Header Page 1 of 16.
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
--------------------------------------------------------
NGUYỄN HỮU NGỌC
HỢP TÁC QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM
TRONG ĐẤU TRANH PHÒNG CHỐNG TỘI
PHẠM XUYÊN QUỐC GIA
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUAN HỆ QUỐC TẾ
Hà Nội - 2008
Footer Page 1 of 16.
Header Page 2 of 16.
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
--------------------------------------------------------
NGUYỄN HỮU NGỌC
HỢP TÁC QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM
TRONG ĐẤU TRANH PHÒNG CHỐNG TỘI
PHẠM XUYÊN QUỐC GIA
Chuyên ngành : Quan hệ quốc tế
Mã ngành: 60.31.40
ASEAN Association of Police
Hiệp hội Cảnh sát các nước Đông Nam Á
CIA
Central Intelligence Agency
Cục tình báo trung ương Hoa Kỳ
CSIS
Canadian Security Intelligence Service
Cơ quan tình báo an ninh Canada
DEA
Drug Enforcement Administration
Cơ quan bài trừ ma túy Hoa Kỳ
EU
European Union
Liên minh Châu Âu
EUROPOL
The European Police Office
Cơ quan cảnh sát Châu Âu
FBI
United Nations Office on Drugs and Crime
Văn phòng kiểm soát ma túy và tội phạm Liên hợp quốc
Footer Page 4 of 16.
Header Page 5 of 16.
MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU ....................................................................................................... 2
Chương I: TỘI PHẠM XUYÊN QUỐC GIA VÀ SỰ TẤT YẾU CỦA HỢP
TÁC QUỐC TẾ ........................................................................................... 11
1.1
Khái quát chung về tội phạm xuyên quốc gia ................................... 11
1.2
Tội phạm xuyên quốc gia dưới góc nhìn của một vấn đề toàn cầu .... 18
1.3
Khuôn khổ hợp tác đấu tranh chống tội phạm xuyên quốc gia.......... 24
Chương II: TIẾN TRÌNH HỢP TÁC QUỐC TẾ CHỐNG TỘI PHẠM
XUYÊN QUỐC GIA CỦA LỰC LƯỢNG CẢNH SÁT VIỆT NAM .......... 37
2.1
Footer Page 5 of 16.
Header Page 6 of 16.
MỞ ĐẦU
Ngày nay, toàn cầu hóa đang là một xu thế phát triển mang tính tất yếu
của thế giới. Tiếp cận toàn cầu hóa một cách đa chiều là tối cần thiết vì toàn
cầu hóa tác động vô cùng mạnh mẽ và toàn diện tới các quốc gia và các nền
kinh tế trong quá trình phát triển, đặc biệt đối với các quốc gia đang trong quá
trình chuyển đổi như Việt Nam. Trong quá trình toàn cầu hóa và hội nhập nền
kinh tế toàn cầu, hoạt động hợp tác quốc tế diễn ra trên mọi lĩnh vực của đời
sống xã hội từ kinh tế, văn hóa, chính trị đến an ninh quốc phòng và trật tự an
toàn xã hội …
Một trong những hoạt động hợp tác diễn ra sâu, rộng và có tính đa
phương lớn nhất hiện nay đối với nước ta là hoạt động hợp tác quốc tế trong
đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm có tính quốc tế liên
quan đến Việt Nam.
