MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU…………………………………………………….....

3

NỘI DUNG……………………….….………………………...

4

CHƯƠNG 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ THAM NHŨNG…...

4

1.1

Khái niệm về tham nhũng………………………………………

4

1.2

Các loại hình tham nhũng ……………………………………...

5

1.3

Hậu quả của tham nhũng ……………………………………….

5


Một số giải pháp cơ bản nhằm phòng, chống tham nhũng ở
nước ta hiện nay………………………………………………...

21

KẾT LUẬN………………………………………………….....

26

TÀI LIỆU THAM KHẢO………………………………….....

27


MỞ ĐẦU
Tham nhũng là tệ nạn gắn liền với sự vận hành của Nhà nước đã và đang
xảy ra ở khắp nơi trên thế giới và trong mọi thời đại. Nó hiện hữu ở tất cả các
quốc gia, không phân biệt chế độ chính trị, giàu nghèo, phát triển hay đang phát
triển hoặc kém phát triển. Tham nhũng nảy sinh, tồn tại và hoành hành do sự hư
hỏng, biến chất không chỉ của những người có chức quyền mà còn của cả những
người được giao thực hiện những công vụ bình thường đã làm biến dạng quyền
hạn và công vụ được giao phó. Nói cách khác, quyền hạn hay công vụ trao cho
họ đáng lý ra phải được thực hiện vì lợi ích chung của cả xã hội thì lại bị lạm
dụng vào mục đích trục lợi cho riêng cá nhân.
Ngay từ khi Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời, Chủ tịch Hồ Chí
Minh đã cảnh báo về bệnh tham ô, lãng phí, quan liêu. Người coi đó là một thứ
giặc độc ác ở trong lòng, là “kẻ thù của nhân dân”. Thấm nhuần sâu sắc tư tưởng
Hồ Chí Minh, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chính sách, pháp luật về
vấn đề này, bên cạnh đó đã tham gia tích cực các diễn đàn quốc tế về phòng,

chức vụ, quyền hạn, hoặc cố ý làm trái pháp luật để phục vụ cho lợi ích cá nhân”.
Mặc dù có nhiều định nghĩa khác nhau về tham nhũng nhưng có thể hiểu là
tham nhũng chủ yếu vẫn thông qua các hành vi tham ô, hối lộ, lộng quyền, lộng
hành, sách nhiễu gây khó khăn cho người khác, dùng quyền lực để mưu lợi cá
nhân, bao che cho hành vi vi phạm pháp luật, dùng tiền thao túng quyền lực,
chiếm đoạt quyền lực,…
Tham nhũng là hành vi gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển bền
vững của đất nước, đặc biệt là đối với các nước đang phát triển làm cho kinh tế
chậm phát triển, thất thoát, lãng phí tài sản của dân, thiệt hại ngân sách, gây rối
loạn nền kinh tế, gia tăng khoảng cách giàu nghèo, tình trạng nghèo đói ngày
càng trầm trọng. Hơn nữa, nó làm xói mòn lòng tin của nhân dân vào Đảng, vào
Nhà nước, làm cho chế độ chính trị dần suy yếu từ bên trong, tạo điều kiện cho
các thế lực thù địch tấn công ta, dẫn đến sụp đổ nếu không kịp thời chấn chỉnh.
3


1.2. Các loại hình tham nhũng
Các hành vi tham nhũng và các thủ đoạn tham nhũng hết sức đa dạng và đã
được nêu rõ trong pháp lệnh chống tham nhũng. Việc nhận diện tham nhũng là
rất khó, có người ví tham nhũng như đám mây nhìn xa thì thấy, lại gần thì chẳng
thấy đâu. Nhưng chúng ta vẫn có cách để phân loại nhằm nhận diện tham nhũng
để có cách phòng chống hữu hiệu hơn.
Phân loại tham nhũng theo cách quan hệ giữa tiền và quyền: mối quan hệ
đặc trưng của tham nhũng là mối quan hệ giữa quyền và tiền. Ở đây quyền là tên
gọi chung cho quyền lực nhà nước các cấp và các quyền kinh doanh (thương
quyền), tiền là tên gọi tóm tắt của mọi lợi ích tư nhân. Theo mối quan hệ giữa
quyền và tiền thì người có quyền bán quyền để kiếm tiền. Tất nhiên như vậy
phải có những người có tiền mà không có quyền hay không đủ quyền. Họ bỏ
tiền ra để mua quyền. Trong nhiều trường hợp còn phải có những người làm
trung gian cho "giao dịch mua, bán quyền". Người bán quyền là người nhận hối

