Đề tài: Một số biện pháp giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 4-5 tuổi

Đề tài: Một số biện pháp giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 4-5 tuổi
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu và mục đích của đề tài nghiên
cứu:
1.1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu:
Phát triển thẩm mỹ là một trong năm lĩnh vực giáo dục toàn diện cho trẻ
Mầm non. Trong đó hoạt động tạo hình đóng vai trò vô cùng quan trọng giúp
phát triển cho trẻ về mọi mặt như: thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể lực và lao
động. Hoạt động tạo hình là một hoạt động học tập mang tính nghệ thuật, ở đó
trẻ sử dụng ngôn ngữ đặc trưng riêng của nó: màu sắc, hình khối, đường nét, bố
cục để phản ánh, miêu tả, từ đó giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh và phản
ánh thế giới thông qua các hình tượng nghệ thuật.
Hoạt động tạo hình trong trường mầm non với mục đích giúp trẻ nhận ra vẻ
đẹp của các sự vật hiện tượng xung quanh trẻ, từ đó giáo dục trẻ biết ứng xử với
cái đẹp, làm nảy sinh cho trẻ nhu cầu tái tạo và sáng tạo ra cái đẹp. Cũng như
các hoạt động khác, hoạt động tạo hình cung cấp cho trẻ các biểu tượng về sự
vật hiện tượng, phát triển thể lực cho trẻ, giáo dục đạo đức và kỹ năng giao tiếp
xã hội, kỹ năng lao động cho trẻ nhất là đối với hoạt động vẽ. Đây là một trong
những hoạt động có vai trò hết sức quan trọng trong chương trình giáo dục mầm
non nó là một hoạt động học tập mang tính nghệ thuật là phương tiện cơ bản cho
việc giáo dục thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể lực và lao động. Nó có tác dụng to
lớn trong việc giáo dục phát triển và hình thành nhân cách cho trẻ Mầm non,
giúp trẻ phát triển chức năng tâm lý hình thành ở trẻ tình yêu đối với con người,
yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, yêu cái đẹp..Hình thành ở trẻ kĩ năng, kĩ sảo,
năng lực quan sát phát triển trí nhớ, trí tưởng tượng, sáng tạo, phát triển khả
năng tri giác về hình dáng, cấu trúc, màu sắc của đồ vật bằng mắt một cách có
mục đích. Khi tham gia vào hoạt động tạo hình trẻ tái tạo lại bằng hình tượng
của đồ vật, hình tượng quen thuộc mà trước đó trẻ tri giác được, giáo dục tạo
hình là giáo dục toàn diện cho trẻ ngay từ những năm đầu của cuộc sống. Với trẻ

ấn tượng của bản thân không phụ thuộc vào thực tế. Trẻ rất thích sử dụng màu
sặc sỡ mang tính chất phản ánh biểu tượng, mỗi sản phẩm của trẻ mang một nội
dung, một tên gọi
khác nhau.
Trong thực tế việc tổ chức các hoạt động tạo hình đã mang lại hiệu quả tới
việc phát triển cho trẻ. Song phương pháp đó chưa thực sự đáp ứng và đem lại
kết quả mà tôi mong đợi. Các phương pháp hoạt động tạo hình đang được sử
dụng còn mang tính áp đặt. Giáo viên thường chú ý đến sản phẩm trẻ làm ra, ít
chú ý đến kỹ năng tạo hình, quá trình làm ra sản phẩm; Giáo viên thiếu sự linh
hoạt, sáng tạo trong tổ chức hoạt động tạo hình.
SVTH: Nguyễn Thị Hoa Lan

2


Đề tài: Một số biện pháp giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 4-5 tuổi

Như trước đây vẫn thực hiện dạy theo chương trình cải cách và chương
trình đổi mới thì hình thức tổ chức giáo dục và phát huy tính tích cực của trẻ chưa cao, có lúc còn dập khuôn, máy móc. Ngày nay thực hiện chương trình giáo
dục mầm non đòi hỏi người giáo viên phải phát huy tính tích cực của cô và trẻ
cao hơn, tổ chức hoạt động học phong phú hơn. Các tiết học có sự lồng ghép ,
bám sát nội dung chủ đề. Thông qua hoạt động tạo hình giúp trẻ phát triển các
chức năng tâm lí như khả năng tri giác các sự vật hiện tượng xung quanh, từ đó
buộc trẻ phải tư duy, tạo điều kiện cho trẻ được khám phá phát triển óc tưởng
tượng sáng tạo và ham muốn tạo ra cái đẹp.
Vì thế đòi hỏi người làm công tác chăm sóc giáo dục trẻ, phải có năng lực
toàn diện, có những kỹ năng. kiến thức, năng động sáng tạo mới hoàn thành tốt
nhiệm vụ được giao đó là đào tạo cho trẻ mầm non phát triển một cách toàn
diện. Để chuẩn bị cho thế hệ trẻ bước vào thời đại của nền văn minh, thời đại
của công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước, và là mục đích chung của của Giáo

