HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

KHOA MÔI TRƯỜNG
-------  -------

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
TÊN ĐỀ TÀI:
ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP
QUẢN LÝ RÁC THẢI SINH HOẠT TẠI XÃ HOÀN LONG,
HUYỆN YÊN MỸ, TỈNH HƯNG YÊN

Người thực hiện

: HÀ THỊ LỆ THU

Lớp

: MTB

Khóa

: 57

Chuyên ngành

: KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG

Giáo viên hướng dẫn : PGS.TS. NGUYỄN XUÂN THÀNH
Địa điểm thực tập

: HUYỆN YÊN MỸ, TỈNH HƯNG YÊN

hướng dẫn, dìu dắt em trong suốt quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành khóa
luận tốt nghiệp này.
Em xin chân thành cảm ơn sự nhiệt tình chỉ bảo, dạy dỗ và tạo điều kiện
thuận lợi của các thầy cô khoa Môi trường trong quá trình em thực tập.
Em xin chân thành cảm ơn các anh, chị, chú, bác công tác tại UBND xã
Hoàn Long đã tận tình giúp đỡ em trong quá trình thực tập.
Mặc dù đã hết sức cố gắng, nhưng khóa luận của em không tránh khỏi
những thiếu sót , em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của
quý Thầy Cô và các bạn học cùng lớp để kiến thức của em trong lĩnh vực này
được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 20 tháng 5 năm 2016
Sinh viên

Hà Thị Lệ Thu

MỤC LỤC

Bảng 1. 1: Thành phần rác thải sinh hoạt...........................................................................................4
Bảng 1.2: Thành phần hóa học của các cấu tử trong phế thải đô thị.................................................5

ii


Hình 1.1 :Sơ đồ phân loại và các biện pháp xử lí rác thải sinh hoạt....................................................6
Bảng 1.4: Kết quả phân tích trứng giun và coliform trong các mẫu đất tại bãi rác.............................9
1.2.1.1. Một số phương pháp kĩ thuật xử lý chất thải rắn trên thế giới............................................11
Hình 1.2 : Sơ đồ công nghệ xử lý rác thải của Mỹ.............................................................................13
Hình 1.3 : Sơ đồ dây chuyền công nghệ xử lý rác thải sinh hoạt của ...............................................14
CHLB Đức..........................................................................................................................................14

Hình 3.9: Đội thu gom rác thải xã Hoàn Long...................................................................................46
Bảng 3.12 : Phí vệ sinh môi trường, lương và chế độ ưu đãi............................................................46
Bảng 3.13 : Dự báo dân số, khối lượng rác thải hộ gia đình xã Hoàn Long giai đoạn 2015-2020.....48
Hình 3.10 : Quy trinh xử lý RTSH bằng biện pháp ủ phân Compost..................................................51
DANH MỤC BẢNG

Bảng 1. 1: Thành phần rác thải sinh hoạt...............................................................................................4
Bảng 1.2: Thành phần hóa học của các cấu tử trong phế thải đô thị.....................................................5
Bảng 1.3: Thành phần một số chất khí cơ bản trong khí thải bãi rác......................................................8
Bảng 1.4: Kết quả phân tích trứng giun và coliform trong các mẫu đất tại bãi rác.................................9
Bảng 1.5 : Hiện trạng phát sinh chất thải rắn toàn quốc......................................................................18
Bảng 3.1: Thời tiết khí hậu huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên -2015........................................................33
Bảng 3.2 : Dân số của xã Hoàn Long.....................................................................................................35
Bảng 3.3 : Thành phần RTSH của 1 hộ gia đình.................................................................................36
Bảng 3.4 : Khối lượng phát sinh rác thải trên địa bàn toàn xã theo ngày.............................................37
Bảng 3.5 : Khối lượng phát sinh rác thải tại trường học và công sở.....................................................38
Bảng 3.6 : Khối lượng rác thải phát sinh từ chợ, cửa hàng..................................................................39
Bảng 3.7: Tổng hợp khối lượng RTSH trên địa bàn toàn xã Hoàn Long................................................39
Bảng 3.8 : Khối lượng RTSH thu gom của xã Hoàn Long.......................................................................41
Bảng 3.9: Tỷ lệ phân rác hộ gia đình trước khi xử lý.............................................................................41
Bảng 3.10 : Ý kiến đánh giá một số chỉ tiêu của các hộ được thu gom RTSH........................................43