rất đa dạng, từ những đường dây và những vụ tham nhũng lớn, đến những
chuyện tham nhũng lặt vặt hàng ngày, khiến cho tham nhũng gần như trở thành
một thứ văn hóa, một thứ tập quán diễn ra không chỉ che giấu mà nhiều khi công
khai, thậm chí trắng trợn.
Từ phân loại tham nhũng như trên có thể giúp chúng ta phân tích và nhận
diện tình hình tham nhũng ở một quốc gia, một ngành hay một địa phương từ đó
có thể có giải pháp chống tham nhũng hiệu quả cao.
1.3. Hậu quả của tham nhũng
Một là, đối với kinh tế.
Tham nhũng gây thiệt hại rất lớn về tài sản của Nhà nước, tiền của, thời
gian, công sức của nhân dân. Giá trị tài sản bị thiệt hại, bị thất thoát liên quan tới
tham nhũng của mỗi vụ lên tới hàng chục, hàng trăm, thậm chí là hàng ngàn tỉ
đồng. Đó là những con số lớn và đáng lo ngại so với số thu ngân sách hằng năm
của nước ta. Hậu quả của hành vi tham nhũng không chỉ là việc tài sản, lợi ích
5


của Nhà nước, của tập thể hoặc của cá nhân bị biến thành tài sản riêng của người
thực hiện hành vi tham nhũng, mà nguy hiểm hơn, hành vi tham nhũng còn gây
thiệt hại, gây thất thoát, lãng phí một lượng lớn tài sản của Nhà nước, của tập
thể, của công dân. Ở mức độ thấp hơn, việc một số cán bộ, công chức quan liêu,
sách nhiễu đối với nhân dân trong khi thực thi công vụ, lạm dụng quyền hạn
trong khi thi hành công vụ khiến cho nhân dân phải mất rất nhiều thời gian, công
sức, tiền bạc để có thể thực hiện được công việc của mình như: xin cấp các loại
giấy phép, giấy chứng nhận, hoặc các loại giấy tờ khác... Nếu xét từng trường
hợp một thì giá trị vật chất bị lãng phí có thể không quá lớn, nhưng nếu tổng hợp
những vụ việc diễn ra thường xuyên, liên tục trong đời sống hằng ngày của nhân
dân thì con số bị thất thoát đã ở mức độ nghiêm trọng.
Theo báo cáo của Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh đã báo
cáo trước Quốc hội về công tác phòng, chống tham nhũng năm 2012, cho thấy:

giàu nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ và văn minh khó thực hiện được.
Có nhà nghiên cứu cho rằng quy mô tham nhũng tỷ lệ nghịch với mức đầu
tư và tăng cường kinh tế, có nghĩa là tham nhũng càng nhiều thì đầu tư càng ít
và tăng trưởng kinh tế càng chậm. Cụ thể là, nếu chỉ số tham nhũng được cải
thiện thêm một độ lệch tiêu chuẩn so với chỉ số "bình thường" thì tỷ lệ đầu tư
tăng thêm 4% và tỷ lệ tăng trưởng GDP/đầu người tăng 0,5%.
Nạn tham nhũng tràn lan sẽ là lực cản lớn nhất ngăn cản dòng vốn đầu tư
trực tiếp của nước ngoài, thu hút tài trợ, viện trợ quốc tế, lao động xuất nhập
khẩu, quan hệ tín dụng quốc tế... Nguy hại hơn là hệ thống uy tín quốc tế đối với
đất nước.
Ba là, đối với bản sắc văn hóa dân tộc.
Làm vẩn đục bản sắc văn hóa dân tộc, băng hoại đạo đức của công chức
nhà nước (kể cả cấp cao), của doanh nhân và một bộ phận nhân dân, nêu gương
xấu cho thế hệ trẻ. Đặc biệt, có một số cán bộ sống buông thả, thực dụng, coi
tiền hơn tình, gây bức xúc trong xã hội.
7


