Y BAN NHÂN DÂN T NH QU NG NGÃI
TR

NGă

I H C PH MăV Nă

NG

---------00---------

V

NGăC MăH

NG

BÀI GI NG
PH

NGăPHÁPăD Y H C HÓA H C 1

Qu ng Ngãi, 11/2013

1


Y BAN NHÂN DÂN T NH QU NG NGÃI
TR

NGă


c biên so nătheoăch

ngătrìnhă

ngăphápăd y h c Hóa h c 1 c a h Caoăđ ngăS ăph mă(C SP)ăđưăđ

T b môn Hóa h c - khoaăC ăb năTr
dungă côă đ ng,ă chínhă xác,ă rõă rƠngă đ
kh o và phù h p v iăđ iăt

ngă

i h c Ph mă↑ nă

ng phát hành. N i

c ch n l c t nhi u giáo trình, tài li u tham

ngăsinhăviênăC SP.

t oăđi u ki năchoăsinhăviênăC SPăt ngăc
trong m iă ch

c

ng vi c t h c, t nghiên c u,

ngă c a bài gi ng có nh ng bài t p và v nă đ c n th o lu n. Tuy



ngăđ i h c Ph mă↑ nă

đ aăbƠiăgi ng này lên Website c aătr

ng, Ban ch nhi m khoa,T
ngăđưăt oăđi u ki n cho tôi

ng.
Tác gi

1


Ch

ngă1.ăPH

NGăPHÁPăD Y H C HÓA H C ậ M T B

PH N C A

KHOA H C GIÁO D C
1.1.ă

iă t

ng, nhi m v

c a môn h că ph


ng th c nghi m,

rènăk ăn ngăth c hành và v n d ng ki n th c, tính th c ti n, m i liên h liên môn.
1.1.2.3. Ph

ngăpháp,ăph

ngăti n và hình th c t ch c d y h c.

PPDHHH ph i nghiên c u nh ngăph
b oăđ m

ngăphápăvƠăhìnhăth c t ch c d y h c

m căđ cao nh t tính t giác, tích c c và t l c c a h c sinh, phát tri n

h h ng thú h c t p,ă n ngă l c sáng t o, góp ph n c i ti nă ph
gi ng d y phù h p v i n iădungăvƠăph

ngă pháp,ă thi t b

ngăphápăd y h c m i.

1.1.3. M i liên h c a PPDHHH v i các môn h c khác
C ăs ph

ngăpháp lu n c a PPDHHH là tri t h c duy v t bi n ch ng và duy

v t l ch s . Qua vi c d y hóa h c HS nh n th că đ

h c giáo trình Hóa h c,ădoăđóăxácăđ nh nh ngăđi măđ cătr ngăc a PPDHHH.
PPDHHH v iăt ăcáchălƠăm t khoa h căđ c l p trong h th ng các khoa h c
giáo d c, ch có th

phát tri n v ng ch c trong m i liên h qua l i ch t ch v i các

khoa h c khác.
1.2. S phát tri n c a chuyên ngành PPDHHH và s nghiên c u môn Hóa h c
1.2.1. S xu t hi n và phát tri n c a PPDHHH
B mônăPPDHHHăraăđ i ch măh năsoăv i khoa h c Hóa h c. Trong xã h i
phong ki n, PPDHHH ch y u tìm cách nh i nhét cho h c sinh m t kh iăl

ng s

ki n v các ch t hóa h c.
Vi tă Nam,ă tr

că n mă 1954ă ch m i có m t s sách giáo khoa Hóa h c

b ng ti ng Vi t. T n mă1956ăđưăcóăcácăsáchăgiáoăkhoaăHóaăh cătr

ng ph thông

c p II, c păIIIăvƠăđưăcóăm t s bài vi t l t v gi ng d y Hóa h c.ăGiáoătrìnhăđ u
tiên v môn h că đ c l p -PPDHHH- raă đ iă n mă 1962.ă Sauă g nă 15ă n m,ă t p giáo
trình th hai v môn h c này m iă đ
mônăđ

căhìnhăthƠnhăb


i và phát tri n ti m l c trí

tu h c sinh thông qua d y h c b môn Hóa h c.
- V n d ng các ki n th c Tâm lí h c, Giáo d c h c, Tri t h c, các môn Hóa
h c thu căch

ngătrìnhăC SPăđ d y t t môn Hóa h c

3

tr

ng THCS.


