MỞ ĐẦU
Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh bắt nguồn từ truyền thống đạo đức của dân tộc
Việt Nam, được Người kế thừa và phát triển, kết hợp với những tinh hoa văn hoá,
đạo đức của nhân loại, cả phương Đông và phương Tây, mà Người đã tiếp thu được
trong quá trình hoạt động cách mạng của mình. Tư tưởng đạo đức đó kết hợp với
đạo đức tiên tiến nhất của thời đại là đạo đức cộng sản trong Hồ Chí Minh, từ đó
Người đã xây dựng nên những giá trị đạo đức mới, đó là đạo đức cách mạng. Chủ
tịch Hồ Chí Minh là tấm gương mẫu mực về thực hành đạo đức cách mạng. Trong
suốt cuộc đời hoạt động của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến vấn đề
đạo đức và việc tu dưỡng đạo đức, coi đạo đức là “cái gốc” của người cách mạng.
Người cho rằng người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng thì mới
hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng vẻ vang vì sự nghiệp độc lập dân tộc và chủ
nghĩa xã hội.
Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh và tấm gương đạo đức trong sáng của Người có
một vị trí đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp cách mạng, là nhân tố có ý nghĩa to
lớn trong công cuộc xây dựng con người mới ở Việt Nam hiện nay. Trong đó, đặc
biệt chú ý là những quan điểm của Người về đạo đức thanh niên và giáo dục đạo
đức cho thanh niên, Người luôn coi việc đây là một vấn đề có ý nghĩa chiến lược đối
với tiến trình phát triển của cách mạng Việt Nam. Điều này được Người căn dặn
trong Di chúc: “…Thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong,
không ngại khó khăn, có chí tiến thủ. Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách
mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội
vừa “hồng” vừa “chuyên”. Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất
quan trọng và rất cần thiết.” Việc nghiên cứu các quan điểm của Hồ Chí Minh về
đạo đức thanh niên và vận dụng các quan điểm đó vào việc giáo dục đạo đức cách
mạng cho thế hệ thanh niên, cụ thể là sinh viên, là một yêu cầu quan trọng trong
việc đào tạo, bồi dưỡng con người mới xã hội chủ nghĩa trong sự nghiệp cách mạng
hiện nay.
NỘI DUNG



người. Từ đó, Hồ Chí Minh coi đạo đức cách mạng là gốc của người cách mạng.
Người viết: “Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn.
Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không
có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”. “Vì muốn giải


phóng cho dân tộc, giải phóng cho loài người là một công việc to tát, mà tự mình
không có đạo đức, không có căn bản, tự mình đã hủ hóa, xấu xa thì còn làm nổi việc
gì?”. Vai trò nền tảng của đạo đức cách mạng được Hồ Chí Minh khẳng định: “Làm
cách mạng để cải tạo xã hội cũ thành xã hội mới là một sự nghiệp rất vẻ vang,
nhưng nó cũng là một nhiệm vụ rất nặng nề, một cuộc đấu tranh rất phức tạp, lâu
dài, gian khổ. Sức có mạnh mới gánh được nặng và đi được xa. Người cách mạng
phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng, mới hoàn thành được nhiệm vụ cách
mạng vẻ vang”. Do đó, đạo đức trở thành nhân tố quyết định sự thành bại của mọi
công việc và là phẩm chất mỗi người.
- Đạo đức cách mạng góp phần phần to lớn vào việc quyết định sự thành bại
của cách mạng
Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao cả hai mặt đức và tài ở mỗi con người. Trong
mối quan hệ giữa đạo đức với tài năng, Người khẳng định đạo đức là gốc, nó quyết
định sức mạnh tinh thần to lớn của con người, sức mạnh của đoàn kết dân tộc, nhờ
đó mà đạo đức góp phần to lớn vào việc quyết định sự thành bại của cách mạng
nước ta. Chính vì vậy, Hồ Chí Minh luôn coi trọng giáo dục, rèn luyện đạo đức cho
con người, trước hết là cho cán bộ đảng viên. Người nhấn mạnh: “Đảng ta là một
Đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và cán bộ phải thực sự thấm nhuần đạo đức cách
mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn Đảng trong sạch
vững mạnh, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật sự trung thành
của nhân dân”
1.1. Trung với nước, hiếu với dân
"Trung" và "hiếu" là những khái niệm đã có trong tư tưởng đạo đức truyền
thống Việt Nam và phương Đông. "Trung" là khái niệm đạo đức - chính trị, xuất

