ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
--------------------------------------------------------

TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
--------------------------------------------------------

NGUYỄN HỮU NGỌC

NGUYỄN HỮU NGỌC

HỢP TÁC QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM
TRONG ĐẤU TRANH PHÒNG CHỐNG TỘI
HỢP TÁC QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM
TRONG ĐẤU TRANH PHÒNG CHỐNG TỘI
PHẠM XUYÊN QUỐC GIA

PHẠM XUYÊN QUỐC GIA
Chuyên ngành : Quan hệ quốc tế
Mã ngành: 60.31.40

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUAN HỆ QUỐC TẾ
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUAN HỆ QUỐC TẾ
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. LÊ THẾ QUẾ

Hà Nội - 2008

Hà Nội - 2008


CIA

Central Intelligence Agency
Cục tình báo trung ương Hoa Kỳ

CSIS

Canadian Security Intelligence Service
Cơ quan tình báo an ninh Canada

DEA

Drug Enforcement Administration
Cơ quan bài trừ ma túy Hoa Kỳ

EU

European Union
Liên minh Châu Âu

EUROPOL

The European Police Office
Cơ quan cảnh sát Châu Âu

FBI

Federal Bureau of Investigation
Cục điều tra liên bang Mỹ


Chương I: TỘI PHẠM XUYÊN QUỐC GIA VÀ SỰ TẤT YẾU CỦA HỢP

của thế giới. Tiếp cận toàn cầu hóa một cách đa chiều là tối cần thiết vì toàn

TÁC QUỐC TẾ ........................................................................................... 11

cầu hóa tác động vô cùng mạnh mẽ và toàn diện tới các quốc gia và các nền

1.1

Khái quát chung về tội phạm xuyên quốc gia ................................... 11

kinh tế trong quá trình phát triển, đặc biệt đối với các quốc gia đang trong quá

1.2

Tội phạm xuyên quốc gia dưới góc nhìn của một vấn đề toàn cầu .... 18

trình chuyển đổi như Việt Nam. Trong quá trình toàn cầu hóa và hội nhập nền

1.3

Khuôn khổ hợp tác đấu tranh chống tội phạm xuyên quốc gia.......... 24

kinh tế toàn cầu, hoạt động hợp tác quốc tế diễn ra trên mọi lĩnh vực của đời

Chương II: TIẾN TRÌNH HỢP TÁC QUỐC TẾ CHỐNG TỘI PHẠM

sống xã hội từ kinh tế, văn hóa, chính trị đến an ninh quốc phòng và trật tự an


quốc gia liên quan đến Việt Nam .............................................................. 86
KẾT LUẬN .................................................................................................. 93
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 96

Một trong những hoạt động hợp tác diễn ra sâu, rộng và có tính đa
phương lớn nhất hiện nay đối với nước ta là hoạt động hợp tác quốc tế trong
đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm có tính quốc tế liên
quan đến Việt Nam.
1. Mục đích và ý nghĩa của việc chọn đề tài nghiên cứu
Theo thống kê của Tổ chức Phòng chống ma túy và tội phạm của Liên
Hợp quốc, các loại tội phạm mang tính xuyên quốc gia như tội phạm buôn
bán ma túy, phụ nữ và trẻ em, tội phạm máy tính, tội phạm tham nhũng …..
ngày càng có xu hướng gia tăng. Trong những năm gần đây, hàng năm trên
toàn thế giới đã xảy ra trên 700 vụ khủng bố, làm trên 7000 người chết và
khoảng 12000 người bị thương (thường năm sau nhiều hơn năm trước). Các
loại tội phạm hình sự nguy hiểm xuyên quốc như giết người, cướp tài sản, cố
ý gây thương tích, hoạt động băng nhóm tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia
ngày càng nghiêm trọng tại hầu hết các nước trên thế giới. Thị trường ma túy
toàn cầu ước tính có doanh thu trên dưới 400 tỷ đô la Mỹ[24;19]. Chỉ tính riêng
heroin, tại Châu Âu, mỗi năm bắt giữ được 15.000 kg; tại Châu Á: 15.000 kg;

1

2


tại khu vực Trung Cận Đông: trên 12.000 kg; tại khu vực Châu Mỹ và Châu

Việc gia tăng của vấn nạn toàn cầu này đồng thời cũng là nguyên cớ


Chúng ta cũng không thể dửng dưng trước sự thật là hàng trăm triệu người là

trên dưới 800 ngàn phụ nữ trẻ em bị buôn bán với mục đích khai thác tình dục

nạn nhân của nạn trồng cây thuốc phiện và sản xuất các chất ma túy mà kéo

hoặc sức lao động, đặc biệt là số phụ nữ bị buôn bán từ các nước đang phát

theo nó là nhiều thế hệ thanh thiếu niên nghiện ngập, tai tệ nạn và thậm chí

triển ở khu vực Châu Á sang các nước Châu Âu, Châu Mỹ. Về tội phạm rửa

dẫn đến phạm tội hình sự nguy hiểm như cướp của, giết người, buôn bán phụ

tiền, theo ước tính của Quỹ tiền tệ Quốc tế, hàng năm lượng tiền “bẩn” được

nữ trẻ em cùng các vấn đề xã hội khác.

đưa vào lưu thông tương đương từ 2 đến 5% tổng GDP toàn cầu

[24;20]

. Tội

phạm kinh tế cũng diễn biến không kém phần phức tạp. Theo thống kê của Tổ
chức INTERPOL thì trung bình mỗi năm tội phạm lừa đảo kinh tế đã gây ra
thiệt hại cho thế giới khoảng 1000 tỷ Đô la Mỹ ... Ngoài ra, các loại tội phạm
tài chính khác như lừa đảo Ngân hàng, tội phạm sản xuất và tiêu thụ tiền giả,


40 tỷ đô la Mỹ, băng Tam Hoàng của Hồng Kông ước tính có khoảng từ 47

Là chiến sỹ Cảnh sát INTERPOL đứng trong hàng ngũ các cơ quan thi

ngàn đến 60 ngàn thành viên hoạt động trên toàn cầu, băng nhóm Tam Hoàng

thành pháp luật, tác giả luận văn muốn hệ thống hóa những hiểu biết của mình

14K cũng có tới gần 20 ngàn thành viên.[18;12] Các tổ chức Mafia của Italia,

về hợp tác quốc tế đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, đánh giá

Mỹ, Nga cũng hoạt động rất mạnh, thậm chí có nơi chi phối cả nền kinh tế …

những mặt tích cực, những mặt còn hạn chế, qua đó đề xuất những giải pháp
có tính khả thi cao nhằm khắc phục những mặt còn hạn chế, nâng cao hiệu

3

4


quả hợp tác quốc tế đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia liên quan

đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia trong bối cảnh toàn cầu hóa

đến Việt Nam.

và hội nhập kinh tế quốc tế, đáp ứng nhiệm vụ mà Đảng và Chính phủ đã giao


phạm xuyên quốc gia trong các trường đại học và các bài trình bày chuyên

gia. Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu chủ yếu tập trung vào hoạt động

khảo.

thực tiễn của tình hình tội phạm xuyên quốc gia, phân tích và đánh giá các xu
2. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

thế cũng như các khuôn khổ hợp tác quốc tế, qua đó đề ra các biện pháp nhằm
tăng cường hiệu quả đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia. Tổ

Hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia

chức INTERPOL hàng năm đều công bố các ấn phẩm chính như: Báo cáo

liên quan đến Việt Nam là một lĩnh vực có phạm vi nghiên cứu rộng, liên

thường niên, Cẩm nang điều tra tội phạm xuyên quốc gia; Cơ quan phòng

quan đến nhiều cơ quan thi hành pháp luật khác như kiểm soát, tòa án, thuế,

chống ma túy và tội phạm của Liên Hợp quốc - UNODC hàng năm cũng đưa

hải quan, quốc phòng, ngoại giao … Trong phạm vi luận văn này, tác giả chỉ

ra các ấn phẩm bao gồm: Xu hướng tội phạm ma túy tại các khu vực trên thế

đề cập đến hoạt động hợp tác quốc tế của Việt Nam trong đấu tranh phòng


và định hướng hoạt động phối hợp đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên

tội phạm xuyên quốc gia” - Đại học Pittsburg - Mỹ; “Xung đột và an ninh phi

quốc gia giữa lực lượng INTERPOL của các quốc gia thành viên.

truyền thống” - trường quốc tế học S.Rajaratnam - Xingapo.... Các nghiên
cứu mang tính lý luận cao và được dẫn chứng phong phú bởi nhiều hiện tượng
và báo cáo tình hình tội phạm xuyên quốc gia trên thế giới.
Ở nước ta, việc nghiên cứu chuyên sâu về đấu tranh chống tội phạm
xuyên quốc gia còn thiếu và có nhiều hạn chế. Các tài liệu, bài viết tham khảo
có giá trị hầu hết mới chỉ tập trung vào lĩnh vực tội phạm nói chung, ít đề cập
đến tội phạm xuyên quốc gia. Việc đề cập cũng chỉ hạn chế ở mức độ các
chuyên đề tội phạm cụ thể như: Chương trình quốc gia phòng chống tội phạm
của Chính phủ; Dẫn độ tội phạm, tương trợ tư pháp hình sự và chuyển giao
phạm nhân quốc tế trong phòng chống tội phạm... Phải đến tháng 9/2007, Bộ
Công an mới chủ trì tổ chức Hội thảo quốc gia đầu tiên về “Hợp tác đấu
tranh chống tội phạm trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc
tế”, đồng thời cũng chính thức đặt nền móng cho việc nghiên cứu cơ bản về
hợp tác quốc tế đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia trong lực
lượng Công an nhân dân.
Luận văn này, do đó sẽ góp phần làm giàu kho tài liệu nghiên cứu cơ
bản phục vụ cho việc nghiên cứu mở rộng về hợp tác quốc tế trong đấu tranh
phòng chống tội phạm xuyên quốc gia liên quan đến Việt Nam.

Trong luận văn của mình, tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu
chủ yếu như sau:
- Mô tả, phân tích về các nhân tố ảnh hưởng của tội phạm xuyên quốc
gia trên thế giới, khu vực và ở Việt Nam.
- Khảo sát, đánh giá thực tiễn về hiệu quả hợp tác thông qua kênh

- Các tài liệu, báo cáo chuyên đề của Cơ quan phòng chống ma túy và
tội phạm của Liên Hợp quốc.

Chƣơng II: “Tiến trình hợp tác quốc tế chống tội phạm xuyên quốc gia
của lực lượng Cảnh sát Việt Nam” giới thiệu về Tổ chức INTERPOL và quá

- Các tài liệu công bố chính thức của Bộ Công an, Tổng cục Cảnh sát
và Văn phòng INTERPOL Việt Nam.

trình hội nhập của lực lượng Cảnh sát Việt Nam cùng một số kết quả đấu
tranh chống tội phạm xuyên quốc gia của lực lượng Cảnh sát Việt Nam trong

- Các tài liệu chuyên khảo, tham khảo khác của các nhà khoa học, nhà
nghiên cứu có nhiều công trình nghiên cứu có giá trị được thế giới và Việt
Nam công nhận.
- Luận văn có sử dụng những tư liệu công bố chính thức của Tổ chức
Liên Hợp quốc, Tổ chức Cảnh sát Hình sự quốc tế, Hiệp hội Cảnh sát
ASEANAPOL và nhiều nguồn khác, bài viết cũng sử dụng những công cụ
phân tích, đánh giá chuyên đề, các kết quả nghiên cứu, khảo sát, đánh giá về
tình hình tội phạm trên thế giới, trong khu vực và ở Việt Nam, qua đó tổng
hợp, chứng minh luận điểm và đề ra một số phương hướng nhằm tăng cường
hiệu quả hợp tác quốc tế đấu tranh chống tội phạm xuyên quốc gia của Việt

thời gian qua, đồng thời đưa ra một số dự báo về xu hướng tội phạm xuyên
quốc gia trên thế giới và ở Việt Nam trong tương lai.
Chƣơng III: “Giải pháp tăng cường hiệu quả hợp tác quốc tế đấu
tranh chống tội phạm xuyên quốc gia của lực lượng Cảnh sát Việt Nam” phân
tích một số khó khăn và thách thức lực lượng Cảnh sát đang phải đối diện,
qua đó đưa ra một số giải pháp như: hoàn thiện khuôn khổ pháp lý; tăng
cường năng lực đội ngũ thi hành pháp luật và tăng cường công tác phối hợp


để điều chỉnh những hành vi của con người nói chung và của các tội phạm nói

1.1

Khái quát chung về tội phạm xuyên quốc gia
Như chúng ta đã biết, tội phạm là một hiện tượng xã hội mang tính chất

hình sự - pháp lý, có nguồn gốc và nguyên nhân từ xã hội. Mặt khác, tội phạm
là một phạm trù lịch sử, nó gắn liền với Nhà nước và giai cấp. Khái niệm tội
phạm cũng luôn vận động và biến đổi cùng với những vận động của xã hội.

riêng còn mang tính đơn giản, thiếu nhất quán giữa các quốc gia, các vùng
lãnh thổ do vậy việc áp dụng hình phạt cũng có nhiều điểm khác biệt, thậm
chí tồn tại hiện tượng xung đột giữa các hệ thống pháp luật khác nhau.
1.1.1 Khái niệm
Quá trình hình thành khái niệm tội phạm xuyên quốc gia gắn liền với
việc con người nhận thức đầy đủ hơn về thế giới, gắn liền với giao thương

Nghiên cứu hành vi tội phạm là nghiên cứu những hành vi mang tính cá

buôn bán giữa các quốc gia ngày càng trở nên thuận tiện hơn bao giờ hết, hay

biệt, phản xã hội của con người. Người ta có thể tiếp cận vấn đề tội phạm từ

nói một cách đầy đủ tội phạm xuyên quốc gia là sản phẩm của quá trình toàn

nhiều góc độ khác nhau của các ngành khoa học khác nhau. Bộ luật hình sự

cầu hóa, khi sự gắn kết giữa các quốc gia ngày càng mật thiết và khi tội phạm

phạm vi bài viết này, tác giả đề cập đến vấn đề tội phạm từ góc độ phạm vi

phạm liên quan đến các tác phẩm nghệ thuật và văn hóa; (3) tội phạm liên

hoạt động vượt qua biên giới quốc gia và mang tính quốc tế.