- Có ki n th că vƠă k ă n ngă xácă đ nh, l a ch n n i dung d y h c Hóa h c
tr

ng THCS, bi tăphơnătíchăch

ngătrình,ăsáchăgiáoăkhoaăvƠătƠiăli u tham kh o v

Hóa h c l p 8, 9; bi t phân tích s phát tri n c a m t s ki n th căc ăb n nh t trong
ch

ngătrìnhăHóaăh cătr

ng THCS có liên h v iăch

- Bi t s d ngăcácăph

ng

THCS.
Ph n th c hành: g m các bài thí nghi m th c hành, các bu i xêmina v bài
t p Hóa h c, v phơnătíchăch

ngătrìnhăvƠăsáchăgiáoăkhoaăHóa h cătr

ng THCS,

t p so n bài và t p gi ng.
1.2.2. Ph

ngăphápăh c t p b môn

- C n th c hi năđ yă đ ph

ngăphápăh c t p

đ i h c và áp d ng kiên trì

vào vi c h c t p b môn: chú ý nghe gi ng và s d ngăgiáoătrình,ăcóăph

ngăphápă

t h c, t nghiên c u.
- Coi tr ng vi că rènă k ă n ngă d y h c và giáo d c thông qua b môn. Coi
cácătr

tr ng vi c liên h lí thuy t v i th c ti n d y h c Hóa h c

ngă

ti n m iăđ gi i quy t có hi u qu h nănh ng nhi m v d y h c và giáo d c, khi
ng

i giáo viên không ch ti p thu nh ngăđi u m i m mà còn t ki m tra l i nhi u

đi u;ăđ ng th iăth

ng xuyên phân tích công tác c a b n thân.

1.3.2. Qui trình nghiên c u m tăđ tài nghiên c u khoa h c s ăph m ng d ng
1.3.2.1. Tênăđ tài
- Th hi n rõ n iădung,ăđ iăt

ngăvƠătácăđ ng.

- Cóăýăngh aăth c ti n.
1.3.2.2. Hi n tr ng
- Nêuăđ

c hi n tr ng.

- Xácăđ nhăđ

c nguyên nhân gây ra hi n tr ng.

- Ch n m tănguyênănhơnăđ tácăđ ng, gi i quy t.
1.3.2.3. Gi i pháp thay th
- Mô t rõ ràng gi i pháp thay th .



1.3.2.8. K t qu
- K t qu nghiên c u:

ã gi i quy tăđ

c các v năđ đ tăraătrongăđ tƠiăđ y

đ , rõ ràng, có tính thuy t ph c.
- Nh ngă đóngă gópă c aă đ tài nghiên c u: Mang l i hi u bi t m i v th c
tr ng,ăph

ngăpháp,ăchi năl

c…

- Áp d ng các k t qu : Tri n v ng áp d ng t iă đ aă ph

ng,ă c n

c, qu c

t …
1.3.2.9. Minh ch ng cho các ho tăđ ng nghiên c u c aăđ tài
K ho ch bài h c, bài ki m tra, b ng ki m,ăthangăđo,ăb ngăhình…
1.3.2.10. Trình bày báo cáo
- ↑ năb n vi t
- Báo cáo k t qu tr


(3) Gi thuy t nghiên c u
Có, vi c s d ng ph n m m mô ph ng flash trong d y h c ch

ngă1ăắC u t o

nguyên t ”ă môn Hóa h c s lƠmăt ngăh ng thú h c t p c a h c sinh.
Có, vi c s d ng ph n m m mô ph ng flash trong d y h c ch
nguyên t ”ă môn Hóa h c s lƠmăt ngăk t qu h c t p c a h c sinh.
BÀI T PăCH
1. Traoăđ i v ph

NGă1

ngăphápăh c t p môn h c PPDHHH.

6

ngă1ăắC u t o


2. Traoăđ i v m tăvƠiăđ tài, bài t p môn h c PPDHHH.
3. Hưyănêuătênă1ăđ tƠiăắNghiênăc u khoa h căs ăph m ng d ng”ăvƠăhưyăch rõăđơuă
là:
- Gi iăphápătácătácăđ ng.
- V năđ nghiên c u.
- Gi thuy t nghiên c u.