iv


Bảng 3.11 : Các hình thức xử lý rác thải sinh hoạt của xã Hoàn Long...................................................45
Bảng 3.12 : Phí vệ sinh môi trường, lương và chế độ ưu đãi................................................................46
Bảng 3.13 : Dự báo dân số, khối lượng rác thải hộ gia đình xã Hoàn Long giai đoạn 2015-2020.........48

v

BVMT
CHLB
CNH-HĐH
CTR
CTRĐT
CTRSH
GDP
ÔNMT
RTSH
RTYT
TCVN
THCS
TNTN
TNMT
TNHH
TP.HCM
TTCN - DV
UBND
VSMT
VSV

Bảo vệ môi trường
Cộng hòa liên bang
Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa
Chất thải rắn
Chất thải rắn đô thị
Chất thải rắn sinh hoạt
Giá trj sản xuất bình quân đầu người
Ô nhiễm môi trường
Rác thải sinh hoạt

quan trọng trong sự phát triển kinh tế, xã hội của huyện, của tỉnh.Các hoạt động
kinh doanh, thương mại, dịch vụ với nhiều hình thức khác nhau trên địa bàn xã
ngày càng được đầu tư phát triển. Bên cạnh đó Chính sách Nông thôn mới đã
góp phần cải thiện bộ mặt của thôn xã một cách nhanh chóng. Cùng với sự phát
triển đó, kéo theo một lượng lớn rác thải từ các cơ quan trường học, chợ, quán
ăn,..đặc biệt là rác thải sinh hoạt tại hộ gia đình với sự đa dạng về thành phần
được thải ra ngoài môi trường. Việc quản lý, xử lý rác thải gặp nhiều khó
khăn.Chính vì vậy, công tác quản lý và xử lý rác thải trên địa bàn xã trở thành
vấn đề cấp bách hiện nay.
Từ những thực trạng trên, tôi quyết định thực hiện đề tài :“Đánh giá hiện
trạng và đề xuất biện pháp quản lý rác thải sinh hoạt tại xã Hoàn Long,
huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên”
2. Mục tiêu nghiên cứu đề tài
- Đánh giá hiện trạng công tác quản lý rác thải sinh hoạt tại xã Hoàn
Long, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên
1


- Đề xuất một số biện pháp quản lý, xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn
xã Hoàn Long, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên
3. Yêu cầu nghiên cứu
- Chỉ ra được những tồn tại, yếu kém trong công tác quản lý, xử lý RTSH
tại xã Hoàn Long, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên
- Đề xuất một số giải pháp khả thi nhằm nâng cao công tác quản lý RTSH
tại xã Hoàn Long, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên
.

2




Tỉ lệ (%)
41.98

Giấy

5.27

Nhựa, cao su

7.19

Len,vải

1.75

Thủy tinh

1.42

Đá, đất sét, sành sứ

6.89

Xương, vỏ hộp

1.27

Kim loại


Chất dẻo
Vải
Cao su
Da
Rác vườn
Gỗ vụn

C
48.0
34.4
44.0
60.0
55.0
78.0
60.0
47.8
49.5

Thành phần các nguyên tố(%)
H
O
N
S
6.4
37.6
2.6
0.4
6.0
44.0
0.3

10.0
10.0
10.0
4.5
1.5

Nguồn : Nguyễn Xuân Thành, 2004
1.1.3. Phân loại rác thải sinh hoạt
Rác thải sinh hoạt có thành phần và tính chất rất đa dạng , thông thường
người ta phân loại rác thải sinh hoạt theo khả năng phân hủy để có biện pháp xử
lí phù hợp.

5


Tái chế
Giấy vụn,
kim loại,
nhựa dẻo..

Vải vụn,
cao su,
thuộc da..

Thiêu
đốt

Rác thải
Sành sứ,
chất trơ..