thường xuyên quan tâm cải thiện dân sinh, nâng cao dân trí, làm cho dân hiểu rõ
trách nhiệm và quyền lợi của người làm chủ đất nước.
“Trung với nước, hiếu với dân” theo tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh được thể
hiện trong mọi công việc cách mạng của Ðảng, trong từng suy nghĩ, việc làm cụ thể
của mỗi cán bộ, đảng viên và mỗi người dân. Dù mục tiêu, nhiệm vụ trong từng thời
kỳ cách mạng khác nhau, nhưng yêu cầu về trung, hiếu luôn nhất quán và là tiêu chí
chung cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân học tập và rèn luyện. Ðó là,
lòng yêu nước thương nòi, tự hào với truyền thống vẻ vang của dân tộc; là bổn
phận và trách nhiệm của mỗi người dân với cộng đồng, với sự nghiệp của Ðảng và
dân tộc, với sự hưng vong của đất nước; là ý chí và nghị lực vươn lên vượt qua mọi
khó khăn, thử thách, sẵn sàng hy sinh vì mục tiêu chung của sự nghiệp cách mạng;
là sự tin yêu, kính trọng nhân dân. Vì vậy, trong suốt quá trình xây dựng Ðảng, lãnh
đạo cách mạng, Bác thường xuyên quan tâm tới việc nâng cao tinh thần trung, hiếu
ở mỗi người dân Việt Nam yêu nước nói chung, cán bộ, đảng viên nói riêng, và đòi
hỏi họ phải luôn ghi sâu trong lòng những chữ "trung với nước, hiếu với dân".

1.2. Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư
Khổng Tử đã từng nêu lên những khái niệm về cần, kiệm, liêm, chính; Ông cho
rằng cần, kiệm, liêm, chính là những đức tính do "thiên phú". Tuy nhiên, khi vận
dụng những khái niệm này của đạo đức cũ, Hồ Chí Minh lại cho rằng cần, kiệm,


-

-

-

liêm, chính không phải là do thiên phú mà do sự rèn luyện bền bỉ mà nên, cho nên
người đã khẳng định: đạo đức cách mạng không phải tự trên trời sa xuống mà do

là cán bộ lãnh đạo phải thực hiện tốt chữ liêm và chữ kiệm. Chữ liêm và chữ kiệm
phải đi đôi với nhau như chữ kiệm phải đi đôi với chữ cần. Có kiệm thì mới liêm
được, bởi xa xỉ ắt sinh tham lam, không giữ được liêm. Bác cũng chỉ rõ ngược lại
với chữ liêm là tham ô, là ăn cắp của công làm của tư, đục khoét nhân dân, tiêu ít
mà khai nhều, lợi dụng của chung của nhà nước làm quỹ riêng cho địa phương
mình. Tham ô là trộm cướp, là kẻ thù của nhân dân. Muốn liêm thật sự thì phải
chống tham ô.


-

Chính nghĩa là không tà, là thẳng thắn, đứng đắn. Nói về chính bác viết “Một người
phải cần, kiệm, liêm nhưng phải chính mới là người hoàn toàn. Trên quả đất có
muôn triệu người sống, số người ấy có thể chia thành hai hạng: người thiện và
người ác. Trong xã hội tuy có trăm công nghìn việc, song những công việc ấy có thể
chia thành hai thứ: việc chính và việc tà. Làm việc chính là người thiện, làm việc tà
là người ác.”
Cần, kiệm, liêm là gốc rễ của chính. Nhưng một cây cần có gốc rễ, lại cần có
cành, lá, hoa, quả mới là hoàn toàn. Một người phải cần, kiệm, liêm nhưng còn phải
chính mới là người hoàn toàn.