7




h c THPT, trung h c chuyên nghi p, h c ngh ho căđiăvƠoăcu c s ngălaoăđ ng.
- H c xong THCS, h c sinh có nh ngăn ngăl c:ăn ngăl c thích ng, t ch ,
t l pă trongă laoă đ ng, trong cu c s ng và hòa nh p v iă môiă tr

ng ngh nghi p,

n ngăl căhƠnhăđ ng, ng x , n ng l c t h c…
- Nhi m v c a môn hóa h c:
(1)

Ơoăt o ngh có chuyên môn v Hóa h c ph c v cho s phát tri n kinh t xã

h i,ăđ c bi t cho ngành hóa h c c a đ tăn

c.

(2) Góp ph n vào vi căđƠoăt o chung cho ngu n nhân l c, coi h c v n Hóa h cănh ă
m t b ph n h tr .
(3) Góp ph n phát tri n nhân cách, giúp cho th h côngădơnăt

ngălaiăcóăýăth c v

vai trò Hóa h cătrongăđ i s ng, s n xu t, hình thành các giá tr t ăt

ng,ăđ oăđ c,

l i s ng phù h p v i m c tiêu giáo d c chung và thích h p v iătrìnhăđ l a tu i c a
HS.
2.1.2. Nh ng nhi m v c ăb n c a vi c d y h c Hóa h c

hóa…và các hình th căt ăduy:ăphánăđoán,ăsuyălíăquiăn p, di n d ch…Phát tri năn ngă
l căt ăduyălogicăvƠăt ăduyăbi n ch ng.
- Xây d ngăchoăHSăn ngăl c t h c, t nghiên c u và óc sáng t o.
- Phát hi n và b iăd

ngăcácăHSăcóăn ngăkhi uăđ i v i b môn.

2.1.2.3. Nhi m v giáo d c
- Hình thành th gi i quan duy v t bi n ch ng.
- Giáo d căđ oăđ c, xây d ngăt ăcáchăvƠătrách nhi m công dân.
2.1.3. M i quan h gi a 3 nhi m v trên
Quan h r t ch t ch : Quaă conă đ
th c và giáo d căt ăt

ngăđ oăđ c.ă

ng trí d c giúp phát tri nă n ngă l c nh n

c d c là k t qu t t y u cho s hi u bi t.

2.2. Vai trò c a hóa h c trong vi c hình thành th gi i quan duy v t bi n
ch ng và nhân sinh quan xã h i ch ngh a
2.2.1. Hình thành th gi i quan duy v t bi n ch ng
2.2.1.1. Th gi i là v t ch t
- Theo tri t h c: V t ch tă đ

c coi là th c ti n khách quan, trong hóa h c

đ aăraăkháiăni m v ch t,ăđơyălƠă1ăd ngăc ăb n c a v t ch t,ăđ


đ u tranh c a các m tăđ i l p. Nh ng nguyên t hóa h căcóăđ c tính r t khác nhau,
đ i l p nhau, t p h p thành m t th th ng nh t. Trong cùng m t chu kì: b tăđ u t
m t kim lo iă đi n hình và k t thúc là nh ngă phiă kimă đi n hình và các khí hi m.
Trong cùng m t nhóm: Các nguyên t v a có tính ch t gi ng nhau, v a th hi n
tínhăđ i l p nhau. Ví d : Nhóm halogen là nhómăphiăkimăđi năhìnhănh ngănh ng
nguyên t cu i nhóm b tăđ u th hi n tính kim lo i.
b. Qui lu t chuy n hóa t nh ngăthayăđ i v l
ch tăvƠăng

ng bi năđ i thành nh ngăthayăđ i v

cl i

ng-ghen phát bi u: ắHóa h c có th g i là khoa h c c a nh ng bi năđ i v
ch t và c a các v t, x y ra do nhă h
l

ng c a nh ng bi nă đ i v thành ph nă đ nh

ng”.
Ví d : Kimăc

ng,ăthanăchì,ăm hóngăđ u do các nguyên t cacbon t o thành

nh ngă cóă c u t o khác nhau nên có các tính ch t khác nhau. Khí CO2 khôngă đ c
nh ngăCOăr tăđ c.
nh lu t tu n hoàn các nguyên t hóa h c là bi u hi n rõ nh t c a qui lu t
bi n ch ng ắl

ng đ i ch tăđ i”.ă↑íăd : Trong m t chu kì theo chi uăt ngăd n c a


hóa h c, bom nguyên t ,ăv ăkhíăh t nhân nh m gi t h iăloƠiăng

i, tiêu di t s s ng

trênătráiăđ t.
2.1.3.2. Tinh th n qu c t
Nêu nh ng t măg

ngălaoăđ ng khoa h c kiên trì c a các nhà Hóa h c ti n

b trên th gi i, s giúpăđ c ng tác c aăcácăn
h c

n

c trên th gi iăđ i v i ngành Hóa

c ta.

