S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
NguyÔn ThÞ Thu H»ng
ĐẶT VẤN ĐỀ
Biến đổi khí hậu trái đất là sự thay đổi của hệ thống khí hậu gồm khí
quyển, thuỷ quyển, sinh quyển, thạch quyển hiện tại và trong tương lai bởi các
nguyên nhân tự nhiên và nhân tạo. Nguyên nhân chính làm biến đổi khí hậu trái
đất là do sự gia tăng các hoạt động tạo ra các chất thải khí nhà kính, các hoạt
động khai thác quá mức các bể hấp thụ và bể chứa khí nhà kính như sinh khối,
rừng, các hệ sinh thái biển, ven bờ và đất liền khác. Biến đổi khí hậu diễn ra trên
phạm vi toàn cầu, tác động đến tất cả các châu lục, ảnh hưởng đến tất cả các lĩnh
vực của sự sống (động vật, thực vật, đa dạng sinh học, cảnh quan, môi trường
sống…..). Biến đổi khí hậu diễn ra trong một thời gian dài và là một thực tế
không thể xóa bỏ nó. Vì vậy hiểu biết về biến đổi khí hậu, từ đó con người có
những kỹ năng phòng ngừa, ứng phó, giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí hậu trở
thành một vấn đề cấp bách có tính chiến lược toàn cầu và là vấn đề có tính xã
hội sâu sắc cần được giáo dục cho con người ngay từ tuổi thơ.
Ngày nay giáo dục trẻ cách phòng ngừa, ứng phó, giảm nhẹ hậu quả của
những biến đổi khí hậu đã trở thành một vấn đề quan trọng trong việc đào tạo
thế hệ trẻ ở các trường học và được quan tâm ngay từ bậc học đầu tiên - giáo
dục mầm non. Thực tế trong thời gian gần đây Bộ giáo dục và đào tạo, Sở Giáo
dục và Đào tạo Hà Nội, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Thanh Trì đã rất quan
tâm đến vấn đề này, đã phát hành các cuốn tài liệu, đăng các bài viết trong các
quyển tạp chí để hướng dẫn giáo viên cách giáo dục trẻ phòng ngừa, ứng phó,
giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí hậu.Và đặc biệt trong kế hoạch nhiệm vụ
năm học 2012 – 2013 của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, Phòng Giáo dục và
Đào tạo huyện Thanh Trì, Trường mầm non A Tứ Hiệp đều xác định việc giáo
dục trẻ cách phòng ngừa, ứng phó, giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí hậu là
một trong những nhiệm vụ giáo dục của người giáo viên. Đối với trường mầm
non A Tứ Hiệp, ngay từ đầu năm học khi xây dựng phiên chế chương trình thì
phòng ngừa, ứng phó, giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí hậu. Do đó tôi xin
mạnh dạn trao đổi cùng chị em đồng nghiệp dưới dạng đề tài sáng kiến kinh
nghiệm: “Kinh nghiệm giáo dục trẻ lớp mẫu giáo lớn A1 trường mầm non A
Tứ Hiệp phòng ngừa, ứng phó, giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí hậu ”.
- Mục đích của đề tài:
+ Đánh giá thực trạng sự nhận thức của trẻ về một số dấu hiệu cơ bản
của biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến môi trường và cuộc sống xung quanh trẻ.
+ Tìm ra các biện pháp giáo dục trẻ cách phòng ngừa, ứng phó, giảm nhẹ
hậu quả của biến đổi khí hậu.
- Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp giáo dục trẻ mẫu giáo lớn cách
phòng ngừa, ứng phó, giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí hậu.
- Phạm vi áp dụng: Lớp mẫu giáo lớn A1 trường mầm non A xã Tứ
Hiệp - Thanh Trì - Hà Nội, năm học 2012-2013.
Trêng mÇm non A Tø HiÖp
Trang 2
Sáng kiến kinh nghiệm
Nguyễn Thị Thu Hằng
GII QUYT VN
1- C S Lí LUN:
Vit Nam nm trong vựng nhit i giú mựa, l mt trong nm bóo ca
khu vc Chõu - Thỏi Bỡnh Dng, thng xuyờn phi i mt vi nhiu loi
hỡnh thiờn tai, c bit l l v bóo. Do tỏc ng ca bin i khớ hu ton cu,
nc ta nm trong nhúm chu nh hng nhiu nht ca nc bin dõng v cỏc
tỏc ng khỏc lm cho thiờn tai ngy cng gia tng.Trong cỏc i tng chu nh
nhanh tỡm ni trỳ n an ton, tỡm cỏc vt dng cú th che chn cho c th.
- Thc hin nhng yờu cu, hng dn ca ngi ln khi cú thm ha
thiờn tai
- Hỡnh thnh tr k nng t bo v mỡnh: Bỡnh tnh, khụng hong lon;
khụng c t ý ra khi nh hoc ra khi ni s tỏn; bit tỡm ni trỳ n an ton:
Trờng mầm non A Tứ Hiệp
Trang 3
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
NguyÔn ThÞ Thu H»ng
không trú mưa dưới cây to, hoặc trong lều quán trơ trọi; mặc ấm khi trời giá
lạnh. Khi thấy dấu hiệu mưa đá thì tìm cách che đầu và thân thể. Phòng tránh lũ
quét (không đi học, đi chơi một mình gần sông suối, khe núi.....), mặc áo phao
khi đi trên thuyền, tập bơi,..khi khát nước:uống nước đun sôi
- Hình thành ở trẻ ý thức giữ gìn VS cá nhân (ăn uống vệ sinh: rửa tay
trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, thực hiện ăn chín, uống sôi…).
