NGHIÊN CỨU SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN
TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI XÃ BẮC TRẠCH – BỐ
TRẠCH – QUẢNG BÌNH

I – ĐẶT VẤN ĐỀ.
1. Tính cấp thiết của đề tài.

Nông nghiệp, nông thôn, nông dân đã trở thành vấn đề có tầm chiến lược đặc
biệt quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, góp phần quan trọng thúc
đẩy tăng trưởng kinh tế, là cơ sở ổn định chính trị và an ninh quốc phòng; là yếu tố
quan trọng đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước trong quá trình công nghiệp
hóa, hiện đại hóa theo định hướng xã hội chủ nghĩa; nhưng trước hết phải xuất phát từ
lợi ích của nông dân, phát huy sự tham gia của người dân, trở thành chỗ dựa chính trị
vững chắc của Đảng và Nhà nước, tạo điều kiện thuận lợi giúp nông dân nâng cao
trình độ mọi mặt, có đời sống vật chất và tinh thần ngày càng cao. Phát triển nông
nghiệp, nông thôn nhằm chủ động giải quyết các vấn đề về đời sống và đáp ứng các
nhu cầu của nông dân, đặc biệt là tạo điều kiện giúp đỡ để họ có thể tự giải quyết
được vấn đề của mình.
Xây dựng nông thôn mới trong từng thời kỳ là vấn đề luôn được sự quan tâm
của Đảng và Nhà nước ta. Từ năm 2001 - 2006 cả nước đã triển khai Đề án thí điểm
“Xây dựng mô hình nông thôn mới cấp xã theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa,
dân chủ hóa” do Ban kinh tế Trung ương và Bộ Nông nghiệp và PTNT chỉ đạo ở trên
200 làng điểm ở các địa phương với hướng tiếp cận từ cộng đồng. Chương trình đã
được thực hiện thắng lợi, tạo bước đột phá trong phát triển nông nghiệp nông thôn,
nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Cùng với đó, xã Bắc Trạch, huyện
Bố Trạch, Quảng Bình đã tiến hành thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới
theo các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước. Sau gần nhiều năm triển khai
xây dựng, xã đã đạt được nhiều kết quả tích cực, tăng cường được niềm tin của nhân
dân vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, thúc đẩy được sự tham gia của người dân
vào xây dựng và phát triển nông thôn.
Tuy nhiên, trên thực tế nhiều nơi nhận thức của người dân về xây dựng nông

Nghiên cứu những vấn đề về sự tham gia của người dân trong việc xây dựng
nông thôn mới trên địa bàn.
3.2. Phạm vi nghiên cứu.
Phạm vi: xã Bắc Trạch, huyện Bố Trạch, Quảng Bình.
II - NỘI DUNG.
2.1. Một số khái niệm.
Nông thôn.
Nông thôn được coi như là khu vực địa lý nơi đó sinh kế cộng đồng gắn bó, có
quan hệ trực tiếp đến khai thác, sử dụng, bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
cho hoạt động sản xuất nông nghiệp.
Nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp dân cư, trong đó có nhiều nông dân. Tập
hợp dân cư này tham gia vào các hoạt động kinh tế, văn hóa - xã hội và môi trường
trong một thể chế chính trị nhất định và chịu ảnh hưởng của các tổ chức khác
Phát triển nông thôn
Phát triển nông thôn là một quá trình tất yếu cải thiện một cách bền vững về kinh
tế, văn hóa, xã hội và môi trường, nhằm nâng cao chất lượng sống của dân cư nông
thôn.


Phát triển nông thôn là một chiến lược nhằm phát triển đời sống kinh tế và xã hội
của một nhóm người riêng biệt, người nghèo ở nông thôn. Nó đòi hỏi phải mở rộng
các lợi ích của sự phát triển đến với những người nghèo nhất trong những người
nghèo nhất, trong những người đang tìm kế sinh nhai ở các vùng nông thôn.
Phát triển nông thôn là một quá trình nhằm cải thiện và nâng cao đời sống của người
dân nông thôn một cách bền vững về kinh tế - xã hội, văn hoá, môi trường và ổn định
chính trị. Quá trình này, trước hết là do nỗ lực từ chính người dân nông thôn và có sự
hỗ trợ tích cực của Nhà nước và các tổ chức khác
Mô hình nông thôn mới.
Mô hình nông thôn mới là tập hợp các hoạt động qua lại để cụ thể hoá các chương
trình phát triển nông thôn; mô hình nhằm bố trí sử dụng các nguồn lực khan hiếm về