Bốn là, làm mất lòng tin của Đảng cầm quyền.
Tham nhũng làm giảm sút, mất lòng tin của nhân dân đối với đảng cầm
quyền với bộ máy và viên chức nhà nước, triệt tiêu động lực cơ bản nhất của sự
phát triển có thể gây đảo lộn xã hội. Điều này đã được Lênin cảnh tỉnh: "Nếu có
cái gì có thể tiêu diệt được CNXH, thì đó chính là tham nhũng quan liêu". Tham
nhũng làm tổn hại và phá hoại uy tín của Chính phủ của đảng cầm quyền, làm
dao động lòng tin của nhân dân vào pháp luật và các thể chế chính trị, gây bất
bình và phẫn nộ trong nhân dân, có thể dẫn đến mất ổn định và rối loạn chính trị
- xã hội. Hậu quả của tham nhũng là rõ ràng. Tuy nhiên từ sự quan sát thực tế,
một nhà nghiên cứu đã vạch ra rằng: cũng có những trường hợp tham nhũng (ở
mức độ và hình thức không nặng) lại có tác dụng tích cực, mang lại hiệu quả
kinh tế cao hơn cho cả nền kinh tế, chứ không phải chỉ cho những kẻ tham

chính trị, các tổ chức kinh tế. Hành vi tham nhũng của họ làm cho nhân dân
giảm lòng tin vào sự lãnh đạo của Đảng, khả năng quản lý của Nhà nước. Vì vậy
tham nhũng còn thuộc phạm trù chính trị. Kẻ thù đang lợi dụng triệt để những
hiện tượng tiêu cực, tệ nạn tham nhũng để thổi phồng, bôi đen chế độ, nói xấu
cán bộ, xuyên tạc bản chất tốt đẹp của chế độ ta, nhằm lật đổ vai trò của Đảng
Cộng sản.

9


CHƯƠNG II
THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN THAM NHŨNG
Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
2.1. Thực trạng tham nhũng ở nước ta hiện nay
Ở Việt Nam cũng như các nước khác, việc đánh giá chính xác về tình hình
tham nhũng diễn ra trong thực tế là rất khó khăn, vì tham nhũng cũng giống như
một tảng băng trên biển, chúng ta chỉ có thể nhận biết được phần nổi của tảng
băng - là những vụ việc đã được phát hiện, xử lý - mà thôi. Tuy nhiên, thông qua
kết quả phát hiện, xử lý các vụ việc tham nhũng trong những năm qua và căn cứ
vào việc đánh giá của các cơ quan chức năng, Đảng và Nhà nước đã khẳng định
rằng: tình hình tham nhũng ở Việt Nam là nghiêm trọng.
Có thể nói, ở nước ta trong giai đoạn hiện nay, tệ tham nhũng đã trở thành
quốc nạn, nó không phải là nguy cơ nữa mà đã đã hiển hiện gây tác hại lớn cho
nền kinh tế và xã hội nước ta. Tham nhũng có ở mọi nơi, mọi lúc, nó len lỏi đến
mọi ngõ ngách, mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân; làm giảm uy tín của Đảng và
Nhà nước, cản trở công cuộc phát triển đất nước của chúng ta.
Trong lĩnh vực quản lý, sử dụng đất đai, tài nguyên, khoáng sản: tham
nhũng chủ yếu diễn ra trong việc quy hoạch; chuyển đổi mục đích sử dụng
đất; thu hồi đất nông nghiệp để xây dựng các khu kinh tế, khu công nghiệp,
khu đô thị; giao đất, cho thuê đất; định giá đất khi thu hồi, đền bù; cấp phép khai

vốn đến đấu thầu, tư vấn, giám sát, thi công, nghiệm thu, quyết toán công trình.
Thủ đoạn chủ yếu là không chấp hành đúng trình tự, thủ tục đầu tư xây dựng cơ
bản; gian lận, thiếu minh bạch trong đấu thầu; khai khống khối lượng và giá trị
vật tư, thiết bị; đưa vật liệu kém chất lượng, sai quy cách vào sử dụng; thi công
11


