Mục lục
PHẦN MỞ ĐẦU
Sinh thời Hồ Chủ Tịch đã viết: “Luyện tập thể dục, bồi bổ sức khỏe là
bổn phận của mỗi người yêu nước’’
Hay khẩu hiệu:
“Khỏe để lao động
Khỏe để học tập
Khỏe để chiến đấu
Khỏe để xây dựng và bảo vệ tổ quốc’’
Lời nói, khẩu hiệu đó luôn được đề cao và thực hiện trong các giai đoạn
phát triển của đất nước ta. Trẻ khỏe mạnh và thông minh là niềm hạnh phúc của
mỗi gia đình, là niềm mơ ước và hy vọng lớn khi hướng vào tương lai. Chính vì
thế muốn xây dựng một đất nước phồn vinh gia đình hạnh phúc không thể không
nói đến việc xây dựng tính cách con người mới xã hội chủ nghĩa có đầy đủ phẩm
chất tư cách đạo đức tốt nhất và đặc biệt có một sức khỏe để phục vụ cho đất
nước - xã hội.
Giáo dục thể chất trong trường mầm non là bảo vệ và tăng cường sức
khỏe đồng thời cung cấp những kiến thức giáo dục nhằm phát triển một cơ thể
cân đối hài hòa và phát triển toàn diện về nhân cách trẻ. Việc tạo cơ hội cho trẻ
tham gia vào các hoạt động giáo dục phát triển thể chất là rất quan trọng giúp
cho hệ thần kinh và các giác quan của trẻ nhanh nhạy hơn và có tác dụng tốt để
nâng cao năng lực nhận thức của trẻ. Nhưng thực tế hoạt động này thường khô
khan cứng nhắc trẻ dễ chán khó thu hút trẻ
Với trẻ mẫu giáo cơ thể trẻ đang đà phát triển nếu không có biện pháp giáo
dục, chọn nội dung phù hợp và tạo cơ hội cho trẻ tham gia rèn luyện, trẻ kém vận
động dẫn đến thể lực phát triển không đồng đều. Giáo dục phát triển là nhiệm vụ
trọng tâm làm cơ sở cho trẻ phát triển toàn diện, đủ năng lực đức,tài trở thành
những con người mới ttrong cuộc xây dựng đất nước giàu mạnh. Qua thực tế kinh
nghiệm quản lý và chỉ đạo hoạt động chuyên môn, tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài:
“Một số biện pháp quản lý, nâng cao chất lượng giáo dục phát triển thể chất
thêm cả về mặt tình cảm- xã hội cũng như thẩm mĩ. Hoạt động thể chất làm thoả
mãn nhu cầu vận động của trẻ tạo cho tinh thần trẻ được sảng khoái, vui vẻ, giúp
phát triển mối quan hệ giữa cô và trẻ cũng như phát triển tốt mối quan hệ bạn bè
trong phối hợp vận động cùng các bạn. Cơ thể khoẻ mạnh, phát triển cân đối, hài
hoà là một biểu hiện của nét đẹp về hình thể, những bài tập vận động có nhịp điệu
Kết hợp với âm nhạc giúp trẻ cảm nhận được sâu sắc về nhịp điệu, thể hiện
tốt hơn, đẹp hơn các động tác và nhất là các hoạt động phát triển các cử động bàn
tay, ngón tay giúp phát triển các vận động tinh tế khéo léo. Nhưng trên thực tế
việc cho trẻ hoạt động phát triển thể chất chưa làm được điều đó, chưa tích cực
linh hoạt sáng tạo vẫn còn mang tính chất đơn điệu, cứng nhắc, gò bò vì hình
thức tổ chức chưa sáng tạo hấp dẫn, dẫn đến hoạt động chưa đạt hiệu quả cao, trẻ
chưa hứng thú tham gia vào các hoạt động.
Quyết định số 55/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục quy định mục tiêu, kế
hoạch đào tạo nhà trẻ - mẫu giáo 1990 trang 6 ghi từ mục tiêu, kế hoạch đào tạo
giáo dục mầm non là “hình thành ở trẻ những cơ sở đầu tiên của nhân cách con
người mới Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam”.
- Khỏe mạnh, nhanh nhẹn, cơ thể phát triển hài hòa cân đối, giàu lòng
thương, biết quan tâm, giúp đỡ mọi người, thật thà lễ phép, yêu thích cái đẹp, biết
gìn giữ cái đẹp và mong muốn tạo ra cái đẹp xung quanh mình.
- Thông minh ham hiểu biết, thích tìm tòi khám phá, có một số kỹ năng sơ
đẳng cần thiết để vào trường phổ thông.