quan đến sản xuất rượu và buôn bán ma túy trái phép; (4) tội phạm hình sự

Tội phạm xuất hiện từ rất sớm cùng với sự hình thành Nhà nước và giai

nguy hiểm; (5) tội phạm liên quan đến nhập cư bất hợp pháp.

cấp, và cũng từ rất sớm, để điều chỉnh hành vi của con người thực hiện theo ý

Năm 1995, Liên Hợp quốc tiếp tục đưa ra khái niệm về tội phạm xuyên

chí của giai cấp thống trị xã hội, người ta đã ban hành ra các quy tắc ứng xử,

quốc gia: “các tội phạm mà hoạt động điều tra, phòng chống có liên quan

cao hơn là các bộ luật mà qua đó những người vi phạm trở thành tội phạm, bị

trực tiếp hoặc gián tiếp đến ít nhất một quốc gia khác” [18;3]. Danh mục các

11

12


loại tội phạm xuyên quốc gia cũng mở rộng lên 18 mục, gồm cả các hoạt động

thành quả khoa học vĩ đại của loài người, thậm chí được coi là kỳ quan nhân
tạo của nhân loại trong thế kỷ XX. Tuy nhiên, tội phạm máy tính đã lợi dụng
tiến bộ này để phạm tội như ăn cắp thông tin, dữ liệu, tài khoản ngân hàng,
khủng bố mạng máy tính ... Tính xuyên quốc gia thể hiện ở chỗ, tội phạm có
thể ngồi ở một quốc gia, phát động máy tính tại một quốc gia khác để tấn
công khủng bố hoặc ăn cắp thông tin tại những hệ thống máy tính ở đâu đó
cách nửa vòng trái đất để rồi chuyển tiền, thông tin ... đến nhiều quốc gia khác
nhau nhằm phân tán và cản trợ quá trình điều tra của cơ quan chức năng.
Cho dù tiếp cận với bất cứ khái niệm nào thì chúng ta cũng thấy rõ, tội
phạm xuyên quốc gia là tội phạm có ảnh hưởng đến ít nhất từ hai quốc gia trở
lên. Đặc tính chung của loại tội phạm mới mà đến nay vẫn chưa có một định

“Tội phạm xuyên quốc gia là tội phạm có phạm vi ảnh hưởng quốc tế
và được thực hiện xuyên biên giới của ít nhất một quốc gia trước, trong
hoặc sau khi xảy ra tội phạm”[16;3]
Cụm từ ¨xuyên quốc gia¨ mô tả tội phạm không chỉ có tính quốc tế
nghĩa là xuyên biên giới của các quốc gia mà là các tội phạm mà bản thân
thuộc tính xuyên biên giới quốc gia là yếu tổ tiên quyết để cấu thành tội phạm
xuyên quốc gia. Tội phạm xuyên quốc gia cũng bao hàm ý nghĩa tội phạm xảy
ra ở quốc gia này nhưng hậu quả gây ra có thể sẽ rất nghiêm trọng đối với
quốc gia khác. Các tội phạm xuyên quốc gia chủ yếu bao gồm: tội phạm
khủng bố; tội phạm buôn bán người; buôn lậu ma túy; vũ khí; nội tạng người;
tội phạm máy tính …
1.1.2 Phạm vi điều chỉnh
Tội phạm xuyên quốc gia được nghiên cứu từ rất nhiều góc độ khác
nhau, căn cứ theo các tiêu chí về tính chất, đặc điểm của tội phạm xuyên quốc
gia, có thể tìm hiểu về tội phạm xuyên quốc gia theo các hình thức tội phạm
cụ thể như:

nghĩa thống nhất này chính là tính xuyên quốc gia của tội phạm. Tội phạm

- Êkatêrinbua - Liên bang Nga đã đưa ra nhận định năm 2000 tại Hội thảo về

triển của tội phạm, đồng thời giúp đề xuất được các giải pháp đặc thù và hữu

các vấn đề quốc tế của thế kỷ XXI: “Các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia

hiệu trong đấu tranh chống các loại tội phạm xuyên quốc gia đó.

đang ngày càng có uy lực và mang tính toàn cầu. Các phương pháp phòng

Căn cứ vào quy mô hoạt động, phạm vi ảnh hưởng, tính chất và mức độ
nghiêm trọng của tội phạm xuyên quốc gia, chúng ta có thể chia thành hai loại

ngừa và các nguồn lực của bất cứ quốc gia đơn lẻ nào sẽ không đủ để làm suy
yếu các tổ chức này¨[22;119].
“Thế giới ngầm” được nói đến như là những mối liên hệ chằng chịt,

chính:
-

Tội phạm xuyên quốc gia đơn lẻ: Tội phạm xuyên quốc gia đơn lẻ

thường mang tính đơn giản do một hoặc một số cá nhân thực hiện các hành vi
vi phạm pháp luật hoặc tội phạm truy nã bỏ trốn. Hoạt động tội phạm thuộc
nhóm này mang tính tự phát cá nhân, đơn giản, không có phạm vi ảnh hưởng
lớn, phạm các tội hình sự xuyên quốc gia hoặc tội phạm truy nã quốc tế.., khả
năng gây nguy hiểm cho xã hội ở mức độ thấp

đan xen giữa các tổ chức tội phạm ngày càng mật thiết bao gồm cả khủng bố
và các loại tội phạm khác như rửa tiền, buôn người, buôn bán ma túy, vũ khí


quốc gia đe dọa hòa bình và ổn định của các quốc gia trên toàn thế giới.

vũ khí, ma túy, xâm phạm quyền tác giả, sản xuất hàng giả ... Để thực hiện

Phương tiện chính để các băng nhóm tội phạm lớn sử dụng để phạm tội và

hành vi phạm tội, tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia chủ yếu sử dụng các

lũng đoạn các cơ quan hành pháp là hối lộ, đút lót, bạo lực và khủng bố nhằm

biện pháp hối lộ, mua chuộc, đe dọa, dùng vũ lực … là tác nhân gây nên tham

đạt được mục đích của chúng.

-

nhũng, rối loạn an ninh và trật tự an toàn xã hội, thậm chí lũng đoạn cả những
15

16


Một điểm cũng cần được hết sức lưu ý là, không chỉ có các cơ quan thi
hành pháp luật kiểm soát và theo dõi hoạt động của tội phạm có tổ chức
xuyên quốc gia mà chính bản thân các tổ chức tội phạm này cũng thường
xuyên theo dõi hoạt động của các cơ quan phòng chống tội phạm xuyên quốc
gia.

1.2


và phi chính phủ, các vụ viện nghiên cứu, trường đại học ... Theo quan điểm

“Chúng tôi đã theo dõi và phát hiện các sỹ quan RMCP - CSIS của Canađa

truyền thống, an ninh là một thuật ngữ thuộc về địa chính trị, tập trung vào

cũng giống như CIA của Hoa Kỳ chưa được trang bị để đối phó với các chất

mối quan hệ giữa các quốc gia, dân tộc và chủ yếu liên quan đến các vấn đề

hóa và sinh học được phát tán qua các vụ nổ thông thường” [21;18].

cân bằng quyền lực, chiến lược quân sự, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ…

Tội phạm xuyên quốc gia thường đi trước những quy phạm pháp luật
quốc gia và quốc tế. Khi và chỉ khi có tội phạm mới xuất hiện và gây hậu quả
nghiêm trọng, cộng đồng quốc tế lúc đó mới phản ứng để đưa ra phương án
đấu tranh ứng phó với các loại tội phạm mới đó, điều này thể hiện rất rõ nét
đối với tội phạm khủng bố và tội phạm sử dụng công nghệ cao.