- Hình thành ở trẻ ý thức giữ gìn bảo vệ môi trường, tiết kiệm điện nước,
bảo vệ nguồn nước, cây xanh.
Các nội dung trên có thể tiến hành giáo dục trẻ trong các hoạt động học và
trong các hoạt động hàng ngày, mọi lúc mọi nơi, trong những tình huống, thời
điểm thích hợp.
2. CƠ SỞ THỰC TIỄN:
2.1. Mô tả thực trạng:
- Trường mầm non A xã Tứ Hiệp nằm trên địa bàn thôn Cương Ngô xã
Tứ Hiệp huyện Thanh Trì ngoại thành Hà Nội. Là ngôi trường đạt chuẩn quốc
gia mức độ 1, 3 năm liên tục đạt danh hiệu tập thể lao động xuất sắc cấp thành
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
NguyÔn ThÞ Thu H»ng
nề nếp còn rất khó khăn. Nhiều trẻ là con em của các gia đình ở các tỉnh khác
đến tạm trú làm ăn sinh sống nên mức độ nhận thức của trẻ không đồng đều.
Tuy các cháu đã có những nhận thức cơ bản về các hiện tượng của thời tiết (bão,
mưa dông, nắng nóng, sét, lốc, mưa đá…); các cháu biết thực hiện một số hành
vi tốt như: chăm sóc cây, vứt rác đúng nơi quy định, tiết kiệm nước…Nhưng
những nhận thức sâu xa hơn thì các cháu chưa có như: hiểu biết về một số dấu
hiệu cơ bản của biến đổi khí hậu; ảnh hưởng và hậu quả của biến đổi khí hậu đối
với con người và môi trường; những kỹ năng, hành vi phòng ngừa, ứng phó,
thích nghi với biến đổi khí hậu.
- Bản thân các giáo viên của lớp tuổi nghề còn ít nên chưa có được nhiều
kinh nghiệm về giáo dục trẻ phòng ngừa, ứng phó, giảm nhẹ hậu quả của biến
đổi khí hậu.
- Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho giảng dạy, chăm sóc giáo dục
trẻ được đầu tư đầy đủ tuy nhiên nhiều khi vẫn chưa đáp ứng đủ theo yêu cầu và
điều kiện về môi trường để chăm sóc và giáo dục trẻ.
- Một số phụ huynh trẻ làm nghề tự do, buôn bán, bận nhiều công việc
nên nhiều khi còn chưa quan tâm chú trọng đến việc học của trẻ. Sự phối hợp
cùng cô giáo rèn nề nếp cho trẻ ở nhà còn hạn chế.
- Mặt khác, nội dung giáo dục phòng ngừa, ứng phó, giảm nhẹ hậu quả
của biến đổi khí hậu trong trường mầm non không được xây dựng theo chương
trình giáo dục riêng lẻ mà được lồng ghép vào các nội dung của chương trình
chăm sóc giáo dục trẻ. Bên cạnh đó các tài liệu về giáo dục phòng ngừa, ứng
phó, giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí hậu cho trẻ mầm non còn ít, nên giáo
viên chúng tôi có ít tài liệu để tham khảo và học tập.
ứng phó, giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí hậu. Tôi và các giáo viên cùng lớp
đã xây dựng nên hệ thống các câu hỏi, đặt ra các tình huống, tổ chức một số hoạt
động quan sát, lao động, dạo chơi, tham quan, trải nghiệm cho trẻ tham gia.
Thông qua kết quả của các hoạt động đó mà tôi và giáo viên cùng lớp đã đánh
giá được mức độ nhận thức của trẻ về ảnh hưởng, hậu quả của biến đổi khí hậu
cũng như các kỹ năng phòng ngừa, ứng phó, giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí
hậu. Kết quả đánh giá của trẻ được ghi vào bảng đánh giá riêng của mỗi trẻ với
các tiêu chí cần đạt cho trẻ mầm non.
Sau đây tôi xin minh hoạ bảng đánh giá mức độ nhận thức của trẻ lớp mình:
BẢNG ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ NHẬN THỨC VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
( LỨA TUỔI MẪU GIÁO LỚN 5 -6 TUỔI)
Họ và tên trẻ:...................................................................................................
Ngày sinh:.......................................................................................................
Học sinh lớp:....................... Trường mầm non :.............................................
TT
MỤC TIÊU GIÁO DỤC TRẺ VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
ĐẠT
CHƯA
ĐẠT
VỀ KIẾN THỨC
1
2
Trêng mÇm non A Tø HiÖp
Trang 6
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
7
8
9
10
11
NguyÔn ThÞ Thu H»ng
nhân, vệ sinh môi trường sạch sẽ.
- Tích cực tham gia các hoạt động giữ gìn, bảo vệ môi
trường, trường, lớp học, gia đình, nơi ở như: tham gia
chăm sóc vật nuôi, cây trồng , vệ sinh cá nhân, vệ sinh
nhà cửa ở gia đình, trường, lớp học....với những công
việc vừa sức với trẻ.
- Tiết kiệm, chia sẻ và hợp tác với bạn bè và những
người xung quanh.
- Có thói quen tiết kiệm các nguồn năng lượng: Tiết
kiệm nước, tiết kiện điện....
- Có phản ứng với hành vi của con người làm bẩn môi
trường và phá hoại môi trường như; vứt rác bừa bãi,
Trêng mÇm non A Tø HiÖp
Trang 7
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
NguyÔn ThÞ Thu H»ng
........................................................
