp hiện nay.
Hiến pháp 2013 (HP 2013) quy định rõ về việc áp dụng TTRG để giải
quyết một số loại vụ án. Để triển khai thi hành HP 2013, việc bổ sung các quy
định về TTRG trong TTDS giải quyết một số loại vụ án về TCDS, trong đó
bao gồm TCKDTM, là cấp thiết. Vì vậy, việc xây dựng TTRG trong TTDS là
một trong những nhiệm vụ cấp thiết để triển khai thi hành HP 2013.
Theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự hiện hành (BLTTDS), các tranh
chấp dân sự (TCDS) nói chung, cũng như các tranh chấp kinh doanh, thương
mại (TCKDTM) nói riêng thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án1 đều được
giải quyết bằng một trình tự thủ tục tố tụng thông thường, áp dụng chung mà
không phân biệt giá trị tranh chấp, tính phức tạp hoặc đơn giản của tranh
chấp, có sự thừa nhận nghĩa vụ của đương sự... Bên cạnh đó, việc quy định về
thời hạn giải quyết các tranh chấp này như hiện nay là không hợp lý. Bởi lẽ,
1


được Tòa án cấp sơ thẩm quyết định theo hướng buộc bên vay phải thực hiện
đúng nghĩa vụ mà bên vay đã thừa nhận, bên vay vẫn có quyền kháng cáo dù
chỉ nhằm kéo dài thời hạn thực hiện nghĩa vụ; và trong trường hợp đó Tòa án
cấp phúc thẩm vẫn phải giải quyết vụ án theo thời hạn và thủ tục thông
thường…
Như vậy, từ thực tiễn giải quyết các TCDS nói chung, đặc biệt đối với các
TCKDTM, cho thấy “thủ tục nặng nề, thời gian giải quyết kéo dài,”3 việc áp
dụng tất cả các thủ tục tố tụng như nhau mà không phân biệt tranh chấp phức
tạp, chứng cứ không rõ ràng, đương sự không thừa nhận quyền và nghĩa vụ
của nhau… với những tranh chấp đơn giản, chứng cứ rõ ràng, đương sự thừa
nhận nghĩa vụ… là bất hợp lý.
Rõ ràng, với quy định như vậy, vô hình chung làm ảnh hưởng trực tiếp đến
quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, môi trường kinh doanh và làm tăng
chi phí trong hoạt động kinh doanh. Chính quy định thời hạn giải quyết kéo
dài vài tháng (mà thực tiễn xét xử có khi lên đến cả năm) của pháp luật tố
2

Tòa án nhân dân tối cao (2015), Báo cáo Tổng kết thực tiễn 10 năm thi hành Bộ luật tố tụng dân sự, Hà
Nội, tr.16.
3

Ngô Anh Dũng (2002), “Sự cần thiết phải quy định thủ tục rút ngắn trong pháp luật dân sự”, Tạp chí
Tòa án nhân dân, (04), tr.10.

Footer Page 9 of 258.


Header Page 10 of 258.

3

Hoa Kỳ (USAID) tổ chức ngày 1-10-2015, Hà Nội, tr.13.
6

Theo số liệu thống kê: ở các đô thị lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, trung bình một Thẩm phán một
tháng phải giải quyết từ 10 vụ việc trở lên. Tại “Án dân sự: Có nên xử rút gọn?”.
[ (truy
cập ngày 28-1-2014).
7

Xem: II.2.b, Nghị quyết số 19/NQ-CP của Chính phủ ngày 12-3-2015 “Về những nhiệm vụ, giải pháp
chủ yếu tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia hai năm 2015 –
2016”.

Footer Page 10 of 258.


Header Page 11 of 258.

4

chứng cứ rõ ràng,8 được thừa nhận và áp dụng rộng rãi ở nhiều nước.9 Chính
vì vậy, việc nghiên cứu và xây dựng thủ tục rút gọn (TTRG) để giải quyết một
số vụ án về TCDS nói chung và TCKDTM nói riêng là điều cần thiết trong
bối cảnh hội nhập quốc tế ở nước ta hiện nay.
Do đó, đề tài: “Thủ tục rút gọn giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương
mại trong pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam” thực sự là cần thiết và cấp thiết
trong bối cảnh trên.
2.!Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
2.1.! Mục đích nghiên cứu


Header Page 12 of 258.