175-

500kg/m3 . Ở Việt Nam ước tỉnh tỉ trọng của RTSH khoảng 470kg/m3.
(Nguồn : Nguyễn Đức Hiển, 2002 )
• Thành phần rác thải
Thành phần RTSH ở nước ta rất đa dạng , đặc trưng theo từng khu vực
đô thị , thành phố cụ thể và phụ thuộc vào tập quán sinh hoạt, trình độ văn hóa
và tốc độ phát triển… nhưng chúng có một số đặc điểm giống nhau : độ ẩm cao,
có lẫn nhiều gạch , đất, đá , cát, thành phần có nguồn gốc hữu cơ chiếm tỉ lệ cao
50.7- 62.2 % (Nguồn : Nguyễn Đức Hiển, 2002 )
Tuy nhiên, với tốc độ đô thị hóa và tăng trưởng kinh tế ngày càng cao làm cho
đời sống của người dân càng được cải thiện, nguồn thực phẩm qua sơ chế sẽ tăng lên
dẫn đến xuất hiện càng nhiều loại giấy loại, chất dẻo, thủy tinh, kim loại…
1.1.5. Những tác động của rác thải sinh hoạt
Rác khi thải vào môi trường gây ô nhiễm, đất, nước, không khí. Ngoài ra,
rác thải còn làm mất vệ sinh công cộng, làm mất mỹ quan môi trường. Rác thải là
nơi trú ngụ và phát triển lý tưởng của các loài gây bệnh hại cho người và gia súc.
Rác thải ảnh hưởng tới môi trường nhiều hay ít còn phụ thuộc vào nền
kinh tế của từng quốc gia, khả năng thu gom và xử lý rác thải, mức độ hiểu biết
và trình độ giác ngộ của mỗi người dân. Khi xã hội phát triển cao, rác thải
không những được hiểu là có ảnh hưởng xấu tới môi trường mà còn được hiểu là
một nguồn nguyên liệu mới có ích nếu chúng ta biết cách phân loại chúng, sử
dụng theo từng loại.
• Ảnh hưởng đến môi trường không khí: Nguồn rác thải từ các hộ gia đình
thường là các loại thực phẩm chiếm tỷ lệ cao trong toàn bộ khối lượng rác thải

7




0- 1,0

H2

0- 0,2

CO

0- 0,2

Chất hữu cơ bay hơi

0,01- 0,6

(Nguồn: Handbook of Soil Waste Management, 1993)
• Ảnh hưởng đến môi trường nước :Theo thói quen nhiều người thường
đổ rác tại bờ sông, hồ, ao, cống rãnh. Lượng rác này sau khi bị phân huỷ sẽ tác
động trực tiếp và gián tiếp đến chất lượng nước mặt, nước ngầm trong khu vực.
Rác có thể bị cuốn trôi theo nước mưa xuống ao, hồ, sông, ngòi, kênh rạch, sẽ
làm nguồn nước mặt ở đây bị nhiễm bẩn .
Mặt khác, lâu dần những đống rác này sẽ làm giảm diện tích ao hồ, giảm
khả năng tự làm sạch của nước gây cản trở các dòng chảy, tắc cống rãnh thoát
nước. Hậu quả của hiện tượng này là hệ sinh thái nước trong các ao hồ bị huỷ
diệt . Việc ô nhiễm các nguồn nước mặt này cũng là một trong những nguyên

8


nhân gây các bệnh tiêu chảy, tả, lỵ trực khuẩn thương hàn,ảnh hưởng tiêu cực

Giá trị cao nhất

Bãi rác Lạng Sơn

5

15

40

2.000.000

Bãi rác Nam Sơn

8

120

300

20.000.000

(Nguồn: Bộ Tài Nguyên và Môi Trường, 2011)
• Ảnh hưởng của rác thải đối với sức khoẻ con người:Trong thành phần
rác thải sinh hoạt, thông thường hàm lượng hữu chiếm tỉ lệ lớn. Loại rác này rất
dễ bị phân huỷ, lên men, bốc mùi hôi thối. Rác thải không được thu gom, tồn
đọng trong không khí, lâu ngày sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ con người sống xung
quanh. Chẳng hạn, những người tiếp xúc thường xuyên với rác như những người
làm công việc thu nhặt các phế liệu từ bãi rác dễ mắc các bệnh như viêm phổi,