* Kết quả đạt được: Sau khi tiến hành khảo sát, đánh giá chất lượng học
sinh đầu năm. Kết quả đánh giá mức độ nhận thức của trẻ về một số dấu hiệu
ban đầu ảnh hưởng, hậu quả của biến đổi khí hậu đến môi trường, cuộc sống
xung quanh trẻ và cách phòng ngừa, ứng phó, giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí
hậu, đã được tổng hợp từ các bảng đánh giá cá nhân từng trẻ như sau:
KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ NHẬN THỨC CỦA TRẺ
LỚP MẪU GIÁO LỚN A1 - TRƯỜNG MẦM NON A XÃ TỨ HIỆP
( THÁNG 9/ 2012)
Mục tiêu
Số trẻ
68 cháu
100 %
VỀ KIẾN THỨC
Đ
27
39.7
* Các bài thơ, bài hát, đồng dao, ca dao, thành ngữ, tục ngữ, trò chơi, câu
chuyện có nội dung gần gũi, dễ nhớ, phù hợp với trẻ. Vì vậy khi trẻ được học
tập những kiến thức, kỹ năng mà lại thông qua các bài hát, bài thơ, đồng dao, ca
dao, thành ngữ, tục ngữ, câu chuyện, trò chơi thì trẻ rất thích, hứng thú. Thông
qua các bài hát, bài thơ, câu chuyện, đồng dao, ca dao, thành ngữ, tục ngữ, trò
chơi trẻ sẽ dễ dàng tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng và nhớ rất lâu. Từ đó
sẽ trở thành một tiềm thức ăn sâu trong ý thức của trẻ.
* Cách làm: Tôi sưu tầm các bài hát có nội dung giáo dục bảo vệ môi
trường trong các tuyển tập bài hát dành cho trẻ mầm non. Ngoài ra tôi sử dụng
nhạc của một số bài hát để đặt lời mới cho bài hát đó có nội dung giáo dục về
thời tiết và bảo vệ môi trường. Các bài thơ, đồng dao, ca dao, thành ngữ, tục
ngữ, câu chuyện, trò chơi tôi cũng sưu tầm trong các quyển tuyển chọn trò chơi,
bài hát, thơ ca, truyện, câu đố. Có những trò chơi, tôi dựa trên lời của các trò
chơi dân gian để đặt lời mới cho trò chơi đó có nội dung giáo dục về thời tiết và
bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, ngày nay công nghệ thông tin hiện đại cập nhật
thường xuyên. Nên tôi cũng sưu tầm được một số câu chuyện, bài hát trên mạng.
* Kết quả đạt được: Tôi đã sưu tầm và sáng tác được như sau:
a. Đồng dao, ca dao, thành ngữ, tục ngữ: Qua các câu đồng dao, ca dao,
thành ngữ, tục ngữ này trẻ sẽ học tập được những kinh nghiệm về dự báo thời
tiết mà các cụ ta đã đúc kết ra qua hàng trăm nghìn năm.
- Số lượng 20 câu.
( Nội dung các câu đồng dao, ca dao, thành ngữ, tục ngữ kèm theo ở phần phụ lục
2.1)
b. Bài hát:
- Em yêu cây xanh: Hoàng Văn Yến
- Bé quét nhà: Hà Đức Hậu
Trêng mÇm non A Tø HiÖp
Trang 8
+ Không vứt rác ra đường: Vũ Thị Minh Tâm
+ Bé quét rác: Hoàng Thị Dân
+ Ghi nhớ: Hoàng Thị Dân
+ Chuyện bé Bin: Trần Bích Hà
+ Tâm sự của bức tường: Minh Hiền sưu tầm
+ Sân trường em: Thu Phương sưu tầm
+ Vệ sinh môi trường: Minh Châu
+ Thỏ nâu và thỏ trắng: Thu Phương sưu tầm
+ Bé tự bảo vệ sức khỏe: Minh Hiền sưu tầm
+ Bé ngoan: Quang thị San
+ Thư của bé: Hoàng Thị Dân
+ Bé ngoan: Minh Huyền sưu tầm
+ Chuyện của bạn Bi: Hồng Thu sưu tầm.
+ Mưa: Trần Đăng Khoa
+ Cầu vồng: Xuân Quỳnh
+ Nắng bốn mùa: Mai Anh Đức
( Nội dung các bài thơ kèm theo ở phần phụ lục 2.2)
d. Trò chơi: - Dựa vào nhịp điệu bài đồng dao trong trò chơi dân gian tôi
đã đặt lời mới một số trò chơi dân gian.
Trêng mÇm non A Tø HiÖp
Trang 9
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
NguyÔn ThÞ Thu H»ng
+ Lộn cầu vồng: lời tự biên
+ Dung dăng dung dẻ: lời tự biên
nước và hiểu tại sao lại có mưa.
( Hình ảnh 2 minh họa ở phần phụ lục 1)
- Thí nghiệm: Nước ô nhiễm: Trẻ hiểu về ô nhiễm nước và học cách bảo
vệ môi trường.
- Thí nghiệm: Bé làm sạch nước: Trẻ hiểu được cách làm cho nguồn nước
được trong sạch.
- Thí nghiệm: Làm cầu vồng: Trẻ hiểu được vì sao sau khi mưa lại hay có
cầu vồng xuất hiện.