5

Thứ tư, đề xuất xây dựng TTRG và các giải pháp hoàn thiện pháp luật và
cơ chế áp dụng TTRG giải quyết một số vụ án về TCDS nói chung và
TCKDTM nói riêng.
3.!!Phạm vi, đối tượng nghiên cứu
3.1.! Phạm vi nghiên cứu!

Mặc dù Luận án có tên gọi “Thủ tục rút gọn giải quyết tranh chấp kinh
doanh, thương mại trong pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam” nhưng phạm vi
nghiên cứu của Luận án không chỉ giới hạn nghiên cứu TTRG giải quyết
TCKDTM mà còn phải bao gồm TTRG giải quyết TCDS nói chung. Bởi lẽ:
thứ nhất, các quy định trong BLTTDS, về cơ bản, đang được áp dụng cho các
vụ án dân sự nói chung (bao gồm cả các vụ án về TCKDTM)10 và chỉ có một
số quy định riêng áp dụng cho việc giải quyết các vụ án về TCKDTM; thứ
hai, pháp luật tố tụng hiện nay cũng chưa có quy định về TTRG trong TTDS
nên cần thiết phải nghiên cứu về TTRG áp dụng chung trong TTDS vì TTRG
giải quyết TCKDTM phải dựa trên nền tảng TTRG giải quyết TCDS nói
chung.
Ngoài ra, phạm vi nghiên cứu của Luận án cũng chỉ giới hạn ở TTRG giải
quyết vụ án dân sự (tương ứng với tranh chấp) mà không bao gồm giải quyết
việc dân sự (tương ứng với yêu cầu). Cuối cùng, TTRG trong phạm vi nghiên
cứu của Luận án cũng chỉ giới hạn đối với TCKDTM được giải quyết tại Tòa
án chứ không bao gồm các cơ chế ngoài Tòa án như tại các tổ chức trọng tài
thương mại hoặc các cơ chế giải quyết tranh chấp khác.
3.2.! Đối tượng nghiên cứu!

Với cách tiếp cận về phạm vi nghiên cứu nêu trên, đối tượng nghiên cứu

dạy và học tập.
Ngoài ra, Luận án cũng phân tích thực tiễn giải quyết TCKDTM trong đó
có các tranh chấp đơn giản, giá ngạch thấp, đương sự thừa nhận nghĩa vụ hoặc
chứng cứ rõ ràng theo thủ tục tố tụng hiện nay làm cơ sở xây dựng TTRG giải
quyết các loại tranh chấp này.
Kết quả Luận án đưa ra các đề xuất và giải pháp xây dựng TTRG giải
quyết một số vụ án về TCDS nói chung và TCKDTM nói riêng. Vì vậy, trong
chừng mực nào đó, Luận án đóng góp cho việc xây dựng các quy định về
TTRG nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động xét xử, tạo điều kiện hơn nữa cho
người dân tiếp cận công lý, bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
5.!Kết cấu của Luận án
Ngoài Phần mở đầu, Tổng quan nghiên cứu, Những công trình liên quan
Footer Page 13 of 258.


Header Page 14 of 258.

7

đến Luận án đã được công bố, Danh mục tài liệu tham khảo, Phần nội dung
của Luận án bao gồm các chương sau đây:
Chương 1: Cơ sở lý luận về thủ tục rút gọn trong tố tụng dân sự.
Chương 2: Cơ sở thực tiễn của việc xây dựng thủ tục rút gọn giải quyết
tranh chấp kinh doanh, thương mại.
Chương 3: Kiến nghị về xây dựng thủ tục rút gọn giải quyết tranh chấp
kinh doanh, thương mại.

Footer Page 14 of 258.



bản án giản lược là hợp hiến) của tác giả Edward Brunet.14
11

Taisu Zhang (2012), “The Pragmatic Court: Reinterpreting the Supreme Court of China”, 25 Colum. J.
Asian L. 1, p.7.
12

Jay C. Carlisle (1988-1989), “Simplified Procedure for Court Determination of Disputes under New
York’s Civil Practice Law and Rules”, 54 Brook. L. Rev. 95, p.126.
13

Keith N. Hylton (2008), “When Should a Case be Dismissed? The Economics of Pleading and
Summary Judgment Standards”, 16 Sup. Ct. Econ. Rev. 39, 62.
14

Edward Brunet (2008), “Summary Judgment is Constitutional”, 92 Iowa L. Rev. 162.