1. Mục đích và ý nghĩa của việc chọn đề tài nghiên cứu
Theo thống kê của Tổ chức Phòng chống ma túy và tội phạm của Liên
Hợp quốc, các loại tội phạm mang tính xuyên quốc gia như tội phạm buôn
bán ma túy, phụ nữ và trẻ em, tội phạm máy tính, tội phạm tham nhũng …..
ngày càng có xu hướng gia tăng. Trong những năm gần đây, hàng năm trên
toàn thế giới đã xảy ra trên 700 vụ khủng bố, làm trên 7000 người chết và
khoảng 12000 người bị thương (thường năm sau nhiều hơn năm trước). Các
loại tội phạm hình sự nguy hiểm xuyên quốc như giết người, cướp tài sản, cố
ý gây thương tích, hoạt động băng nhóm tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia
ngày càng nghiêm trọng tại hầu hết các nước trên thế giới. Thị trường ma túy
toàn cầu ước tính có doanh thu trên dưới 400 tỷ đô la Mỹ[24;19]. Chỉ tính riêng
kiểu Mafia truyền thống như Boyokudan (Yazuka) của Nhật Bản có tới 80
ngàn thành viên hoạt động trên toàn cầu và “doanh thu” hàng năm lên tới gần
40 tỷ đô la Mỹ, băng Tam Hoàng của Hồng Kông ước tính có khoảng từ 47
ngàn đến 60 ngàn thành viên hoạt động trên toàn cầu, băng nhóm Tam Hoàng
14K cũng có tới gần 20 ngàn thành viên.[18;12] Các tổ chức Mafia của Italia,
Mỹ, Nga cũng hoạt động rất mạnh, thậm chí có nơi chi phối cả nền kinh tế …
3
Footer Page 7 of 16.
Header Page 8 of 16.
Việc gia tăng của vấn nạn toàn cầu này đồng thời cũng là nguyên cớ
chính khiến cho các nước xích lại gần nhau đề đấu tranh chống kẻ thù chung “Tội phạm xuyên quốc gia”. Hẳn mỗi người trong chúng ta đều không thể
không biết đến những thảm họa của chủ nghĩa khủng bố với các sự kiện tấn
công khủng bố nước Mỹ ngày 11/9/2001, đánh bom tàu điện ngầm ở thủ đô
Mađrit - Tây Ban Nha ngày 11/3/2004, đánh bom khủng bố tại Bali Inđônêxia năm 2002 và 2005, tại Luân Đôn - Anh năm 2005 và 2007 ….
Chúng ta cũng không thể dửng dưng trước sự thật là hàng trăm triệu người là
nạn nhân của nạn trồng cây thuốc phiện và sản xuất các chất ma túy mà kéo
theo nó là nhiều thế hệ thanh thiếu niên nghiện ngập, tai tệ nạn và thậm chí
dẫn đến phạm tội hình sự nguy hiểm như cướp của, giết người, buôn bán phụ
nữ trẻ em cùng các vấn đề xã hội khác.
Một xã hội an ninh, an toàn là điều mà bất cứ quốc gia nào cũng hướng
tới vì nó chính là một hạ tầng cơ sở tốt nhất cho phát triển kinh tế, thúc đẩy
hòa bình và phát triển trên toàn thế giới. Kiểm soát ma túy, ngăn chặn tội
phạm và chống khủng bố là ưu tiên hàng đầu đối với mọi quốc gia.
Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế của mình đã tích cực tham
gia vào những khuôn khổ hợp tác quốc tế chung và đặc biệt hợp tác quốc tế
phạm xuyên quốc gia trong các trường đại học và các bài trình bày chuyên
khảo.
2. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia
liên quan đến Việt Nam là một lĩnh vực có phạm vi nghiên cứu rộng, liên
quan đến nhiều cơ quan thi hành pháp luật khác như kiểm soát, tòa án, thuế,
hải quan, quốc phòng, ngoại giao … Trong phạm vi luận văn này, tác giả chỉ
đề cập đến hoạt động hợp tác quốc tế của Việt Nam trong đấu tranh phòng
chống tội phạm xuyên quốc gia của lực lượng Cảnh sát Việt Nam, đặc biệt
thông qua khuôn khổ hợp tác của Tổ chức INTERPOL với 186 quốc gia thành
viên. Qua công tác thực tiễn, người viết cũng chỉ ra những bất cập và tồn tại
nhằm đưa ra phương hướng khắc phục, tăng cường hiệu quả hợp tác quốc tế
5
Footer Page 9 of 16.