2
- Vận động là nhu cầu tự nhiên của cơ thể, đặc biệt là cơ thể của trẻ mầm
non và vai trũ đó được các nhà khoa học khẳng định “cơ thể không vận động
giống như nước trong ao tù” và nguyên nhân chậm phát triển của cơ thể hài nhi
đó là do thiếu vận động. Ngày nay khoa học đó chức minh được là phần lớn
những trẻ ít vận động thì các vận động phức hợp và chức năng thần kinh thực vật
thường kém phát triển, hoạt động hệ tuần hoàn và hệ hô hấp thường bị hạn chế và
Thực hiện mục tiêu đó đầu năm tôi đó tiến hành khảo sát thực trạng của nhà
trường, tôi nhận thấy có những thuận lợi và khó khăn sau:
* Thuận lợi
- Diện tích khuôn viên nhà trường đảm bảo tổ chức các hoạt động vui chơi
học tập cho trẻ;
3
- Thiết bị đồ dùng các lớp mẫu giáo, đặc biệt là lớp 5-6 tuổi cơ bản đảm bảo;
- Phòng học rộng rãi, đúng tiêu chuẩn, có các phòng chức năng riêng trong
đó có phòng giáo dục âm nhạc, thể chất.
- Đội ngũ giáo viên có trình độ chuẩn và trên chuẩn, trong đó 100% giáo
viên mẫu giáo có trình độ trên chuẩn. Tỷ lệ giáo viên/lớp đạt 1,37 thuận lợi cho
công tác chăm sóc, giáo dục trẻ.
- Sĩ số lớp đảm bảo theo yêu cầu quy định tại Điều lệ trường mầm non.
* Khó khăn:
- Chưa có sân chơi Phát triển vận động, khuôn viên do xây dựng từ nhiều
năm về trước nên phân chia sân chơi nhỏ lẻ, không tập chung.
- Đồ chơi ngoài trời đã xuống cấp, chưa đáp ứng được nhu cầu vui chơi của
trẻ trong các giờ hoạt động;
- Trang thiết bị đồ dùng phát triển thể chất tại các nhóm lớp đã có nhưng còn
chưa đủ về số lượng theo yêu cầu, một số dụng cụ chưa đảm bảo.
- Giáo viên chưa có nhiều sáng tạo trong hoạt động giáo dục thể chất, chưa
có nhiều hình thức tổ chức linh hoạt sáng tạo vào hoạt động khiến trẻ gò bó chưa
hứng thú học cho nên giờ hoạt động thể chất chưa đạt hiệu quả cao
- Số lượng học sinh nam chiếm 2/3 số học sinh của các lớp chính vì vậy các
cháu rất hiếu động.
- Đa số phụ huynh chưa quan tâm tới giáo dục phát triển thể chất cho trẻ,
nhiều trẻ thể lực yếu, mỗi khi thời tiết thay đổi tỷ lệ trẻ ốm cũng nhiều.
3. Biện pháp thực hiện
Yêu cầu cần đạt
- Đi trên dây (đặt dây trên - Biết đi 2 chân nối gót nhau và
mặt sàn)
đi trên dây
Trường
mâm non
1
- Tung bóng và bắt bóng
- Tung bóng lên cao, tung thẳng
hướng và bắt bóng bằng 2 tay.
- Đi trên ghế thể dục
2
2 Bản thõn
- Trẻ biết giữ thăng băng khi đi
- Đi trên ghế thể dục đầu trên ghế thể dục.
đội túi cát .
- Đi thăng bằng trên ghế không
làm rơi túi cát.
- Bò bằng bàn tay, bàn - Biết kết hợp bàn tay bàn chân
chân 4-5m và chui qua bò qua cổng không làm đổ
cổng.
cổng.
- Trườn sấp trèo qua ghế - Trẻ thành thạo trườn qua ghế
thể dục (t2)
thể dục.
- Bò chui qua ống dài - Trẻ tự tin bò qua ống dài.
(1,5m x 0,6 m)
5
- Trèo lên xuống 7 dóng - Trèo lên bằng tay nọ chân kia.
thang.
- Biết cách cầm túi cát bằng 2
- Ném xa bằng 2 tay.
tay và ném về phía trước.
5
- Bật sâu 25 cm (t2).
5
- Lấy đà nhún bật và tiếp đất
bằng 2 nửa bàn chân trên sau đó
gót chân và giữ thăng bằng.
5
Thế giới
động vật
- Bật liên tục tách và khép chân
- Ném trúng đích thẳng - Trẻ cầm bao cát và ném vào
tiện giao đứng (t1)
đích.
7 thụng
- Ném trúng đích thẳng - Trẻ có kỹ năng cầm bao cát và
7
đưng (t2)
nén trúng vào đích thẳng đứng.
