1. mỞ ĐẦU
- Lý do chọn đề tài…………………………………………………..………….……2
- Mục đích nghiên cứu. ................................................................................................2
- Đối tượng nghiên cứu. ………………………………….………………………...2
- Phương pháp nghiên cứu…………………………………….……………………2
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆm .......................................................2
2.1. Cơ sở lý luận của Sáng kiến kinh nghiệm...........................................................3
2.2 Thực trạng………………………………………………………….…………...4
2.3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề. …………………….…………8
2.3.1. Chọn những địa điểm cần tích hợp các vấn đề liên quan đến chủ quyền của
Việt Nam đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trong dạy học môn Lịch sử
khối 7, khối 9..............................................................................................................8
2.3.2. Chọn nội dung để tích hợp các vấn đề liên quan đến chủ quyền của Việt Nam
đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trong dạy học môn Lịch sử khối 7, khối
9..................................................................................................................................8
2.3.3. Thực hiện nội dung tích hợp các vấn đề liên quan đến chủ quyền của Việt
Nam đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trong dạy học ở Trường THCS
Chu Văn An..............................................................................................................15
2.4 Hiệu qủa của sáng kiến kinh nghiệm với hoạt động giáo dục, bản thân đồng
nghiệp và nhà trường…………………………………………………………...….18
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ………………………………………….…………..19
1. Kết luận…………………………………………………………….…………...19
2. Kiến nghị…………………………………………………………….………….19

1


1. mỞ ĐẦU
- Lý do chọn đề tài.
Biển và hải đảo có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng về kinh tế, chính trị, xã
hội, quốc phòng và an ninh của hầu hết các quốc gia trên thế giới, nhất là các quốc

- mục đích nghiên cứu.
Với những gì nói trên tôi nghĩ dạy cho các em hiểu được không gì có thể
chia cắt được lãnh thổ nước ta bao gồm cả vùng đất, vùng trời và vùng biển trong
đó có các đảo là trách nhiệm của chúng ta trong đó có bộ môn Lịch sử. Từ đó giúp
các em nhận thức được rằng bảo vệ chủ quyền biển đảo là một trong những nhiệm
vụ quan trọng của nước ta trong giai đoạn hiện nay. Người dạy Lịch sử cũng cần có
2


thái độ rõ ràng rằng hành động của Trung quốc ở biển đông là hành động xây dựng
trái phép hay xâm lược? Với lý do đó bản thân tôi chọn đề tài viết SKKN là: “Tích
hợp các vấn đề liên quan đến chủ quyền của Việt Nam đối với 2 quần đảo Hoàng
Sa và Trường Sa trong dạy học môn Lịch sử lớp 7, lớp 9 ở Trường THCS Chu Văn
An – Nga Sơn”.
- Đối tượng nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu là các em học sinh khối 7, lớp 9 Trường THCS Chu
Văn An. Đề tài tập trung tích hợp các sự kiện về chủ quyền của Việt Nam đối với
hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa từ thế kỷ XVI đến nay vào SGK lớp 7, lớp 9.
Đồng thời cũng đề cập đến các chủ trương và giải pháp của ta nhằm ổn định tình
hình tranh chấp trên biển đông. Từ đó cho học sinh liên hệ đến tình hình hiện nay,
Việt Nam cần làn gì để bảo vệ chủ quyền dân tộc; ý thức, trách nhiệm của thế hệ trẻ
như thế nào trong xây dựng đất nước, bảo vệ chủ quyền biển đảo!
- Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết: Trong qúa trình viết
SKKN và áp dụng bản thân tôi đã sưu tầm tài liệu trong thư viện, qua mạng và
đồng nghiệp.
Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: qua thực tế dạy
học lịch sử ở các khối 7, 9 và qua khảo sát học sinh để xác định nội dung tích hợp.
Phương pháp thống kê, xử lý số liệu: yêu cầu học sinh về tìm hiểu các nội
dung có liên quan, bản thân tổng hợp và xử lý....

