BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM

CAO HUỲNH TƯỜNG VY

PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN
VIỆC SỬ DỤNG THẺ TẠI NGÂN HÀNG TMCP
Á CHÂU KHU VỰC TỈNH TIỀN GIANG
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Thành Phố Hồ Chí Minh - Năm 2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM

CAO HUỲNH TƯỜNG VY

PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN
VIỆC SỬ DỤNG THẺ TẠI NGÂN HÀNG TMCP
Á CHÂU KHU VỰC TỈNH TIỀN GIANG
CHUYÊN NGÀNH :

TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG

MÃ SỐ

60340201

:


1.2.2 Mục tiêu cụ thể ................................................................................................ 2
1.3 Câu hỏi nghiên cứu ............................................................................................. 2
1.4 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu ..................................................... 2
1.5 Phương pháp nghiên cứu .................................................................................... 3
1.5.1 Phương pháp thu thập số liệu ........................................................................... 3
1.5.1.1 Số liệu thứ cấp .............................................................................................. 3
1.5.1.2 Số liệu sơ cấp ................................................................................................ 3
1.5.1.3 Thu thập, phân tích dữ liệu............................................................................ 3
1.5.2 Phương pháp phân tích .................................................................................... 3
1.6 Nội dung nghiên cứu đề tài ................................................................................. 4
1.7 Ý nghĩa khoa học của đề tài nghiên cứu .............................................................. 4
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ THẺ VÀ CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG
ĐẾN VIỆC SỬ DỤNG THẺ ...................................................................................... 5
2.1 Tổng quan về thẻ ngân hàng .............................................................................. 5
2.1.1 Khái niệm về thẻ ngân hàng ............................................................................ 5
2.1.2 Lịch sử ra đời của thẻ ngân hàng ..................................................................... 6
2.1.3 Vai trò của thẻ ngân hàng ............................................................................... 8


2.1.3.1 Đối với kinh tế - xã hội ................................................................................ 8
2.1.3.2 Đối với khách hàng sử dụng thẻ ................................................................... 9
2.1.3.3 Đối với ngân hàng phát hành và thanh toán thẻ ........................................... 10
2.1.4 Đặc điểm cấu tạo của thẻ ngân hàng .............................................................. 10
2.1.5 Các đối tượng tham gia .................................................................................. 11
2.1.5.1 Chủ thẻ ....................................................................................................... 11
2.1.5.2 Ngân hàng phát hành .................................................................................. 11
2.1.5.3 Ngân hàng thanh toán (ngân hàng đại lý) .................................................... 11
2.1.5.4 Đơn vị chấp nhận thẻ .................................................................................. 12
2.1.5.5 Tổ chức thẻ quốc tế ..................................................................................... 12
2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến việc sử dụng thẻ ngân hàng ................................... 13

3.2 Các sản phẩm thẻ do ACB Tiền Giang phát hành ............................................. 34
3.2.1 Thẻ ghi nợ ..................................................................................................... 34
3.2.2 Thẻ trả trước .................................................................................................. 35
3.2.3 Thẻ tín dụng .................................................................................................. 36
3.3 Thực trạng về việc sử dụng thẻ ngân hàng tại ngân hàng TMCP Á Châu khu vực
tỉnh Tiền Giang ...................................................................................................... 37
3.3.1 Tình hình phát hành thẻ tại ACB khu vực tỉnh Tiền Giang............................. 37
3.3.2 Tình hình sử dụng thẻ tại ACB khu vực tỉnh Tiền Giang ............................... 44
3.4 Đánh giá về hoạt động thanh toán thẻ tại ngân hàng TMCP Á Châu khu vực tỉnh
Tiền Giang ............................................................................................................. 46
3.4.1 Kết quả đạt được ............................................................................................ 46
3.4.2 Những vẫn đề còn tồn tại ............................................................................... 47
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 ....................................................................................... 49
CHƯƠNG 4: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU, DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ.......... 50
4.1 Phương pháp nghiên cứu .................................................................................. 50


4.2 Xây dựng thang đo của các yếu tố .................................................................... 51
4.3 Phương pháp phân tích số liệu .......................................................................... 52
4.3.1 Phương pháp thu thập thông tin và cỡ mẫu .................................................... 52
4.3.2 Phương pháp phân tích dữ liệu ....................................................................... 53
4.4 Kết quả nghiên cứu ........................................................................................... 54
4.4.1 Thống kê mẫu dữ liệu .................................................................................... 54
4.4.2 Phân tích sự khác biệt .................................................................................... 56
4.4.3 Đánh giá thang đo .......................................................................................... 60
4.4.3.1 Giá trị trung bình của các biến .................................................................... 60
4.4.3.2 Phân tích yếu tố khám phá EFA và hệ số Crobach alpha ............................. 61
4.4.4 Phân tích tương quan và hồi quy tuyến tính ................................................... 65
4.4.4.1 Phân tích tương quan .................................................................................. 65
4.4.4.2 Phân tích hồi quy bội .................................................................................. 67