- Thông tư liên Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường và Bộ Xây dựng số
10


01/2001/TTLT-BKHCNMT-BXD ngày 18 tháng 1 năm 2001 hướng dẫn các quy
định về bảo vệ môi trường đối với việc chọn lựa địa điểm, xây dựng và vận hành
bãi chôn lấp chất thải rắn.
- TCXDVN 261-2001: Bãi chôn lấp chất thải rắn. Tiêu chuẩn thiết kế
- TCVN 6696-2000: Chất thải rắn – Bãi chôn lấp hợp vệ sinh – các yêu cầu
về môi trường.
- Quyết định số 798/2011/QĐ- TTg ngày 25 tháng 5 năm 2011 của Thủ
tướng Chính phủ phê duyệt chương trình đầu tư xử lý chất thải rắn giai đoạn
2011- 2020.
- Hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn.
1.2. Công nghệ xử lý rác thải sinh hoạt trên thế giới và Việt Nam
1.2.1. Công nghệ xử lý rác thải trên thế giới
1.2.1.1. Một số phương pháp kĩ thuật xử lý chất thải rắn trên thế giới
+ Phương pháp chôn lấp chất thải hợp vệ sinh: Phương pháp này chi phí
rẻ nhất, bình quân ở các khu vực Đông Nam Á là 1-2 USD/tấn. Phương pháp
này thường phù hợp với các nước đang phát triển
+ Phương pháp chế biến chất thải rắn có nguồn gốc hữu cơ thành phân ủ
hữu cơ (compost): Phương pháp này chi phí thông thường từ 8-10 USD/tấn.
Thành phẩm thu được dùng để phục vụ cho nông nghiệp, vừa có tác dụng cải tạo
đất vừa thu được sản phẩm không bị nhiễm hoá chất dư tồn trong quá trình sinh
trưởng. Thành phần này được đánh giá cao ở các nước phát triển.
Nhược điểm của phương pháp này là: Quá trình xử lý kéo dài, bình
thường là từ 2-3 tháng, tốn diện tích. Một nhà máy sản xuất phân hữu cơ từ chất
thải rắn công xuất xử lý 100.000 tấn chất thải/năm cần có diện tích là 6 ha.
+ Phương pháp thiêu đốt: Phương pháp này chi phí cao, thông thường từ
20-30 USD/tấn nhưng chu trình xử lý ngắn, chỉ từ 2-3 ngày, diện tích sử dụng

phù hợp với điều kiện Việt Nam vì đa số chưa phân loại rác thải; sau khi sấy,
nghiền thì trong chất thải vẫn chứa chất vô cơ như gạch ngói, kim loại, thủy
tinh…gây ảnh hưởng xấu tới đất, cây trồng và cả con người (Trần Quang Ninh,
tổng luận về công nghệ xử lý chất thải rắn của một số nước và ở Việt Nam).

12


Thu gom rác
sinh hoạt
thành phố

Rác từ bãi thải

Hệ thống
phân loại:
- Vô cơ
- Hữu cơ

Rác hữu cơ
chuyển về nhà
máy
Cấy men

Nghiền

trong

Ủ trong các
lò ủ theo quy

+Công nghệ xử lý rác làm phân bón của Đức
Công nghệ phổ biến nhất của Đức là xử lý rác đi đôi với thu hồi khí sinh
học và phân bón hữu cơ vi sinh. Cụ thể: Rác thải ở các gia đình đã được
phân loại, ở những nơi công
cộng
Nơi tiếp
nhậnphân loại chưa triệt để, được tiếp nhận và
thảihữu
sinhcơ được đưa vào thiết bị ủ kín dưới dạng
tiến hành phân loại tiếp. rác
Rác
hoạtloại
Phân

các thùng chịu áp lực cùng với thiết bị thu hồi khí sinh ra trong quá trình lên
men
phân
giải
Rác
thải vô
cơ hữu cơ .