Tìm hiểu thực tiễn qua dự giời đồng nghiệp có liên quan đến đề tài nghiên
cứu, hoạt động cần nghiên cứu giúp trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi nâng cao kỹ năng vẽ.
Đưa ra: Một số biện pháp giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 4-5 tuổi,
lĩnh vực phát triển thẩm mỹ và sản phẩm nghiên cứu được áp dụng thử nghiệm
những sáng kiến mới để cải tiến đổi mới, tạo sự tiến bộ trong giáo dục vẽ và
hoạt động tạo hình được áp dụng liên quan đến đề tài nghiên cứu.
5. Phương pháp nghiên cứu:
5.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận:
Phân tích tổng hợp các vấn đề lý luận liên quan và tạo Cơ sở lý luận cho
nghiên cứu thực tiễn, nghiên cứu qua những tài liệu tham khảo như:
Phương pháp hướng dẫn hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo. Nhà xuất
bản đại học Quốc gia Hà Nội.
Vẽ và phương pháp hướng dẫn trẻ vẽ. Nhà xuất bản Giáo dục.
Tâm lý học trẻ em lứa tuổi mầm non: Năm 2003 của nhà xuất bản Đại học
sư phạm.
Tài liệu bồi dưỡng cho cán bộ giáo viên mầm non. Nhà xuất bản Giáo dục
Việt Nam.
Hướng dẫn và gợi ý thực hiện chương trình chăm sóc- giáo dục trẻ mẫu
giáo 5-6 tuổi. Nhà
5.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:xuất bản giáo dục.
- Phương pháp quan sát: Dự giờ quan sát các hoạt động, quan sát và phân
tích môi trường giáo dục.

SVTH: Nguyễn Thị Hoa Lan

4


Đề tài: Một số biện pháp giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 4-5 tuổi



5


Đề tài: Một số biện pháp giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 4-5 tuổi

rất cần thiết nó giúp trẻ hoàn thiện những sản phẩm nghệ thuật và phát triển các
cơ ngón tay và bàn tay
Hoạt động tạo hình là hoạt động nghệ thuật có tầm quan trọng trong việc
giáo dục tham mỹ cho trẻ, giáo dục trẻ biết khai thác, khám phá thiên nhiên cuộc
sống con người, cảnh vật...biết đánh giá, nhận xét cái đẹp, cái xấu...vì vậy trẻ
cần được hướng dẫn tạo hình ngay từ nhỏ, giáo viên cần bồi dưỡng khả năng
của trẻ, tạo môi trường, cơ hội cho trẻ được tri giác, tìm tòi, khám phá thế giới
xung quanh, bồi dưỡng thị hiếu thẩm mỹ, khả năng tư duy sáng tạo cho trẻ, để
tạo được thẩm mỹ trong các hoạt động tạo hình, giáo viên cần tăng cường cho
trẻ luyện tập các kỹ năng mang tính nghệ thuật, hình thành các kỹ sảo tạo đường
nét liên tục, uyển chuyển, tập cho trẻ biết tự điều chỉnh hình dạng, cách tô màu,
tạo vẻ sinh động, đa dạng về hình ảnh, màu sắc của các hoạt động tạo hình.
Như chúng ta đã biết, con người sinh ra không phải ai cũng có sẵn trong
mình những năng khiếu thẩm mỹ, cũng không ai có sẵn những tài năng bên
mình, mà phải đòi hỏi thông qua giáo dục và hoạt động thực hành thì từ đó
những tài năng và khả năng đó mới được bộc lộ và phát triển. Đối với trẻ nhỏ
việc học của trẻ không phải đơn thuần là đưa trẻ vào một khuôn phép chặt chẽ,
mà học của trẻ ở đây thông qua "học mà chơi, chơi mà học"
Chính vì vậy để giờ học tạo hình được hấp dẫn lôi cuốn trẻ, giáo viên nên
sử dụng thủ thuật vào bài một cách linh hoạt, tạo cảm xúc và hứng thú cho trẻ
và cần được tiến hành đồng thời vào việc tích luỹ có hệ thống những biểu tượng
tạo hình. Những biểu tượng tạo hình cần chính xác rõ ràng, màu sắc đẹp và
phong phú phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ. cô giáo cần
đưa các nội dung tích hợp lồng ghép sao cho phù hợp với từng bài một cách lô