- Bật tách và khép chân - Trẻ có kỹ năng bật tách và
qua 7 ô
khép chân.
Các hiện - Bật qua vật cản 15- - Trẻ khéo léo bật qua vật cản.
8 tượng tự 20cm.
8 nhiên
- Bật xa tối thiểu 24- - Trẻ biết lấy đà, nhún bật xa
50cm.
qua 50 cm.
Quê hương - Chuyền bóng qua đầu, - Trẻ cầm bóng chuyền qua đầu
và qua chân.
9 -Đất nước qua chân
9 - Bỏc Hồ
- Bật nhảy từ trên cao - Trẻ nhún bật và giừ thăng
xuống 40-45cm.
bằng.
1 Trường
10 tiểu học
- Nhảy lò cò 5 bước liên - Trẻ biết giữ thăng bằng và
tục.
nhún bật.
xem con minh hoạt động vận động họ thấy kĩ
năng vận động của con qua đó nhận thấy con
mỡnh có thực hiện được các vận động đó
không.
* Tập luyện thể dục sáng thường
xuyên liên tục và đúng giờ.
Như chúng ta ta đó biết sau một thời
gian nghỉ ngơi các cơ quan vận động của
cơ thể chưa khởi động lại được chính vì
vậy thể dục sáng có vai trò hết sức quan
trọng đối với trẻ hàng ngày có ý nghĩa to
lớn về giáo dục và sức khỏe cho trẻ em,
đặc biệt là trẻ mẫu giáo đang trong giai
đoạn phát triển mạnh nhất của cuộc đời,
buổi sáng sau một giấc ngủ trẻ dậy tập thể
dục đơn giản, tạo sự sảng khoái cho cả
ngày, nâng cao hoạt động của các cơ quan
của cơ thể, thúc đẩy sự phát triển những kỹ năng vận động cần thiết, củng cố
nhóm cơ, hình thành tư thế đúng đắn. Vì vậy cho trẻ tập thể dục sáng hàng ngày
thường xuyên và liên tục vào một thời gian nhất định sau giờ đón trẻ. Thời gian
7
tập khoảng 10-15 phút, trang bị dụng cụ như gậy, nơ, vòng, cờ…thể dục phù hợp
với động tác để tạo hứng thú cho trẻ tập. Khi trẻ tập giáo viên quan sát cách đứng
của trẻ, tư thế đầu, vai và đặc biệt là cột sống của trẻ. Trẻ cần đứng thẳng, vai thả
đều, không lên gân, tay cử động thoải mái, không cúi đầu giữ cho tư thế thuộc
vào tính chất mỗi động tác, cũng như trình độ thể lực của trẻ. Chọn động tác và
sắp xếp bài tập cho trẻ cần theo một số quy định. Trước hết động tác phù hợp và
qua đó kích thích tính tích cực của
trẻ.
8
- Xây dựng bài tập vận động đảm bảo tính khoa học và hệ thống, đảm bảo
tính vừa sức và coi trọng đặc điểm cá nhân của trẻ.
Xuất phát từ đặc điểm sinh lý lứa tuổi mầm non, sức khỏe, trình độ, khả
năng tiếp thu của trẻ vì vậy giáo viên cần phải xây dựng bài tập sao cho phù hợp
cân đối giữa vận động chân, tay để phát huy được tố chất nhanh, mạnh, bền, khéo
của cơ thể…Việc giảng dạy giáo dục thể chất cần phải có hệ thống cụ thể, toàn
diện và cần nâng dần độ khó của các bài tập để cơ thể trẻ quen dần với các vận
động, các hệ thống cơ quan của cơ thể tăng dần khả năng thích ứng. Trong khi
đưa vào giảng dạy cũng cần lưu ý xây dựng bài tập từ dễ đến khó, từ đơn giản
đến phức tạp và phải thường xuyên luyện tập, thường xuyên theo dõi cập nhật
tình trạng phát triển của trẻ để làm cơ sở xây dựng hệ thống tập luyện sau. Khi
giảng dạy giáo dục thể chất, cần phải hiểu rừ đặc điểm cá nhân của trẻ để từ đó
xây dựng chương trình vận động sao cho phù hợp với khả năng tiếp thu của trẻ.
Nếu bài dạy có nội dung quá đơn giản, khối lượng vận động quá ít sẽ khiến tác
dụng rèn luyện của cơ thể không cao và cũng khiến cho người tập không hứng
thú. Ngược lại, nếu nội dung và lượng vận động quá cao sẽ khiến cho trẻ sợ hãi
và không tiếp thu được bài tập. Bên cạnh đó trong một lớp học trình độ và sức
khỏe của học sinh không đồng đều, giáo viên ngoài quan tâm đến sức khỏe chung
của cả lớp còn cần phải tâm biện pháp riêng phù hợp với những trẻ cá biệt. Biện
pháp này thực hiện trên sự quan tâm của giáo viên đối với từng cá nhân trẻ.