Header Page 10 of 16.
đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia trong bối cảnh toàn cầu hóa
và hội nhập kinh tế quốc tế, đáp ứng nhiệm vụ mà Đảng và Chính phủ đã giao
phó cho ngành Công an: “Tăng cường sự hợp tác quốc tế trong phòng, chống
tội phạm theo nguyên tắc phù hợp với pháp luật hiện hành của nước ta và
pháp luật quốc tế, phù hợp với các chương trình chống tội phạm của Liên
Hợp quốc và của Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế INTERPOL”[12;3].
3. Lịch sử nghiên cứu
“Tội phạm xuyên quốc gia” được nhắc đến từ những thập niên đầu của
thế kỷ XX để nói đến hoạt động tội phạm vượt ra ngoài lãnh thổ quốc gia, đe
dọa an ninh và trật tự an toàn của các quốc gia khác. Tổ chức Cảnh sát hình
và báo cáo tình hình tội phạm xuyên quốc gia trên thế giới.
Ở nước ta, việc nghiên cứu chuyên sâu về đấu tranh chống tội phạm
xuyên quốc gia còn thiếu và có nhiều hạn chế. Các tài liệu, bài viết tham khảo
có giá trị hầu hết mới chỉ tập trung vào lĩnh vực tội phạm nói chung, ít đề cập
đến tội phạm xuyên quốc gia. Việc đề cập cũng chỉ hạn chế ở mức độ các
chuyên đề tội phạm cụ thể như: Chương trình quốc gia phòng chống tội phạm
của Chính phủ; Dẫn độ tội phạm, tương trợ tư pháp hình sự và chuyển giao
phạm nhân quốc tế trong phòng chống tội phạm... Phải đến tháng 9/2007, Bộ
Công an mới chủ trì tổ chức Hội thảo quốc gia đầu tiên về “Hợp tác đấu
tranh chống tội phạm trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc
tế”, đồng thời cũng chính thức đặt nền móng cho việc nghiên cứu cơ bản về
hợp tác quốc tế đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia trong lực
lượng Công an nhân dân.
Luận văn này, do đó sẽ góp phần làm giàu kho tài liệu nghiên cứu cơ
bản phục vụ cho việc nghiên cứu mở rộng về hợp tác quốc tế trong đấu tranh
phòng chống tội phạm xuyên quốc gia liên quan đến Việt Nam.
4. Phƣơng pháp nghiên cứu
Xuất phát từ thực tiễn hợp tác quốc tế đấu tranh chống tội phạm xuyên
quốc gia của Việt Nam trong thời gian qua, tác giả tiếp cận vấn đề từ hai góc
độ chính: Văn phòng INTERPOL quốc gia với vai trò là đầu mối của lực
7
Footer Page 11 of 16.
Header Page 12 of 16.
lượng Cảnh sát Việt Nam về phối hợp quốc tế đấu tranh chống tội phạm
xuyên quốc gia; Tổ chức INTERPOL với vai trò là cơ quan điều phối, hỗ trợ
- Các tài liệu, báo cáo chuyên đề của Cơ quan phòng chống ma túy và
tội phạm của Liên Hợp quốc.
- Các tài liệu công bố chính thức của Bộ Công an, Tổng cục Cảnh sát
và Văn phòng INTERPOL Việt Nam.
- Các tài liệu chuyên khảo, tham khảo khác của các nhà khoa học, nhà
nghiên cứu có nhiều công trình nghiên cứu có giá trị được thế giới và Việt
Nam công nhận.