Rác hữu cơ lên
men
Ưu điểm: Xử lý triệt để, đảm bảo VSMT; Thu(thu
hồikhí
sản64%)
phẩm là khí đốt có giá trị
Tái chế
Hút khíở khu lân cận nhà máy;

Sau đó mới tiến hành phân loại, chế biến thành phân bón hữu cơ.
Ưu điểm: Rác được ủ từ 10-12 ngày đã giảm mùi của khí H2S, sau đó mới
Tiếpđộ
nhận
ráchại
thải đối với người lao động; Thu
đưa ra ngoài xử lý, góp phần giảm nhẹ mức
độc

hồi được nước rác, không gây ảnh hưởng tới tầng nước ngầm; Thu hồi được sản
Thiết bị chứa (hầm ủ kín) có bổ sung vi sinh vật, thổi khí, thu nước rác

phẩm tái chế; Rác vôtrong
cơ thời
khi gian
đưa10-12
đi chôn
lấp không gây mùi và ảnh hưởng đến tầng
ngày
nước ngầm vì đã được ôxy hoá trong hầm ủ và thu hồi được sản phẩm làm phân bón.
Ủ chín, độ ẩm 40%
Hạn chế: Chất lượng phân bón không
cao, chưa xử lý triệt để các vi khuẩn
15-20 ngày
gây bệnh; Thao tác vận hành phức tạp; Diện
tích hầm ủ rất lớn không được phân
phân loại theo kích thước(bằng băng tải,
loại, diện tích nhà máy lớn vàSàng
kinh
phí đầu tư ban đầu lớn ((Trần Quang Ninh, tổng

Công tác quản lý rác thải trên thế giới rất được quan tâm. Ở Hà Lan, mỗi
tỉnh phải lập ra kế hoạch quản lý rác thải, trong đó nêu rõ chúng sẽ được lưu
chứa, thu gom, xử lý hoặc sử dụng lại như thế nào, do ai và ở đâu.
Ở Philippin cho thấy: Chính phủ Philippin đã đề ra một đạo luật quản lý
chất thải rắn theo hướng thân thiện với sinh thái. Điểm nổi bật của đạo luật này
là việc thành lập một cơ quan chức năng liên ngành về quản lý chất thải rắn cấp
quốc gia, đặt ra các mục tiêu cụ thể về chuyển đổi rác thải. Bắt buộc áp dụng

15


phân loại rác tại nguồn, hỗ trợ hoạt động tái chế, mở rộng thị trường phân
compost và các khả năng tiêu chuẩn về đóng gói.
Ở Đài Loan, hiện nay để tăng cường công tác giải quyết các vấn đề thải
bỏ và xử lý chất thải. Chính phủ đã đẩy mạnh công tác giảm thiểu và tái chế chất
thải. Kết quả thu được là tỷ lệ tái chế chất thải tăng mạnh trong khi lượng chất thải
phát sinh đã tăng chậm. Đặc biệt với chính sách “trả tiền cho những gì bạn thải bỏ”
đã thu được những thành công rất lớn trong việc kiểm soát và quản lý chất thải.
Ở Ấn Độ, chính sách Người gây ô nhiễm phải trả tiền và Chi phí giảm
thiểu đã được áp dụng.
Người gây ô nhiễm phải trả tiền: nghĩa là các tổ chức cá nhân trong đời
sống, trong sản xuất và kinh doanh phát sinh ra chất thải vượt quá tiêu chuẩn
cho phép, gây ô nhiễm môi trường thì phải chịu toàn bộ chi phí cho các hoạt
động thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải đó một cách phù hợp và an toàn
với môi trường theo tiêu chuẩn của Ấn Độ.
Chi phí giảm thiểu: Chính phủ khuyến khích các nhà máy, xí nghiệp đầu
tư trang thiết bị, công nghệ, kỹ thu thuật để giảm thiểu lượng chất thải phát sinh.
Đồng thời đầu tư cho các chương trình, dự án phục vụ mục đích tái chế, tái sử
dụng chất thải góp phần giảm thiểu lượng chất thải phát sinh ra môi trường. Một
phần kinh phí đầu tư cho các chương trình này được thu từ phí ô nhiễm do người