- Thí nghiệm: Cái nào nóng hơn: Giáo dục trẻ mặc trang phục phù hợp
thời tiết
- Thí nghiệm: Kính lúp: Giáo dục trẻ cẩn thận khi chơi với kính lúp, kính
lúp có thể hội tụ ánh sáng và sức nóng từ mặt trời gây cháy, hỏa hoạn.
( Nội dung các thí nghiệm kèm theo ở phần phụ lục 2.5)
Trêng mÇm non A Tø HiÖp
Trang 10
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
NguyÔn ThÞ Thu H»ng
3.3 Biện pháp 3: Xây dựng kế hoạch giáo dục trẻ phòng ngừa, ứng phó,
giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí hậu theo các chủ đề.
* Trong chương trình giáo dục mầm non mới, nội dung giáo dục cách
phòng ngừa, ứng phó, giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí hậu cho trẻ lứa tuổi
mầm non được tích hợp trong từng chủ đề, từng hoạt động nuôi dưỡng, chăm
sóc và giáo dục trẻ. Căn cứ vào nội dung từng chủ đề và các hoạt động trong
- Về con người và môi trường sống:
+ Hiểu môi trường mầm non bao gồm: Trường có mấy
tầng, các phòng, nhóm, phòng chức năng, phòng y tế, nơi
để các đồ dùng, dụng cụ cứu hộ, cứu nạn cần thiết, sân,
vườn, cống rãnh, các đồ dùng của lớp, của cô và trẻ, đồ
chơi, con người trong trường mầm non…
+ Phân biệt môi trường sạch, bẩn ở trường mầm non
và gia đình.
+ Xây dựng môi trường bằng hành vi phù hợp: Vứt rác
đúng nơi quy định, không khạc nhổ bừa bãi, quét dọn, lau
bụi, yêu quý giữ gìn bảo vệ các đồ dùng, đồ chơi ở nhà, ở
Trêng mÇm non A Tø HiÖp
Trang 11
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
2
3
BÉ VÀ GIA
ĐÌNH
NGHỀ
NGHIỆP
các ngọn lửa bùng cháy, bác sĩ, y tá cấp cứu, sơ cứu các
bệnh nhân. Một số nghề bảo vệ môi trường: nghề trồng
rừng, kiểm lâm, chăm sóc vườn thú, chăm sóc công viên,
công nhân vệ sinh đường phố, bác sĩ thú ý, công nhân lái
xe rửa đường phố...
- Liên hệ với một số nghề gần gũi góp phần bảo vệ môi
trường, ví dụ nghề cấp dưỡng trong trường, nghề giáo
viên...
- Liên hệ trực tiếp tới bản thân: Trẻ có thể làm gì để bảo
vệ môi trường và giúp đỡ các bác công nhân đỡ vất vả.
Trêng mÇm non A Tø HiÖp
Trang 12
Sáng kiến kinh nghiệm
4
5
6
Nguyễn Thị Thu Hằng
- Mụi trng trong dp tt d b ụ nhim do cú nhiu
ngi i li thm hi, tham quan, rỏc thi nhiu hn,
nhiu xe c i li trờn ng, nhiu thc phm c s
dng trong dp tt...Mựa xuõn l mựa l hi, nhiu ngi
PHNG
- Mụi trng b ụ nhim do giao thụng: Cỏc phng tin
TIN V
giao thụng thi ra khúi vo khụng khớ, gõy ra cỏc ting
MT S QUY
n, lm tc nghn giao thụng, gõy ra tai nn
NH V
- Cỏch lm gim bt ụ nhim mụi trng do giao thụng:
GIAO
THễNG.
Khuyn khớch mi ngi i b, s dng cỏc phng tin
giao thụng cụng cng nh xe buýt..., khụng vt rỏc xung
ng, xung sụng khi i trờn cỏc phng tin giao
thụng...
- Chp hnh cỏc lut l an ton giao thụng.
- Tiờt kim trong sinh hot: Lm dựng, chi cỏc
phng tin giao thụng bng ph liu.
Trờng mầm non A Tứ Hiệp
Trang 13
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
7
8
NƯỚC VÀ
ĐẤT NƯỚC,
- Những việc cần làm để bảo vệ danh lam thắng cảnh.
BÁC HỒ,
- Trẻ biết được những nơi an toàn trẻ có thể đến khi có
TRƯỜNG
những thảm hoạ thiên tai xảy ra.
TIỂU HỌC
3.4 Biện pháp 4: Tích hợp các nội dung giáo dục trẻ cách phòng ngừa, ứng
phó, giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí hậu trong mọi hoạt động học tập,
vui chơi, lao động, sinh hoạt của trẻ theo các chủ đề.
* Nội dung giáo dục trẻ cách phòng ngừa, ứng phó, giảm nhẹ hậu quả của
biến đổi khí hậu không chỉ được lồng ghép tích hợp dạy trẻ trong các giờ học
theo chủ đề. Mà còn được tích hợp dạy trẻ trong mọi hoạt động học tập, vui
chơi, lao động, sinh hoạt của trẻ một ngày. Nhằm ôn luyện củng cố kiến thức,
rèn kỹ năng hành vi, thái độ cho trẻ, để nó trở thành một thói quen ăn sâu vào
trong ý thức, hành vi của trẻ.
* Cách làm: Trong mọi hoạt động của trẻ một ngày, tôi luôn đưa các nội
dung giáo dục về cách phòng ngừa, ứng phó, giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí
hậu vào dạy trẻ một cách hợp lý, nhẹ nhàng.