- Luận văn có sử dụng những tư liệu công bố chính thức của Tổ chức
Liên Hợp quốc, Tổ chức Cảnh sát Hình sự quốc tế, Hiệp hội Cảnh sát
ASEANAPOL và nhiều nguồn khác, bài viết cũng sử dụng những công cụ
phân tích, đánh giá chuyên đề, các kết quả nghiên cứu, khảo sát, đánh giá về
tình hình tội phạm trên thế giới, trong khu vực và ở Việt Nam, qua đó tổng
hợp, chứng minh luận điểm và đề ra một số phương hướng nhằm tăng cường
hiệu quả hợp tác quốc tế đấu tranh chống tội phạm xuyên quốc gia của Việt
Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế.
6. Cấu trúc của luận văn: Luận văn bao gồm:
Phần mở đầu trình bày rõ mục đích ý nghĩa, đối tượng, lịch sử, phạm
vi nghiên cứu và cấu trúc của luận văn.
Phần nội dung bao gồm 3 chương chính
Chƣơng I: “Tội phạm xuyên quốc gia và sự tất yếu của hợp tác quốc
tế” nêu khái quát về tội phạm xuyên quốc gia như một vấn đề toàn cầu đòi
hỏi các quốc gia phải hợp tác chặt chẽ với nhau qua các khuôn khổ song
phương cũng như đa phương ở phạm vi khu vực và thế giới để tăng cường
hiệu quả đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia trên phạm vi toàn
cầu.
9
Footer Page 13 of 16.
1.1
Khái quát chung về tội phạm xuyên quốc gia
Như chúng ta đã biết, tội phạm là một hiện tượng xã hội mang tính chất
hình sự - pháp lý, có nguồn gốc và nguyên nhân từ xã hội. Mặt khác, tội phạm
là một phạm trù lịch sử, nó gắn liền với Nhà nước và giai cấp. Khái niệm tội
phạm cũng luôn vận động và biến đổi cùng với những vận động của xã hội.
Nghiên cứu hành vi tội phạm là nghiên cứu những hành vi mang tính cá
biệt, phản xã hội của con người. Người ta có thể tiếp cận vấn đề tội phạm từ
nhiều góc độ khác nhau của các ngành khoa học khác nhau. Bộ luật hình sự
nước CHXHCN Việt Nam năm 1999 quy định những nhóm hành vi nguy
hiểm cho xã hội sau đây là tội phạm: xâm phạm an ninh quốc gia; xâm phạm
tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm của con người; xâm phạm quyền tự
do, dân chủ của công dân; xâm phạm quyền sở hữu; xâm phạm chế độ hôn
nhân và gia đình; xâm phạm trật tự quản lí kinh tế; tội phạm về ma tuý; tội
phạm về môi trường; xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng; xâm
phạm trật tự quản lý hành chính; tội phạm về chức vụ; xâm phạm các hoạt
động tư pháp; tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân; tội phá
hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh. Chủ thể của tội
phạm là bất kỳ cá nhân nào có năng lực chịu trách nhiệm hình sự. Trong
phạm vi bài viết này, tác giả đề cập đến vấn đề tội phạm từ góc độ phạm vi
hoạt động vượt qua biên giới quốc gia và mang tính quốc tế.
Tội phạm xuất hiện từ rất sớm cùng với sự hình thành Nhà nước và giai
cấp, và cũng từ rất sớm, để điều chỉnh hành vi của con người thực hiện theo ý
chí của giai cấp thống trị xã hội, người ta đã ban hành ra các quy tắc ứng xử,
cao hơn là các bộ luật mà qua đó những người vi phạm trở thành tội phạm, bị
11
trực tiếp hoặc gián tiếp đến ít nhất một quốc gia khác” [18;3]. Danh mục các
12
Footer Page 16 of 16.