-

Chí công vô tư là công bằng, công tâm, không thiên tư, thiên vị; làm những việc ích
quốc, lợi dân, chỉ biết vì Đảng, vì dân tộc, không màng địa vị, không màng công
danh, vinh hoa phú quý, phải “lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ” (tiên thiên hạ chi
ưu nhi ưu, hậu thiên hạ chi lạc nhi lạc).
Thực hiện chí công vô tư là nêu cao chủ nghĩa tập thể, nêu cao đạo đức cách
mạng, trừ bỏ chủ nghĩa cá nhân. Chủ nghĩa cá nhân là lối sông ích kỷ, chỉ biết đến
mình, thu vén cho riêng mình, chỉ thấy công lao của mình mà quên mất công lao

của con người, đoàn kết để phấn đấu cho đạt được mục tiêu: “Ai cũng có cơm ăn, áo
mặc, ai cũng được học hành”.
Yêu thương con người là phải có thái độ tôn trọng con người, nâng con người
lên, giúp cho mỗi người ngày càng tiến bộ, tốt đẹp hơn. Đó là một tư tưởng quý giá
mà chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: Học tập chủ nghĩa Mác- Lê Nin để yêu thương
nhau hơn. Người viết: “Hiểu chủ nghĩa Mác-Lênin là phải sống với nhau có tình
nghĩa. Nếu thuộc bao nhiêu sách mà sống không có tình nghĩa thì sao gọi là hiểu
chủ nghĩa Mác- Lênin được”.
1.4. Có tinh thần quốc tế trong sáng
Chủ nghĩa quốc tế là một trong những phẩm chất quan trọng nhất của đạo đức
cộng sản chủ nghĩa. Nó bắt nguồn từ bản chất giai cấp công nhân, nhằm vào mối
quan hệ rộng lớn, vượt ra khỏi quốc gia, dân tộc.
Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự thống nhất, hòa quyện giữa chủ nghĩa yêu nước
chân chính với chủ nghĩa quốc tế trong sáng: chủ nghĩa yêu nước chân chính sẽ dẫn
đến chủ nghĩa quốc tế trong sáng, chống lại mọi biểu hiện của chủ nghĩa vị kỷ, hẹp
hòi, kỳ thị dân tộc…
Đoàn kết quốc tế trong sáng theo Hồ Chí Minh trước là tình đoàn kết quốc tế
giữa những người vô sản toàn thế giới, “bốn phương vô sản, bốn bể đều là anh em”
vì một mục tiêu chung: đấu tranh giải phóng con người khỏi ách áp bức, bóc lột, là
đoàn kết với các dân tộc vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội. Hồ
Chí Minh chủ trương giúp bạn là tự giúp mình.
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh đã dày công xây đắp
tình đoàn kết hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam và nhân dân thế giới, tạo ra một
kiểu quan hệ quốc tế mới: đối thoại thay cho đối đầu, nhằm kiến tạo một nền văn
hóa hòa bình cho nhân loại.


CHƯƠNG 2
SỰ VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỔ CHÍ MINH VÀO VIỆC XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC, LỐI
SỐNG CỦA SINH VIÊN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

tương lai của đất nước. Tuy nhiên, có tài mà không có đức thì chỉ là người vô dụng.
Chính vì thế, việc chăm lo, bồi dưỡng, giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ luôn là nhiệm
vụ quan trọng và cấp bách của toàn xã hội, “muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội phải


có những con người xã hội chủ nghĩa, tức là phải có những người có đạo đức xã hội
chủ nghĩa”.
2.2. Thực trạng đạo đức, lối sống của sinh viên hiện nay
Với sự toàn cầu hóa cùng với nền khoa học, công nghệ phát triển cao như hiện
nay, học sinh, sinh viên Việt Nam ngày càng có nhiều cơ hội học hỏi, tiếp thu kiến
thức, các giá trị văn hóa, nghệ thuật đặc sắc trên thế giới. Toàn cầu hóa có tác động
rất lớn đến mỗi quốc gia, dân tộc, nó có những mặt tích cực góp phần vào sự phát
triển kinh tế, xã hội của một quốc gia, tuy nhiên toàn cầu hóa cũng có những điểm
tiêu cực ảnh hưởng đến lối sống của con người.
Giới trẻ Việt Nam ngày nay, trong đó có cả học sinh, sinh viên, đều là những con
người được sinh ra trong thời kỳ đổi mới của đất nước, là đối tượng nhạy cảm nhất
trước những biến đổi vô cùng nhanh chóng của đất nước ta và thế giới. Sự thay đổi
của đời sống vừa có tác động tích cực, vừa có tác động tiêu cực đến đạo đức sinh
viên hiện nay.
2.2.1. Những ảnh hưởng tích cực
Đi vào nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế,
một nền đạo đức mới đã và đang hình thành cùng với công cuộc đổi mới của Đảng,
là nguồn động lực quan trọng của công cuộc phát triển đất nước. Đó là nền đạo đức
vừa phát huy những giá trị truyền thống của dân tộc như: yêu nước, thương người,
song nghĩa tình trọn vẹn, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư với những yêu cầu
mới, những nội dung mới do đòi hỏi của dân tộc và thời đại. Nhờ đó, phần lớn sinh
viên, thanh niên trí thức vẫn giữ được lối sống tình nghĩa, trong sạch, lành mạnh;
khiêm tốn, luôn cần cù và sáng tạo trong học tập; sống có bản lĩnh, có chí lập thân,
lập nghiệp, năng động, nhạy bén, dám đối mặt với những khó khăn, thách thức,
dám chịu trách nhiệm, không ỷ lại; luôn gắn bó với nhân dân, đồng hành cùng dân

