Đề tài: Vai trò của giáo viên chủ nhiệm
trong việc xây dừng nếp tự quản cho học sinh THCS
===============================================
I.Lý do chọn đề tài
Mục tiêu giáo dục của nhà trường phổ thông là đào tạo những con người phát
triển toàn diện, có khả năng thích ứng nhanh, nhạy mọi yêu cầu của đất nước đã
hội nhập trong giai đoạn hiện tại. Vì vậy vấn đề đặt ra là xã hội đang cần có một
lực lượng thế hệ trẻ vừa “hồng”, vừa “ chuyên”, thực sự năng động, sáng tạo, tự
chủ trong cuộc sống, trong công việc, trong ý thức đóng góp sức lực vào sự nghiệp
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam yêu dấu. Để đáp ứng được những yêu cầu
mới của sự nghiệp xây dựng nước nhà trong giai đọan hiện tại, theo tôi việc rèn
luyện ý thức tự giác cao trong mọi hoạt động ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà
trường là một yếu tố vô cùng quan trọng.
“Một năm bắt đầu từ mùa xuân, cuộc đời bắt đầu từ tuổi trẻ”, mà tuổi trẻ
của một đời người phần lớn lại gắn với mái trường, lại nhận được sự quan tâm, dạy
dỗ của các nhà giáo dục, tại đây nhân cách của các em sẽ hình thành, định hướng,
phát triển. Như vậy có thể nói, nhà trường chính là “chiếc nôi” đầu tiên đưa các em
vào đời.
Nhà trường là nơi đào tạo thế hệ trẻ, những chủ nhân tương lai của đất nước,
trong đó có thầy cô giáo giữ vai trò chủ đạo trong việc hình thành và phát triển
nhân cách cho học sinh. Trong sự nghiệp vinh quang ấy, hơn ai hết học sinh sẽ
trực tiếp chịu ảnh hưởng nhân cách của các nhà sư phạm. Đặc biệt trong đó các em
sẽ chịu tác động trực tiếp nhân cách của các thầy cô giáo làm công tác chủ nhiệm
lớp.
Tuy vậy, trong đời làm nghề dạy học của mỗi giáo viên, việc tự trang bị cho
mình một hành trang tri thức để khẳng định vị trí, uy tín của mình trên bục giảng
luôn đòi hỏi người thầy phải tự lao động hết mình, say mê với nghề, không ngừng
Trần Thụy Phương – Trường THCS PHÚC ĐỒNG – 3 / 2008
1
Đề tài: Vai trò của giáo viên chủ nhiệm
trong việc xây dừng nếp tự quản cho học sinh THCS

1. Cơ sở lý luận.
Nhân loại đang sống trong kỷ nguyên mới, đất nước đã gia nhập WTO, “con
thuyền Việt Nam” đã và đang vươn ra biển lớn, với sự phát triển vô cùng mạnh
mẽ, sâu sắc trên mọi phương tiện. Chính sự phát triển ấy tạo nên những tiền đề,
khả năng để loài người nói chung và thể hệ trẻ nói riêng có cơ hội để phát huy tối
đa khả năng tiềm tàng vốn có của mình, của tập thể , để từ đó vững tin vào tương
lai.
Cùng với sự phát triển và vận động để tự khẳng định mình, theo quan điểm
giáo dục hiện đại, theo kinh nghiệm của UNESCO, giáo dục giữ vai trò to lớn,
đóng vai trò năng động, sáng tạo, góp phần cho sự phát triển đi lên của xã hội,
Giáo dục xây dựng những nhân cách hoàn thiện có đầy đủ phẩm chất, năng lực để
có thể theo kịp xu thế phát triển không ngừng của thời đại. Bởi vậy, việc giáo dục
phải được tiến hành thường xuyên, liên tục cho mọi lứa tuổi trong suốt cuộc đời
mỗi người. Giáo dục phải thực sự trở thành phong trào quần chúng. Giáo dục phải
được tiến hành và tiếp thu bằng nhiều cách khác nhau. Điều quan trọng không phải
học cái gì mà là học được cái gì và học bằng cách nào?
Gia đình là nơi sinh ra con người, nuôi dưỡng chăm sóc con người trưởng
thành, nhưng con người ấy sau này ra đời như thế nào, họ có thể hòa nhập được
với nhịp độ phát triển không ngừng của xã hội không, có đảm đương nổi vai trò
của mình, trách nhiệm của mình trước tập thể, trước xã hội và trước chính bản thân
mình hay không thì lại phụ thuộc rất lớn vào sự giáo đục của nhà trường, nhân
cách của các thầy cô giáo, vào phương pháp làm việc của các thầy cô đối với học
sinh lửa tuổi đến trường, đặc biệt là ở trường Trung học cơ sở.