Header Page 17 of 16.
loại tội phạm xuyên quốc gia cũng mở rộng lên 18 mục, gồm cả các hoạt động
như buôn bán nội tạng người, tội phạm môi trường, lừa đảo kinh tế …
Trong một báo cáo gần đây của Viện tư pháp Quốc gia Hoa Kỳ, các
chuyên gia nghiên cứu và đã đưa ra nhận định sự gia tăng của tội phạm xuyên
quốc gia một cách trực tiếp hay gián tiếp do những nhân tố như:
- Toàn cầu hóa kinh tế
- Sự gia tăng về số lượng người nhập cư và sự kiểm soát thiếu hiệu
quả đối với vấn đề nhập cư bất hợp pháp
- Sự phát triển của khoa học công nghệ, đặc biệt là CNTT
Các nhân tố trên đây không phải là những nhân tốt tạo nên tội phạm
xuyên quốc gia mà là những nhân tố tạo điều kiện thuận lợi cho tội phạm
xuyên quốc gia phát triển gia tăng về số lượng cũng như tính chất và mức độ
nguy hiểm của tội phạm. Ví dụ: Công nghệ thông tin và mạng internet là
thành quả khoa học vĩ đại của loài người, thậm chí được coi là kỳ quan nhân
tạo của nhân loại trong thế kỷ XX. Tuy nhiên, tội phạm máy tính đã lợi dụng
tiến bộ này để phạm tội như ăn cắp thông tin, dữ liệu, tài khoản ngân hàng,
khủng bố mạng máy tính ... Tính xuyên quốc gia thể hiện ở chỗ, tội phạm có
thể ngồi ở một quốc gia, phát động máy tính tại một quốc gia khác để tấn
công khủng bố hoặc ăn cắp thông tin tại những hệ thống máy tính ở đâu đó
cách nửa vòng trái đất để rồi chuyển tiền, thông tin ... đến nhiều quốc gia khác
nhau nhằm phân tán và cản trợ quá trình điều tra của cơ quan chức năng.
Cho dù tiếp cận với bất cứ khái niệm nào thì chúng ta cũng thấy rõ, tội
tội phạm máy tính …
1.1.2 Phạm vi điều chỉnh
Tội phạm xuyên quốc gia được nghiên cứu từ rất nhiều góc độ khác
nhau, căn cứ theo các tiêu chí về tính chất, đặc điểm của tội phạm xuyên quốc
gia, có thể tìm hiểu về tội phạm xuyên quốc gia theo các hình thức tội phạm
cụ thể như:
- Tội phạm ma túy xuyên quốc gia,
- Tội phạm buôn người xuyên quốc gia,
14
Footer Page 18 of 16.
Header Page 19 of 16.
- Tội phạm khủng bố xuyên quốc gia.
- Tội phạm máy tính xuyên quốc gia…
Việc nghiên cứu về các hình thức tội phạm xuyên quốc gia căn cứ theo
tính chất và đặc điểm của tội phạm sẽ giúp chúng ta thấy rõ được bản chất, xu
thế, các yếu tố khách quan và chủ quan tác động lên việc hình thành và phát
triển của tội phạm, đồng thời giúp đề xuất được các giải pháp đặc thù và hữu
hiệu trong đấu tranh chống các loại tội phạm xuyên quốc gia đó.
Căn cứ vào quy mô hoạt động, phạm vi ảnh hưởng, tính chất và mức độ
nghiêm trọng của tội phạm xuyên quốc gia, chúng ta có thể chia thành hai loại
chính:
-
Tội phạm xuyên quốc gia đơn lẻ: Tội phạm xuyên quốc gia đơn lẻ
thường mang tính đơn giản do một hoặc một số cá nhân thực hiện các hành vi
các vấn đề quốc tế của thế kỷ XXI: “Các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia
đang ngày càng có uy lực và mang tính toàn cầu. Các phương pháp phòng
ngừa và các nguồn lực của bất cứ quốc gia đơn lẻ nào sẽ không đủ để làm suy
yếu các tổ chức này¨[22;119].