Trêng mÇm non A Tø HiÖp
Trang 14
Sáng kiến kinh nghiệm
Nguyễn Thị Thu Hằng
- Vớ d: a ni dung giỏo tr phũng nga, ng phú, gim nh hu qu
nh ca; Cỏc cỏch trỏnh giú, i m, ờu khu trang, úng kớn ca khi cú giú;
Nng v Mt tri chiu sỏng mi vt; Nng to lm con ngi núng nc khú chu,
cõy ci b hộo khụ, tr em hay b st, m; Cỏc bin phỏp chng nng, ra ng
phi i m, bt khn che mt, i gng tay, trng nhiu cõy xanh, khụng ra ngoi
tri lõu; Ma cung cp nc cho con ngi v mi vt, lm mỏt, giỳp cho cõy
ci phỏt trin. Ma to lm cho ng ph ngp lt, nh ca qun ỏo m t, cú
sm chp rt nguy him; Cỏch trỏnh ma, khi i di ma phi i m nún,
mc ỏo ma, khụng chi di gc cõy khi cú ma to, sm chp. Hn hỏn l hin
tng lng ma thiu ht kộo di, lm gim m trong khụng khớ, h thp
mc nc ao h; Du hiu nhn bit: ớt hoc khụng cú ma kộo di, sụng sui
ao h can nc, cõy ci khụ hộo, t khụ nt n; Hn hỏn lm cho tr nh b mt
nc, mc cỏc bnh v da v bnh hụ hp.Giỏo dc tr s dng tit kim cỏc
Trờng mầm non A Tứ Hiệp
Trang 15
Sáng kiến kinh nghiệm
Nguyễn Thị Thu Hằng
ngun nc. Dụng xy ra khi cú giú mnh, sm sột, chp, ma ro. Lc l mt
ct khụng khớ xoỏy hỡnh cỏi phu, di chuyn rt nhanh cun i mi th. Sm,
sột, chp xut hin khi tri ma, trờn bu tri cú tia chp sỏng v ting n ln.
Ma ỏ l hin tng ht ma ri xung cú dang nh nhng cc ỏ to nh hỡnh
dng khỏc nhau. Tỏc hi: Dụng, sột, lc, ma ỏ cú th lm phỏ hu nh ca
trng hc, sột cú th lm chỏy nh, chỏy rng, ma ỏ ri xung cú th lm
nh, trng, tn phỏ cõy ci, lm cht ngi; Cỏc cỏch phũng trỏnh: tỡm ch
chỳ n an ton, ng xa ca s, ca ra vo, trỏnh xa ch m t, khụng trỳ di
cỏc gc cõy to, khụng cm cỏc vt bng kim loi, rỳt cỏc phớch cm in.L lt
+ Quan sỏt v nhn xột sõn trng hụm nay sch hay bn? Vỡ sao?
Hi tr: Cn phi lm gỡ sõn trng sch p?
+ Quan sỏt khớ hu thi tit ngy hụm nay nh th no? Phi lm gỡ
thớch ng vi thi tit ú: u túc, trang phc...
Trờng mầm non A Tứ Hiệp
Trang 16
Sáng kiến kinh nghiệm
Nguyễn Thị Thu Hằng
+ Tr chi t chn nhc nh tr khụng chy nhy, khụng gim lờn c,
khụng hỏi hoa, b cnh cõy, chi nh nhng bo v cỏc chi sõn trng
chi c lõu.
Hot ng gúc:
+ Nhc nh tr chi giao tip vi nhau nhng khụng gõy n o, khụng
vt, nộm chi bo v chi, sau khi tr chi xong bit ct chi gn
gng, ỳng ni quy nh.
+ Gúc sỏch chuyn: Dy tr cm sỏch ỳng chiu, khụng cun sỏch,
khụng ty xoỏ, khụng xộ sỏch chuyn, m nh nhng tng trang. Xem sỏch
chuyn v ch nc v cỏc hin tng thiờn nhiờn, phõn bit nhng hnh vi
gõy ụ nhim mụi trng, gõy nờn bin i khớ hu, hnh vi bo v mụi trng
gúp phn ngn nga, gim nh bin i khớ hu.
+ Gúc thiờn nhiờn: Dy tr chm súc cõy, ti cõy, gieo ht, nht c cho
bn cõy, bo v cõy, lm cỏc thớ nghim v cõy xanh vi ỏnh sỏng v nc, thớ
nghim hiu ng nh kớnh, thớ nghim nc ụ nhim, lm sch nc bn, thớ
nghim vi kớnh lỳp.
+ Gúc ni tr: Dy tr cú ý thc tit kim nc, thc phm, thu gom
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm
NguyÔn ThÞ Thu H»ng
+ Khen ngợi những hành vi tốt của trẻ đã thực hiện có ý nghĩa bảo vệ môi
trường: tiết kiệm nước, quét dọn…
+ Khen ngợi trẻ mặc trang phục đầu tóc gọn gàng, phù hợp thời tiết
+ Nhắc nhở nhẹ nhàng các hành vi chưa có lợi cho môi trường: Để đồ
dùng, đồ chơi chưa gọn, rửa tay còn vẩy nước ra ngoài, nói to, ăn không hết
xuất.
- Bên cạnh các hoạt động trong một ngày của trẻ thì còn có một số các
hoạt động khác cũng được thực hiện vào một ngày trong một tuần của trẻ, tôi
cũng lồng ghép nội dung giáo dục ngăn ngừa, ứng phó, giảm nhẹ hậu quả của
biến đổi khí hậu như:
+ Lao động tự phục vụ: Tôi dạy cho trẻ biết trẻ tự phục vụ tốt là việc làm
có lợi cho môi trường như: Đi đại tiện, tiểu tiện đúng chỗ và đi xong biết xả
nước, các đồ dùng vệ sinh được dùng và để ngăn nắp là một hành vi tốt, tự biết
xúc cơm, ăn hết xuất không làm rơi vãi là một hành vi tiết kiệm bảo vệ môi
trường, góp phần ngăn ngừa biến đổi khí hậu.