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu

Agribank

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam

ATM

Máy rút tiền tự động

BIDV

Ngân hàng Thượng mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam

BP

Bộ phận

CA

Nhân viên phân tích tín dụng

CMND

Chứng minh nhân dân

CN

Chi nhánh


Giấy phép

HC-NS

Hành chính-Nhân sự

ICA

Hiệp hội thẻ liên ngân hàng Mỹ

KHCN

Khách hàng cá nhân

KHDN

Khách hàng doanh nghiệp

NH

Ngân hàng

NHNN

Ngân hàng Nhà nước


NHTM

Ngân hàng Thương mại


Tổ chức Tín dụng

TMCP

Thương mại Cổ phần

TPB

Mô hình lý thuyết hành vi dự định

TRA

Mô hình lý thuyết hành động hợp lý

UB

Ủy ban

USD

Đô la Mỹ

Vietcombank

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam

Vietinbank

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam

Bảng 4.12: Bảng tóm tắt mô hình hồi quy ...................................................................68
Biểu đồ 4.1: Mô hình hồi quy các yếu tố quyết định đến việc sử dụng thẻ ACB .........69


1

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
1.1 Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu
Xã hội ngày càng phát triển tầm quan trọng của công nghệ thể hiện rõ. Cùng với xu
hướng đó, các lĩnh vực, ngành kinh tế, sản xuất, dịch vụ…. đã cung cấp ngày càng đa
dạng các sản phẩm công nghệ để đáp nhu cầu ngày càng cao của con người ngày nay.
Ngân hàng là một ngành dịch vụ rất nhạy bén, luôn bắt kịp với thời đại. Ngành ngân
hàng cũng là một trong những ngành đi đầu trong cải tiến, cung cấp ngay càng nhiều
hơn các sản phẩm ứng dụng công nghệ hiện đại thay thế dần các sản phẩm truyền
thống như thẻ, ngân hàng điện tử, ….tạo sự đa dạng trong việc chọn lựa của khách
hàng.
Trong điều kiện đó, ngân hàng TMCP Á Châu, một ngân hàng đã tạo được uy tín
không chỉ trong nước mà còn trên thị trường quốc tế về sản phẩm bán lẻ, hiển nhiên
không thể không quan tâm phát triển về công nghệ. Một trong những sản phẩm ngày
nay được mọi người sử dụng nhiều nhất là thẻ. Hiểu được điều đó nên ngân hàng
TMCP Á Châu luôn quan tâm đến việc phát triển sản phẩm thẻ. Tuy nhiên không chỉ
Ngân hàng TMCP Á Châu biết được điều đó mà các ngân hàng khác cũng rất chú trọng
về sản phẩm thẻ. Do đó việc cạnh tranh về thẻ hiện nay của các ngân hàng rất khốc liệt.
Nhận thấy được tầm quan trọng của vấn đề trên, tôi là một thành viên của gia đình
ACB, hiện đang công tác tại ACB Tiền Giang, muốn góp phần tìm ra giải pháp để dịch
vụ thẻ của ngân hàng ngày càng phát triển nên tôi chọn đề tài nghiên cứu là: “PHÂN
TÍCH CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC SỬ DỤNG THẺ TẠI NGÂN HÀNG
TMCP Á CHÂU KHU VỰC TỈNH TIỀN GIANG”
1.2 Mục tiêu nghiên cứu:
1.2.1 Mục tiêu chung