“Thế giới ngầm” được nói đến như là những mối liên hệ chằng chịt,
đan xen giữa các tổ chức tội phạm ngày càng mật thiết bao gồm cả khủng bố
và các loại tội phạm khác như rửa tiền, buôn người, buôn bán ma túy, vũ khí
… Theo ước tính của Cục điều tra liên bang Mỹ năm 2003, lợi nhuận mà bọn
tội phạm xuyên quốc gia thu được hàng năm dao động từ 3000 đến 4000 tỷ đô
la Mỹ.
Bản chất của tội phạm là xuyên quốc gia, nhưng trước hết, nó đi ngược
lại luật pháp của quốc gia. Các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia làm suy yếu,
kiệt quệ nền kinh tế và hệ thống tài chính của quốc gia cũng như quốc tế và
làm sói mòn nền dân chủ. Các mạng lưới tội phạm lũng đoạn chính phủ, lũng
đoạn các cơ quan thi hành pháp luật, thao túng hệ thống pháp luật lỏng lẻo,
mở rộng các hoạt động phi pháp như buôn lậu ma túy vũ khí, mang lại lợi
nhuận khổng lồ. Bằng những hoạt động phi pháp, các tổ chức tội phạm xuyên
quốc gia đe dọa hòa bình và ổn định của các quốc gia trên toàn thế giới.
Phương tiện chính để các băng nhóm tội phạm lớn sử dụng để phạm tội và
lũng đoạn các cơ quan hành pháp là hối lộ, đút lót, bạo lực và khủng bố nhằm
đạt được mục đích của chúng.
16
Footer Page 20 of 16.
Header Page 21 of 16.
Một điểm cũng cần được hết sức lưu ý là, không chỉ có các cơ quan thi
Header Page 22 of 16.
1.2
Tội phạm xuyên quốc gia dƣới góc nhìn của một vấn đề toàn cầu
Thế kỷ XXI đã, đang và sẽ chứng kiến nhiều biến đổi to lớn, thế giới
đang đối diện với nhiều vấn đề toàn cầu như các vấn đề ô nhiễm môi trường,
bùng nổ dân số, thiên tai, dịch bệnh, khủng bố và tội phạm xuyên quốc gia…
Một điều chắc chắn là sẽ không có một quốc gia riêng lẻ nào có thể tự giải
quyết được các vấn đề lớn nêu trên nếu thiếu sự hợp tác có hiệu quả ở tầm đa
phương, thậm chí hợp tác mang tính toàn cầu.
1.2.1 Toàn cầu hóa tội phạm
Kể từ sau sự kiện 11 tháng 9, vấn đề “an ninh phi truyền thống” đã
thường xuyên được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng, trên các
diễn đàn chính trị trong và ngoài nước cũng như tại các tổ chức quốc tế liên
và phi chính phủ, các vụ viện nghiên cứu, trường đại học ... Theo quan điểm
truyền thống, an ninh là một thuật ngữ thuộc về địa chính trị, tập trung vào
mối quan hệ giữa các quốc gia, dân tộc và chủ yếu liên quan đến các vấn đề
cân bằng quyền lực, chiến lược quân sự, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ…
Tuy nhiên, ngày nay mặc dù an ninh truyền thống vẫn tiếp tục được bảo vệ
một cách tuyệt đối nhưng song song với nó, công đồng quốc tế cũng đang
phải đối diện với các vấn đề khác có ảnh hưởng chung đến an ninh và hòa
bình thế giới, đó là khủng bố và tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia. Ngoài
ra, các quốc gia còn phải đối diện với những mối đe dọa về vấn đề an ninh phi
truyền thống khác ngày càng gia tăng ở cả hai bình diện quốc gia và quốc tế
như lũng đoạn kinh tế, xâm nhập bất hợp pháp qua mạng Internet, phá hủy hệ
sinh thái, buôn bán ma túy, sự phát triển của vũ khí hạt nhân, chủ nghĩa khủng
bố mới, thậm chí cả với dịch bệnh SARS... mà hệ quả là sự tác động tiêu cực
thu” chủ yếu mang lại từ các hoạt động như: buôn lậu ma túy, vũ khí, mại
dâm và các loại hàng cấm khác; tiền tham nhũng, nhận hối lộ của các nhà
lãnh đạo quốc gia, các quan chức địa phương; tiền có được do mua bán nội
gián trên thị trường chứng khoán; tiền của các tổ chức tội phạm có được do
làm tiền giả, tống tiền, tổ chức đánh bạc; tiền có được do hoạt động chuyển
giá giữa các công ty thuộc cùng một tập đoàn hoặc công ty mẹ - con hoặc tiền
có được do trốn thuế ... là những khoản tiền vô cùng lớn, chiếm tỉ trọng cao
trong lưu thông tiền tệ toàn cầu. “Con số lợi nhuận khổng lồ này tại một số
19
Footer Page 23 of 16.