những tri thức về màu sắc, hình dạng, đường nét, bố cục, tỷ lệ, không
gian...nhằm tạo cho trẻ có nhiều biểu tượng đa dạng, phong phú về thế giới xung
quanh.
CHƯƠNG II: Thực trạng công hoạt động tạo hình phát triển thẩm mỹ ở trẻ
mẫu giáo 5-6 tuổi.
2.1 Mục đích nghiên cứu trực trạng:
Giáo dục hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo góp phần quan trọng trong
chiến lược con người, tạo ra một lớp người mới có sự hiểu biết đầy đủ về vấn đề
hoạt động tạo hình, biết thực hiện một cách thông minh và sáng tạo trong hoạt
động tạo hình để đảm bảo nhận thức về thẩm mỹ cho bản thân.
Từ nghiên cứu thực trạng tôi thấy việc cho trẻ làm quen với hoạt động tạo
hình là công việc hết sức quan trọng trong công tác giáo dục trẻ trở thành những
con người phát triển toàn diện, hài hòa về nhân cách. Hiểu rõ được tầm quan
SVTH: Nguyễn Thị Hoa Lan

7


Đề tài: Một số biện pháp giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 4-5 tuổi

trọng đó nên tôi đã chọn đề tài giáo dục tạo hình để nghiên cứu và tìm ra một số
biện pháp tích cực trong việc dạy dỗ trẻ.
- Sử dụng các biện pháp vào hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi nói
chung và giúp trẻ tích cực tham gia các hoạt động vẽ tạo ra hình ảnh, bức tranh
đẹp.
- Hiệu quả của hoạt động học vẽ để tạo ra hình ảnh nghệ thuật.
- Trên cơ cở thực tiễn thiết kế một số biện pháp giúp trẻ tích cực tham gia
hoạt động vẽ nhằm giúp trẻ phát triển khả năng tri giác màu sắc, phát triển trí
tưởng tượng, sáng tạo, phát triển khả năng vận động, sự khéo léo, linh hoạt của
các ngón tay, bàn tay, kỹ thuật tạo hình khiến trẻ thích thú.

Các học liệu cho trẻ sử dụng trong hoạt động tạo hình còn ít, chưa được
phong phú đa dạng như: đất nặn, giấy vẽ, hột hạt, giấy màu, các loại tranh ảnh
nghệ thuật...
Việc tổ chức các giờ hoạt động chung của giáo viên còn gò bó, chưa có sự
sáng tạo, chưa gây được hứng thú cho trẻ còn áp đặt trẻ theo khuôn mẫu; chưa
biết cách hướng để trẻ thể hiện được tính sáng tạo khi tham gia hoạt động tạo
hình; chưa biết tận dụng môi trường xung quanh để làm giàu các biểu tượng cho
trẻ.
Kết quả khảo sát thực trạng:
Thời
gian
Tháng 9

Nội dung giáo dục

Kết quả đạt

- Trẻ có kỹ năng ngồi đúng tư thế

50%

- Trẻ có kỹ năng cầm bút đúng

50%

- Trẻ biết nêu lên ý tưởng của mình

40%

- Biết tạo thành bức tranh đẹp, đúng mẫu


9


Đề tài: Một số biện pháp giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 4-5 tuổi

sản phẩm, khả năng vẽ của trẻ còn nhiều hạn chế, trẻ chưa biết nhận xét sản
phẩm tạo hình.
Công tác phối kết hợp với phụ huynh học sinh trong việc rèn kỹ năng vẽ
cho trẻ còn nhiều hạn chế
Trong năm học qua giáo viên chưa thật trú trọng đến việc nâng cao chất
lượng cho trẻ tuổi học vẽ tranh như: Trong công tác tự bồi dưỡng để nâng cao
chuyên môn, nghiệp vụ về dạy trẻ hoạt động vẽ chưa được thường xuyên; việc
tạo môi trường và làm giàu các biểu tượng tạo hình cho trẻ chưa được giáo viên
quan tâm một cách đúng mức.
Đổi mới hình thức, phương pháp cho trẻ hoạt động tạo hình trong giờ hoạt
động vẽ chưa thực sự tích cực, giáo viên chưa biết cách gợi mở, chưa có thủ
thuật gây hứng thú để thu hút sự chú ý của trẻ vào giờ học, trong các giờ tổ
chức cho trẻ làm quen với hoạt động vẽ, sự chuẩn bị đồ dùng chưa được đa
dạng, chưa hấp dẫn nên chưa tạo được sự hứng thú cho trẻ tham gia vào hoạt
động vẽ.
Giáo viên chưa biết cách rèn và củng cố các kỹ năng tạo hình cho trẻ
thông qua các hoạt động khác; Một số trẻ mới ở nơi khác chuyển về, chưa
mạnh dạn còn nhút nhát thiếu tự tin, khả năng cầm bút vẽ và tô màu tranh
còn hạn chế.
Công tác tuyên truyền, vận động các bậc phụ huynh quan tâm đến trẻ trong
hoạt động vẽ tranh đôi khi chưa thực sự hiệu quả, một số phụ huynh không có
điều kiện kinh tế, nhận thức chưa đầy đủ, bận công việc ít có thời gian quan tâm
trong việc rèn kỹ năng tạo hình cho trẻ.
3.1 Phương pháp nghiên cứu thực trạng:

Qua các hoạt động vẽ tranh của trẻ từ đó đo được khả năng nhận biết của
trẻ, sử dụng các tiêu chí và thang đánh giá để phân tích quá trình hoạt động của
trẻ nhằm xác định mức độ phát triển khả năng hoạt động lĩnh vực phát triển
thẩm mỹ mà đề tài cần nghiên cứu;
Phương pháp phân tích sản phẩm trẻ hoạt động:
Để tổ chức giờ hoạt động vẽ về hoạt động tạo hình đạt hiệu quả cao, người
giáo viên cần phải có được các thủ thuật vào bài khác nhau, phù hợp với từng
tiết dạy để gây được hứng thú và thu hút sự chú ý cho trẻ vào giờ học. Trong
quá trình tổ chức cho trẻ tham gia hoạt động tạo hình trong giờ hoạt động vẽ
giáo viên phải có được hình thức tổ chức tiết học sao cho thật thoải mái, không
gò ép, mọi phương pháp đưa ra phải phù hợp với khả năng, với nhận thức của
trẻ và phải có tác dụng phát huy tính tích cực chủ động ở trẻ.
Ví dụ : Trong giờ dạy trẻ vẽ củ cà rốt giáo viên thực hiện như sau:
SVTH: Nguyễn Thị Hoa Lan

11


Đề tài: Một số biện pháp giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 4-5 tuổi

Vào bài: Cô giáo kể một câu chuyện ngắn về chú thỏ: Nhà bạn thỏ lông
vàng có một khu vườn bên cạnh một con suối, trong khu vườn bạn thỏ trồng rất
nhiều cà rốt, hôm qua bạn thỏ ra vườn nhổ cà rốt mang về nhà để làm thức ăn
cho cả nhà, nhưng khi đi qua con suối bạn thỏ bị trượt chân ngã, toàn bộ số cà
rốt trồng được đã bị rơi xuống suối và trôi đi mất, bạn thỏ đang rất lo lắng
không biết trong mùa đông này cả nhà thỏ lấy gì để ăn. Sau khi kể chuyện cô
giáo đặt câu hỏi: các con có muốn giúp đỡ bạn thỏ lông vàng tìm thức ăn cho
gia đình không; chúng mình hãy cùng vẽ thật nhiều củ cà rốt để tặng cho bạn
thỏ lông vàng nhé!. Tiếp theo giáo viên cho trẻ quan sát mẫu (chuẩn bị cả vật
thật và mẫu cô(Vẽ) cho trẻ quan sát); tổ chức cho trẻ thi đua theo nhóm (nhóm

Chủ động tham gia vào hoạt động tạo hình phù hợp với độ tuổi trẻ.
Mức độ 2: Trẻ có khả năng phối hợp các giác quan, có sự cảm nhậy cảm, khả
năng quan sát, ghi nhớ.
Trẻ có khả năng nhận biết, so sánh, trí tưởng tượng cảm nhận cái đẹp.
Trẻ thích được chăm sóc bảo vệ cây xanh, vật nuôi.
Sự phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội.
Mức độ 3: Trẻ biết diễn đạt bằng ngôn ngữ.
Trẻ biết tự nhận xét đánh giá sản phẩm.
Sự phát triển về thẩm mỹ về cái đẹp của sản phẩm.
Có khả năng diễn đạt sản phẩm tạo ra bằng lời nói.
Có khả năng cảm nhận thể hiện cảm xúc trong hoạt động tạo hình.
2.5. Kết quả nghiên cứu thực trạng:
Thông qua kết quả nghiên cứu thực trạng tại trường tôi thấy hoạt động vẽ
tranh giúp trẻ phát triển toàn diện về các mặt “Đức – Trí – Thể – Mỹ” góp phần
hình thành nhân cách cho trẻ là nền tảng vứng chắc cho trẻ lên 5 tuổi và chuẩn
bị vào lớp 1. Chính vì vậy yêu cầu người giáo viên mầm non phải yêu nghề mến
trẻ nhận thức rõ được mục đích ý nghĩa tầm quan trọng của hoạt động tạo hình
nói chung hoạt động vẽ tranh ở trương Mầm non nói riêng đối với trẻ.
Năm học 2016-2017 bản thân tôi đã đi sâu vào nghiên cứu tìm tòi học hỏi
để có hình thức biện pháp tốt nhất áp dụng vào dạy trẻ trong nhà trường qua:
- Phân tích kết quả điều tra.
Đặc điểm hoạt động tạo hình của trẻ 4 – 5 tuổi. Đặc điểm khả năng thể
hiện đường nét, hình dạng Do sự phát triển nhanh về thể lực, cơ bắp và độ khéo
léo của vận động, trẻ mẫu giáo lớn đã có khả năng tạo nên các đường nét với
tính chất khác nhau khá phức tạp. Cùng với sự tăng lên ngày càng phong phú
của kinh nghiệm nhận thức, các ấn tượng, xúc cảm, tình cảm, trẻ mẫu giáo lớn
SVTH: Nguyễn Thị Hoa Lan