sai quy trình để giảm chi phí... Điển hình như: vụ tham ô, cố ý làm trái và lợi
dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ xảy ra tại Ban quản lý dự
án di tích lịch sử chiến thắng Điện Biên Phủ; vụ Huỳnh Ngọc Sĩ, Giám đốc Ban
quản lý dự án đại lộ Đông - Tây, TP.Hồ Chí Minh nhận hối lộ 260 nghìn USD
để xét thầu, nghiệm thu có lợi cho người đưa hối lộ; vụ tham ô xảy ra tại dự án
xây dựng cầu Bãi Cháy, tỉnh Quảng Ninh...
Trong việc quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại các doanh nghiệp: thủ
đoạn tham nhũng chủ yếu là giấu bớt và định giá trị tài sản, đất đai thấp hơn giá
trị thực khi cổ phần hóa hoặc bán, khoán, cho thuê doanh nghiệp; lập các hợp
đồng mua bán, vận chuyển hoặc hóa đơn khống để chiếm đoạt; nâng khống giá
hoặc gửi giá khi mua bán tài sản công để trục lợi. Ví dụ: Nguyễn Bi, Chủ tịch
Hội đồng quản trị, kiêm Tổng giám đốc và Nguyễn Thanh Huyền, Phó Tổng
giám đốc, kế toán trưởng của Công ty Vifon - TP.Hồ Chí Minh, đã lập chứng từ
khống chiếm đoạt hơn 20 tỷ đồng và không thu về cho Công ty 59,9 tỷ đồng
nhằm chiếm đoạt khi cổ phần hóa Công ty này; vụ Trần Văn Khánh, Tổng Công
ty Vật tư nông nghiệp tham ô, cố ý làm trái, gây thiệt hại nhiều tỷ đồng; vụ
Công ty xăng dầu Hàng không khai khống tỷ lệ dầu hao hụt nhằm chiếm đoạt
hàng chục tỷ đồng; vụ Công ty cho thuê tài chính II thuộc Ngân hàng Nông
nghiệp và phát triển nông thôn nâng khống giá thiết bị lặn từ 100 triệu lên 130 tỷ
đồng. Ngoài ra, một số đối tượng còn sử dụng tài sản công vào mục đích cá
nhân hoặc biến tài sản nhà nước thành tài sản riêng, như vụ Bùi Tiến Dũng ở
Ban quản lý dự án quốc lộ 18 (PMU18) cho mượn hàng chục ô tô đắt tiền.
Trong công tác cán bộ, dư luận về tình trạng “chạy chức, chạy quyền, chạy

được xếp hạng; năm 2008 đạt 2,7 điểm, xếp thứ 121/180; năm 2009 đạt 2,7
điểm, xếp thứ 120/180; năm 2010 đạt 2,7 điểm, xếp thứ 116/178; năm 2011 đạt
13


2,9 điểm, xếp thứ 112/182. Theo đánh giá của TI, ở châu Á, tình hình tham
nhũng ở Việt Nam nghiêm trọng hơn so với Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc,
Brunei, Malaysia, Trung Quốc, Thái Lan, Indonesia... nhưng ít nghiêm trọng
hơn Mông Cổ, Philippines, Lào, Nepal, Campuchia, Myanmar...
Tóm lại, tình hình tham nhũng ở Việt Nam là nghiêm trọng, với những biểu
hiện vừa tinh vi, phức tạp, vừa trắng trợn, lộ liễu, xảy ra trên nhiều lĩnh vực,
nhiều cấp, nhiều ngành, có những điểm giống và khác nhau so với tình hình
tham nhũng ở các nước khác, nhưng đặc điểm nổi bật là tính phổ biến. Trước
đây, tham nhũng chủ yếu xảy ra trong các lĩnh vực kinh tế, nhưng ngày nay đã
lan sang các lĩnh vực vốn được coi trọng về đạo lý như giáo dục, y tế, thực hiện
chính sách xã hội, nhân đạo, từ thiện, phòng, chống dịch bệnh… Tham nhũng
xảy ra ngay trong các cơ quan bảo vệ pháp luật, là những cơ quan cầm cân, nảy
mực, đại diện cho công lý và công bằng xã hội, như: Công an, Viện kiểm sát,
Tòa án... Những trường hợp thanh tra viên, điều tra viên, kiểm sát viên, thẩm
phán tòa án nhận hối lộ đã xuất hiện ở nhiều nơi. Không ít cán bộ, công chức và
người dân coi việc hối lộ cho công chức và việc công chức nhận hối lộ khi giải
quyết công việc là chuyện bình thường. Tình trạng tham nhũng “vặt” và tham
nhũng “nhỏ, lẻ”, mà nhiều người gọi là “nhũng nhiễu” hay “chi phí không chính
thức”, tuy thiệt hại không lớn, có khi chỉ vài chục nghìn đồng mỗi vụ, nhưng diễn
ra một cách tràn lan ở nhiều nơi, khiến người dân vô cùng bức xúc. Mấy năm gần
đây đã xuất hiện một số vụ tham nhũng liên quan đến yếu tố nước ngoài.
2.2. Nguyên nhân của nạn tham nhũng
Tham nhũng có nguyên nhân chủ quan và nguyên nhân khách quan. Có
nguyên nhân do sự sơ hở của tổ chức bộ máy, do sự thiếu đồng bộ và đầy đủ,
thậm chí còn nhiều “kẽ hở” của hệ thống chính sách, pháp luật. Có nguyên nhân