- Lồng ghép các bài hát, dồng dai, ca dao vào trong các hoạt động. Theo
chương trình giáo dục mầm non, cấu trúc một tiết học giáo dục thể chất gồm 3
phần: Phần khởi động, trọng động và hồi tĩnh. Thường phần khởi động cho trẻ
theo bài hát, thực hiện đi các kiểu chân sau đó về hàng tập bài phát triển chung là
tôi tổ chức cho trẻ thi kéo co giữa
hai lớp mẫu giáo lớn. Khi tham gia
trẻ rất phấn khởi vận động hết sức
có tinh thần đoàn kết để giành chiến
thắng về đội mình.
- Trẻ vận động mọi lúc mọi
nơi, nó củng cố cho bài tập trước
duy trì thói quen vận động, đồng
thời củng cố sự bền vững những
thói quen này trong cơ thể. Để vận
dụng biện pháp này trong giảng dạy
giáo dục thể chất, giáo viên cần cho
trẻ tập đi tập lại động tác thật nhiều
lần, để hình thành phản xạ có điều
kiện của trẻ với động tác đó. Nhờ
việc củng cố bài tập vận động, trẻ có
trong mình những vận động cơ bản
rất chắc chắn, có tính ứng dụng cao
trong tương lai vì vậy tổ chức cho trẻ tham gia vận động mọi lúc mọi nơi là yếu
tố quan trọng có tính quyết định củng cố cho vận động trước.
Cho trẻ tham gia hoạt động ngoài trời giáo viên tổ chức bằng các hình thức
vận động dưới trò chơi qua đó củng cố lại kiến thức của hoạt động học.
3.4. Phối kết hợp với phụ huynh học sinh.
- Sinh thời Bác Hồ thường nhắc nhở các nhà giáo phải mật thiết liên hệ với
gia đình học trò : Gia đình, nhà trường, xã hội là 3 yếu tố không thể thiếu rời
nhau. Bởi vì giáo dục nhà trường chỉ là một phần , còn cần có sự giáo dục của
ngoài xã hội và trong gia đình để giúp cho việc giáo dục trong nhà trường được
tốt hơn.
Trường mầm non là nơi cha mẹ trẻ tin tưởng và gửi gắm tất cả vào cô giáo,
trẻ có chăm ngoan khỏe mạnh cha mẹ mới tin tưởng và yên tâm với công việc.
Đầu năm
Cuối năm
Sự tập trung chú ý, hứng thú của trẻ khi tham
gia vận động
30%
Trẻ tích cực tự giác trong giờ học
25%
90%
Trẻ khỏe mạnh, nhanh nhẹn, có thể lực tốt
65%
95%
40%
97%
Trẻ có các kỹ năng, kỹ xảo vận động tốt
11
95%
động trong lớp, môi trường vận động xung quanh.
- Chỉ đạo tổ chức thường xuyên liên tục các hoạt động thể dục sáng, dạo
chơi ngoài trời, giao lưu vận động...
- Không ngừng bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đội ngũ qua các hoạt động
bồi dưỡng chuyên môn lý thuyết, dự các giờ, đánh giá tiết dạy, tham quan học tập
các nhóm lớp, trường điểm.
12
- Tham mưu bổ sung và khuyến khích giáo viên, phụ huynh tự làm các thiết
bị đồ chơi, sân tập, tạo cho trẻ khu vui chơi đảm bảo an toàn và hiệu quả.
2. Những kiến nghị đề xuất.
- Nhà trường đồng bộ về trang thiết bị cơ sở vật chất trong lớp và ngoài
trời cho hoạt động giáo dục thể chất.
Trang bị thêm đồ dùng hiện đại để áp dụng nhu cầu dạy và học hiện nay
Giáo dục thể chất cần chú trọng nhiều hơn dưới nhiều hình thức khác nhau:
+ Chế độ dinh dưỡng bổ sung thấp còi, chế độ dinh dưỡng cân
đối cho trẻ béo phì
+ Trong hoạt động thể dục, giờ học
+ Trong thể dục buổi sáng.
+ Vận động sau khi ngủ dậy.
+ Các buổi dạo chơi ngoài trời.
Trên đây là một số biện pháp mà tôi đã thực hiện trong việc quản lý, chỉ
đạo, nâng cao chất lượng giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo, xin được trao đổi
cùng các đồng nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!
Việt Yên, ngày 25 tháng 5 năm 2015
Người thực hiện