 Phạm vi: dịch vụ thẻ được triển khai và ứng dụng tại ngân hàng TMCP Á Châu
khu vực Tiền Giang
1.5 Phương pháp nghiên cứu:
1.5.1 Phương pháp thu thập số liệu:
1.5.1.1 Số liệu thứ cấp:
Số liệu thứ cấp được lấy từ các cơ quan Ngân hàng Nhà nước, tạp chí chuyên
ngành, Báo cáo thường niên, thuyết minh tài chính, phòng kế toán và trung tâm thẻ của
ngân hàng TMCP Á Châu.
1.5.1.2 Số liệu sơ cấp:
Phỏng vấn các khách hàng giao dịch với bảng câu hỏi có sẵn, bao gồm thông tin
khách hàng, những yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng thẻ của khách hàng tại ngân
hàng TMCP Á Châu Chi nhánh tiền Giang.
1.5.1.3 Thu thập, phân tích dữ liệu:
 Việc phỏng vấn sẽ thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 9 đến tháng
10 năm 2015
 Số phiếu điều tra là 200 phiếu.
 Phương pháp chọn mẫu: thuận tiện
1.5.2 Phương pháp phân tích:
- Sử dụng phương pháp phân tích mô tả: phương pháp thống kê tần số, giá trị
trung bình để mô tả các thuộc tính của nhóm khảo sát như: giới tính, độ tuổi, kinh
nghiệm làm việc, trình độ học vấn và thu nhập trung bình…;
- Để xác định các nhân tố ảnh hưởng đến việc sử dụng thẻ của khách hàng tại
ngân hàng, tác giả đánh giá độ tin cậy của thang đo bằng hệ số Cronbach’s Alpha để


4

kiểm tra độ tin cậy của tham số ước lượng trong từng nhóm yếu tố trong mô hình. Loại
bỏ các biến không đảm bảo độ tin cậy trong mô hình. Tiến hành phân tích nhân tố, để

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ THẺ VÀ CÁC NHÂN TỐ TÁC
ĐỘNG ĐẾN VIỆC SỬ DỤNG THẺ
2.1 Tổng quan về thẻ ngân hàng
2.1.1 Khái niệm về thẻ ngân hàng
Hiện nay, đối với thẻ ngân hàng có rất nhiều khái niệm để diễn tả nó. Mỗi cách
diễn tả đều nêu lên một đặc trưng của nó. Sau đây là một số khái niệm về thẻ ngân
hàng:
Theo điều 2 Quyết định số 371/1999/QĐ-NHNN ngày 19 tháng 10 năm 1999 về
việc ban hành quy chế phát hành, sử dụng và thanh toán thẻ ngân hàng thì thẻ ngân
hàng được khái niệm như sau “Thẻ ngân hàng (gọi là “thẻ”) là công cụ thanh toán do
ngân hàng phát hành thẻ cấp cho người sử dụng theo hợp đồng ký kết giữa ngân hàng
phát hành thẻ và chủ thẻ”
Sau đó, với sự thay đổi của nền kinh tế trong đó sự phát triển mạnh mẽ của
ngành ngân hàng, thống đốc Ngân hàng nhà nước đã ban hành Quyết định số
20/2007/QĐ-NHNN ngày 15 tháng 05 năm 2007 để thay thế cho Quyết đinh số
371/1999/QĐ-NHNN. Theo đó trong điều 2 quy chế phát hành, thanh toán và sử dụng
dịch vụ hỗ trợ hoạt động thẻ ngân đã định nghĩa lại về thẻ ngân hàng như sau “ Thẻ
ngân hàng (dưới đây gọi tắt là “thẻ”) là phương tiện do tổ chức phát hành thẻ phát hành
để thực hiện giao dịch thẻ theo các điều kiện và điều khoản được các bên thỏa thuận.”
Ngoài ra còn nhiều khái niệm khác về thẻ ngân hàng được định nghĩa theo các
nghiên cứu trên các góc độ khác nhau về thẻ. Thẻ ngân hàng được xem như một hình
thức thanh toán mới, tạo nên một sự thuận tiện khi giao dịch với ngân hàng. Mọi người
không cần cầm tiền mặt đi ra ngoài, việc chúng ta cần làm là dùng thẻ thanh toán tiền
khi giao dịch hoặc rút tiền tai các máy rút tiền tự động.


6

Tóm lại thẻ ngân hàng là một phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt mà
ngân hàng hoặc các tổ chức định chế tài chính cấp cho khách hàng. Nó dùng để thanh