không được quan tâm đúng mức hoặc triển khai thực hiện chưa nghiêm túc, chưa
hiệu quả, thậm chí ở nơi này nơi khác công tác đó còn bị xao nhãng, lãng quên.
15


Thứ hai, còn thiếu những chế độ, chính sách, quy định chặt chẽ để từng
bước ngăn chặn tham nhũng, hay nói cụ thể hơn, để hạn chế và loại bỏ trên
thực tế những điều kiện dung dưỡng cho sự nảy nở của tệ nạn này.
Chẳng hạn, chế độ tiền lương đối với đại đa số cán bộ, viên chức ở nước ta
hiện nay, tuy đã nhiều lần được điều chỉnh theo hướng tăng lương cơ bản, những
vẫn chưa đáp ứng được những nhu cầu cơ bản thiết yếu, bởi trên thực tế, trong
cuộc sống hằng ngày, luôn diễn ra tình trạng “lương tăng nhưng không theo kịp
giá tăng”. Điều đó cộng với sự tác động của những mặt tiêu cực trong cơ chế thị
trường đã dễ làm nảy sinh ở một bộ phận không nhỏ cán bộ, viên chức, nhất là ở
những người có chức quyền hay những người được giao thực thi những công vụ
“kiếm ra tiền” tư tưởng xoay xở trục lợi. Thực tế cho thấy đã có không ít cán bộ,
đảng viên bị mua chuộc quá dễ, họ sẵn sàng nhận hối lộ, dễ sa vào những hành
vi trục lợi dù bản thân quá hiểu như thế là tham nhũng.
Hoặc như, chúng ta luôn yêu cầu việc cần thiết phải kê khai hằng năm tình
hình thu nhập và toàn bộ tài sản của cán bộ, viên chức, nhất là của những cán bộ
có chức quyền và của những người làm việc trong những lĩnh vực rất dễ xảy ra
tiêu cực, như đất đai, nhà ở, hợp tác đầu tư, tài chính, ngân hàng, xuất nhập
khẩu, hải quan, y tế, giáo dục đào tạo,…Thế nhưng, trên thực tế quy định này
xem ra còn chưa được thực hiện nghiêm túc, chưa thường xuyên và chưa có sự
kiểm tra, kết luận về tính trung thực của những bản kê khai đó. Trong khi đó đa
số các nước đều có quy định công chức phải kê khai tài sản, nhất là đối với số
công chức giữ các cương vị lãnh đạo, quản lý. Tại Trung Quốc, mỗi năm 2 lần
công chức phải kê khai tài sản. Cán bộ lãnh đạo phải kê khai rõ các khoản, như
tiền tiết kiệm, cổ phiếu, trái phiếu, đồ dùng có giá trị trên 10.000 NDT, nếu
không giải thích rõ ràng nguồn gốc thì tài sản đó bị coi là phi pháp. Thái Lan

gọi là “chi phí không chính thức” tuy thiệt hại không lớn, nhưng diễn ra một
cách tràn lan ở nhiều nơi, khiến người dân rất bức xúc.

17


CHƯƠNG 3
MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG
3.1. Kinh nghiệm phòng chống tham nhũng ở một số nước trên thế giới
Tham nhũng đã thật sự trở thành một nạn dịch, cản trở sự tăng trưởng kinh
tế và tiến bộ xã hội, là những thách thức nghiêm trọng nhất đối với sự phát triển
ở nhiều nước. Các nước có thành tích chống tham nhũng cao thường áp dụng
một số giải pháp chống tham nhũng mà chúng ta có thể tham khảo.
Điểm mấu chốt trong mỗi kế hoạch là các cơ quan chính phủ phải bảo đảm
quyền của nhân dân được biết ở mức độ cao nhất các hoạt động của chính phủ
cũng như chính sách của nhà nước. Kế hoạch này cũng bao gồm các biện pháp
kiểm soát chặt chẽ chi tiêu của chính phủ, làm trong sạch hơn những chiến dịch
tranh cử và hoạt động chính trị.
Từ trước khi giành được độc lập, Xin-ga-po đã tích lũy được nhiều kinh
nghiệm phòng, chống tham nhũng. Trong quá trình phát triển, chính phủ đã dần
từng bước hoàn thiện hệ thống pháp lý, cải thiện hành chính, tạo điều kiện cho
các cơ quan chính quyền làm việc hiệu quả, từ đó giảm cơ hội tham nhũng.
Công nghệ thông tin hiện đại được ứng dụng sâu, rộng, giảm thiểu tối đa việc
tiếp xúc trực tiếp của công chúng với những nguồn, những bộ phận có khả năng
nhũng nhiễu bằng các thủ tục hành chính. Hệ thống phòng, chống tham nhũng
18