Tuy nhiên, ngày nay mặc dù an ninh truyền thống vẫn tiếp tục được bảo vệ
một cách tuyệt đối nhưng song song với nó, công đồng quốc tế cũng đang
phải đối diện với các vấn đề khác có ảnh hưởng chung đến an ninh và hòa
bình thế giới, đó là khủng bố và tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia. Ngoài
ra, các quốc gia còn phải đối diện với những mối đe dọa về vấn đề an ninh phi
truyền thống khác ngày càng gia tăng ở cả hai bình diện quốc gia và quốc tế

Đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia là nỗ lực chung mang



Quan niệm an ninh phi truyền thống mở rộng nội hàm của an ninh quốc

Cũng theo nguồn tin đáng tin cậy “Thời báo tài chính - Financial

gia, gồm cả bảo vệ con người và bảo vệ cộng đồng. Theo quan điểm của Liên

Times” của Mỹ ngày 18.10.1994, “số tiền được tẩy rửa hàng năm trên thế

Hợp quốc, an ninh phi truyền thống bao gồm 7 lĩnh vực: kinh tế, lương thực,

giới khoảng 500 tỉ đô la Mỹ”[24;13] (tương đương với 2% GDP toàn cầu) và

sức khỏe, môi trường, con người, cộng đồng và chính trị. Trong ấn

hiện nay qui mô số tiền “bẩn” được tẩy rửa hàng năm đã vượt xa con số

phẩm“Các vấn đề an ninh phi truyền thống khu vực Đông Nam Á - phát hành

1.000 tỉ đô la Mỹ.

tại Xingapo năm 2001”, an ninh phi truyền thống bao gồm 5 lĩnh vực cơ bản
là: kinh tế, môi trường, xã hội, chính trị và văn hóa. Cũng có nhiều ý kiến xác
định cụ thể những nguy cơ đe dọa an ninh phi truyền thống là những nguy cơ
mới xuất hiện hoặc mới bùng phát như khủng hoảng kinh tế, thiếu hụt năng
lượng, đói nghèo, ô nhiễm môi trường, dịch bệnh lan tràn, tội phạm xuyên
quốc gia, di cư trái phép, sự vi phạm dân chủ, nhân quyền... Với việc xác định

Tội phạm có tổ chức đang đặt ra những thách thức lớn đối với các lực
lượng thi hành pháp luật, đặc biệt khi kết hợp giữa hai thành tố “có tổ chức”

thu” chủ yếu mang lại từ các hoạt động như: buôn lậu ma túy, vũ khí, mại

Toàn cầu hóa đã gia tăng mức độ phụ thuộc lần nhau của các quốc gia,

dâm và các loại hàng cấm khác; tiền tham nhũng, nhận hối lộ của các nhà

đặc biệt là cách mạng thông tin và công nghệ đã hoàn toàn phá vỡ các rào cản

lãnh đạo quốc gia, các quan chức địa phương; tiền có được do mua bán nội

giữa các quốc gia. Sự phát triển của quan hệ quốc tế đã cho thấy thế giới đã

gián trên thị trường chứng khoán; tiền của các tổ chức tội phạm có được do

đang chuyển hóa sang một giai đoạn mới như Marshal Mc Luhan - Triết gia

làm tiền giả, tống tiền, tổ chức đánh bạc; tiền có được do hoạt động chuyển

người Canađa đã nói về “Làng toàn cầu” trong cuốn “Dải ngân hà

giá giữa các công ty thuộc cùng một tập đoàn hoặc công ty mẹ - con hoặc tiền

Gutenberg” (năm 1962) để mô tả chuyển biến sâu sắc về văn hóa trong một

có được do trốn thuế ... là những khoản tiền vô cùng lớn, chiếm tỉ trọng cao

thế giới nơi sóng phát thanh đã kết nối tất cả khu vực trên hành tinh chúng ta.

trong lưu thông tiền tệ toàn cầu. “Con số lợi nhuận khổng lồ này tại một số
19


trong thế kỷ XX và Chủ nghĩa đế quốc của thế kỷ XIX. Nó động chạm tới

đang được hưởng các lợi ích nhưng cũng đồng thời phải đối diện với những

mọi lĩnh vực của quan hệ quốc tế từ kết cấu xã hội, chính trị đến hệ thống tài

mặt trái do toàn cầu hóa mang lại.

chính của nhiều quốc gia do sự gia tăng về quyền lực kinh tế của các tổ chức

Tuy nhiên, ngược lại với quá trình toàn cầu hóa tội phạm đã và đang

tội phạm quốc tế.

diễn ra với tốc độ chóng mặt, quá trình toàn cầu hóa về khuôn khổ pháp lý

Một cách hết sức trực quan, chúng ta có thể thấy rõ những tác hại của

diễn ra hết sức chậm chạp. Mỗi quốc gia đều có hệ thống pháp luật và các cơ

tội phạm xuyên quốc gia gây nên cho thế giới: buôn bán trái phép chất phóng

quan thi hành pháp luật riêng để đối phó với tội phạm, nhưng lại chưa có Hệ

xạ đe dọa đến an ninh của nhiều quốc gia; buôn bán vũ khí có thể tác động

thống pháp luật chung mang tính hữu hiệu để điều chỉnh tội phạm xuyên quốc

gián tiếp lên xung đột về năng lượng của khu vực; buôn bán ma túy và buôn


hóa phần lợi nhuận khổng lồ thu được cho các hoạt động phạm tội để đưa vào

phạm mà không bị cản trở bởi biên giới quốc gia như rửa tiền, tội phạm máy

lưu thông trên thị trường tài chính quốc tế, lũng đoạn hệ thống tài chính quốc

tính đều nằm trong phạm vi của tội phạm xuyên quốc gia; sự thuận tiện trong

tế. Trong khi đó các doanh nghiệp tuân thủ pháp luật đứng trước sự cạnh

việc đi lại giao thương… tạo nên kẽ hở để tội phạm lợi dụng trốn tránh pháp

tranh không lành mạnh do hoạt động trốn thuế, xâm phạm sở hữu trí tuệ,

21

22


trong việc ăn cắp công nghệ và thông tin ... do tội phạm xuyên quốc gia thực

tín đồ đạo Hồi còn bị coi là tội phạm. Thiếu các biện pháp quản lý có hiệu quả

hiện.