Trần Thụy Phương – Trường THCS PHÚC ĐỒNG – 3 / 2008
3
Đề tài: Vai trò của giáo viên chủ nhiệm
trong việc xây dừng nếp tự quản cho học sinh THCS
===============================================
Như vậy nhà trường là “chiếc cầu” nối giữa gia đình và xã hội và người đi
trên chiếc cầu ấy chính là các em học sinh thân yêu của chúng ta mà người thiết kế

2. Cơ sở thực tiễn.
Học sinh ở Trung học cơ sở, lứa tuổi vị thành niên, về tâm sinh lý là lứa tuổi
có biến động rất mạnh. Vì thế, mức độ ổn định trong quá trình hình thành nhân
cách chưa cao. Các em dễ nghe lời cha mẹ, thầy cô giáo, người lớn tuổi, song lại
cũng rất dễ nhiễm các tác động tiêu cực từ gia đình, bạn bè, xã hội, đặc biệt trong
thực tế xã hội hiện nay, cơ hội cái xấu tác động vào quá trình rèn luyện nhân cách,
vào tư tưởng, tình cảm của các em là rất nhiều. Bởi vậy nếu không có nề nếp tốt từ
trong gia đình, ở trường lớp học sinh sẽ rất dễ có những thay đổi bất thường, tiêm
nhiễm những tệ nạn xã hội rất nhanh, nhiều khi đi ngược lại mong muốn của người
lớn.
Qua thực tế của nhiều năm làm công tác giảng dạy và chủ nhiệm lớp, một
kinh nghiệm vô cùng quí giá mà tôi rút ra cho mình và cho đồng nghiệp, là để làm
công tác giảng dạy bộ môn mình phụ trách nói riêng và công tác chủ nhiệm lớp,
cũng như giáo dục học sinh nói chung đạt được kết quả tốt đẹp như mình mong
muốn thì điều quan trọng trước tiên là học sinh phải có ý thức tự giác trong học
tập, trong rèn luyện với một tập thể có sự đoàn kết nhất trí, có tổ chức khoa học và
có ý thức tự quản, tự giác thật tốt.
Một thực tế khác mà trong cơ chế xã hội hiện nay, các gia đình thường yêu
cầu và luôn có mong muốn, kì vọng ở con cái mình khá cao. Họ mong muốn các
em không chỉ là con ngoan trong gia đình, trò giỏi ở nhà trường mà còn mong
muốn con em mình có thể hiểu biết thêm nhiều lĩnh vực khác. Cho nên ngoài việc
học tập ở trường, các bậc phụ huynh còn muốn con em của mình học thêm các lớp
Trần Thụy Phương – Trường THCS PHÚC ĐỒNG – 3 / 2008
5
Đề tài: Vai trò của giáo viên chủ nhiệm
trong việc xây dừng nếp tự quản cho học sinh THCS
===============================================
học khác như: các lớp học văn hóa nâng cao, lớp vi tính, thể dục thể thao… luôn
luôn là vậy, lúc nào cha mẹ cùng kỳ vọng ở con cái của mình một kết quả thật tốt
đẹp, một tương lai thật tươi sáng. Đó quả thật có những nguyện vọng hết sức chính

để phân biệt được đúng sai, tốt xấu, dở dang, điều được phép, điều phải cấm kỵ ở
tuổi các em thì lại không được hướng dẫn một cách tỉ mỉ chu đáo. Vì tất cả mọi sự
lúc ấy ở các em chỉ là hoặc là độc lập tác chiến theo theo cảm tính cá nhân, hoặc bị
bạn bè lôi kéo mà các em a dua theo.
Vì thế, tôi thấy rằng trong khoảng thời gian ngồi ghế nhà trường, người thầy
phải có phương pháp xây dựng cho học sinh một nề nếp sinh hoạt hợp lí, cách suy
nghĩ thật trong sáng, lành mạnh, có ý thức tự giác thật cao để các em biết chủ động
vận dụng ở mọi lúc, mọi nơi. Cho nên để xây dựng được nề nếp tốt này thì chẳng
ai khác chính là các thầy cô giáo trong nhà trường mà trách nhiệm đó trước hết
thuộc về giáo viên chủ nhiệm lớp.