Footer Page 15 of 258.


Header Page 16 of 258.

9

Thứ hai, nhóm các tài liệu liên quan đến tính hiệu quả của TTRG bao gồm
nhóm tài liệu phân tích về trường phái kinh tế luật và nhóm tài liệu lý giải về
tính ưu việt của TTRG.
Về kinh tế luật, có hai công trình khoa học chính là cuốn sách của Thẩm
phán R. Posner về “Economic Analys of Law”14 (Phân tích kinh tế của pháp
luật) và bài viết “The Great Recession and the Rhetorical Canons of Law and

[ (truy cập ngày 12-12-2014).

Footer Page 16 of 258.


Header Page 17 of 258.

10

viết “Three American Ventures in Summary Civil Procedure”17 (Ba mạo hiểm
đối với nước Mỹ trong thủ tục tố tụng dân sự giản lược), tác giả Robert
Wyness Millar xem xét đánh giá các thủ tục giản lược đang được áp dụng ở
Hoa Kỳ, nêu các điểm ưu việt và xu hướng ngày càng áp dụng phổ biến hơn
của các thủ tục đó.
Các công trình nghiên cứu nêu trên tiếp cận pháp luật nói chung và TTRG
từ khía cạnh kinh tế luật. Việc giải quyết các TCKDTM cũng không nằm
ngoài xu hướng và yêu cầu đảm bảo tính hiệu quả, nhanh, gọn, giảm thiểu tối
đa các chi phí mà vẫn đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho các bên tranh
chấp. Đây chính là một trong những yêu cầu quan trọng mà mỗi quốc gia khi
xây dựng cơ chế giải quyết TCKDTM đều phải tính đến. Các tài liệu ít nhiều
đều đề cập và khẳng định việc áp dụng TTRG là nhằm giảm thiểu các chi phí,
thời gian cho các chủ thể tham gia tố tụng.
Thứ ba, nhóm các tài liệu liên quan đến các tiêu chí xác định một vụ án được
giải quyết theo TTRG và trình tự, thủ tục, thời hạn giải quyết tranh chấp theo
TTRG, bao gồm hàng loạt các văn bản pháp luật tố tụng của một số nước như:
các Bộ luật tố tụng dân sự của Pháp, Đức, Nhật v.v.
Ngoài ra còn có một số công trình, bài viết như: cuốn sách “Japanese Law”18
(Pháp luật Nhật Bản) của Hiroshi Oda, trong đó tác giả giới thiệu về TTRG
của Nhật Bản, các tiêu chí và trình tự rút gọn; cuốn sách “Civil Procedure”19
(Tố tụng dân sự) của Mary Kay Kane, trong đó tác giả phân tích về các

giải quyết một số vụ án dân sự theo thủ tục giản lược hơn dựa trên giá trị bằng
tiền của yêu cầu khởi kiện; và một số nguồn thông tin khác được khai thác
trên các trang web.
1.2.!Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam
Tại Việt Nam, TTRG trong TTDS đã được một số nhà nghiên cứu quan
tâm ở các cấp độ khác nhau thể hiện tại một số công trình theo các nhóm vấn
đề sau đây: (i) yêu cầu về tính hiệu quả của việc giải quyết TCKDTM; (ii)
nhu cầu và quan điểm về việc xây dựng TTRG ở Việt Nam; (iii) xác định cơ
sở lý luận và thực tiễn để xây dựng TTRG trong TTDS tại Việt Nam; và (iv)
giới thiệu kinh nghiệm nước ngoài về TTRG, bao gồm tiêu chí xác định vụ án
được giải quyết theo TTRG, trình tự, thủ tục và thời hạn giải quyết vụ án theo
TTRG.
Thứ nhất, có một số ít tài liệu liên quan đến yêu cầu về tính hiệu quả của
việc giải quyết TCKDTM đều chung quan điểm giải quyết TCKDTM phải
đảm bảo tính hiệu quả, ngắn, gọn…
Các quan điểm trên được thể hiện ở một số công trình chính sau đây: cuốn
sách “Hoàn thiện pháp luật giải quyết tranh chấp kinh tế ở nước ta hiện nay”22
của tác giả Đào Văn Hội, trong đó tác giả phân tích về yêu cầu cần phải xây
dựng cơ chế giải quyết tranh chấp kinh tế một cách đơn giản, hiệu quả và hấp
dẫn đối với nhà đầu tư, kinh doanh; đề tài nghiên cứu khoa học về “Thực tiễn
_China-EN1067.pdf] (truy cập ngày 12-12-2014).
21

Civil Justice Reform Summit Report (2007), Institute for the Advancement of the American Legal
System, University of Denver.
22

Đào Văn Hội (2004), Hoàn thiện pháp luật giải quyết tranh chấp kinh tế ở nước ta hiện nay, NXB
Chính trị quốc gia.