Với nguồn tài nguyên phong phú, đa dạng và với vị trí chiến lược về kinh tế,
an ninh, quốc phòng, Biển Đông là mối quan tâm của nhiều nước trong khu vực và
thế giới. Tuy nhiên đa số các quốc gia hữu quan, cộng đồng quốc tế đều nhận thức
rằng các tranh chấp trong Biển Đông phải được giải quyết trên cơ sở luật pháp quốc
tế, trong đó có Công ước LHQ về Luật biển năm 1982.
2.2 Thực trạng
Một thực tế đáng để chúng ta phải suy nghĩ là, trong những năm gần đây và
mấy tháng trở lại đây, Trung Quốc liên tiếp có nhiều hành động phiêu lưu quân sự
trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền lãnh
thổ của Việt Nam đã được quốc tế thừa nhận. Điều đáng lo ngại trong nội dung và
chương trình sách giáo khoa Lịch Sử trung học cơ sở hiện hành chưa có thông tin
nói đến chủ quyền của Việt Nam ở Hoàng Sa và Trường Sa!
Với góc độ là một giáo viên dạy Lịch sử ở trường trung học cơ sở , tôi thấy
rằng kiến thức lịch sử về vấn đề chủ quyền gắn liền với vận mệnh quốc gia dân tộc
và có tầm quan trọng đặc biệt đối với giáo dục thế hệ trẻ nhưng chưa được đưa vào
sách giáo khoa môn Lịch Sử?
Trên thực tế chúng ta đã nhiều lần thay đổi sách giáo khoa nhưng sách giáo
khoa Lịch sử ở trường cơ sở vẫn giữ nguyên như cũ và chưa có thêm một dòng chữ
nào về lịch sử chủ quyền Việt Nam ở Hoàng Sa, Trường Sa.
Cụ thể: Ở sách giáo khoa Lịch Sử lớp 7, bài 20: Nước Đại Việt thời Lê sơ
(1428-1527), trang 95, hình 44 - Lược đồ hành chính nước Đại Việt thời Lê sơ,
hoàn toàn không vẽ và không giải thích về chủ quyền Việt Nam ở Hoàng Sa,
Trường Sa.

4


Ở bài 25: Phong trào Tây Sơn, trang 123, hình 57: Lược đồ Tây Sơn khởi
nghĩa chống các thế lực phong kiến và chống quân xâm lược nước ngoài, tuy có
đánh đấu vị trí của Hoàng Sa, Trường Sa như các bản đồ Việt Nam khác nhưng

khó đặt câu hỏi liên hệ đến tình hình hiện nay, học sinh không thể hiểu được vấn đề
lịch sử chủ quyền ở đây là như thế nào?
Như vậy, hầu hết các lược đồ chỉ xác định vị trí của các quần đảo Hoàng Sa,
Trường Sa trong khung chung của một bản đồ nền chính thức Việt Nam hiện nay
mà không minh chứng cho một vấn đề nào của chủ quyền biển đảo Việt Nam trong
lịch sử.
Vùng lãnh thổ, biển đảo, hải đảo do ông cha ta đã đổ bao mồ hôi, xương máu
khai phá, xác lập và thực thi chủ quyền từ nhiều đời, nhưng đang bị Trung Quốc
ngang nhiên xâm chiếm thì cần phải được đề cập rõ ràng, chi tiết trong SGK. Điều
7


này sẽ giúp cho không chỉ học sinh, mà tất cả mọi người dân, không chỉ Việt Nam,
mà Trung Quốc và cả cộng đồng quốc tế biết rõ và có cách xử lý đúng theo nguyên
tắc của luật pháp quốc tế.
Song song với việc đưa nội dung về cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc, chủ
quyền của Việt Nam ở Hoàng Sa, Trường Sa... vào SGK mới, chúng ta cần phải
triển khai giáo dục một cách mạnh mẽ cho thế hệ trẻ lòng yêu nước, ý thức bảo vệ
toàn vẹn chủ quyền quốc gia lãnh thổ.
2.3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
2.3.1. Chọn những địa điểm cần tích hợp các vấn đề liên quan đến chủ
quyền của Việt Nam đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trong dạy học
môn Lịch sử khối 7, khối 9.
Đối với khối 7, bài 20: Nước Đại Việt thời Lê sơ (1428-1527), trang 95, hình
44 - Lược đồ hành chính nước Đại Việt thời Lê sơ, hoàn toàn không vẽ và không
giải thích về chủ quyền Việt Nam ở Hoàng Sa, Trường Sa. Khi dạy mục 1 – Tổ
chức bộ máy chính quyền. Giáo viên cần phải bổ xung cho học sinh quần đảo
Hoàng Sa và Trường Sa cũng như chủ quyền của Việt Nam với hai quần đảo này
dưới thời Lê sơ.
Ở bài 25: Phong trào Tây Sơn, trang 123, hình 57: Lược đồ Tây Sơn khởi

các bản đồ đã được xuất bản và công bố từ hơn 500 năm qua.