13


Tính nhịp điệu trong bố cục tranh vẽ của trẻ 4 - 5 tuổi được thể hiện ở nhiều vẻ:
bằng sự sắp xếp lặp đi, lặp lại của các hình ảnh cùng loại, bằng sự sắp xếp đan
xen các hình ảnh không cùng loại, bằng sự phân biệt, thể hiện quan hệ chính –
SVTH: Nguyễn Thị Hoa Lan

14


Đề tài: Một số biện pháp giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 4-5 tuổi

phụ… Trẻ 4- 5 tuổi có khả năng nhận biết và thể hiện những vật ở xa, những vật
ở gần (ở phía trên – vẽ nhỏ, ở phía dưới – vẽ to). Vai trò của hoạt động tạo hình
đối với sự phát triển toàn diện của trẻ . Vai trò của hoạt động tạo hình đối với sự
phát triển trí tuệ, nhận thức Trong hoạt động tạo hình, trẻ có cơ hội tìm hiểu,
nghiên cứu các đối tượng miêu tả để có được sự hiểu biết, sự hình dung về đối
tượng đó như: hình dáng, kích thước, màu sắc, vị trí trong không gian…, từ đó
xây dựng các biểu tượng, hình tượng.
Phân tích kết quả quan sát:
Trẻ biết phối hợp vẽ các nét tròn xoay tròn, nét xiên, nét thăng để tạo thành
sản phẩm.Tập cho bé biết cách sử dụng màu nước.
Biện pháp giúp trẻ tích cực tham gia hoạt động vẽ tranh: Trước khi cho trẻ
vẽ "vườn cây ăn quả", thì trong các ngày trước đó tôi đều dành thời gian cho trẻ
quan sát một số loại cây ăn quả có trong khuôn viên nhà trường, khi cho trẻ
quan sát cây ăn quả, tôi đàm thoại với trẻ về thân cây, tán lá, màu sắc của hoa và
những chùm quả...từ đó trẻ có biểu tượng về cây ăn quả: thân cây thường to và
xù xì, tán cây xanh thẫm và rộng, những chùm quả sai chĩu có màu đỏ hoặc màu
vàng... đồng thời tôi sưu tầm các loại tranh, cây ăn quả nhựa có màu sắc tươi
sáng, đẹp để cho trẻ quan sát trong các giờ đón và trả trẻ.
Khi tổ chức cho trẻ vẽ "vườn hoa mùa xuân", tôi tổ chức cho trẻ đi thăm
quan khu di tích hoặc công viên có vườn hoa trong vườn hoa có nhiều các loại

cầu của hoạt động đề ra. Là một giáo viên chủ nhiệm lớp 4-5 tuổi tôi mạnh dạn
nghiên cứu đề tài để tìm ra một số phương pháp, biện pháp tốt nhất phù hợp tâm
sinh lý của lứa tuổi mầm non và đạt được kết quả mong đợi ở lứa tuổi trẻ. Giúp
trẻ hứng thú, tích cực sáng tạo và đạt hiệu quả cao góp phần vào mục tiêu giáo
dục và đáp ứng với yêu cầu giáo dục đổi mới của chương trình chăm sóc giáo
dục trong giai đoạn hiện nay.
3.2 Các nguyên tắc của việc đề xuất.
Đảm bảo hướng tới thực hiện mục tiêu giáo dục mầm non.
Phù hợp với đặc thù của hoạt động tạo hình của trẻ mẫu giáo lớn 5- 6 tuổi.
Đảm bảo tính khoa học và phát triển kỹ năng thẩm mỹ cho trẻ.
3.3 Các nhóm biện pháp đề xuất.
Biện pháp làm giầu vốn từ, vốn biểu tượng cho trẻ.
Biện pháp gợi mở ý tưởng, phát huy tính tích cực của trẻ.
Biện pháp phát triển kỹ năng hoạt động vẽ tranh.
Biện pháp 1:“Một số biện pháp giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 4-5 tuổi”
Mục đích giáo dục:

SVTH: Nguyễn Thị Hoa Lan

16


Đề tài: Một số biện pháp giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 4-5 tuổi

Trẻ biết cách phân khoảng cân đối bức tranh theo nhu cầu. Kích thích nhu
cầu nhận nhận thức, giúp trẻ bộc lộ khả năng quan sát mô tả qua đó hình thành
và phát triển hành động mang tính tự giác.
Hình thành ở trẻ lòng mong muốn được sáng tạo ra cái đẹp cho cuộc sống.
Cách thực hiện:
Trẻ dược xác định bài vẽ của mình theo đề tài hay theo mẫu hay ý thích.


vốn hiểu biết của trẻ về nghệ thuật, đó chính là nền tảng để phát triển tính sáng
tạo của trẻ.
Xây dựng môi trường lớp học gần gũi, thân thiện khuyến khích trẻ làm
phong phú vật liệu tạo hình để thể hiện cảm xúc và sáng tạo. Ngoài việc cung
cấp cho trẻ các kỹ năng cần thiết thì việc tạo điều kiện cho trẻ thể hiện cảm xúc
của mình cũng là rất quan trọng. Để trẻ hứng thú hơn trong hoạt động tạo hình
tôi đã lôi cuốn trẻ vào việc tham gia chuẩn bị cho các hoạt động mới. Tôi cho trẻ
quan sát một số sản phẩm tự tạo bằng các nguyên vật liệu khác nhau, trò chuyện
với trẻ về các vật liệu cần thiết, cho trẻ tư duy tìm tòi, đóng góp những vật liệu
để chuẩn bị cho các hoạt động mới. Hoạt động này cũng rất hiệu quả vì nó đã
hình thành cho trẻ ý thức chuẩn bị cho các hoạt động ở lớp. Ban đầu chỉ có một
vài trẻ là nhớ lời cô dặn, sau dần nhiều trẻ nhớ.
Từ những cảm xúc tạo hình, trẻ bắt đầu cảm nhận, phân bệt hình dạng và
thể hiện hình dáng của các vật mẫu, phát triển các thao tác tạo hình, đồng thời là
khả năng tri giác bằng mát. Trẻ được bồi dưỡng khả năng điều khiển bằng mắt
các thao tác của mình càng tốt bao nhiêu thì càng có khả năng truyền đạt các
hình dáng của các vật mẫu chính xác bấy nhiêu.
VD : Khi hướng dẫn cho trẻ vẽ đàn gà cô cho trẻ quan sát gà mái và gà con
cùng đang đi kiếm ăn trong vườn cô hỏi trẻ "Bạn nào cho cô biết con gà nào là
gà con? Gà nào là gà mẹ? và đàn gà có bao nhiêu con gà.Từ đó tôi giúp cho trẻ
xác định có cơ sở chung để tạo hình những con vật tạo hình dáng và tô màu cho
con gà sắp xếp các họa tiết phù hợp với bố cục tranh vẽ.
Hoạt động tạo hình còn có thể được thực hiện trên các tiết học của các lĩnh
vực hoạt động khác, ở các tiết học này có thể giải quyết bổ sung một số nhiệm
vụ của hoạt động tạo hình, bởi vậy trong các hoạt động của những tiết học đó
xen vào một số yếu tố của hoạt động mang tính tạo hình. Trong các buổi đón trẻ,
hay những giờ rãnh rỗi tôi cung cấp cho trẻ các thông tin về các đối tượng miêu
tả, trao đổi, cùng hoạt động với trẻ để nắm bắt hiểu biết.
VD: Trong tiết làm quen với tác phẩm văn học " Ba cô gái" hoạt động cuối

hình thành khả năng nhận xét đánh giá tác phẩm nghệ thuật trên bản thân trẻ.
Biết rõ điều đó trong các giờ tạo hình tôi luôn biết cách động viên khích lệ trẻ
đúng lúc và cũng khéo léo nêu ra những hạn chế còn trên trẻ để không làm trẻ tự
thấy thoả mãn ở khả năng bản thân của mình để tiếp tục cố gắng hơn nữa. Bên
cạnh đó, trong các giờ hoạt động tôi luôn đặt những câu hỏi như "Con thấy thích
sản phẩm nào nhất? Vì sao con lại thích sản phẩm đó nhất? Để làm nên sản
phẩm này thì con phải làm như thế nào?" để hình thành ở trẻ những tiền đề đánh
giá, nhận xét sản phẩm. Tuy nhiên, việc đánh giá sản phẩm của trẻ cũng cần
SVTH: Nguyễn Thị Hoa Lan