Nhật Bản, Trung Quốc và Pháp; bài viết “Cần có quy định thủ tục rút gọn
23

Mai Hồng Quỳ (chủ nhiệm đề tài) (1999), “Thực tiễn tranh chấp kinh tế với việc hoàn thiện pháp luật
kinh doanh”, Đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ, Thành phố Hồ Chí Minh.
24

Lê Nết (2006), Kinh tế luật, NXB Tri thức.

25

Trương Hòa Bình, (8), tr.1-7.

Footer Page 19 of 258.


Header Page 20 of 258.

13

trong Bộ luật tố tụng dân sự”26 của Đỗ Văn Chỉnh và Phạm Thị Hằng, trong
đó nhóm tác giả đã phân tích các quy định về TTRG và khả năng áp dụng
TTRG trong TTDS Việt Nam.
Ngoài ra còn có “Báo cáo nghiên cứu và đề xuất cơ chế, mô hình giải
quyết tranh chấp dân sự theo thủ tục rút gọn tại Tòa án Việt Nam” là một
công trình nghiên cứu do nhóm chuyên gia của Dự án Tăng cường tiếp cận
công lý và bảo vệ quyền thực hiện năm 2015, bao gồm phân tích mô hình
TTDS Việt Nam hiện nay, một số vấn đề lý luận về TTRG giải quyết các
TCDS, kinh nghiệm của một số nước áp dụng TTRG, phân tích kết quả điều
tra xã hội học về một số vấn đề liên quan đến TTRG và đề xuất khuyến nghị

Footer Page 20 of 258.


Header Page 21 of 258.

14

và thực tiễn, làm rõ yêu cầu và cơ sở khoa học của việc xây dựng TTRG và đề
xuất các giải pháp xây dựng thủ tục này ở Việt Nam. Tuy nhiên, vì phạm vi
nghiên cứu của đề tài chỉ tập trung đến việc xây dựng TTRG trong pháp luật
TTDS tại Việt Nam nên không có nội dung nào đề cập đến những yêu cầu đặc
thù khi áp dụng TTRG để giải quyết một số vụ án về TCKDTM tại Việt Nam.
Ngoài ra, có một số đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở cũng đề cập đến
việc cần thiết phải xây dựng TTRG tại Việt Nam, như: (i) đề tài: “Hoàn thiện
pháp luật Việt Nam về thủ tục giải quyết vụ việc dân sự theo định hướng cải
cách tư pháp”30 do TS. Trần Anh Tuấn làm chủ nhiệm đề tài năm 2010; và (ii)
đề tài: “Giải quyết tranh chấp giữa người tiêu dùng với tổ chức cá nhân kinh
doanh bằng thủ tục rút gọn trong tố tụng dân sự”31 do Thạc sỹ Đặng Thanh
Hoa làm chủ nhiệm đề tài năm 2013.
Thứ tư, nhóm tài liệu giới thiệu kinh nghiệm áp dụng TTRG về tiêu chí
xác định một vụ án có thể giải quyết theo TTRG, trình tự, thủ tục và thời hạn
giải quyết vụ án theo TTRG của một số nước trên thế giới bằng tiếng Việt.
Nhóm tài liệu này bao gồm: cuốn sách “Japanese Law” (Luật Nhật Bản)
phân tích hệ thống Tòa án Nhật Bản, mô hình Tòa giản lược trong pháp luật
Nhật Bản và các quy định về phạm vi loại việc được áp dụng thủ tục đơn giản
trong pháp luật tố tụng dân sự Nhật Bản;32 bài viết “Mô hình Tòa án đơn giản
ở Nhật Bản” của tác giả Ngô Cường;33 hai cuốn kỷ yếu: “Hội thảo pháp luật về
tố tụng dân sự ngày 9&10-11-2000”34 và “Hội thảo pháp luật về tố tụng dân sự
30