+ Lao động vệ sinh môi trường: Lau chùi đồ chơi, xếp dọn đồ dùng, đồ
chơi ngăn nắp, nhặt rác thu gom lá ở sân trường, vườn trường, đều là việc làm
tốt đáng khích lệ vì góp phần làm cho môi trường sạch đẹp góp phần ngăn ngừa
biến đổi khí hậu.
( Ảnh 3,4 minh họa ở phần phụ lục 1)
+ Lao động chăm sóc vật nuôi, cây trồng: Đây là việc làm tốt bảo vệ môi
trường hình thành lòng tự hào ở trẻ khi được góp công góp sức của mình vào
việc làm cho môi trường sanh, sạch, đẹp.
( Ảnh 5,6 minh họa ở phần phụ lục 1)
ang phi lo i phú vi tỡnh trng khn cp do thiờn tai gõy ra nờn khụng th
bo v cỏc em dn n tỡnh trng tr em d gp phi nhng tai nn ỏng tic.
Chớnh vỡ vy giỏo dc cho tr nhng k nng n gin tr cú th t bo v
c bn thõn mỡnh khi cha cú s giỳp ca ngi ln l mt vic lm rt
quan trng nhm ng phú, gim nh nhng hu qu ca bin i khớ hu gõy ra.
* Cỏch lm: Sau khi c v nghiờn cu cỏc ti liu hng dn v cỏch
ng phú, gim nh hu qu ca thiờn tai. Tụi ó la chn mt s phng phỏp
n gin nh nhng cú th hng dn c cho tr mm non a vo dy cho
tr lp mỡnh. Tụi ó a mt s tỡnh hung gi nh vo trũ chi dy tr, tr
va c hc, va c chi rt hiu qu. C th nh sau:
+ Hng dn tr mc ỏo phao, s dng phao, cỏc vt giỳp ni trờn nc.
+ Hng dn tr s dng ụ, dự, mc ỏo ma khi i ma, che chn bo v
khi i nng.
( nh 7,8 minh ha phn ph lc 1)
+ Trang phc phự hp thi tit
+ Thc hnh tỡnh hung gi nh: Ha hon
( Trũ chi: Tỡm nhanh li thoỏt)
Tụi t chc trũ chi ny sau khi ó cung cp cho tr nhng kin thc v
thm ha ha hon v ó giỏo dc cho tr cỏch bo v mỡnh, ti sn khi cú ha
hon xy ra. Khi tr ang chi trong lp tụi dựng mt hp bng kim loi c h
mt l cho khúi cú th thoỏt ra. Dựng giy m chõm la cho vo trong hp v
y np kớn. Khi cú mt chỳt khúi bc ra tụi s cựng cỏc cụ giỏo trong lp thụng
bỏo cho tr bit sp cú ha hon xy ra. ng thi lỳc ú hng dn tr nhanh
chõn chy ra khi lp trỏnh xa ni cú ha hon. Khi tr ó ra ht ni an ton
tụi s a ra tỡnh hung hi tr: Lm th no dp ỏm chỏy?. Tr s bit
tr li mt s cỏch cỏc cụ cú th dp tt c ỏm chỏy nh: Dựng bỡnh
cha chỏy, di nc, gi cu ha 114.
+ Thc hnh tỡnh hung gi nh: L lt
( Trũ chi: Ni no cao nht)
độ mọi lúc mọi nơi trong hoạt động một ngày của trẻ thì giáo viên cũng phải là
một tấm gương để cho trẻ học tập, bắt chước. Chính vì vậy bản thân tôi đã
không ngừng học tập, tự rèn luyện bản thân có những hành động, tác phong
chuẩn mực mọi lúc mọi nơi để cho trẻ lớp mình học tập và noi theo.
* Cách làm: Trong mọi hành động của mình ở trường cũng như ở nhà tôi
luôn luôn thực hiện nguyên tắc: ngăn nắp, sạch sẽ, gọn gàng, tiết kiệm, chống
lãng phí, bảo vệ sức khỏe bản thân. Hàng ngày, tôi cùng các giáo viên của lớp
mình luôn vệ sinh, sắp xếp môi trường trong và ngoài lớp học gọn gàng sạch sẽ.
Đồ đạc trong lớp sau khi sử dụng đều được vệ sinh sạch sẽ cất đúng nơi quy
định. Tôi luôn gương mẫu và nhắc nhở trẻ lớp mình biết tiết kiệm nước, tiết
kiệm điện, tiết kiệm đồ dùng, thực phẩm. Trang phục khi đi làm cũng như ở nhà
luôn gọn gàng, sạch sẽ, phù hợp thời tiết. Trong mọi hoạt động tôi luôn có ý
thức nhắc nhở và cùng trẻ thực hiện những hành động có ích góp phần bảo vệ
môi trường sống, ngăn ngừa, ứng phó, giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí hậu.
* Kết quả: Trẻ lớp tôi rất yêu quý các cô giáo nên mọi hành động việc
làm gương mẫu của cô giáo trẻ đều học tập theo và nghe lời cô dặn khi về nhà.