dẫn đến việc nhiều quốc gia đã tự bảo vệ mình bằng cách thắt chặt kiểm soát
Không có chính phủ nào miễn dịch được với các tổ chức tội phạm

xuyên quốc gia, không có hệ thống pháp luật nào có thể kiểm soát được sự lây


phần tiền đen vào tổng số thiệt hại kinh tế toàn cầu từ 5 đến 9 tỉ đô la Mỹ mỗi

dân phải gánh chịu, trực tiếp và gián tiếp gây nên các vấn đề xã hội như lây

năm. Người dân không được hưởng lợi ích từ ngân sách đầu tư cho an sinh xã

nhiễm HIV, bệnh xã hội … các chất hướng thần dẫn đến những hành vi không

hội chiếm tỉ trọng ngày càng cao trong ngân sách hàng năm của mỗi quốc gia

tự chủ của người lạm dụng ma túy làm gia tăng các tệ nạn xã hội khác như

do hậu quả của nạn tham nhũng, biển thủ công quỹ, rửa tiền… Ngoài ra các

trộm cắp, cướp giật, hiếp dâm … gây nguy hiểm đặc biệt cho xã hội.

quốc gia còn phải gánh chịu các khoản thất thu thuế do các hoạt động buôn

Tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia được ví như căn bệnh ung thư có

lậu của tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia gây nên, và kèm theo là những

khả năng lan rộng với tốc độ chóng mặt. Nó chính là nhân tố phá hủy nền dân

hoạt động lừa đảo, lũng đoạn kinh tế … Ngoài thiệt hại, thất thoát to lớn về

chủ, thiêu rụi nền kinh tế thị trường, lũng đoạn tài chính và chính phủ. Chính

kinh tế có thể được tính toán thành các con số, những hoạt động tội phạm


vấn nạn toàn cầu này. Đấu tranh chống tội phạm xuyên quốc gia đã trở nên

- Hướng dẫn và hỗ trợ các quốc gia thành viên thực thi các Hiệp định

một trong những ưu tiên hàng đầu, các quốc gia, tùy theo điều kiện, hoàn

quốc tế, trợ giúp các quốc gia xây dựng và hoàn thiện khuôn khổ pháp luật

cảnh cụ thể đã hợp tác với các quốc gia khác trên cơ sở trao đổi, chia sẻ kinh

quốc gia trong lĩnh vực đấu tranh chống ma túy, tội phạm và khủng bố.

nghiệm đấu tranh chống tội phạm, chia sẻ thông tin tội phạm và thông tin tình
báo, phối hợp hành động chung …, qua đó từng bước xây dựng nên những cơ
chế, khuôn khổ hợp tác từ song phương đến đa phương mang tính khu vực và
quốc tế:

Hàng năm UNODC phát hành các ấn phẩm chủ yếu gồm Báo cáo
thường niên về tình hình ma túy trên thế giới, trong đó nêu bật được xu thế
phát triển và các thủ đoạn mới của tội phạm ma túy, thống kê tội phạm ma túy
trên thế giới và tình hình tại mỗi quốc gia thành viên và các điểm nóng ma túy

1.3.1 Hợp tác quốc tế ở phạm vi toàn cầu
Cơ quan kiểm soát ma túy và tội phạm của Liên Hợp quốc
(UNODC)

trên thế giới. Ngoài ưu tiên chính vào vấn đề ma túy, UNODC cũng kết hợp
với các tổ chức quốc tế khác xây dựng các dự án hỗ trợ các quốc gia trong
đấu tranh chống các loại tội phạm khác như tội phạm buôn người; khủng bố,


chống khủng bố quốc tế. Ba trụ cột chính trong Chương trình hành động của

thành viên và Tuyên ngôn toàn thế giới về nhân quyền do Đại hội đồng Liên

UNODC bao gồm:

Hợp quốc thông qua và phê chuẩn ngày 10 tháng 12 năm 1948. Điều lệ của

- Tăng cường hợp tác ở cấp độ các cơ quan hành pháp nhằm nâng cao
năng lực của các quốc gia thành viên trong đấu tranh chống ma túy và khủng
bố.
- Nghiên cứu chiến lược và phân tích tội phạm, tổng kết, đúc rút kinh
nghiệm thực tiễn để đưa vào vận dụng trên thực tế.

Tổ chức INTERPOL ngăn cấm tất cả các hành động can thiệp hoặc các hoạt
động liên quan đến chính trị, quân sự, tôn giáo và chủng tộc. Hoạt động của
INTERPOL dựa trên 4 chức năng, nhiệm vụ cốt lõi sau đây:
Hỗ trợ các quốc gia thành viên trao đổi thông tin Cảnh sát qua hệ
thống liên lạc bảo mật I-24/7: Hiện nay, khối lượng thông tin được trao đổi
thông qua Hệ thống I-24/7 giữa các quốc gia thành viên đang ngày càng tăng

25

26


cao. Năm 2007, số lượng tin trao đổi giữa các quốc gia thành viên trên 12

Đề hoạt động thực thi pháp luật được thực hiện trên toàn cầu,


gia.

INTERPOL chủ trì xây dựng các CSDL truy nã tội phạm, căn phạm, hồ sơ mã

Số lượng các thông báo truy nã đỏ có hiệu lực

gien ADN, giấy thông hành, ô tô, tác phẩm nghệ thuật bị mất, mất cắp; tội
phạm khủng bố và tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia … Thông qua các Văn
phòng INTERPOL quốc gia, lực lượng Cảnh sát các quốc gia thành viên được
quyền truy nhập và khai thác các CSDL phục vụ hoạt động đấu tranh chống
tội phạm xuyên quốc gia. Với sự trợ giúp đắc lực của công cụ điện tử này,
mỗi năm có đến hàng ngàn đối tượng truy nã bị bắt giữ, hàng chục ngàn ô tô
và hàng trăm ngàn hộ chiếu mất cắp đã bị phát hiện và kịp thời ngăn chặn.
Bảng số liệu CSDL Hộ chiếu mất cắp và số lượt tra cứu CSDL của
tổ chức Interpol
18000000
16000000
14000000
12000000
10000000
8000000
6000000
4000000
2000000
0

13987652

8594461


Năm 2007

(Nguồn: INTERPOL Fact Sheet 2007)

vực, qua đó nêu xuất và triển khai các dự án như: chống sản xuất và buôn bán
CSDL
Hộ chiếu
mất cắp

thuốc tân dược giả tại khu vực Châu Á; dự án chống tội phạm có tổ chức gốc
Châu Á; dự án chống buôn bán trẻ em Trung quốc sang Châu Âu; dự án
chống buôn bán nội tạng người; dự án chống tội phạm có tổ chức ở Tây Phi;
dự án chống khủng bố sinh học … nhằm tăng cường hợp tác trao đổi, chia sẻ
thông tin, kinh nghiệm và xây dựng môi trường thuận lợi cho các quốc gia

211033

Năm 2005

15383

gia thành viên trong việc xác định các xu thế tội phạm nổi lên tại từng khu

Số lượt
tra cứu
CSDL

1981245


INTERPOL đã triển khai lực lượng phản ứng nhanh trong các sự kiện đánh

Khủng bố, 1

Khủng bố sinh học, 3

Buôn người, 9

Tiền giả, 1

Ô tô mất cắp, 2

Phân tích tội phạm, 3

Văn phòng Interpol
khu vực, 1
Tội phạm có tổ chức,
1

AND, 3
Ma túy, 4
Tội phạm công nghệ
cao, 3

bom ở Bali - Inđônêxia tháng 10/2002; Vụ đánh bom tại Mariốt - Inđônêxia
tháng 8/2003; thành lập trung tâm nhận dạng thảm họa tại Jakarta
(Inđônêxia); Phukẹt (Thái Lan) và Côlômbô (Sri Lanka) tháng 12/2004 để
phối hợp nhận dạng nạn nhân trong cơn bão Tsunami; Vụ đánh bom tàu điện