nhược điểm của các quy định về TTRG trong Dự thảo BLTTDS của Việt Nam.
1.3.!Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu
Qua tổng quan nghiên cứu, tác giả nhận thấy rằng những vấn đề, nội dung
sau đây của TTRG đã được các công trình khoa học nghiên cứu:
Một là, nhu cầu, xu hướng áp dụng TTRG trong việc giải quyết một số
loại tranh chấp tại Tòa án;
Hai là, mô tả kinh nghiệm của một số nước về áp dụng TTRG giải quyết
một số loại tranh chấp tại Tòa án;
Ba là, các quan điểm và đề xuất xây dựng TTRG ở Việt Nam.
Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu trước đây còn chưa đề cập một số
nội dung sau liên quan đến TTRG:
Một là, phân tích tương đối cặn kẽ tính hiệu quả của TTRG trong mối
tương quan với yêu cầu bảo đảm công lý và các nguyên tắc tư pháp cơ bản;
Hai là, giới thiệu TTRG của nước ngoài kết hợp có sự lý giải về bối cảnh,
cơ sở, lý do của các quy định về TTRG hoặc đưa ra quan sát, đánh giá, lý giải
và đúc rút về những điểm tương đồng của kinh nghiệm quốc tế đó;
Ba là, phân tích một cách mạch lạc và làm rõ các tiêu chí lựa chọn một vụ
án được giải quyết theo TTRG; các nội dung của TTRG và việc có nhất thiết
phải rút gọn tất cả hay chỉ cần một hoặc một số nội dung đó trong quá trình
giải quyết vụ án theo TTRG;
Bốn là, đánh giá và phân tích thực tiễn giải quyết TCKDTM thông qua các
vụ án cụ thể nhìn từ góc độ nhu cầu áp dụng TTRG và khả năng có thể áp
dụng TTRG qua thực tế giải quyết TCKDTM; và từ đó lý giải các đề xuất xây
dựng TTRG mang tính khoa học dựa trên cơ sở thực tiễn.
35

Jean-Marie Coulon (2001), Hội thảo pháp luật về tố tụng dân sự ngày 29&30-10-2001, Nhà Pháp luật
Việt - Pháp, Hà Nội.

Footer Page 22 of 258.

- Phương pháp giải thích luật được sử dụng để làm rõ ý nghĩa của các khái
niệm, thuật ngữ về thủ tục tố tụng, TTRG, thủ tục đơn giản, thủ tục giản lược
của một số nước.
Footer Page 23 of 258.


Header Page 24 of 258.

17

- Phương pháp so sánh được sử dụng để tìm ra sự tương đồng và khác biệt
giữa TTRG của một số nước nhằm đưa ra các kiến nghị xây dựng TTRG
trong TTDS nói chung và có tính đến đặc thù của TCKDTM nói riêng.
- Phương pháp nghiên cứu một số vụ án cụ thể để phân tích thực trạng áp
dụng thủ tục TTDS thông thường đối với một số TCKDTM có thể giải quyết
theo TTRG.
- Phương pháp điều tra xã hội học nhằm tìm hiểu quan điểm, ý kiến của
một số đối tượng liên quan (Thẩm phán, Thư ký Tòa án, Hội thẩm nhân dân,
Kiểm sát viên, Luật sư và một số nhà quản lý, nhân viên các doanh nghiệp...)
về thủ tục giải quyết TCKDTM hiện nay và kỳ vọng, mong đợi của họ về việc
giải quyết TCKDTM như thế nào theo họ là hợp lý, những tranh chấp nào có
thể áp dụng TTRG và nội dung TTRG cần được áp dụng...
3.!Giả thuyết nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
3.1.! Giả thuyết nghiên cứu
Luận án “Thủ tục rút gọn giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại
trong pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam” được nghiên cứu dựa trên giả thuyết:
giải quyết TCKDTM theo thủ tục tố tụng hiện nay tại Tòa án là dài, phức tạp,
không hiệu quả và chưa đáp ứng được yêu cầu cần phải được giải quyết nhanh,
gọn và dứt điểm.
Giả thuyết trên được tác giả xây dựng dựa trên các cơ sở sau đây:

Footer Page 25 of 258.