Trẻ có ý thức bảo vệ môi trường, có thái độ và hành vi tốt để phòng ngừa, ứng
phó hậu quả của biến đổi khí hậu, giữ môi trường ở lớp cũng như ở nhà xanh,
sạch, đẹp.
3.7 Biện pháp 7: Phối kết hợp với phụ huynh
* Việc phối hợp với phụ huynh trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ là
việc làm rất cần thiết và không thể thiếu. Bên cạnh đó giáo dục về biến đổi khí
hậu cho trẻ là một nhiệm vụ rất quan trọng không chỉ được giáo dục cho trẻ ở
trường mầm non mà phải giáo dục cho trẻ ở mọi nơi, mọi lúc, ở trường cũng
như ở nhà.
* Cách làm: Tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh về tình hình học
tập của các cháu, để phụ huynh nắm được, từ đó phụ huynh sẽ phối hợp với cô
giáo giáo dục, rèn luyện cho con em mình. Bên cạnh đó tôi còn tuyên truyền,
cung cấp cho phụ huynh những tài liệu, hình ảnh, hướng dẫn nội dung giáo dục
về biến đổi khí hậu phù hợp với lứa tuổi của trẻ thông qua góc tuyên truyền của
vào một thùng, vỏ chai lọ, hộp sữa, giấy vụn cho vào một thùng.
+ Giáo dục trẻ biết tiết kiệm: Giữ gìn đồ dùng, dụng cụ trong gia đình, tiết
kiệm điện nước trong sinh hoạt (nhắc người lớn tắt đèn, tắt quạt khi không sử
dụng) dùng chậu hoặc cốc lấy nước không để vòi chảy nước liên tục khi đánh
răng rửa mặt, biết tận dụng các vỏ hộp, lon nước đã qua sử dụng để làm đồ chơi
hoặc quyên góp cho lớp để các cô làm đồ chơi sáng tạo.
+ Biết giữ gìn quần áo, tay chân, thân thể sạch sẽ.
+ Biết tham gia quét dọn sân vườn giúp ông, bà, cha, mẹ. Biết chăm sóc
bảo vệ cây cối trong vườn nhà, không ngắt lá bẻ cành.
+ Quan tâm yêu thương chăm sóc các con vật nuôi trong nhà.
+ Tiết kiệm trong ăn uống: ăn hết xuất, không làm rơi vãi, không đòi hỏi
về ăn uống.
+ Biết cùng gia đình làm vệ sinh đường phố, ngõ xóm vào ngày cuối tuần.
+ Có ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường ở mọi nơi…
- Mảng tuyên truyền của trường: Tôi sưu tầm các hình ảnh, băng rôn,
khẩu hiệu, tranh ảnh có nội dung giáo dục về biến đổi khí hậu. Khi đã có được
những hình ảnh và tư liệu tôi đề xuất ý kiến với ban giám hiệu nhà trường kết
hợp cùng hội cha mẹ học sinh của lớp hỗ trợ kinh phí để in bạt các hình ảnh đó
thành các tranh ảnh, khẩu hiệu. Sau đó treo các tấm khẩu hiệu tranh ảnh đó trên
các mảng tường của trường của lớp, sao cho trẻ và phụ huynh dễ nhìn thấy, dễ
quan sát hàng ngày.
( Hình ảnh9,10,11,12,13,14,15,16,17,18 minh họa ở phần phụ lục 1)
* Ví dụ: Cháu Quang Anh là một cháu trai rất hiếu động, ở nhà cháu là
con một, gia đình lại có điều kiện nên cháu rất được ông bà, bố mẹ nuông chiều.
Những kiến thức đơn giản về môi trường sống, về hậu quả của biến đổi khí hậu
hầu như cháu không nắm được, các hành vi, kỹ năng, thái độ của cháu rất cẩu
Trêng mÇm non A Tø HiÖp
Trang 21
hưởng của biến đổi khí hậu đối với con người và môi trường sống gần gũi xung
quanh trẻ, nắm được những nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường, gây biến đổi
khí hậu và nhận thức được tầm quan trọng của việc phòng ngừa, ứng phó, giảm
nhẹ hậu quả của biến đổi khí hậu. Trẻ phân biệt được những hành vi tốt có lợi
giúp phòng ngừa ứng phó, giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí hậu và những
hành vi xấu có hại gây nên biến đổi khí hậu. Từ đó các hành động, hành vi, kỹ
năng của trẻ để bảo vệ môi trường đã được hình thành và trở thành một thói
quen thường xuyên ăn sâu vào trong ý thức của trẻ. Trẻ đã có thói quen sống
gọn gàng ngăn nắp, biết giữ gìn vệ sinh thân thể và vệ sinh môi trường sạch sẽ.
Trẻ rất tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường, ngăn ngừa biến đổi
khí hậu ở lớp học, ở gia đình, nơi ở. Trẻ có ý thức tiết kiệm các nguồn năng
lượng, có phản ứng với các hành vi làm bẩn phá hoại môi trường.
BẢNG KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ NHẬN THỨC CỦA TRẺ
VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
LỚP MẪU GIÁO LỚN A1 - TRƯỜNG MẦM NON A XÃ TỨ HIỆP
( THÁNG 4/ 2013)
Mục
tiêu
VỀ KIẾN THỨC
Trêng mÇm non A Tø HiÖp
VỀ KỸ NĂNG
HÀNH VI
VỀ THÁI ĐỘ
TÌNH CẢM
9
13.2
60
88.2
8
11.8
- Tôi đã sưu tầm và tự sáng tác được 12 bài hát, 21 bài thơ, 20 câu đồng
dao, ca dao, tục ngữ, 9 trò chơi, 8 thí nghiệm khoa học, sáng tác 3 câu chuyện và
sưu tầm được 5 câu chuyện, có nội dung giáo dục về biến đổi khí hậu, nhận biết
thời tiết, bảo vệ môi trường để đưa vào dạy trẻ nhằm giáo dục trẻ ngăn ngừa,
ứng phó, giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí hậu.