- Sự tham gia của người dân trong công tác huy động nguồn lực xây dựng nông
thôn mới.
- Sự tham gia của người dân trong công tác giám sát xây dựng mô hình nông thôn
mới
- Sự tham gia của người dân trong việc quản lý và sử dụng tài sản hình thành
trong quá trình xây dựng mô hình nông thôn mới.
2.3.1.3. Kết quả đạt được và một số tác động bước đầu của nông thôn mới đối
với địa phương.
- Kết quả đạt được của xây dựng nông thôn mới
+ Quy hoạch và thực hiện quy hoạch
+ Cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội
+ Văn hóa, xã hội và môi trường
+ Kinh tế và tổ chức sản xuất
+ Hệ thống chính trị
- Một số tác động bước đầu của nông thôn mới đối với địa phương.
+ Về kinh tế
+ Về cơ sở hạ tầng
+ Về văn hóa - xã hội
+ Về môi trường
+ Về sự công bằng và tính tự của cộng đồng dân cư
2.3.1.4. Một số thuận lợi và khó khăn của người dân trong việc tham gia xây
dựng mô hình nông thôn mới.
2.3.1.5. Một số giải pháp nhằm nâng cao nhận thức và tăng cường sự tham
gia của người dân trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn nghiên cứu.
2.3.2. Ý nghĩa nghiên cứu
- Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở cho việc đánh giá sát thực hơn thực
trạng xây dựng nông thôn mới ở xã Bắc Trạch, Bố Trạch, Quảng Bình.
- Qua đó giúp người dân nhận thức đầy đủ hơn về tầm quan trọng của xây dựng

hình, làm cho mọi người hiểu thêm về môi
trường của địa phương và giúp cho họ thực sự tham gia và mô hình theo phương
châm: Dân biết, dân bàn, dân đóng góp, dân làm, dân kiểm tra, dân quản lý và dân
hưởng lợi thành quả của mô hình. Tôi sử dụng phương pháp này để lựa chọn nơi điều
tra, đi thực tế quan sát, tìm hiểu tổng thể và đánh giá thực trạng chung, trên cơ sở đó
tiến hành thu thập thông tin trực tiếp tại địa bàn nghiên cứu.
+ Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi:
 Chọn mẫu điều tra:
Chọn địa bàn nghiên cứu: Thôn 3, thôn 5, thôn 7 là 3 thôn có những đặc điểm về vị
trí địa lý, điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội khác nhau song đều có vai trò, vị trí
quan trọng chiến lược trong quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Cả ba thôn này đều
được quy hoạch nằm trong vùng lõi đô thị của xã Bắc Trạch
trong quy hoạch phát triển xã. Có thể thấy sự tương đồng và khác biệt của ba thôn
trên địa bàn nghiên cứu có thể có những tác động khác nhau đến nhận thức cũng như
sự tham gia của người dân trong xây dựng nông thôn mới.
Chọn mẫu điều tra: tiến hành thu thập số liệu theo phương pháp chọn mẫu ngẫu
nhiên đối với 90 hộ nông dân tại địa bàn nghiên cứu (15 hộ/thôn) để điều tra bằng
phiếu điều tra đã được chuẩn bị trước cho mục đích nghiên cứu. Từ đó phân tích, đánh
giá thực trạng sự tham gia của người dân vào xây dựng nông thôn mới, những thuận
lợi và khó khăn của người dân khi tham gia xây dựng nông thôn mới, qua đó đề xuất
giải pháp nâng cao nhận thức và tăng cường sự tham gia của người dân nhằm xây
dựng nông thôn mới bền vững.
 Nội dung của phiếu điều tra gồm: Các thông tin chung về hộ; nhận thức của các hộ
về xây dựng nông thôn mới; sự tham gia, mức độ tham gia của hộ trong xây dựng mô
hình nông thôn mới; đánh giá của các hộ về sự tham gia; các ý kiến, nguyện vọng


đóng góp để tăng cường sự tham gia. Những thông tin này được thể hiện qua các câu
hỏi cụ thể để người dân hiểu và trả lời đầy đủ.
 Phương pháp điều tra: Sử dụng phương pháp phỏng vấn trực tiếp người dân tại các

mới
+ Sự tham gia của người dân trong việc quản lý và sử dụng tài sản hình thành trong
quá trình xây dựng mô hình nông thôn mới.

III - KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận.
-

Nhận thức và đánh giá của người dân về xây dựng nông thôn mới


Sự tham gia của người dân trong xây dựng nông thôn mới.
Kết quả đạt được sau khi thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới
2. Kiến nghị.
- Tăng cường hơn nữa sự tham gia của người dân trong xây dựng nông thôn mới
trên địa bàn xã Bắc Trach, Bố Trạch, Quảng Bình là vấn đề cần giải quyết trong
thời gian tới.
+ Đối với các cấp chính quyền
+ Đối với người dân nông thôn
-