Header Page 24 of 16.
quốc gia vượt xa so với GDP như sau: Úc: 412%; Đức: 211%; Ý: 1.033%;
Nhật Bản: 415%; Anh: 115% và Mỹ: 433%”[24;13].
Cũng theo nguồn tin đáng tin cậy “Thời báo tài chính - Financial
Times” của Mỹ ngày 18.10.1994, “số tiền được tẩy rửa hàng năm trên thế
giới khoảng 500 tỉ đô la Mỹ”[24;13] (tương đương với 2% GDP toàn cầu) và
hiện nay qui mô số tiền “bẩn” được tẩy rửa hàng năm đã vượt xa con số
1.000 tỉ đô la Mỹ.
Tội phạm có tổ chức đang đặt ra những thách thức lớn đối với các lực
lượng thi hành pháp luật, đặc biệt khi kết hợp giữa hai thành tố “có tổ chức”
và “xuyên quốc gia”, đòi hỏi các lực lượng thi hành pháp luật của các quốc
gia phải hợp tác chặt chẽ hơn và chiều sâu hơn mới có thể phần nào ngăn
chặn và đấu tranh và phòng ngừa có hiệu quả đối với loại tội phạm này.
Các chủ thể cổ điển của quan hệ quốc tế như các quốc gia độc lập và
chủ quyền tuyệt đối đã được mở rộng sang các chủ thể phi quốc gia như các
tổ chức liên chính phủ và phi chính phủ cũng như các tập đoàn đa quốc gia.
diễn ra với tốc độ chóng mặt, quá trình toàn cầu hóa về khuôn khổ pháp lý
diễn ra hết sức chậm chạp. Mỗi quốc gia đều có hệ thống pháp luật và các cơ
quan thi hành pháp luật riêng để đối phó với tội phạm, nhưng lại chưa có Hệ
thống pháp luật chung mang tính hữu hiệu để điều chỉnh tội phạm xuyên quốc
gia. “Cộng đồng quốc tế chưa sẵn sàng trong việc phản ứng với tội phạm
xuyên quốc gia, nguyên do chủ yếu là vì các quy định về dẫn độ tội phạm
cũng như thủ tục dẫn độ hiên đang vô cùng phúc tạp, chồng chéo và còn
nhiều hạn chế”[29]
Những thách thức trong việc ngăn chặn và kiểm soát tội phạm xuyên
quốc gia đến từ nhiều phía. Ví dụ. một số tội phạm chỉ xuất hiện ở những nền
văn hóa nhất đinh hoặc những điều kiện xã hội đặc thù và khác nhau đối với
mỗi quốc gia; những hành vi có thể được quốc gia này chấp nhận nhưng với
quốc gia khác thì hành vi đó lại trái với các quy định của pháp luật; những tội
phạm mà không bị cản trở bởi biên giới quốc gia như rửa tiền, tội phạm máy
tính đều nằm trong phạm vi của tội phạm xuyên quốc gia; sự thuận tiện trong
việc đi lại giao thương… tạo nên kẽ hở để tội phạm lợi dụng trốn tránh pháp
21
Footer Page 25 of 16.