2.1.3.3. Giáo d c ph m ch tăđ oăđ c
HS ph i h căđ n m v ng tri th c khoa h c, v n d ng nh ng ki n th c Hóa
h căvƠăk ăn ngăđ đemăph c v trongălaoăđ ng, s n xu t.
LƠăsinhăviênăs ăph m yêu c u trong gi ng d y Hóa h c ph i t o cho HS s
h ng thú sayămêăđ i v i b môn, có tính sáng t o trong vi c áp d ng ki n th c Hóa
h c vào nh ng m căđíchăth c ti n.
2.3. Phát tri n nh ngăn ngăl c nh n th c c a h c sinh trong d y h c hóa h c
2.3.1. Vai trò c a hóa h c trong vi c phát tri nă n ngă l c nh n th c c a h c
sinh
Hóa h c là m t khoa h c v a lí thuy t, v a th c nghi m, nên có r t nhi u

quy t v năđ .
- T ngăc

ng giáo d căđ ngăc ăh c t p và phát tri n d n h ng thú nh n th c

c a h căsinhăđ i v i Hóa h c.
- Xây d ng nh ngăđi u ki nănơngăcaoăđ

c tính t giác, tính tích c c c a h c

sinh. Phát tri n d n tính ch đ ng, tích c c và sáng t o c a h c sinh.
2.3.2. N i dung, bi n pháp phát tri nă n ngă l c nh n th c c a h c sinh trong
d y h c Hóa h c
2.3.2.1. Phân tích và t ng h p
Phân tích là ho tăđ ngăt ăduyăphơnăchiaăm t v t, m t hi năt

ng ra các y u

t , các b ph n nh m m căđíchănghiênăc uăchúngăđ yăđ , sâu s c, tr n v n h nătheoă
m tăh

ng nh tăđ nh.
T ng h p là ho tăđ ngăt ăduyăk t h p các b ph n, các y u t đưăđ

c nh n

th căđ nh n th c cái toàn b .
2.3.2.2. So sánh
So sánh là s xácăđ nh nh ngăđi m gi ng nhau và khác nhau c aăs ăv t, hi n
t

h p.
2.3.2.3. Khái quát hóa

12


Khái quát hóa là tìm ra nh ng cái chung và b n ch t trong s nh ng d u
hi u, tính ch t và nh ng m i liên h gi a chúng thu c v m t lo i v t th ho c hi n
t

ng.
Ví d : axit HCl, axit H2SO4, axit HNO3 đ u có g c axit liên k t v i nguyên

t H, có ion H+, có tính ch tălƠmăđ quì, tác d ng v i kim lo i, oxit…D u hi uăắcóă
ion H+”ă lƠă chungă vƠă b n ch t, các d u hi uă khácă c ngă lƠă chungă nh ngă khôngă b n
ch t nh ătácăd ng v i kim lo i gi i phóng H2 là d u hi uăchungănh ngăkhôngăb n
ch t.
2.3.3. Rèn luy n cho h c sinh kh n ngăt ăduy
2.3.3.1. Rèn kh n ngăkháiăquátăhóa
Làm bi n thiên nh ng d u hi u không b n ch t c a v t hay hi năt

ng kh o

sát,ăđ ng th i gi khôngăđ i d u hi u b n ch t.
Ví d : Tính hóa tr c a các nguyên t không nên ch đ aăchoăh c sinh làm
các ví d : Al2O3, Cr2O3, Fe2O3 vì các em s hi u nh m ch s c a nguyên t này là
hóa tr c a nguyên t kia, ph i cho h c sinh làm thêm các ví d : SO3, CO2, CuO..
- Ch n s bi n thiên h p lí nh t nh m nêu b tăđ
t n t i) và tr uăt



a. Phép qui n p: LƠăcáchăphánăđoánăd a vào s nghiên c u nhi u hi năt

ng,ătr

ng

h păđ năl đ điăt i k t lu n chung, t ng quát v nh ng tính ch t, nh ng m i quan
h t

ngăquanăb n ch t nh t và chung nh t.

