Thầy THỊNH NAM – Giáo viên tại: Moon.vn

TÀI LIỆU ÔN THI THPT QUỐC GIA – MÔN: SINH HỌC

CÔNG PHÁ CÂU HỎI VẬN DỤNG CAO
MỘT SỐ DẠNG BÀI TẬP KHẢ NĂNG CAO XUẤT HIỆN TRONG ĐỀ
(Có đầy đủ lời giải. Các em nên làm cẩn thận trước khi đọc giải nhé!)
Câu 1: (Trích từ đề thi ĐH 2014)
Sơ đồ phả hệ dưới đây mô tả sự di truyền của một bệnh ở người do một trong hai alen của
một gen quy định

I

1

2

4

3

II
5

6

9

8

7

C. 7/15

D. 3/5

Cách 1:
Tính trạng bệnh do gen lặn trên NST thường quy định
- Xét cặp vợ chồng sô 7 và 8 :
Vợ ( 1/3AA : 2/3Aa) x chồng Aa
2A,1a

1A, 1a

 Con (14) bình thường : (2AA : 3Aa )
- dể thấy cặp vợ chồng (10 – 11):Aa x Aa
 con(15) bình thường : 1AA:2Aa
(14) x (15): 2AA:3Aa x 1AA:2Aa
7A, 3a

2A, 1a

 Xs sinh con đầu lòng không mang alen lặn (AA) = 7/10. 2/3 = 7/15.
Cách 2:
Tính trạng bệnh do gen lặn trên NST thường quy định
- Xét cặp vợ chồng sô 7 và 8 :
Vợ ( 1/3AA : 2/3Aa) x chồng Aa
Xét 2 trường hợp sinh (14) bình thường(AA/Aa)
+ AA x Aa = 1/3(1/2AA, 1/2Aa) = 3/18AA, 3/8Aa
+ Aa x Aa = 2/3(1/3AA, 2/3Aa) = 4/18AA, 8/18Aa
 Con (14) bình thường : (7AA : 11Aa )
Thầy THỊNH NAM – Giáo viên luyện thi THPT QG online môn Sinh học số 1 Việt Nam

Biện luận từ tổ hợp các kiểu hình ở đời con để xác định xs kg của bố mẹ)
Dể thấy bố mẹ (1x2) đều dị hợp nên vợ(7): 1AA:2Aa và chồng (8): 100% Aa.
Vợ chồng (7 x 8) có thể có 2 trường hợp khác nhau về kg với xs không như nhau:
- 1/3(AA x Aa); với kg này thì xs sinh 3 con bình thường = 100%
- 2/3 (Aa x Aa); với kg này thì xs sinh 3 con bình thường = (3/4)3 = 27/64
Như vậy về mặt lý thuyết, khi họ sinh được 3 người đều bình thường thì khả năng kg bố mẹ:
Aa x Aa bằng (3/4)3 AA x Aa
 Từ kq đời con thì xs kiểu gen của chồng (7) là:
- 64.1(AA)= 64(AA)
- 27.2(Aa) = 54(Aa)
 (7 ): 64AA: 54Aa x (8): Aa
91A, 27a

1A, 1a

 con (14) bình thường: 91AA: 118Aa
Dể thấy con(15) bình thường: 1AA:2Aa
Do đó cặp vợ chồng(14 x 15): (91AA : 118Aa) x (1AA : 2Aa)
150A, 59a

2A, 1a

 XS sinh con không mang alen bệnh(AA) = 100/209

Trang 2

Thầy THỊNH NAM – Giáo viên luyện thi THPT QG online môn Sinh học số 1 Việt Nam


Thầy THỊNH NAM – Giáo viên tại: Moon.vn

● Cách giải 1 theo tôi là cách nhanh nhất thông qua tính tần số các alen nên đa phần Thầy cô, các
em đã quen rồi thường sử dụng tuy nhiên phải hết sức thận trọng.
● Cách giải 2 không xét đến các cá thể ở III(anh chị em ruột). Đây là thông tin cần thiết để tính xác
suất kiểu gen của bố mẹ .
● Cách giải 3 Có xác định được xác suất kg của bố mẹ dựa trên kiểu hình ở đời con nhưng không
đúng vì tính tần số alen của bố mẹ III trong khi đã biết trước kh ở đời con.
● Cách giải 4 dài hơn nhưng chắc chắn vì hoàn toàn đúng bản chất. Với cách này ta xác định được
xác suất kg của bố mẹ dựa trên kiểu hình ở đời con và cũng xác định tỉ lệ kg AA:Aa của người có kh
bình thường trong mỗi trường hợp. Như vậy kết quả đúng của bài toán trên theo tôi = 84/177.
Thầy THỊNH NAM – Giáo viên luyện thi THPT QG online môn Sinh học số 1 Việt Nam

Trang 3


TÀI LIỆU ÔN THI THPT QUỐC GIA – MÔN: SINH HỌC

Thầy THỊNH NAM

Đành rằng sai số về kết quả giữa các cách giải là nhỏ, có thể bỏ qua được tuy nhiên về bản chất thì
hoàn toàn khác nhau nên không thể chấp nhận.
Câu 2:
Ở một dòng họ, trong số trường hợp sinh đôi thì xác suất sinh đôi cùng trứng chiếm tỉ lệ
25%. Một người phụ nữ thuộc dòng họ trên đang mang 2 thai nhi cùng lúc và Bác sĩ cho biết
2 đứa trẻ sắp sinh có cùng giới tính. Về mặt lý thuyết thì
1) Xác suất để 2 đứa trẻ đó là đồng sinh cùng trứng bằng
A. 25%.
B. 30%.
C. 40%.
D. 37,5%.
2) Xác suất để 2 đứa trẻ đó là đồng sinh khác trứng bằng

(3)
2
1) Hai trẻ sinh đôi cùng giới tính có 2 trường hợp cùng và khác trứng (1)&(3)
2p
p
Vậy xs cần tìm =
=
= 40%
(1  p)
(1  p)
p
2
2) Hai trẻ sinh đôi cùng giới tính có 2 trường hợp cùng và khác trứng (1)&(3)
(1  p )
1 p
2
xs cần tìm =
=
= 60%
(1  p )
(
1

p
)
p
2
hoặc sử dụng biến cố đối từ kq câu 1
 xs cần tìm = 1-40% = 60%