Văn phòng Interpol

tội phạm truy nã; Tội phạm khủng bố và an toàn công cộng; Tội phạm buôn
người; Tội phạm tham nhũng ...

lực của đội ngũ cán bộ thi hành pháp luật chống tội phạm xuyên quốc gia;
thúc đẩy hợp tác quốc tế; nâng cao hiểu biết về các công cụ và dịch vụ hỗ trợ
Cảnh sát của Tổ chức INTERPOL hỗ trợ các nước thành viên và nâng cao kỹ
năng làm việc của đội ngũ sỹ quan hành pháp. INTERPOL cũng đã thành lập

1.3.2 Hợp tác quốc tế liên khu vực
Diễn đàn hợp tác Á - Âu (ASEM)

nhóm chuyên gia để soạn thảo bộ tiêu chuẩn về năng lực và trình độ áp dụng

ASEM được thành lập tháng 3-1996, với 26 thành viên sáng lập, gồm:

cho đội ngũ cán bộ, đồng thời tổ chức các khóa đào tạo tương ứng để đạt

10 nước châu Á (Brunây, Hàn Quốc, Inđônêxia, Malaixia, Nhật Bản,

được những tiêu chuẩn và năng lực cần thiết đã đề ra.

Philippin, Thái Lan, Trung Quốc, Singapo, Việt Nam), 15 nước thành viên
Liên minh Châu Âu (Ailen, Anh, Áo, Bỉ, Bồ Đào Nha, Đan Mạch, Đức, Hà
Lan, Hy Lạp, Italia, Lúcxămbua, Pháp, Phần Lan, Tây Ban Nha, Thụy Điển)
và ủy ban Châu Âu (EC). Hơn 10 năm qua, ASEM đã đạt được những thành

29

30


Khởi đầu của khuôn khổ hợp tác trên là sự phối hợp của các nước
ASEAN trong đấu tranh phòng chống chống tội phạm ma tuý.Tuy nhiên, sau

Trong những năm qua, Việt Nam được ghi nhận là thành viên tích cực

đó hoạt động hợp tác khu vực đã mở rộng sang mọi lĩnh vực tội phạm xuyên

của diễn đàn liên khu vực ASEM. Việt Nam cũng đã có nhiều nỗ lực trong

quốc gia kể cả tội phạm khủng bố, buôn lậu vũ khí, rửa tiền, nhập cư bất hợp

việc triển khai công ước LHQ về chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia

pháp, cướp biển... Hợp tác đấu tranh chống tội phạm xuyên quốc gia của

và các Nghị định thư, công ước LHQ về chống tham nhũng và chống các chất

ASEAN rất đa dạng và có sự tham gia đồng bộ của nhiều bộ, ngành có liên

gây nghiện bất hợp pháp, góp phần tăng cường hợp tác giữa hai châu lục với

quan bao gồm:

mục tiêu duy trì hoà bình, ổn đinh và hợp tác để phát triển thế giới
1.3.3 Hợp tác quốc tế ở phạm vi khu vực
Cơ quan Cảnh sát Châu Âu (EUROPOL)
Europol là cơ quan phòng chống tội phạm của Liên minh Châu Âu
được thành lập căn cứ trên Hiệp ước Maastricht hay còn gọi là Hiệp ước Liên
minh Châu Âu (TEU) và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/7/1999. Quan
hệ hợp tác khởi đầu của Europol là phòng chống tội phạm ma túy, đến nay tổ

quả hợp tác điều tra xử lý tội phạm xuyên quốc gia giữa AMMTC với các cơ
quan khác của ASEAN như Bộ trưởng tư pháp ASEAN (ASLOM) và Tổng
chưởng lý ASEAN (ALMAG), Tư lệnh Cảnh sát ASEAN (ASEANAPOL),
Bộ trưởng tài chính ASEAN (AFM), Cục trưởng xuất nhập cảnh và Trưởng
lãnh sự ngoại giao các nước ASEAN (DGICM)... AMMTC tập trung vào 8

- Hội nghị các quan chức cao cấp ASEAN về các vấn đề ma tuý
(ASOD): Đối với lĩnh vực hợp tác kiểm soát ma túy, ASOD được họp lần đầu
tiên vào năm 1984. Mục đích chính của khuôn khổ hợp tác này là tăng cường
hợp tác giữa các nước thành viên ASEAN trong lĩnh vực kiểm soát ma túy
bao gồm cả hợp tác trong đấu tranh phòng chống tội phạm về ma túy. ASOD
là một diễn đàn để những người đứng đầu các cơ quan chống ma tuý của các
nwocs thành viên ASEAN gặp gỡ, trao đổi thông tin, kinh nghiệm, kết quả
nghiên cứu, thực hiện các dự án về đấu tranh chống tội phạm ma tuý nhằm
tiến tới một ASEAN không có ma tuý vào năm 2015.

lĩnh vực ưu tiên đấu tranh phòng chống tội phạm: buôn lậu ma tuý; khủng bố;

- Hội nghị những người đứng đầu cơ quan xuất nhập cảnh và lãnh sự

buôn người; cướp biển; rửa tiền; buôn bán vũ khí nhỏ; tội phạm kinh tế quốc

(DGICM): được nhóm họp thường niên và tập trung thảo luận các vấn đề liên

tế và tội phạm công nghệ cao.

quan đến hợp tác đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia qua công

- Hội nghị các quan chức cao cấp ASEAN chống tội phạm xuyên quốc
gia (SOMTC): Kể từ tháng 11/2000, sau khi Công ước của Liên Hợp quốc về

- AMMTC). Chính vì vậy, SOMTC họp thường niên và được tổ chức luân

giới. ARF ra đời vào năm 1994. Hiện nay đã có 23 thành viên tham gia ARF:

phiên tại các quốc gia thành viên ASEAN nhằm kiểm điểm việc thực hiện các

10 nước ASEAN, Úc, Canađa, Trung Quốc, liên minh Châu Âu, Ấn Độ, Nhật
Bản, CHDCND Triều Tiên, Hàn Quốc, Mông Cổ, Niu Zilân, Papua Niu