đơyăs nh n th căđiăt cái riêng bi t

đ n cái chung. Ví d : d a trên nhi u hi năt

ng riêng l nh ăs t b g (b oxi hóa),

than cháy trong oxi, k m tác d ng v i axit clohiđric t o khí, h c sinh rút ra nh n xét
chung là trong các hi n trên các ch tăbanăđ u b bi năđ i và có ch t m i t o thành
(có quá trình bi nă đ i ch t này thành ch t khác). T đóă điă đ n k t lu n chung v
đ nhăngh aăph n ng hóa h c.
b. Phép di n d ch (suy di n): LƠăcáchăphánăđoánăđiăt nguyênălíăchungăđúngăđ n t i
m tătr

ng h p riêng l đ nănh t. Ch ng h n t nh ng quy t c,ăđ nh lu t, nguyên lí

đi t i nh ng cái riêng l . Ví d : T v trí c a nguyên t trong b ng HTTH, t c u
t o nguyên t c a nguyên t , d aăvƠoăđ nh lu t tu n hoàn h c sinh có th suy ra tính
ch t c a nguyên t , t c là t m tăđ nh lu t t ngăquátăđiăt i nh ngătr

ch aăbi t có tác d ng v i k m không, d a vào phép lo i suy axit H2SO4 c ngăcóăHă
trong thành ph n gi ngăaxităHClănênăc ngătácăd ngăđ

c v i k m.

2.4. Th c hi n nguyên lí giáo d c trong d y h c Hóa h c

tr

ng ph thông

2.4.1. Trong ho tăđ ng h c t p n i khóa
2.4.1.1. Cung c p cho HS nh ng ki n th c v c ăs khoa h c c a n n s n xu t hóa
h c,ăcoiănh ăm t trong nh ng ngành công nghi p hi năđ i nh t.
Quá trình s n xu tăđ

c th c hi nătrênăc ăs c a nh ng ph n ng hóa h c.

C n nâng cao hi u qu s n xu t và h giá thành s n ph măđòiăh i m t s bi n pháp
k ăthu t. Bên c nhăcácăph

ngăphápătiênăti nănh ăđi năkhíăhóa,ăc ăkhíăhóa,ăt đ ng

hóa, nguyên t c liên t c, tiêu chu n hóa, chuyên môn hóa và liên h p hóa, b o v
môiătr

ng, còn v n d ng các nguyên t c r tăđ cătr ngăc a n n s n xu t hóa h c:
- T ngăn ngăđ các ch t tác d ng, có l yăd ăn ngăđ c a m t trong nh ng tác

nhân r ti n.


- Xây d ng…
2.4.1.3. Nh ng thành t u c a Hóa h c và công nghi p hóa h că trongă n

c và th

gi i
Vi c tìm hi u nh ng thành t u c a công nghi p hóa ch tăđ aăph
ýăngh aăr t to l n: Nh ng s li u v tài nguyên và khoáng s năđ aăph

ngăc ngăcóă
ng,ăquáătrìnhă

ch bi n hóa h c các nguyên li u thành s n ph m c n thi t cho n n kinh t đ a
ph

ng.ăQuaăthamăquanăs n xu t, h c sinh t n m t th yăđ

ph căkhóăkh nătrongălaoăđ ng và nh ngăg

c nh ng c g ng kh c

ngălƠmăvi c kiên trì, sáng t o.