19


Đề tài: Một số biện pháp giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 4-5 tuổi

phải chính xác, phù hợp với cách nhìn, cách nghĩ cũng như cách cảm nhận của
trẻ đối với tác phẩm nghệ thuật của mình. Khi đánh giá sản phẩm tạo hình của
trẻ tôi luôn căn cứ vào các điểm sau:
+ Đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi: Ở mỗi lứa tuổi đều có một mức độ khả
năng tạo hình khác nhau, vì thế để đánh giá được khả năng của trẻ thì chúng ta
phải nhìn vào khả năng của trẻ từng độ tuổi làm được gì.
+ Tạo điều kiện để trẻ thường xuyên tiếp xúc với môi trường xung quanh
để từng bước cung cấp các biểu tượng phong phú về đối tượng cho trẻ tự khám
phá bằng cách huy động sự tham gia của các giác quan, các quá trình tâm lí khác
nhau để lĩnh hội các khía cạnh khác nhau của sự vật.
+ Tạo cơ hội để trẻ khám phá đối tượng (quan sát, nghe, hỏi, tiếp xúc và
miêu tả) và tự diễn đạt nhận thức cảm xúc của mình về đối tượng.
Tận dụng các thời điểm hợp lí trong ngày cho trẻ tiếp xúc như được ngắm
nghía, chăm sóc, vuốt ve, âu yếm với các con vật gần gũi (thỏ, mèo, gà con…)
chơi với các đồ vật, tri giác tranh ảnh nghệ thuật.

dò, tìm cách giải quyết vấn đề của trẻ. Hãy để tự trẻ miêu tả những gì trẻ biết và
có thể làm.
Ví dụ: “Hãy cho cô biết vì sao”, “Nếu như vậy thì sao”, “Vì sao cháu lại
biết”, “Cháu có suy nghĩ gì”, “Còn gì để”, “ Hay có cách nào khác để”,…
Với những cử chỉ, hành động, lời nói tạo ra cho trẻ thấy là trẻ được đánh
giá tốt (khá) qua việc làm của trẻ. Ví dụ: “Ôi cô rất thích màu ngôi trường này”,
“Bức tranh này trông đẹp quá!”
Không lạm dụng các sản phẩm mẫu và làm mẫu, càng ít làm mẫu và càng ít
sử dụng vật mẫu sẽ càng kích thích trẻ tư duy và tìm kiếm cách thể hiện.
Thực tế cho thấy các sản phẩm mẫu sẽ làm tê liệt các cảm xúc đã có trước
của trẻ, làm giảm tính tích cực hoạt động trí tuệ của trẻ, vì các hoạt động cần
thiết để tạo hình đã được làm mẫu đầy đủ, trẻ luôn ghi nhớ, bắt trước. Nếu có
trường hợp yêu cầu làm mẫu, phải gợi ý chứ đừng nên làm ngay. Bắt đầu xé từ
đâu, xé hình gì, xé như thế nào…Tạo tình huống để trẻ làm giúp. Ví dụ: “Để đất
mềm ra chúng ta làm như thế nào?”.Trong khi làm mẫu tôi luôn coi trọng quan
điểm của trẻ, làm cho trẻ phát triển khả năng so sánh, phân tích, suy nghĩ về
nhiệm vụ. Động viên kích thích trẻ tự tìm, tự sáng tạo trong khi thể hiện.
Cô vẽ tranh nét, chuẩn bị vật liệu cùng làm với trẻ, trẻ chọn giấy xé vụn
giáy và dán trang trí những chiếc giỏ và quả, cắt chọn những loại quả, tô màu
quả, xé dán các quả - Trẻ làm tranh bằng nhiều vật liêu khác nhau, làm theo
nhóm để tạo ra sản phẩm chung... Với những trẻ nhút nhát, khả năng tập trung
chưa cao tôi phải giành thời gian nhiều hơn hướng dẫn trẻ từng bước nhỏ, có
hình thức khen kịp thời để khuyến khích trẻ mạnh dạn. Tôi cũng tranh thủ những
SVTH: Nguyễn Thị Hoa Lan

21


Đề tài: Một số biện pháp giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 4-5 tuổi


SVTH: Nguyễn Thị Hoa Lan

22


Đề tài: Một số biện pháp giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 4-5 tuổi