33

34


Ghinê, Liên bang Nga, Hoa Kỳ. Mục tiêu của ARF là Tăng cường các biện

lượng Cảnh sát các nước ASEAN. Với nỗ lực chung và cam kết mạnh mẽ của

pháp xây dựng lòng tin (Confidence Building Measures- CBMs), Ngoại giao

lực lượng cảnh sát các nước trong khu vực, chúng ta hy vọng trong thời gian

phòng ngừa (Preventive Deplomacy-PD) và giải quyết các xung đột trong khu

tới Hiệp hội ASEANAPOL chắc chắn sẽ có nhiều có nhiều bước phát triển

vực bằng các biện pháp hoà bình. Tại diễn đàn ARF, các nước thành viên

mới theo hướng hoạt động ngày càng hiệu quả và thiết thực hơn. Từng bước



hình sự với 15 quốc gia trên thế giới, riêng với Hàn Quốc đã ký hai Hiệp định

lượng cũng như tính chất và mức độ phức tạp của tội phạm xuyên quốc gia kể

liên quan đến tương trợ tư pháp hình sự và Hiệp định dẫn độ tội phạm. Những

trong đó nổi lên là tội phạm khủng bố, buôn lậu vũ khí, rửa tiền, xuất nhập

Hiệp định này là cơ sở pháp lý cho hoạt động hợp tác chống tội phạm xuyên

cảnh trái phép và cướp biển…đã và đang đòi hỏi các nước ASEAN phải có

quốc gia với các nước có liên quan. Ngoài các văn bản có giá trị pháp lý cao

một cơ chế chung và hợp tác chặt chẽ nhằm giữ vững hòa bình và ổn định

như đã nêu trên, do yêu cầu hợp tác quốc tế đấu tranh chống tội phạm xuyên

trong khu vực. Năm 1979, Hiệp hội ASEANAPOL được thành lập với sự

quốc gia, lực lượng Cảnh sát Việt Nam cũng đã từng bước thiết lập quan hệ

tham gia của lực lượng Cảnh sát 05 nước thành viên ASEAN ban đầu gồm:

phối hợp với Cảnh sát các nước thông qua các Biên bản ghi nhớ hợp tác và

Malaixia, Philippin, Indonêsia, Thái Lan, Xingapo. Năm 1986 Brunây trở

quy chế phối hợp song phương, tạo nền tảng và cơ sở pháp lý cho hoạt động


Nếu như ở những thập kỷ trước đây, tội phạm có tính quốc tế mới chỉ
hoạt động ở phạm vi khu vực, giữa các quốc gia láng giềng, thì ngày nay
trong sự phát triển của toàn cầu hoá kinh tế, các tổ chức tội phạm đã mở rộng
địa bàn và phạm vi hoạt động mang tính toàn cầu, rất linh hoạt và nhạy bén
trong việc lợi dụng các thành tựu của khoa học và công nghệ hiện đại để hoạt

Thực hiện chính sách mở cửa của Đảng và Nhà nước, ngày càng nhiều

động phạm tội. Hậu quả do tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia gây ra là

các nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam tìm kiếm các cơ hội đầu tư và làm

không thể tính hết được ở từng quốc gia cũng như trên phạm vi quốc tế...Vì

ăn. Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng các hoạt động giao lưu về kinh tế, văn

thế, cuộc đấu tranh chống lại tội phạm không còn chỉ còn giới hạn trong

hóa…bọn tội phạm đồng thời lợi dụng các điều kiện thuận lợi này để tiến

phạm vi một quốc gia mà nó đã mang tính quốc tế.

hành các hoạt động tội phạm trên lãnh thổ Việt Nam. Trong những năm 1990,
tình hình tội phạm ở nước ta có nhiều diễn biến phức tạp, trong đó tội phạm
có tổ chức xuyên quốc gia có xu thế gia tăng, đặc biệt là các loại tội phạm
buôn bán, vận chuyển ma tuý xuyên quốc gia, tội phạm lừa đảo xuyên quốc
gia, tội phạm mua bán phụ nữ, trẻ em, tội phạm rửa tiền, tội phạm công nghệ
cao... Các tổ chức tội phạm nước ngoài đã câu kết với các tổ chức tội phạm


Việt đang hoạt động tội ác ở nhiều nước trên thế giới. Các băng nhóm tội
phạm này đã câu kết với các tổ chức tội phạm nước ngoài để gây ra các vụ án

2.1.1 Việt Nam gia nhập tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế INTERPOL

nghiêm trọng, đồng thời chúng còn câu kết với các tổ chức tội phạm ở Việt

Ngày 6/3/1991, trong chuyến thăm Cộng hòa Pháp, Thứ trưởng thường

Nam để tiến hành các vụ lừa đảo xuyên quốc gia, các vụ buôn bán ma tuý,

trực Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an) Bùi Thiện Ngộ đã đến thăm Trụ sở Tổ

buôn bán người. Đặc biệt khi đất nước ta bước vào thời kỳ đổi mới với nền

chức Cảnh sát Hình sự quốc tế INTERPOL tại thành phố Lyông và đã được

kinh tế mở cửa, việc đi lại, giao thương của công dân giữa các quốc gia trong

ông Ivan Barbot, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ CH Pháp kiêm Chủ tịch

khu vực thuận lợi hơn thì loại tội phạm này càng gia tăng.

INTERPOL nhiệm kỳ 1990 - 1992 tiếp và giới thiệu về cơ cấu tổ chức, chức

37

38



đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) đề nghị gia nhập Tổ chức Cảnh sát hình

để thực hiện nghĩa vụ của thành viên chính thức của INTERPOL, ngày

sự quốc tế - INTERPOL. Báo cáo giải trình của Bộ Nội vụ nêu rõ: “Trước

28/5/1993, Bộ trưởng Bộ Nội vụ đã ký Quyết định số 262/QĐ - thành lập Văn

tình hình tội phạm có yếu tố nước ngoài, tội phạm xuyên quốc gia liên quan

phòng INTERPOL Việt Nam trực thuộc Tổng cục Cảnh sát. Theo Quyết định

đến Việt Nam đang diễn biến phức tạp và có xu hướng gia tăng. Trong khi

của Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Văn phòng INTERPOL Việt Nam được giao một

khả năng phối hợp trao đổi thông tin đấu tranh phòng chống tội phạm của

số chức năng và nhiệm vụ chính như sau:

lực lượng Công an Việt Nam nói chung và lực lượng Cảnh sát nói riêng với
lực lượng Cảnh sát các nước còn nhiều hạn chế. Việc gia nhập Tổ chức Cảnh

- Tham mưu, đề xuất chương trình và kế hoạch phối hợp đấu tranh

sát hình sự quốc tế - INTERPOL sẽ mở ra cơ hội mới cho lực lượng Cảnh sát

phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm có tính quốc tế liên quan đến

Việt Nam hội nhập với quốc tế cũng như tăng cường khả năng hợp tác quốc


Thực tiễn hoạt động trong những năm qua đã khẳng định INTERPOL

cầu nghiệp vụ của các đơn vị, địa phương trong toàn quốc, xây dựng Hệ thống

Việt Nam đã và đang trở thành “cánh tay” kéo dài của các lực lượng nghiệp

CSDL thông tin về tội phạm xuyên quốc gia của toàn ngành.

vụ trong nước nhằm phối hợp với các lực lượng thi hành pháp luật nước

- Tổ chức thu thập kinh nghiệm và các biện pháp đấu tranh phòng
chống tội phạm của Cảnh sát các nước để tuyên truyền, phổ biến trong lực
lượng Công an nhân dân.

ngoài trong đấu tranh phòng chống tội phạm có yếu tố nước ngoài nói chung
và tội phạm xuyên quốc gia nói riêng liên quan đến Việt Nam.
2.1.3 Một số kết quả đấu tranh chống tội phạm xuyên quốc gia của lực