Sinh viên dám nghĩ, dám làm, dám chịu thử thách. Thành công có, thất bại có.
Với họ, mỗi lần thất bại lại làm họ tự tin hơn với nhiều kinh nghiệm hơn. Tự tin
nhưng không kiêu, phần lớn sinh viên Việt Nam đều rất khiêm tốn. Táo bạo song
sinh viên không hề liều lĩnh. Nói rằng táo bạo, nghĩa là họ là người đầu tiên thực
hiện, xem xét vấn đề một cách thận trọng và nếu gặp rủi ro, thất bại thì họ sẵn sàng
chấp nhận, sẵn sàng nhận trách nhiệm, dám nhìn thẳng vào thất bại và vượt qua
nó. Tóm lại, táo bạo và tự tin cũng là điểm rất đáng quý trong lối sống của sinh viên
Việt Nam.
Thứ ba, phong cách độc lập trong cuộc sống cũng như trong học tập cũng góp
phần xây dựng một hình tượng đẹp về sinh viên Việt Nam
Không giống như sinh viên các thế hệ trước chỉ biết sống phụ thuộc vào gia
đình, sinh viên ngày nay đã biết thân tự lập thân. Không chỉ riêng việc học tập, mà
mọi vấn đề khác trong cuộc sống đều được sinh viên giải quyết trong sự chủ động.
Nếu như trong quá khứ, sinh viên còn chờ đợi tiền chu cấp của gia đình mỗi đầu
tháng thì ngày nay mọi chuyện dường như đã khác đi rất nhiều. Ngoài giờ học, họ
tìm việc làm kiếm thêm tiền mua sách vở hay phục vụ cho những chi tiêu thường
ngày khác. Nhiều người không chỉ lo được cho bản thân mà còn có thể giúp đỡ
những người bạn khác thiệt thòi hơn mình, hay giúp đỡ gia đình ngay cả khi họ vẫn
còn ngồi trong giảng đường đại học. Những con người ấy thật đáng khâm phục,
xứng đáng trở thành những gương mặt tiêu biểu đại diện cho sinh viên Việt Nam
thời đại mới.
Ngoài ra, sinh viên Việt Nam còn được thừa hưởng một truyền thống tốt đẹp
của dân tộc, đó là truyền thống hiếu học. Sinh viên Việt Nam mọi thời đại luôn ham


học, ham hiểu biết. Họ khao khát tìm tòi, khám phá chân trời tri thức. Họ say mê
với những điều mới lạ. Có những người dù bị tật nguyền vẫn đi học như bao bạn bè
cùng trang lứa khác, họ không những tàn mà không phế mà còn trở thành những
sinh viên giỏi, làm được nhiều điều cho gia đình, đất nước. Có những người dù gia
đình gặp nhiều khó khăn, bất hạnh, khiến họ phải bôn ba kiếm sống không được

