Ôn tập Tiếng Việt 6
I. Kiến thức cơ bản
1. Cấu tạo từ của Tiếng Việt
Tiếng là đơn vị cấu tạo nên từ.
Từ là đơn vị nhỏ nhất dùng để đặt câu.
Từ đơn : Từ do một tiếng tạo thành .VD: cây, đứng, đẹp, vui
Từ phức: Từ do 2 hoặc nhiều tiếng tạo thành . VD : trồng trọt, sách vở, xinh xắn, hợp tác
xã, chủ nghĩa xã hội
Từ láy : Là từ phức mà giữa các tiếng có quan hệ láy âm. VD : Khanh khách, Xinh xinh,
long lanh, lom khom
Từ ghép :Những từ phức đợc tạo ra bằng cách ghép các tiếng có quan hệ với nhau về
nghĩa.
2. Nghĩa của từ
Nghĩa của từ là nội dung( sự vật,tính chất,hoạt động, quan hệ )mà từ biểu thị.
Nghĩa gốc là nghĩa xuất hiện từ đầu, làm cơ sở để hình thành nên các nghĩa khác
Nghĩa chuyển là nghĩa đợc hình thành trên cơ sở của nghĩa gốc
VD: Mũi ( DT) 1. Bộ phận nhô cao ở mặt ngời và động vật, là cơ quan để thở và ngửi.
( Nghĩa gốc )
2. Bộ phận có đầu nhô ra ở phía trớc của một số vật : mũi thuyền mũi kéo,
mũi giầy ( Nghĩa chuyển )
3. Mỏm đất nhô ra biển : mũi Cà Mau ( Nghĩa chuyển)
Giải nghĩa từ : Có thể giải nghĩa từ bằng 2 cách chính :
+ Trình bày khái niệm mà từ biểu thị . VD : Trạng nguyên : học vị cao nhất trong hệ
thống thi cử chữ Hán ngày trớc.
+ Đa ra những từ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa với từ cần giải thích
VD: Lẫm liệt : hùng dũng , oai nghiêm
3. Phân loại từ theo nguồn gốc
Từ thuần Việt : là những từ do nhân dân ta tự sáng tạo ra ( phần lớn là từ đơn,biểu thị
các sự vật, hành động, trạng thái ,tính chất sinh hoạt trong nền kinh tế nông nghiệp) VD:
Lúa , ngô. khoai, sắn, nhanh , chậm,cày ,cuốc, mua, bán, vui, buồn
Từ mợn : Là những từ vay mợn của tiếng nớc ngoài đẻ biểu thị những sự vật,hiện t-

với các từ đã ,sẽ. đang .
+ Phân loại :
ĐT tình thái ( thờng đòi hỏi ĐT khác đi kèm )
ĐT ĐT chỉ hành động
ĐT chỉ hành động, trạng thái.
ĐT chỉ trạng thái
Cụm động từ :
+ Khái niệm : Là loại tổ hợp từ do động từ với một số từ ngữ phụ thuộc nó tạo thành.
+ Cấu tạo phức tạp hơn động từ nhng hoạt động trong câu giống nh động từ.
+ Mô hình cụm ĐT : 3 phần : Phần trớc phần trung tâm và phần sau
Tính từ
+Khái niệm : TT là những từ chỉ đặc điểm ,tính chất của sự vật, hành động, trạng thái
+ Khả năng kết hợp : Có thể kết hợp với các từ đã ,sẽ, đang, rất, hơi, quá , lắm để tạo
thành cụm tính từ . Kết hợp hạn chế với hãy ,đừng, chớ
+ Chức vụ ngữ pháp : Có thể làm chủ ngữ, vị ngữ trong câu . Khả năng làm vị ngữ cuả TT
hạn chế hơn ĐT
+ Phân loại :
TT chỉ đặc điểm tơng đối .( Có thể kết hợp với từ chỉ mức độ : rất ,hơi, quá )
TT
TT chỉ đặc điểm tuyệt đối.( Không thể kết hợp với từ chỉ mức độ )
Cụm tính từ : ( Xem SGK )
Số từ : Số từ là những từ chỉ số lợng và thứ tự của sự vật.
Lợng từ : là những từ chỉ lợng ít hay nhiều của sự vật. Có 2 nhóm lợng từ :
- Nhóm chỉ ý nghĩa toàn thể : cả ,tất cả, hết thảy, toàn bộ
- Nhóm chỉ ý nghĩa tập hợp ( những , các , mấy ...) hay phân phối ( mọi, mỗi, từng )
Chỉ từ : Là những từ dùng để trỏ vào sự vật , nhằm xác định vị trí của sự vật trong không
gian hoặc thời gian.Chỉ từ thờng làm phụ ngữ trong cụm DT, ngoài ra nó còn làm chủ ngữ
hoặc trạng ngữ của câu .
II. Bai tap
Bài 1: Cho đoạn văn sau:" Một hôm , Mã Lơng vẽ con cò trắng không mắt. Vì một chút sơ ý, em đánh