Có thể nói vào thời điểm năm 1991, việc gia nhập tổ chức quốc tế lớn
nhất thế giới về hợp tác Cảnh sát là một điều có ý nghĩa rất to lớn, thể hiện
được tầm nhìn chiến lược của Nhà nước ta trong đấu tranh chống tội phạm
xuyên quốc gia. Ngay cả khi vào thời điểm đó, Chiến tranh lạnh vẫn đang còn
là một cản trở lớn giữa các quốc gia có hệ tư tưởng và chính trị đối lập, thêm
vào đó Việt Nam vẫn đang chịu sự kìm tỏa về kinh tế và chính trị của Mỹ và
Tây Âu, thậm chí vẫn tồn tại những nghi kỵ và các “rào chắn” ngay cả với
các quốc gia Đông Nam Á.

lượng Cảnh sát Việt Nam thông qua kênh hợp tác INTERPOL
Tội phạm, đặc biệt là tội phạm xuyên quốc gia ở Việt Nam dù ở mức


gỡ hàng chục đường dây buôn lậu thuốc lá, xe ôtô, xăng dầu từ nước ngoài

an ký quyết định số 1287/QĐ-BCA ngày 13/9/2005 về việc nâng cấp Văn

vào Việt Nam và ngược lại; phối hợp với Cảnh sát nước ngoài điều tra khám

phòng INTERPOL thành đơn vị cấp cục hoàn chỉnh và là cơ quan đầu mối

phá nhiều đường dây, băng nhóm rửa tiền, chuyển tiền bất hợp pháp từ nước

duy nhất của Bộ Công an trong hợp tác INTERPOL, ASEANAPOL chống tội

ngoài về Việt Nam đã tịch thu xung công quỹ nhà nước nhiều tỷ đồng cũng

phạm xuyên quốc gia.

như bảo về quyền lợi cho các nhà sản xuất. Về công tác truy nã quốc tế, qua
41

42


kênh hợp tác INTERPOL, lực lượng Cảnh sát Việt Nam đã bắt giữ và trao trả

Việt nam trong các đường dây buôn bán vận chuyển ma tuý liên quan đến

trên 40 đối tượng truy nã cho Cảnh sát nước ngoài như Mỹ, Hàn Quốc, Đài

nước ngoài, chủ yếu là Úc, Pháp, Mỹ, Campuchia, Lào ... thông qua các


Loan, Việt Nam - Nhật Bản). Với các nước láng giềng, Công an 25 tỉnh thành

đường dây đưa phụ nữ Việt Nam ra nước ngoài làm gái mại dâm như các

phố có chung đường biên giới đã thường xuyên tổ chức giao ban định kỳ với

đường dây đưa phụ nữ Việt Nam sang Hồng Kông, Ma Cao, Malaysia,

Cảnh sát các nước bạn để trao đổi thông tin, tiến hành các hoạt động điều tra

Campuchia… để làm gái mại dâm; đã phối hợp với các cơ quan thi hành pháp

phối hợp, ngăn chặn các vụ buôn bán, vận chuyển ma tuý. Ðầu năm 2005,

luật nước ngoài cứu được nhiều nạn nhân đưa trở về nước xum họp với gia

Cảnh sát Việt Nam phối hợp một số nước bắt giữ tên Chiang Yu Chia vào

đình … Những nỗ lực của Lực lượng Cảnh sát đã đã đóng góp phần không

Việt Nam móc nối với các đối tượng trong nước vận chuyển 1,3 kg heroin

nhỏ vào công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc trong bối cảnh toàn cầu hóa

sang Ðài Loan; phối hợp Cảnh sát Singapore xác minh đối tượng Quách Tiểu

và hội nhập kinh tế quốc tế.

Bửu và Tay Chin Keng mua bán trái phép 1.470 viên ma túy tổng hợp tại TP

Trung Quốc, Hongkong, Indonesia liên quan đến vụ vận chuyển 8,8 tấn cần
sa, đây là vụ án ma túy lớn nhất nước ta từ trước đến nay.

buôn bán ma tuý từ nước ngoài vào Việt Nam và ngược lại. Bình quân mỗi
năm lực lượng Cảnh sát phát hiện trên 200 đối tượng là người nước ngoài và
43

44


Với vị trí địa lý rất gần "tam giác vàng", một trong những khu vực sản
xuất thuốc phiện, heroin, ma túy tổng hợp lớn nhất thế giới, Việt Nam trở
thành nơi trung chuyển ma túy với số lượng lớn thông qua nhiều con đường
khác nhau. Do vậy, để có thể tích đấu tranh chống tội phạm ma túy có hiệu
quả, hoạt động phối hợp với các quốc gia láng giềng có ý nghĩa đặc biệt quan
trọng.

(BLO) về phòng chống ma túy tại tỉnh Quảng Ninh của Việt Nam và tỉnh
Quảng Tây, Trung Quốc.
Ngoài các khuôn khổ hợp tác song phương, lực lượng Cảnh sát đã tham
mưu cho Bộ trình Chính phủ tham gia ký kết ba Công ước quốc tế về kiểm
soát ma tuý của Liên Hợp quốc (Công ước 1961, 1971 và 1988) vào năm
1997; đã ký nhiều Hiệp định, Thoả thuận hợp tác quốc tế về phòng chống ma

Hợp tác đấu tranh chống ma túy giữa Việt Nam và Campuchia đã được

tuý và Hiệp định có liên quan đến phòng chống ma tuý với các nước, xây

pháp lý hóa thông qua lễ ký kết Bản Ghi nhớ về Hợp tác kiểm soát ma tuý,


vào Việt Nam. Bên cạnh đó, nhiều kinh nghiệm hay của các nước đã được áp
dụng vào thực tiễn ở Việt Nam, đặc biệt là trong lĩnh vực phát triển thay thế
cây thuốc phiện và cai nghiện, phục hồi chức năng cho người nghiện ma tuý.

Việt Nam cũng đã ký Hiệp định hợp tác phòng chống ma tuý vào năm
2001 Trung Quốc, qua đó, việc phối hợp giữa các cơ quan chức năng hai
nước trong đấu tranh phòng chống ma tuý đã được tăng cường một bước lớn.
Hai bên đã thường xuyên trao đổi đoàn cấp cao nhằm chia sẻ kinh nghiệm

Hợp tác phòng chống ma tuý còn góp phần thúc đẩy mối quan hệ đối ngoại
giữa Việt Nam với các nước láng giềng trong khu vực.
Phối hợp đấu tranh chống tội phạm buôn ngƣời xuyên quốc gia

trong công tác phòng chống ma tuý và phía Việt Nam đề nghị Trung Quốc hỗ

Lợi dụng chính sách mở cửa, tội phạm buôn bán người ngày càng có

trợ đào tạo cán bộ trong một số lĩnh vực như hành pháp, cai nghiện, giám định

xu hướng gia tăng, bọn chúng đã dùng thủ đoạn lừa phụ nữ trẻ em (PNTE)

ma tuý, huấn luyện chó nghiệp vụ... Trong khuôn khổ dự án tiểu vùng của

dưới dạng đưa đi xuất khẩu lao động, cho nhận con nuôi, kết hôn rồi đưa ra

Liên Hợp quốc về "Hợp tác kiểm soát ma tuý qua biên giới -

nước ngoài bán. Nhiều PNTE đã từng là nạn nhân bị bán ra nước ngoài làm

AD/RAS/99/D91", hai nước đã thiết lập Văn phòng Liên lạc qua biên giới