- Làm được nhiều đồ chơi tự tạo của cô và trẻ bằng các nguyên vật liệu
phế thải đã qua sử dụng do tôi sưu tầm và phụ huynh lớp đóng góp, phù hợp với
các chủ đề.
- Soạn được nhiều giáo án hay sáng tạo, có lồng ghép, tích hợp nội dung
giáo dục về biến đổi khí hậu một cách nhẹ nhàng hợp lý, phù hợp với độ tuổi
của trẻ, ứng dụng dạy trẻ rất có hiệu quả.
- Bản thân tôi khả năng sư phạm và trình độ chuyên môn cũng được nâng
cao, nghệ thuật lên lớp của tôi có tiến bộ rõ rệt. Có thêm nhiều kinh nghiệm tổ
chức lồng ghép kiến thức, kỹ năng bảo vệ môi trường vào các hoạt động phù
hợp với độ tuổi của trẻ và phù hợp theo từng chủ đề.
- Các bậc phụ huynh đã quan tâm và phối kết hợp với giáo viên chăm sóc
giáo dục trẻ tại nhà tốt hơn. Đã đóng góp được 21 chậu hoa và cây cảnh để xây
dựng góc thiên nhiên, một số áo phao, ô, dù…
- Các cháu đi học đều chăm ngoan, có ý thức bảo vệ môi trường ở mọi
nơi, mọi lúc. Trẻ hứng thú hơn trong các giờ học, các hoạt động vui chơi, lao
- Giáo dục về biến đổi khí hậu trong trường mầm non là một việc làm rất
quan trọng. Giáo dục trẻ cách phòng ngừa, ứng phó, giảm nhẹ hậu quả của biến
đổi khí hậu là cung cấp cho trẻ những hiểu biết ban đầu về ảnh hưởng của biến
đổi khí hậu đến môi trường sống của bản thân trẻ nói riêng và của con người nói
chung, từ đó trẻ biết cách sống tích cực với môi trường, làm giảm ảnh hưởng
của biến đổi khí hậu, nhằm đảm bảo sự phát triển lành mạnh về cơ thể và trí tuệ.
- Vì vậy ngày nay giáo dục về biến đổi khí hậu đã trở thành một nhiệm vụ
quan trọng trong việc đào tạo thế hệ trẻ ở các trường học.
- Để giáo dục cho trẻ đạt hiệu quả cao, đòi hỏi cô giáo cần có sự hiểu biết
đúng đắn về biến đổi khí hậu, tâm huyết yêu trẻ và sự phối hợp đồng bộ của nhà
trường và gia đình. Có làm được như vậy mới giúp trẻ có được ý thức tốt góp
phần làm cho môi trường của chúng ta “ Xanh – Sạch - Đẹp”, ngăn ngừa, giảm
nhẹ hậu quả của biến đổi khí hậu toàn cầu.
2- Bài học kinh nghiệm:
Để có được những kết quả trên, sau quá trình thực hiện, tôi đã rút ra một
số bài học kinh nghiệm sau:
- Để giáo dục trẻ về biến đổi khí hậu đạt hiệu quả cao nhất điều quan
trọng là giáo viên phải luôn gương mẫu để trẻ làm theo, luôn có ý thức hướng
dẫn và nhắc nhở trẻ kiên trì thực hiện những việc làm hàng ngày có ý nghĩa bảo
vệ môi trường, góp phần ngăn ngừa, ứng phó, giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí
hậu. Trên cơ sở đó giáo dục trẻ biết yêu quý, gần gũi với môi trường và đánh giá
các hành vi tốt, xấu của con người trong việc chăm sóc, bảo vệ môi trường.
- Giáo viên cần phải tích cực học tập, trau dồi kiến thức để tích luỹ được
nhiều kinh nghiệm từ đó đưa ra những biện pháp, phương pháp giáo dục trẻ một
cách hiệu quả nhất. Phải không ngừng sáng tạo và thiết kế để tìm ra những thủ
thuật, kỹ xảo lồng ghép nội dung giáo dục trẻ về biến đổi khí hậu nhẹ nhàng hợp
lý.
- Làm tốt công tác tham mưu với Ban giám hiệu bổ sung các đồ dùng, đồ
chơi và trang thiết bị đầy đủ để phục vụ cho công tác chăm sóc, nuôi dưỡng,
giáo dục trẻ.
Trên đây là một số biện pháp của tôi trong việc giáo dục trẻ lớp mẫu giáo
lớn A1 trường mầm non A xã Tứ Hiệp phòng ngừa, ứng phó, giảm nhẹ hậu quả
của biến đổi khí hậu. Tôi rất mong được sự góp ý của các cấp xét duyệt cho bản
sáng kiến kinh nghiệm của tôi đạt được kết quả tốt nhất và được nhiều giáo viên
áp dụng.
Xin chân thành cảm ơn!
Xác nhận của thủ trưởng đơn vị
Hà Nội, ngày 20 tháng 4 năm 2013
Tôi xin cam kết đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung
của người khác.
Người viết
Nguyễn Thị Thu Hằng
Trêng mÇm non A Tø HiÖp
Trang 25