Việt Nam trên các bản đồ phương Tây mới, từ thế kỷ XVI

Diogo Ribeiro, năm 1529.
9


Livro da Marinharia, năm 1560
(vòng tròn đỏ luôn được ghi ở khoảng đất liền Quảng Ngãi)

Bản đồ lưu trữ ở La Haye, Hà Lan, 1658
10


Trước năm 1884, Việt Nam đã chính thức tuyên bố rằng, Nhà nước Việt
Nam là nhà nước đầu tiên trong lịch sử đã chiếm hữu và thực thi chủ quyền của
mình đối với quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa, khi chúng còn là vùng
đất vô chủ, ít nhất là từ thế kỷ XVII. Việt Nam hoàn toàn có cơ sở pháp lý và
chứng cứ lịch sử có giá trị đáp ứng đủ những điều kiện mà nguyên tắc chiếm hữu
thực sự đòi hỏi.
Nhà nước Đại Việt thời chúa Nguyễn: Chứng cứ lịch sử có giá trị pháp lý
chứng minh việc chiếm hữu và thực thi chủ quyền Việt Nam đối với quần đảo
Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa, đó là sự ra đời và hoạt động liên tục của Đội
Hoàng Sa – một tổ chức do nhà nước lập ra để đi quản lý, bảo vệ, khai thác quần
đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Sau này lập thêm Đội Bắc Hải do Đội Hoàng Sa kiêm
quản, đội đã hoạt động theo lệnh của 7 đời chúa, từ chúa Nguyễn Phúc Lan hay
Nguyễn Phúc Tần cho đến khi phong trào Tây Sơn nổi dậy.
Thời Tây Sơn nhà nước Đại Việt từ 1771 đến 1801, gần như lúc nào cũng có
chiến tranh, trên đất liền cũng như trên Biển Đông, tuy vậy các Chúa Nguyễn,

tiếp tục thực thi chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa và Trường Sa.

Bia chủ uyền do Pháp dựng năm 1938
Cách mạng Tháng 8-1945 thành công, nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa ra
đời đã đánh dấu sự chấm dứt của Hiệp ước Pa-tơ-nốt (năm 1884). Song, lấy cớ Việt
Nam vẫn nằm trong khối Liên hiệp Pháp, thực dân Pháp tiếp tục can thiệp và đưa
quân xâm lược nước ta một lần nữa. Do vậy, ở giai đoạn này, trên thực tế, Pháp vẫn
thực thi quyền đại diện cho Việt Nam về đối ngoại và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ xứ
“An Nam”; trong đó, bao gồm cả hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
Theo đó, đầu năm 1947, Pháp chính thức phản đối sự chiếm đóng bất hợp
pháp của Cộng hòa Trung Hoa ở đảo Phú Lâm (thuộc quần đảo Hoàng Sa), Pháp đã
phái thông báo hạm Tonkinois đến Hoàng Sa để yêu cầu quân đồn trú của Cộng
hòa Trung Hoa rút khỏi Phú Lâm; đồng thời, cử các phân đội vũ trang đóng đồn ở
Hoàng Sa, Trường Sa và quyết định lập các đài khí tượng trên hai quần đảo này.
Chính phủ Pháp đã chuyển giao quyền quản lý Nam Kỳ (trong đó có hai quần đảo
Trường Sa và Hoàng Sa mà Pháp tuyên bố chiếm hữu từ năm 1933) cho quốc gia
Việt Nam (chính phủ Bảo Đại). Điều đó càng thêm khẳng định, Hoàng Sa và
Trường Sa là lãnh thổ của Việt Nam (Pháp chỉ là người đại diện trong một khoảng
thời gian nhất định). Đặc biệt, sau khi thực dân Pháp thua trận tại Điện Biên Phủ,
Hiệp định Giơ-ne-vơ (năm 1954) về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Đông
13


Dương được ký kết; trong đó có quy định về ranh giới tạm thời giữa hai miền Nam
- Bắc là vĩ tuyến 17 (Điều 1); trong khi chờ đợi cuộc tổng tuyển cử thống nhất, bên
đương sự và quân đội do thỏa hiệp tập kết ở khu nào sẽ đảm nhiệm quản lý hành
chính trong khu tập kết đó (Điều 14). Theo đó, hai quần đảo Hoàng Sa và Trường
Sa (đều nằm về phía Nam vĩ tuyến 17) sẽ đặt dưới sự quản lý của chính quyền Việt
Nam cộng hòa. Thực hiện các điều khoản của Hiệp định, từ tháng 4-1956, khi quân
viễn chinh Pháp rút khỏi Đông Dương, quân đội Việt Nam cộng hòa đã bắt đầu tiếp