đối với những cháu còn lúng túng, gợi ý cho trẻ làm từ đơn giản đến phức tạp.
Đối với trẻ khá tôi gợi ý để trẻ có nhiều sáng tạo trong bài vẽ.
+ Nhận xét sản phẩm: Cho trẻ để bài theo tổ, theo bàn và làm đoàn tầu đi
quanh quan sát, nhận xét để trẻ chọn bức tranh mà trẻ thích nhất: con thích bài
nào nhất? Vì sao con thích? Sau đó cô phân tích ưu điểm của từng bức tranh ở
từng nét vẽ, màu sắc, bố cục, hình dáng, … cho trẻ đếm phương tiện đã vẽ được,
những bài đã vẽ được.
+ Kết thúc: Cho trẻ vận động bài “Đoàn tàu nhỏ xíu” với một tiết học như
vậy, tôi đã thu được kết quả rất đáng mừng, xuyên suốt tiết học là chủ điểm
phương tiện giao thông, trẻ rất hứng thú và tích hợp được MTXQ, toán, âm
nhạc.
Như vậy, thường cuối một chủ đề thực hiện chương trình tạo hình tôi lại tổ
chức một cuộc thi “bé khéo tay” ngay tại lớp mình. Muốn vậy tôi phải tổ chức
tốt khâu chuẩn bị, chuẩn bị phông màn dán chữ, trang trí thật giống một cuộc
thi, cũng có những phần thưởng (là chiếc đồng hồ, chong chóng, làm bằng lá
dừa hay những con vật nghộ nghĩnh bằng lá cây, …) cho những ai đạt giải. Điều
đó sẽ khuyến khích trẻ thi đua thực hiện. Trong suốt tiết này cô đóng vai trò
người dẫn chương trình cho hội thi. Ngoài ra với tiết học này tôi cũng còn có các
môn học khác.
- Môn làm quen với toán:
Ví dụ: Cho trẻ trang trí hình vuông và hình chữ nhật.
- Môn làm quen với môi trường xung quanh:
Ví dụ cho trẻ vẽ các con vật, các loại quả hay các phương tiện giao thông,

vốn kiến thức cho trẻ khá trước khi trẻ thực hiện hoạt động học. Tôi cũng chia
trẻ theo nhóm cho trẻ khá khướng dẫn trẻ yếu cùng nhau vẽ tranh, xé dán bức
tranh theo nhóm. Tôi cũng cho trẻ quan sát tìm hiểu các loại sản phẩm khác
nhau, cùng nhau khám phá cách thực hiện. Tôi cũng có thể cung cấp cho trẻ một
số mẫu khác nhau để làm phong phú đề tài, ý thích của trẻ. Cho trẻ luyện tập kỹ
năng cho trẻ để trong giờ hoạt động trẻ tự tin thể hiện ý tưởng của mình. VD:
Trước giờ hoạt động “Vẽ quả” tôi tạo điều kiện cho trẻ quan sát, cảm nhận
những vẻ đẹp tự nhiên của các loại quả: Quan sát cửa hàng bán hoa quả, nghe
cảm nhận qua bài hát, cung cấp một số kỹ năng vẽ các loại quả. Khi được chuẩn
bị chu đáo trước cho các hoạt động tôi thấy trẻ rất tự tin, mạnh dạn tham gia vào
hoạt động và kết quả là sản phẩm của trẻ cũng luôn phong phú. Để thực hiện
được ý tưởng này thời gian đầu tôi chia trẻ ra thành nhóm nhỏ hướng dẫn yêu
cầu trẻ thực hiện các kỹ năng đơn giản rồi dần dần khuyến khích trẻ sử dụng các
sản phẩm của mình để tạo thành sản phẩm chung trang trí lớp. VD: Tôi hỏi trẻ:
SVTH: Nguyễn Thị Hoa Lan

24


Đề tài: Một số biện pháp giúp phát triển kỹ năng vẽ cho trẻ 4-5 tuổi

Có muốn cùng cô trang trí góc siêu thị không? Ở siêu thị người ta hay bầy bán
giới thiệu những gì nhỉ? Vậy thì cô cháu mình sẽ trang trí như thế nào cho đẹp?
Để được trang trí bức tranh này, yêu cầu các con phải lựa chọn giấy xé vụn
thành những mẩu giấy nhỏ rồi mới được tham gia vào dán làm những chiếc giỏ
để đựng các loại rau ở siêu thị. Cô gợi ý, hướng dẫn trẻ từng bước tạo cho trẻ
thấy thoải mái, vui vẻ, hoạt động vừa sức làm cho trẻ mạnh dạn tự tin khi tham
gia vào hoạt động. Trẻ khá làm những thao tác khó hơn, với những trẻ chưa có
kỹ năng tôi khuyến khích trẻ ngồi bôi hồ rồi cùng trẻ dán...
Những lúc có điều kiện cho trẻ ra ngoài tiếp xúc thiên nhiên tôi cũng gợi ý