của Xin-ga-po hoạt động hiệu quả còn nhờ sự tăng cường quyền lực cho Cơ
quan Điều tra chống tham nhũng (CIB), trừng phạt nặng những hành vi hối lộ,

kê khai trước, nhưng có nước lại yêu cầu kê khai sau khi được tuyển dụng, đề
bạt, bầu cử... Nhiều nước yêu cầu kê khai bổ sung hằng năm và công bố công
khai kết quả kê khai tài sản của công chức cho người dân biết. Thái Lan còn yêu
cầu chính khách sau khi thôi chức cũng phải kê khai tài sản. Các nước này đều
thành lập các cơ quan phụ trách việc kê khai tài sản, công chức sẽ bị sa thải, bị
xử lý theo pháp luật nếu không giải thích được nguồn gốc tài sản của mình và tài
sản đó sẽ bị sung công quỹ.
Theo Công ước Chống tham nhũng của Liên hợp quốc, tất cả tài sản do
tham nhũng mà có đều bị tịch thu và trả về nước đã bị mất tài sản để nước đó trả
lại cho chủ sở hữu hợp pháp hoặc sung công quỹ; dành một phần chi cho các nỗ
lực phòng, chống tham nhũng chung; chi một phần cho việc phát hiện, thu giữ
tài sản đó. Một số nước có luật sung công tài sản của người bị nghi là tham
nhũng nếu họ không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp của tài sản đó
3.2. Một số giải pháp cơ bản nhằm phòng, chống tham nhũng ở nước
ta hiện nay
Từ những kết quả bước đầu cũng như những hạn chế, yếu kém trong công
tác phòng, chống tham nhũng v à những bài học kinh nghiệm của thế giới trong
những năm tới chúng ta cần phải tạo một sự chuyển biến mạnh mẽ, rõ rệt hơn,
khắc phục những hạn chế, yếu kém để có thể ngăn chặn, từng bước đẩy lùi tham
nhũng; loại bỏ dần các cơ hội và điều kiện phát sinh tham nhũng; tổ chức thực
hiện nghiêm, có hiệu quả chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà
nước về phòng, chống tham nhũng; xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật mọi
hành vi tham nhũng, góp phần xây dựng Đảng và Nhà nước trong sạch, vững
mạnh; củng cố lòng tin của nhân dân, thúc đẩy kinh tế, xã hội phát triển, cần tập
trung thực hiện tốt một số giải pháp trọng tâm sau:
Một là, thực sự coi trọng biện pháp giáo dục đạo đức cách mạng.
20