Trần Thụy Phương – Trường THCS PHÚC ĐỒNG – 3 / 2008
7
Đề tài: Vai trò của giáo viên chủ nhiệm
trong việc xây dừng nếp tự quản cho học sinh THCS
===============================================
III. Những biện pháp thực hiện
Khi nhận được sự phân công phụ trách lớp của ban giám hiệu nhà trường,
của tổ chủ nhiệm, tôi lần lượt làm các công việc sau:
1. Yêu cầu đầu tiên vào nhận chủ nhiệm lớp, giáo viên chủ nhiệm phải mang
một tâm trạng vui vẻ cho học sinh. Làm quen với các em , tìm hiểu kỹ về tình hình
lớp, về hoàn cảnh cụ thể của từng em từ những năm trước qua chính học sinh, qua
các giáo viên chủ nhiệm lớp những năm trước và giáo viên bộ môn. Cố gắng hình
thành ở các em một thói quen mỗi khi gặp thầy cô chủ nhiệm là các em có những
niềm vui, có những tâm tư mình đang chờ được gặp để trao đổi, tâm sự hoặc kiến
nghị đề xuất, hoặc ít nhất qua cô thầy chủ nhiệm cũng nhận được lời tư vấn chỉ cho
mình nên làm gì và nên như thế nào cho thời gian, cho công việc, cho các mối
quan hệ tiếp theo.
2. Trao đổi tâm tình với học sinh, nói rõ cho các em biết mong ước, dự định
của mình trong việc xây dựng kế hoạch lớp trong năm học. Từ đó các em sẽ cùng
có một mục tiêu, hòa cùng tập thể đồng tâm hợp ý cùng nhau phấn đấu và rèn

hoạch vạch ra sẽ “đứng trước nguy cơ phá sản”.
7. Nhất thiết yêu cầu phụ huynh học sinh phải tạo điều kiện quan tâm tới
việc học tập của con cái bằng cách: lập góc học tập đúng khoa học, có thời gian
biểu, thời khóa biểu. mua sắm đầy đủ sách vở, đồ dùng học tập tối thiểu cho con,
bao bọc, dán nhãn ngay từ đầu năm học. Đăng ký thời gian học ở nhà (ít nhất là hai
tiếng trở lên mỗi ngày), yêu cầu phụ huynh luôn quan tâm, quản lý chặt chẽ giờ
giấc các buổi học ngoài giờ học chính khóa trong ngày, lên thời khóa biểu dán ở
góc học tập. Tất cả các biểu hiện bất thường về thời gian biểu học tập ở lớp, về các
Trần Thụy Phương – Trường THCS PHÚC ĐỒNG – 3 / 2008
9
Đề tài: Vai trò của giáo viên chủ nhiệm
trong việc xây dừng nếp tự quản cho học sinh THCS
===============================================
hành vi ứng xử của học sinh, về kết quả phấn đấu và rèn luyện…. đều cần được
thông báo kịp thời đến phụ huynh học sinh.
8. Vào năm học, giáo viên chủ nhiệm cùng cán bộ lớp, cán bộ chi đội sẽ lên
kế hoạch tổ chức kiểm tra dưới các hình thức khác nhau một cách thường xuyên
hoặc đột xuất.
9. Bàn bạc để đi đến thống nhất với học sinh thang điểm thi đua của năm học
(xem bản đánh giá thi đua phần dưới) lập sổ theo dõi thi đua của tổ, do tổ trưởng,
tổ phó theo dõi các tổ, cuối tuần có cộng điểm nhận xét đánh giá, công khai phê
bình, khen thưởng kịp thời. Danh sách khen chê được thông báo công khai trên
bảng thi đua của lớp.
10. Lập SỔ THEO DÕI THÔNG TIN HAI CHIỀU đối với tất cả học sinh
trong lớp nhằm thông báo một cách thường xuyên liên tục các quá tình học tập,
phấn đấu của học sinh ở lớp hàng tuần, cuối tuấn cán bộ lớp, cán bộ tổ họp, tổng
kết, nhận xét đánh giá, ghi kết quả thi đua của các thành viên trong tổ vào sổ thông
tin hai chiều này. Giờ sinh hoạt cuối tuần, giáo viên chủ nhiệm sẽ kí, nhận xét và
có những yêu cầu cụ thể với những học sinh vi phạm nhiều khuyết điểm, kết quả
thi đua thấp.Tất cả các sổ theo dõi cá nhân đều được gửi về cho gia đình, nhất thiết