đảo Hoàng Sa (vốn là của Việt Nam) và tùy tiện đặt tên là quần đảo Tây Sa. Năm
1956, họ mới lần đầu tiên chiếm cụm đảo phía Đông và đến năm 1974, họ chiếm
nốt cụm đảo phía Tây của quần đảo Hoàng Sa.
Năm 1988, Trung Quốc mới bắt đầu tấn công xuống quần đảo Trường Sa và
đến nay, họ cải tạo thành những căn cứ quân sự rất hiện đại để thực hiện mưu đồ
độc chiếm toàn bộ Biển Đông. Đây là những hành động leo thang cực kỳ nguy
hiểm của Trung Quốc, mà Việt Nam và cộng đồng quốc tế đang hết sức lên án và
tìm cách ngăn chặn.
Việt Nam luôn phản bác các hành động của Trung Quốc đồng thời khẳng
định chủ trương giải quyết các xung đột thông qua đàm phán, giải quyết hòa bình
mọi tranh chấp ở Biển Đông trên cơ sở luật pháp và thực tiễn quốc tế.
Như vậy từ những tư liệu lịch sử có giá trị pháp lý và căn cứ vào những
nguyên tắc luật pháp và tập quán quốc tế, có thể rút ra một số kết luận sau: Nhà
nước Việt Nam là nhà nước đầu tiên trong lịch sử đã chiếm hữu và thực thi chủ
quyền đối với quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa khi mà các quần đảo đó chưa
thuộc về bất kỳ quốc gia nào. Từ thế kỷ XVII đến nay nhà nước Việt Nam đã thực
thi quyền làm chủ đối với hai quần đảo này một cách thực sự, liên tục và hòa bình.
Nhà nước Việt Nam luôn bảo vệ tích cực các quyền và danh nghĩa của mình trước
mọi mưu đồ và hành động xâm phạm tới chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và quyền lợi
của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
2.3.3. Thực hiện nội dung tích hợp các vấn đề liên quan đến chủ quyền
của Việt Nam đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trong dạy học ở
Trường THCS Chu Văn An.
Trên cơ sở các nguồn dữ liệu đã sưu tầm, giáo viên sẽ sử dụng trong các tiết
học. Ngoài ra chúng ta còn tiến hành giao việc cho các em về nhà tìm hiểu những
bài văn, bài thơ, tư liệu lịch sử về biển đảo quê hương.
Một trong những hoạt động rất sôi nổi trong việc tích hợp các vấn đề có liên
quan đến chủ quyền biển đảo và được các em đón nhận sôi nổi là những buổi hoạt
động ngoài giờ lên lớp với chủ đề “Biển đảo quê hương em” hay buổi sinh hoạt
dưới cờ vào đầu mỗi tuần học…. Đây là những bài học bổ ích và có ý nghĩa góp

Năm học

Lớp đối chứng: 9A
Sĩ số
Tỷ lệ (%)
37
86,5

2015 - 2016

Lớp thực nghiệm: 9B
Sĩ số
Tỷ lệ (%)
36
97,2

Vì hứng thú học tập thay đổi nên kết qủa học tập của năm học 2015 – 2016
cũng tăng lên:
Lớp

Sĩ
số

Điểm
18


9A
37
9 24,3 21 56,7 7 19,0 0

nghĩ, gây hứng thú. Biển đảo quê hương đang vẫy chào các em không chỉ là trở
thành những cảnh sát biển canh giữ biển đảo quê hương mà còn là khai thác tài
nguyên biển đảo để phục vụ cho phát triển đất nước. Thế kỷ XXI là thế kỷ của biển
vì vậy chính các em sẽ là những người xây dựng, bảo vệ và làm giàu từ biển …..
2. Kiến nghị.
Sở giáo dục đào tạo có kế hoạch liên kết với các sở ban ngành mở các phòng
trương bày lưu động về tài liệu, chứng cứ có liên quan đến chủ quyền biển đảo, mở
các lớp chuyên đề về chủ quyền biển đảo quê hương nhất là đối với quần đảo
Hoàng Sa và Trường Sa.
Các phòng giáo dục qua các cuộc thanh kiểm tra các trường cần nhắc nhở
giáo viên nâng cao việc tích hợp giáo dục vấn đề chủ quyền biển đảo, nên coi đây
như một nội dung chính trị của năm học…
Các nhà trường cần tăng cường đầu tư nâng cao cơ sở vật chất, đầu tư các
nguồn tài liệu mới, mỗi giáo viên cần không ngừng nâng cao trình độ, chủ động
trong việc giáo dục tích hợp vấn đề chủ quyền biển đảo trong dạy học.

19


XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Nga Sơn, ngày..13.. tháng .4.. năm 2016.
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người
khác.

TÀI LIỆU THAm KHẢO
1. Ban Tuyên giáo Trung Ương, 100 câu hỏi-đáp về biển, đảo dành cho tuổi trẻ
Việt Nam, NXB Thông tin và Truyền thông, 2013
20