ỷ lại, ít quan tâm đến người khác. Số sinh viên này cũng dễ rơi vào tình trạng bị bạn
bè rủ rê đi theo con đường xấu, mắc phải các tệ nạn xã hội như ma túy, cờ bạc, vi


phạm pháp luật, đua xe trái phép... Nhiều vụ án được khám phá trong thời gian gần
đây cho thấy tỷ lệ phạm tội trong thanh niên có chiều hướng gia tăng.
Khi đất nước mở cửa giao lưu với thế giới thì những luồng văn hóa, những giá
trị khác lạ, trong đó, có những văn hóa đi ngược với thuần phong, mỹ tục của dân
tộc cũng đã tràn vào và tác động không nhỏ đến lối sống của học sinh, sinh viên.
2.3. Sinh viên học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Chủ tịch Hồ Chí Minh, lãnh tụ kính yêu của dân tộc ta, đã hiến dâng tất cả tình
cảm, trí tuệ và cuộc đời cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta. Người
đã để lại tài sản vô giá là tư tưởng và tấm gương đạo đức trong sáng, mẫu mực,
cao đẹp, kết tinh những giá trị truyền thống của dân tộc, của nhân loại và thời đại.
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Bác là niềm vinh dự và tự hào đối với
mỗi sinh viên và mỗi người Việt Nam.
Đối với mỗi sinh viên, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là
nhiệm vụ rất quan trọng và thường xuyên, qua đó để rèn luyện, phát triển mình,
xứng đáng là công dân tốt của dân tộc, đại diện cho thế hệ trẻ, góp phần xây dựng
đất nước Việt Nam ngày càng giàu mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.
2.3.1. Học trung với nước, hiếu với dân, suốt đời đấu tranh cho sự
nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người
Nói đến đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trước hết là nói đến tấm gương
trung với nước, hiếu với dân, trọn đời đấu tranh, hy sinh cho sự nghiệp giải phóng
dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người.
Ngay từ thuở thiếu thời, Người đã chọn cho mình con đường suốt đời phấn đấu
cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người. Trên
con đường cách mạng, Người đã chấp nhận mọi sự hy sinh, không quản gian nguy,
luôn kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, sáng suốt
vạch ra con đường cách mạng đúng đắn để giải phóng và phát triển dân tộc Việt

nhiều cho Tổ quốc, cho nhân dân; thể hiện ở ý chí, bản lĩnh biết vượt qua mọi khó
khăn, luôn xung phong gương mẫu trong mọi công việc, mọi nhiệm vụ, phải biết rèn
luyện, xây dựng cho mình những phẩm chất đạo đức cách mạng, phải "tích cực
xung phong cố làm tròn nhiệm vụ đầu tàu trong mọi lĩnh vực hoạt động kinh tế, văn
hóa, quốc phòng, thực hiện khẩu hiệu đâu cần thanh niên có, việc gì khó thanh niên
làm".
2.3.2. Học cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, đời riêng trong sáng,
nếp sống giản dị và đức khiêm tốn phi thường
Người thường dạy các cán bộ, đảng viên phải cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô
tư, ít lòng ham muốn vật chất, đó là tư cách người cán bộ cách mạng và tự mình,
Người đã gương mẫu thực hiện. Suốt đời Người sống trong sạch, thực hành cần,
kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, luôn vì nước, vì dân, vì con người, không gợn chút
riêng tư. Người tâm sự khi phải giữ trọng trách Chủ tịch nước: “Tôi tuyệt nhiên
không ham muốn công danh phú quý chút nào. Bây giờ phải gánh chức Chủ tịch là
vì đồng bào ủy thác thì tôi phải gắng sức làm, cũng như một người lính vâng mệnh
lệnh của quốc dân ra trước mặt trận. Bao giờ đông bào cho tôi lui, thì tôi rất vui
lòng lui. Tôi chỉ có một sự ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn
toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai
cũng được học hành. Riêng phần tôi thì làm một cái nhà nho nhỏ, nơi có non xanh,


nước biết để câu cá, trồng hoa, sớm chiều làm bạn với các cụ già hái củi, em trẻ
chăn trâu, không dính líu gì với vòng danh lợi”.
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, dù là người phụ bếp đến
khi trở thành Chủ tịch nước - Hồ Chí Minh luôn nêu cao lối sống cần, kiệm, giản dị,
không màng danh vọng, không ham của cải, không ham sự xa hoa, không chuộng
những nghi thức sang trọng; làm Chủ tịch nước Bác nhận lấy cho mình được cái
quyền sống giản dị, bằng mức sống bình thường của người dân. Bác luôn dành sự
quan tâm đặc biệt tới đời sống của nhân dân. Bác nói: “Người ta ai cũng muốn ăn
ngon, mặc đẹp, nhưng muốn phải cho đúng thời, đúng hoàn cảnh. Trong lúc nhân

Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh sinh viên cần:
- Tích cực lao động, học tập với tinh thần siêng năng, sáng tạo, không lười
biếng, không ỷ lại, không dựa dẫm; biết tiết kiệm thì giờ và tiền của, không lãng phí,
xa hoa, luôn tôn trọng giữ gìn của công.
- Nghiêm khắc chống chủ nghĩa cá nhân, lối sống thực dụng, ngại gian khổ, khó
khăn, mất đoàn kết, thiếu tính tổ chức, tích kỷ luật, kém tinh thần trách nhiệm, chỉ


lo cho lợi ích riêng của mình, không quan tâm đến lợi ích của tập thể, suy bì, kiêu
căng.
- Quang minh chính đại, không tham danh, trục lợi, thích địa vị quyền hành,
tham ô, hủ hóa; không ham người tâng bốc mình, không tự cao tự đại, luôn học tập
cầu tiến bộ, không nịnh hót người trên, không xem khinh người dưới.
- Sống giản dị, không chạy theo “mốt”, không đua đòi, sống sao cho phù hợp với
hoàn cảnh cá nhân, hoàn cảnh xã hội, không khoa trương, cầu kì.
- Thẳng thắn, trung thực, bảo vệ chân lý, bảo vệ đường lối quan điểm của Đảng,
bảo vệ người tốt; chân thành, khiêm tốn; không bao che, giấu giếm khuyết điểm,
thực hiện tốt phê bình và tự phê bình.
2.3.3. Học đức tin tuyệt đối vào sức mạnh của nhân dân, kính trọng nhân
dân và hết lòng, hết sức phục vụ nhân dân; luôn nhân ái, vị tha, khoan dung
và nhân hậu với con người
Trong toàn bộ hoạt động của mình, ở bất cứ hoàn cảnh, cương vị nào, Chủ tịch
Hồ Chí Minh luôn hết lòng thương yêu, quý trọng, tin tưởng vào trí tuệ và sức mạnh
của nhân dân. Người khẳng định rằng: “Nước ta là nước dân chủ”, “...quyền hành và
lực lượng đều ở nơi dân”. Trên thực tế, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn hoá thân vào
nhân dân, nên thấu hiểu cuộc sống, tâm nguyện của nhân dân và suốt đời phấn đấu,
hy sinh vì tự do, ấm no, hạnh phúc của dân. Chính vì thế, mọi việc làm, chủ trương,
chính sách mà Người đề ra, cũng như chỉ đạo các cấp tổ chức triển khai thực hiện,
đều xuất phát từ nhu cầu và lợi ích chính đáng của nhân dân, luôn luôn dựa vào tài
trí, sức mạnh của dân.

mất nước, nô lệ lầm than. Người đau nỗi đau của một người từng trải và chứng
kiến nhiều mất mát đau thương, bao cảnh bất công, ngang trái… Người quan tâm
từ miếng ăn cho người nghèo đến sự thái bình cho dân tộc. Khi làm phụ bếp ở bên
Anh, Bác để riêng thức ăn còn thừa gói lại mang về cho những người nghèo khổ ăn
xin ngoài đường. Khi mùa hè đến, mồ hôi thấm áo, Người nghĩ đến những chiến sỹ
phòng không trên trận địa nóng bỏng...
Chủ tịch Hồ Chí Minh có lòng vị tha rất lớn. Theo Người, mỗi cá nhân cũng như
mỗi cộng đồng người đều có ưu điểm, khuyết điểm, mặt tốt, mặt xấu, mặt được,
mặt chưa được… hết sức phong phú, như 5 ngón tay dài ngắn khác nhau, như mấy
mươi triệu người Việt Nam có người thế này, người thế khác. Nhưng tấm lòng
nhân ái của Người bao dung tất cả. Người nói rằng, tuy dài ngắn khác nhau nhưng
cả năm ngón tay đều hợp nhau lại nơi bàn tay, tuy người thế này, người thế khác,
nhưng thế này hay thế khác đều cùng là nòi giống Lạc Hồng, ai cũng có ít hay nhiều
lòng yêu nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng khoan dung, độ lượng với những người
lầm đường lạc lối nhưng đã biết hối cải, trở về với Tổ quốc. Đối với kẻ thù khi đã bị
thương, bị bắt, Người luôn dùng chính sách khoan hồng để giáo dục, giúp họ nhận
ra chân lý.
Yêu nước, thương dân là hành trang ra đi tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ
Chí Minh và đó cũng chính là tấm lòng mà Người để lại cho các thế hệ con cháu mai
sau trước lúc đi xa: “Cuối cùng, tôi để lại muôn vàn tình thân yêu cho toàn dân, toàn
Đảng, cho toàn thể bộ đội, cho các cháu thanh thiếu niên và nhi đồng. Tôi cũng gởi
lời chào thân ái đến các đồng chí, các bầu bạn và các cháu thanh niên, nhi đồng
quốc tế”.
Để học tập được những phẩm chất ấy, sinh viên ngày nay cần:


- Nhận thức sâu sắc hơn, đầy đủ hơn những hy sinh to lớn của ông cha để chúng
ta có non sông, Tổ quốc Việt Nam độc lập, tự do, thống nhất trọn vẹn hôm nay. Từ
đó, nâng cao lòng yêu nước, yêu dân tộc và niềm tin vào sức mạnh của dân tộc.
- Xác định đúng nhiệm vụ và nghĩa vụ của mình từ đó phấn đấu học tập, phát

những khó khăn gian khổ đó không làm Người chùn bước, ngược lại, những thử


thách đó càng tiếp thêm nghị lực, ý chí và sức mạnh để cổ vũ cho Người vượt qua,
kiên định lập trường của mình là tìm con đường cứu nước cho nhân dân Việt Nam.
Ý chí và nghị lực của Người còn thể hiện ở việc học ngoại ngữ: Trong thời gian
hoạt động ở nước ngoài, mặc dù công việc bận rộn, gặp nhiều khó khăn gian khổ
nhưng Bác Hồ vẫn ham học và tìm tòi với một quyết tâm sắt đá. Ở đâu Người cũng
học và trước hết là học tiếng: Anh, Pháp, Nga, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha…; tranh
thủ học mọi lúc, mọi nơi; học bạn bè cùng đi trên tàu, cô sen, học anh thợ nấu bếp,
thủy thủ trên tàu, học giáo sư người Anh… C.Mác đã từng nói: “Biết một ngoại ngữ
là một vũ khí đấu tranh trong cuộc sống”, Bác Hồ đã hiểu rất sâu sắc điều này. Việc
học tiếng nước ngoài của Bác không chỉ để phục vụ cho giao tiếp và sinh hoạt hàng
ngày. Quan trọng hơn, Bác học tiếng nước ngoài để làm phương tiện viết sách báo
tuyên truyền thức tỉnh tinh thần yêu nước, ý thức dân tộc, tố cáo âm mưu thâm độc
của chủ nghĩa thực dân đối với nhân dân trong nước và nhân dân các nước thuộc
địa. Động cơ đó luôn thúc đẩy Bác ra sức tự học để thông thạo tiếng nước ngoài và
dùng nó để phục vụ công tác tuyên truyền cách mạng.
Vượt qua bao khó khăn, Người kiên trì mục đích của cuộc sống, bảo vệ chân lý,
giữ vững quan điểm, khí phách, bình tĩnh, chủ động vượt qua mọi thử thách. Người
tự răn mình: “Muốn nên sự nghiệp lớn - Tinh thần càng phải cao”. một tờ báo nước
ngoài đã viết: "Đằng sau cái cốt cách dịu dàng của Cụ Hồ là một ý chí thép. Dưới cái
bề ngoài giản dị là một tinh thần quật khởi anh hùng không có gì uy hiếp nổi".
Trong giai đoạn hiện nay, với nhiều cơ hội và thách thức mới, càng đòi hỏi sinh
viên phải có một ý chí và nghị lực tinh thần vững chãi, quyết tâm vượt qua mọi thử
thách. Muốn thế, sinh viên cần:
- Nâng cao ý thức rèn luyện tinh thần, rèn luyện bản thân tính kiên định, ý chí
kiên cường, có quyết tâm, không ngại khó khăn gian khổ, không nản trước các thế
lực ngăn cản mục tiêu, cố gắng hết sức mình để đạt được mục tiêu.
- Tránh những suy nghĩ tiêu cực, luôn đặt bản thân trong thế chủ động, tìm cơ