với công ty Diners Club, phát hành loại thẻ thanh toán chuyên dùng thanh toán trả
chậm tại các nhà hàng mà bây giờ được gọi là thẻ tín dungVà với tốc độ tăng trưởng rất
nhanh trước những khoản lợi lớn kiếm được một cách dễ dàng, trong vòng vài năm hơn
100 ngân hàng trên nước Mỹ đã phát hành thẻ thanh toán.
Vào năm 1960, Bank of America đã cho ra đời sản phẩm thẻ BankAmericard.
Thẻ BankAmericard đã rất thành công và thúc đẩy các nhà phát hành thẻ khác tìm
kiếm phương thức cạnh tranh với thẻ này. Công ty này đã phát hành thẻ tín dụng Visa
những năm 1970 và đến năm 1975 thì phát hành thẻ ghi nợ.
Năm 1966 tiền thân của thẻ Mastercard ra đời. Ba nhóm ngân hàng lớn phía
Đông nước Mỹ đã lập nên hiệp hội thẻ Liên ngân hàng Mỹ (ICA: Interbank Card
Association) . Sau này tên ICA được chuyển đổi thành Mastercard. Tổ chức này đã
thiết lập nên hệ thống thẻ tín dụng quốc gia, có nhiệm vụ phát triển hệ thống thanh toán
thẻ được chấp nhận rộng rãi. ICA ban hành các quy định về cấp phép giao dịch, thanh
toán bù trừ, các biện pháp marketing, bảo mật các vấn đề liên quan đến luật pháp.
Năm 1968, ICA mở rộng kinh doanh toàn cầu qua việc liên kết với ngân hàng
Banco National của Mexico. Sau đó nó là hợp tác với các ngân hàng châu Âu cho ra
đời thẻ Eurocard. Cũng trong năm 1968 ICA kết nạp thêm thành viên là các ngân hàng
Nhật, từng bước xâm nhập thị trường Đông Á.
Cũng trong thời gian này, ngân hàng Delaware phát hành thẻ ghi nợ đầu tiên
trên nước Mỹ. Đến những năm 1970, các ngân hàng khác cũng phát hành các dạng thẻ
tương tự. Rorbert Manning trong cuốn sách “Quốc gia thẻ tín dung” lượng thẻ ghi nợ
tăng nhanh chóng và những năm 1980 và 1990. Hàng loạt máy ATM được lắp đạt.


8

Hiện nay, đã có hơn 14 tỷ chiếc thẻ ngân hàng được lưu hành. Thẻ ngân hàng ra
đời như là một sự tất yếu trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, nó phản ánh những tiến
bộ khoa học kỹ thuật, văn minh xã hội , đang dần thay thế tiền mặt trong lưu thông.
2.1.3 Vai trò của thẻ ngân hàng

điểm chấp nhận thẻ mà không cần phải mua đồng tiền của nước đó hay quan tâm vấn
đề tỷ giá.
Thứ hai, việc sử dụng thẻ bảo đảm sự an toàn của khách hàng tốt hơn. Khi ra
đường chúng ta không cần phải lo sợ rủi ro khi giữ tiền mặt trong ví tiền. Nếu chủ thẻ
có đánh mất thẻ thì cũng không cần lo lắng quá nhiều vì có sự bảo mật cho từng chiếc
thẻ ngân hàng và khi báo kịp thời cho ngân hàng phát hành thẻ, ngân hàng sẽ tạm thời
khóa tài khoản thì không ai sử dụng chiếc thẻ đó được.
Thứ ba, thanh toán bằng thẻ còn giảm được một số chi phí. khi công nghệ ngày
càng phát triển, việc mua sắm hàng trên mạng cũng trở nên phổ biến thẻ ngân hàng
giúp người tiêu dùng dễ dàng mua được hàng hóa với giá cả hợp lý, giảm được một số
chi phí. Hiện nay có sự liên kết giữa thẻ ngân hàng với một số một số đơn vị kinh
doanh. Khi chủ thẻ sử dụng thẻ tại các đơn vị đó thì sẽ được hưởng một số ưu đãi
riêng, chiết khấu khi mua sắm hàng hóa, dịch vụ.
Thứ tư, thẻ ngân hàng giúp người tiêu dụng tiết kiệm thời gian. Khi mua sắm
hàng hóa, dịch vụ nếu sử dụng lượng tiền mặt lớn sẽ tốn một khoản thời gian kiểm
đếm, chi trả. Với việc sử dụng thẻ ngân hàng, chỉ cần nhập số tiền thanh toán tạo nên
sự nhanh chóng khi giao dịch đồng thời tránh được rủi ro thất thoát tiền mặt.


10

Thứ năm, giúp chủ thẻ kiểm soát được chi tiêu. Mổi chiếc thẻ với một hạn mức
nhất định giúp người sử dụng điều chỉnh mức chi tiêu hợp lý . Đồng thời, ngân hàng
còn in sao kê giao dịch, giúp chủ thẻ quản lý tốt hơn các khoản giao dịch của mình.
2.1.3.3 Đối với ngân hàng phát hành và thanh toán thẻ
Thứ nhất, đa dạng hóa các sản phẩm dịch vụ của ngân hàng, thu hút được một
lượng lớn khách hàng mới đồng thời giữ được lượng khách hàng cũ đang giao dịch với
ngân hàng. Đây là phương thức thanh toán mang lại nhiều tiện ích, văn minh, thỏa mãn
với nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Với tấm thẻ ngân hàng, khách hàng có thể
tham gia thanh toán hóa đơn, tiền điện, tiền nước, thanh toán dịch vụ,….và nhiều sản