2.4.1.4.ăRènăk ăn ng,ăk ăx o th c hành v Hóa h c,ăđ c bi t chú ý nh ngăk ăn ng,ăk ă
x o có tính ch tăk ăthu t t ng h p.
- K ăn ng,ăk ăx o c n thi t cho vi c ti n hành thí nghi m Hóa h c: K n ngă
quan sát, gi i thích, l p ráp, s d ng d ng c và hóa ch t, th c hi n các thaoătácăc ă
b n c a thí nghi m hóa h c.
- K ăn ng,ăk ăx o ghi chép: Bài so n cho bu i th c hành, vi tăt

l c b Hóa h c, nhóm h c sinh gi i Hóa h c…

16


- T ch călaoăđ ng công ích: Ph c v nhƠătr
này có tác d ng ch y u trong vi c giáo d căt ăt

ngăvƠăđ aăph

ng.ăHìnhăth c

ng và tình c măc ngănh ăquană

đi mălaoăđ ng.
BÀI T PăCH

NGă2

1. Traoăđ i nh n th c v v trí, vai trò c a môn hóa h c trong nh ngăn măcònăđangă
h c

tr

ng trung h c, phân tích các nguyên nhân chi ph i nh n th c,ătháiăđ c a

h căsinhăđ i v i môn hóa h c.
2. Giáo sinh t xácăđ nh, phát bi u m căđíchăyêuăc u (v ki n th c,ăk ăn ng,ătháiăđ )
c a m t bài hóa h c



3.1.1. Nguyên t căđ m b o tính khoa h c
Tính khoa h c bao g m c tínhăc ăb n và tính hi năđ i.
Tínhă c ă b n là ph iă đ aă vƠoă ch

ngătrìnhă vƠă sáchă nh ng ki n th că c ăb n

nh t v Hóa h c.
Tính hi nă đ i là ph iă đ aă trìnhă đ c a môn h că đ n g nă trìnhă đ c a khoa
h c,ă đ aă vƠoă mônă h c nh ng h th ngă quană đi mă c ăb n c a ki n th c Hóa h c,
tínhăđúngăđ n và tính hi năđ i c a các s ki năđ

c l a ch n.

Nguyên t căđ m b o tính khoa h c bao g m các nguyên t c nh sau:
- Nguyên t c v vai trò ch đ o c a lí thuy t.
- Nguyên t căt

ngăquanăh p lí c a lí thuy t và s ki n.

- Nguyên t căt

ngăquanăh p lí gi a ki n th c lí thuy tăvƠăk ăn ng.

3.1.2. Nguyên t căđ m b oătínhăt ăt

ng

N i dung môn h c ph i mang tính giáo d c, ph i góp ph n th c hi n m c
tiêu ch y u c aătr

n i dung:
- Nh ngăc ăs c a n n s n xu t hóa h c.

18


- H th ng nh ng khái ni m công ngh h căc ăb n và nh ng s n xu t c th
(các hóa ph m thông d ng, các v t li u xây d ng…).
- Nh ng ki n th c ng d ng, ph n ánh m i liên h c a hóa h c v i cu c
s ng, c a khoa h c v i s n xu t, nh ng thành t uăvƠăh

ng phát tri n.

- H th ng nh ng ki n th c làm sáng t b n ch tă vƠă ýă ngh aă c a hóa h c,
công nghi p hóa h c và công cu c hóa h c hóa n n kinh t qu c dân.
- Nh ng ki n th c v b o v thiênănhiên,ămôiătr

ng b ngăph

ngăti n hóa

h c.
- Tài li u giáo khoa cho phép gi i thi u nh ng ngh nghi p hóa h c thông
th

ng và th c hi n vi căh

ng nghi p.

3.1.4. Nguyên t căđ m b oătínhăs ăph m


ng

c các ki n th c

có h th ng, có liên h l nănhau,ăphơnăchiaăđ u tài li u giáo khoa ph c t p.
3.1.4.3. Nguyên t c phát tri n các khái ni m
Nguyên t cănƠyăxétăđ n s phát tri n v a s c các khái ni m quan tr ng nh t
c aăch

ngătrìnhăHóaăh c PT và yêu c u có liên h v iăch

19

ngătrìnhă c p h c trên


và c p h căd

i, m r ng và đƠoăsơuăn i dung các khái ni m, thi t l p và xây d ng

l i các m i liên h c a chúng trong khi m r ng ra nh ng ki n th c m i.
3.1.4.4. Nguyên t căđ m b o tính l ch s
Thành t u c a Hóa h c hi năđ i là k t qu c a m t ch ngăđ

ng l ch s dài

c a s phát tri n c a nó, là s n ph m c a th c ti n l ch s xã h i.
3.1.5. Nguyên t căđ m b oătínhăđ cătr ngăb môn
Hóa h c là khoa h c th c nghi m, vì v y trong d y h c Hóa h c c n coi