Thực tế cho thấy, nhiều nước coi việc giáo dục đạo đức cho công chức và

Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng xác định phải quyết tâm tạo sự
chuyển biến quan trọng, cơ bản, rõ nét, vững chắc trong việc đẩy lùi tệ nạn tham
nhũng, lãng phí. Vì vậy, phải tạo được sự “vào cuộc” của toàn hệ thống chính trị
và của toàn dân, trong đó sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng đóng vai trò
quyết định. Đảng ta xác định phòng, chống tham nhũng, lãng phí là một trọng
tâm công tác lớn của công tác xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước; phải được
tiến hành thường xuyên, liên tục bằng nhiều hình thức, biện pháp cụ thể, phù hợp.
Các cấp ủy đảng và người đứng đầu cơ quan, đơn vị cần xác định rõ những
vấn đề, lĩnh vực trọng tâm, trọng điểm để tập trung lãnh đạo, chỉ đạo cho sát
thực. Phải lựa chọn, bố trí những cán bộ, đảng viên có phẩm chất, năng lực, có
bản lĩnh làm công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Tăng cường công tác
kiểm tra, giám sát, đôn đốc, đưa công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí vào
nội dung chương trình công tác và đưa kết quả công tác này là một tiêu chí để đánh
giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của mỗi cơ quan, tổ chức, đơn vị và cá nhân.
Thực hiện tự phê bình và phê bình thường xuyên trong Đảng để kịp thời
phát hiện, uốn nắn, ngăn chặn những biểu hiện sai phạm của cán bộ, đảng viên.
Đồng thời, tạo điều kiện để các tổ chức trong cơ quan, đơn vị và chính quyền,
nhân dân địa phương nơi cư trú thực hiện tốt vai trò giám sát cán bộ, đảng viên
về phẩm chất đạo đức, lối sống. Kiên quyết phê phán, xử lý nghiêm minh những
cán bộ, đảng viên thoái hóa, biến chất, hoặc có biểu hiện dung túng, bao che các
vụ việc tham nhũng, lãng phí, theo đúng quy định hiện hành của pháp luật.
Ba là, tiếp tục nghiên cứu bổ sung, hoàn thiện cơ chế quản lý và giải
pháp phòng, chống tham nhũng, lãng phí.
Cơ chế quản lý rõ ràng, giám sát chặt chẽ với những giải pháp hữu hiệu là
cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng
phí; đồng thời, sự công khai minh bạch, đánh giá công bằng và xử lý nghiêm
minh sẽ là những điều kiện tốt để giáo dục, ngăn ngừa sai phạm, giúp cán bộ,
đảng viên nâng cao bản lĩnh, tự tin trong cuộc đấu tranh phòng, chống tham
22




lực giám sát của Quốc hội và hội đồng nhân dân các cấp; đồng thời, phát huy vai
trò của công luận, các phương tiện thông tin đại chúng và của toàn dân để kịp
thời phát hiện, ngăn chặn tham nhũng, lãng phí.
Đối với các tổ chức, cơ quan Nhà nước, phải có sự phân công, phân nhiệm
rõ ràng, có quyền hạn và trách nhiệm riêng và phải được thực hiện đúng. Nâng
cao năng lực hoạt động của các cơ quan chuyên trách và các cơ quan có thẩm
quyền làm nòng cốt trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Các
nhân sự được lựa chọn vào tổ chức chống tham nhũng của Nhà nước phải dựa
trên tiêu chí nghiêm ngặt về cả đức và tài. Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ
quốc, Ban thanh tra nhân dân, các cơ quan thông tấn, báo chí để kịp thời phát
hiện, xử lý nghiêm minh các vụ tham nhũng, lãng phí và những tiêu cực khác.
Năm là, tăng cường trao đổi, nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế trong
đấu tranh phòng, chống tham nhũng hiện nay.
Đấu tranh phòng, chống tham nhũng là một trong những vấn đề nóng bỏng,
quyết liệt và mang tính cấp bách, không chỉ ở nước ta mà diễn ra ở nhiều quốc
gia trên thế giới. Trong bối cảnh toàn cầu hóa kinh tế, vấn đề tham nhũng cũng
mang tính chất xuyên quốc gia. Vì vậy, để đạt được hiệu quả cuộc đấu tranh như
mong muốn, chúng ta cần phải tăng cường trao đổi, học tập kinh nghiệm, nâng
cao hiệu quả hợp tác quốc tế trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng. Các
biện pháp cụ thể cần tập trung vào một số nội dung cơ bản sau:
Tăng cường trao đổi, học tập kinh nghiệm phòng, chống tham nhũng của
các chính phủ trên thế giới, các tổ chức quốc tế, nhất là các nước trong khu vực.
Tranh thủ sự tư vấn, giúp đỡ quốc tế đối với việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống
pháp luật, cơ chế, chính sách (đặc biệt là những vấn đề có liên quan đến phòng
ngừa và chống tham nhũng, tiêu cực). Đẩy mạnh hợp tác quốc tế về đào tạo cán
bộ quản lý, cán bộ hoạch định về chính sách; tham vấn về cải cách hành chính;
thực hiện công khai, minh bạch hóa theo quy định của Chính phủ,… bảo đảm sự
đồng bộ về mọi mặt để nâng cao hiệu quả đấu tranh chống tham nhũng.

lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành của Nhà nước, sự nỗ lực của các cấp,
25