có tên được in nổi trên thẻ để sử dụng. Chủ thẻ bao gồm chủ thẻ chính và chủ thẻ phụ.
 Chủ thẻ chính: là cá nhân hoặc tổ chức đứng tên thỏa thuận về việc sử dụng thẻ
với ngân hàng phát hành và có nghĩa vụ thực hiện thỏa thuận đó.
 Chủ thẻ phụ: là cá nhân hoặc tổ chức được chủ thẻ chính cho phép sử dụng thẻ
theo thỏa thuận về việc sử dụng thẻ giữa chủ thẻ chính và ngân hàng phát hành.
Chủ thẻ chính có thẻ thay chủ thẻ phụ thực hiện mọi giao dịch tại ngân hàng. Chủ
thẻ phụ chịu trách nhiệm về việc sử dụng thẻ với thẻ chính.
2.1.5.2 Ngân hàng phát hành: là ngân hàng chịu trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ xin
cấp thẻ, xử lý và phát hành thẻ đồng thời thực hiện việc thanh toán cuối cùng với chủ
thẻ.
2.1.5.3 Ngân hàng thanh toán (ngân hàng đại lý): là ngân hàng ký kết đồng ý
thanh toán thẻ với các điểm cung ứng hàng hóa dịch vụ trên địa bàn. Ngân hàng thanh
toán sẽ cung cấp cho các đơn vị chấp nhận thanh toán thiết bị phục vụ cho việc thanh


12

toán thẻ, hướng dẫn đơn vị cách thức vận hành, thực hiện việc thanh toán khi nhận
được các chứng từ do cơ sở này xuất trình.
2.1.5.4 Đơn vị chấp nhận thẻ: là các đơn vị cung ứng hàng hóa dịch vụ ký hợp
đồng với ngân hàng về việc chấp nhận thẻ thanh toán như một phương tiện thanh toán.
Các đon vị chấp nhận thẻ có trách nhiệm chấp nhận thanh toán các thẻ do ngân hàng
thanh toán, ngân hàng phát hành hay Hiệp hội thẻ quy định, sau khi đã cung ứng hàng
hóa dịch vụ cho khách hàng phải nộp lại biên lai thanh toán cho Ngân hàng đại lý để
đòi tiền. Vì vậy, các ngân hàng phát hành và ngân hàng thanh toán có trách nhiệm
hướng dẫn đầy đủ quy trình thanh toán thẻ cho khách hàng đồng thời trang bị máy cà
thẻ (POS) cho cơ sở chấp nhận thẻ để thực hiện việc thanh toán.
2.1.5.5 Tổ chức thẻ quốc tế: là Hiệp hội các tổ chức tài chính, tín dụng tham gia
phát hành và thanh toán thẻ quốc tế. Tổ chức thẻ quốc tế cấp giấy phép thành viên cho
các Ngân hàng phát hàng và Ngân hàng thanh toán. Tổ chức thẻ quốc tế không có quan

13

Các bước trong hoạt động thanh toán thẻ:
 Bước 1: Chủ thẻ thanh toán hàng hóa dịch vụ tại Đơn vị chấp nhận thẻ
 Bước 2: Đơn vị chấp nhận thẻ gửi hóa đơn đến Ngân hàng thanh toán
 Bước 3: Ngân hàng thanh toán tạm ứng tiền cho Đon vị chấp nhận thẻ
 Bước 4: Ngân hàng thanh toán gửi dữ liệu đến Tổ chức thẻ quốc tế
 Bước 5: Tổ chức thẻ quốc tế sẽ thanh toán, báo có cho Ngân hàng thanh toán
 Bước 6: Tổ chức thẻ quốc tế gửi dữ liệu và báo nợ cho Ngân hàng phát hành
 Bước 7: Ngân hàng phát hành báo nợ tài khoản thẻ, lập bảng thông báo cho chủ

thẻ
 Bước 8: Chủ thẻ thanh toán tiền cho Ngân hàng phát hành

2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết việc sử dụng thẻ ngân hàng
2.2.1 Lý thuyết về hành vi người tiêu dùng
2.2.1.1 Hành vi của người tiêu dùng
Để có thể tìm ra các nhân tố ảnh hưởng quyết định sử dụng thẻ, ta cần phải nắm
rõ nhu cầu, hành vi của người tiêu dùng.
Theo A.Maslow, nhu cầu là cảm giác của con người cảm thấy thiếu hụt một cái
gì đó. Nó được sắp xếp theo cấp bậc từ cấp thiết nhất cho đến ít cấp thiết.