Lí thuy t ch đ o c a toàn b h th ng ki n th căc ăb n v Hóa h c là: C u
t o nguyên t ,ăđ nh lu t tu n hoàn và h th ng tu năhoƠnălƠăc ăs lí thuy t ch đ o.
Ch

ngătrìnhăHóaăh căđưăch năc ăs c a vi c c u t oăch

ngătrìnhăHóaăh c

PTălƠăquanăđi m c uătrúc.Theoăquanăđi m này, h th ng các ki n th c v ch t, s
ph thu c tính ch t c a các ch t vào c u t o c aăchúngăđ

20

c coi là ch y u.


3.2.3. Nguyên t c l a ch n h th ng ki n th c v các ch t và v các ph n ng
hóa h c
3.2.3.1. H th ng ki n th c v các ch t
- Các ch tă cóă ýă ngh aă toă l n v m t nh n th c, ch ng h nă nh ă hidro,ă oxi,ă
n

c, m t s kim lo i và phi kim, các oxit, axit, baz , mu iăđi n hình.
- Các ch tăcóăýăngh aăth c ti n to l nănh ăphơnăbón,ăthu c tr sâu, d u m …
- Các ch t có vai trò quan tr ngătrongăthiênănhiênănh ăcácăh p ch t c a silic

và canxi, ch tăbéo,ăprotit…
- Các ch t giúp h c sinh có nh ng bi uăt


ng

trong Hóa h c.
H c thuy t v ph n ng hóa h că đ

c phát tri nă đ yă đ trênă c ă s thuy t

electron. Nh ng khái ni m v đ âm đi n, s oxi hóa, liên k t hóa h c cho phép làm
sáng t b n ch t c a các ph n ng oxi hóa- kh ,ăc ăch ph n ng.
Ti p theo nghiên c u các phi kim, kim lo i, h p ch t h uăc ,ăph n ng hóa
h căđ

c làm giàu thêm b ng nh ng khái ni m v t căđ ph n ng hóa h c, xúc tác,

cân b ng hóa h c.
Thuy tăđi năliălƠătrìnhăđ caoăh năc a s nh n th c v các ch t và ph n ng
hóa h c, làm khái quát hóa các h p ch tăvôăc ,ăv ph n ng hóa h c x y ra trong
dung d chăn

c, làm rõ b n ch t c a ph n ngătraoăđ i và ph n ng oxi hóa kh .

21


3.3. C uătrúcăch

ngătrìnhăhóaăh cătr

ng ph thông



1.3.1.2. Nh ngă quană đi m khác v vi c s p x p v trí c aă đ nh lu t tu n hoàn và
c u t o nguyên t trongăch

ngătrìnhăHóaăh cătr

ng ph thông

Quanăđi m 1: Vi c nghiên c uăđ nh lu t tu n hoàn, c u t o nguyên t đ
đ aăvƠoăcu iăch

ngătrìnhăHóaăh c.ăTr

c

c h t nghiên c u các nguyên t hóa h c-

đóălƠănh ng s ki n c th - r i k t thúc b ng lí thuy t,ăđóălƠă đ nh lu t tu n hoàn,
b ng tu n hoàn và thuy t c u t o nguyên t .ăQuană đi m này làm gi m giá tr c a
đ nh lu t tu năhoƠn.ă

nh lu tănƠyăkhôngăđ

c s d ng nhi u l năđ soi sáng cho

vi c nghiên c u các nguyên t hóa h c. Ph n v n d ng, áp d ngăđ nh lu tăcoiănh ă
không có. Vì v y h c sinh ti p thu thi u sáng t o.
Quanăđi mă2:ăTr

c h t ph i nghiên c u c u t o nguyên t r iăđ năđ nh lu t

1.3.2. S đ quá trình hình thành m t s khái ni mă c ă b n nh t v Hóa h c
trongăch

ngătrình ph thông
CH T

CH T TINH KHI T-H N H P
NGUYÊN T

Thuy t
nguyên t

Hi n t ng hóa h c
(ph n ng hóa h c)

NGUYÊN T HÓA H C

NăCH T-H P CH T

Thuy t nguyên t
Phân t

PHÂN T

CÔNG TH C HH. HÓA TR

nh lu t b o
toàn kh i l ng

PH